Tài liệu Đồ án tốt nghiệp "Phân tích tình hình xuất khẩu hạt điều của Việt Nam sang Mỹ 2007-7/2009" ppt

Hoa Kỳvẫn là thị trường tiêu thụ lớn nhất tiêu thụ trên 30% tổng lượng điều xuấtkhẩu của Việt Nam.Tuy nhiên, ngành xuất khẩu này đã gặp không ít khókhăn, đặc biệt trong thời kỳ hội nhập

Đồ án tốt nghiệp Phân tích tình hình xuất

khẩu hạt điều của Việt

Nam sang Mỹ

2007-7/2009

MỤC LỤC

PHẦN MỞ ĐẦU 1

1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI 1

2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU 1

2.1 Mục tiêu chung 1

2.2 Mục tiêu cụ thể: 1

3 CÂU HỎI NGHIÊN CỨU 2

4 PHẠM VI NGHIÊN CỨU 2

5 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2

PHẦN NỘI DUNG 3

1 TỔNG QUAN VẾ XUẤT KHẨU HẠT ĐIỀU Ở VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2007- 7/2009 3

1.1 Sự xuất hiện ngành điều x uất khẩu ở Việt Nam 3

1.1.1 Giới thiệu cây điều 3

1.2 Tình hình sản xuất hạt điều (2007- 7/2009) 4

1.3 Thị trường xuất khẩu hạt điều chủ yếu của Việt Nam 6

2 THỰC TRẠNG XUẤT KHẨU HẠT ĐIỀU SANG HOA KỲ 2007 ĐẾN THÁNG 7/ 2009 VÀ NHỮNG THUẬN LỢI , KHÓ KHĂN 9

2.1 Tổng quan về nền kinh tế Hoa Kỳ 9

2.2 Thực trạng xuất khẩu hạt điều sang Mỹ (năm 2007 đến 7/ 2009) 10

2.3 Khó khăn gặp phải khi xuất khẩu hạt điều sang Mỹ 15

2.4 Cơ hội và thách thức của ngành xuất khẩu hạt điều Việt Nam trong thời gian tới 17

2.4.1 Cơ hội của ngành xuất khẩu hạt điều Việt Nam 17

2.4.2 Thách thức của ngành xuất khẩu hạt điều Việt Nam sang Mỹ 18

3.1 Giải pháp nâng cao sản lượng cây điều 18

3.2 Giải pháp để giữ vững vị trí ở thi trường Hoa Kỳ 19

PHẦN KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 22

1 KẾT LUẬN 22

2 KIẾN NGHỊ 22

TÀI LIỆU THAM KHẢO 24

PHẦN MỞ ĐẦU

1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Việt Nam được mệnh danh là đất nước “rừng vàng biển bạc” Đó

là cách nói dí dỏm nhằm ca ngợi Việt Nam có nhiều điều kiện thuận lợi:được tự nhiên ban tặng lực lượng dân số siêng năng, linh hoạt, đất đaimàu mỡ Không phụ lòng thiên nhiên con người tạo ra nhiều loại cây ănquả góp phần vào sự đa dạng của nó, đồng thời mang lại nguồn thu nhậpcho họ, cho quê hương đất nước Nhắc đến Việt Nam ta liên tưởng đếnnhững ngành xuất khẩu thế mạnh như: gạo, thủy sản , trái cây Bên cạnh

đó hạt điều đóng vai trò không kém phần quan trọng, ba năm liên tiếp

2006 – 2008 ngành điều Việt nam ngự trị ở ngôi vị số 1 thế giới Hoa Kỳvẫn là thị trường tiêu thụ lớn nhất ( tiêu thụ trên 30% tổng lượng điều xuấtkhẩu của Việt Nam).Tuy nhiên, ngành xuất khẩu này đã gặp không ít khókhăn, đặc biệt trong thời kỳ hội nhập kinh tế thế giới (WTO) vừa qua củaViệt Nam (2007) phải đối mặt với những thách thức và khó khăn của thếgiới và cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới tác động rất lớn vào ngành xuấtkhẩu này Vậy chúng ta cần phải làm gì để giữ vững vị trí của ngành này ?

Vì thế em chọn đề tài “Phân tích tình hình xuất khẩu hạt điều của ViệtNam sang Mỹ 2007- 7/2009” để từ đó có thể đưa ra những giải pháp pháttriển tích cực cho ngành này ở thị trường khó tính Hoa Kỳ trong tươnglai

2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU

2.1 Mục tiêu chung

Phân tích tình hình xuất khẩu hạt điều của Việt Nam sang Hoa Kỳ giai đoạn2007- 7/2009 Đồng thời phân tích những thuân lợi và khó khăn Từ đó đưa ranhững giải pháp thích hợp để phát triển ngành này

(3) Đưa ra một số giải pháp giúp ngành này phát triển bền vững trong tương lai

ở thị trường Mỹ

3 CÂU HỎI NGHIÊN CỨU

(1) Hiện nay việc sản xuất và xuất khẩu hạt điều của Việt Nam như thế nào? (2) Việc sản xuất và xuất khẩu hạt điều có những thuận lợi và khó khăn gì? (3) Thực trạng tiêu thụ ở Mỹ ra sao?

(4) Giải pháp nào cho việc sản xuất và xuất khẩu hạt điều để phát triển tốt hơn ởthị trường khó tính Mỹ ?

4 PHẠM VI NGHIÊN CỨU

- Không gian: Đề tài được thực hiện một số tỉnh xuất khẩu điều ở Việt Nam -Thời gian: Từ tháng 4 năm 2008 đến tháng 7 năm 2009

-Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động xuất khẩu hạt điều ở Việt Nam

5 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

-Phương pháp thu thập số liệu: sử dụng số liệu thứ cập từ internet, báo chí, sáchtham khảo…

-Phương pháp phân tích: Sử dụng phương pháp so sánh số tương đối, phương pháp so sánh số tuyệt đối trong phân tích số liệu cần nghiên cứu từ đó đưa ra giảipháp phát triển

PHẦN NỘI DUNG

1 TỔNG QUAN VẾ XUẤT KHẨU HẠT ĐIỀU Ở VIỆT NAM GIAI ĐOẠN

2007- 7/2009 1.1 Sự xuất hiện ngành điều xuất khẩu ở Việt Nam

1.1.1 Giới thiệu cây điều

Vốn xuất xứ từ phía Nam Ấn Độ, cây điều đã du nhập vào nước ta khoảngđầu thế kỉ XX Trong đó, Bình Phước là một trong những vùng đầu tiên trồngloại cây này Thấy được giá trị kinh tế của cây điều nên người dân càng ngàycàng mở rộng diện tích và cây điều đã trở nên phổ biến như ngày nay Cây điềutừng góp phần làm no ấm cho hàng vạn hộ dân và mang về cho ngân sách Nhànước hàng ngàn tỷ đồng bằng giá trị kim ngạch xuất khẩu của ngành Có thểđánh giá cây điều là một loại cây xóa đói giảm nghèo cho các địa phương Nguồnnguyên liệu hạt điều thô của nước ta chủ yếu tập trung ở vùng Đông Nam Bộ,Tây Nguyên… Điều là một loại cây công nghiệp dài hạn, được xác định là câytrồng mũi nhọn của một số tỉnh Trong đó, Bình Phước được mệnh danh là “thủphủ” của cây điều ở nước ta Ở tỉnh Bình Phước, cây điều được trồng tập trungnhiều nhất ở huyện Phước Long với diện tích và năng suất cao hơn các địaphương khác

Là một loại cây thích hợp với nhiều loại đất, có khả năng chịu hạn tốt Cây điều có nhiều giá trị sử dụng nên nhiều người cho rằng cây điều vừa là cây công nghiệp, vừa là cây thực phẩm và dược liệu

1.1.2 Quá trình xuất hiện ngành xuất khẩu hạt điều ở Việt Nam

Lịch sử ngành điều bắt đầu từ những năm 80 của thế kỉ trước.Ngay từ nhữngnăm 1980, Đảng và Nhà nước đã bước đầu có sự quan tâm đến cây điều, đặc biệt

là công nghệ chế biến điều xuất khẩu Tuy nhiên thời kỳ này Việt Nam chủ yếu

là xuất khẩu hạt điều thô, giá trị kinh tế thấp, thường xuyên bị ép giá ở nướcngoài.Phải đến năm 1990 ngành điều Việt Nam mới thực sự khởi sắc Ngày29/11/1990 Bộ trưởng Bộ NN và CN Thực phẩm đã có Quyết định số 346 /NN-TCCB/QĐ v/v: thành lập Hiệp hội cây điều Việt Nam với tên giao dịch bằngtiếng Anh: Vietnam Cashew Association (VINACAS)

Năm 1992, hạt điều Việt Nam đã có mặt tại thị trường Trung Quốc Vàbước vào thị trường Hoa Kỳ năm 1994 Năm 2000, Hiệp hội điều Việt Nam - BộNông Nghiệp và Phát Triển Nông thôn đã lập đề án chiến lược phát triển ngànhđiều giai đoạn 10 năm từ 2000 – 2010 Ngành điều Việt Nam đang khởi sắcnhưng bên cạnh gặp những khó khăn cần có sự quan tâm của nhà nước hơn nữa.

Nguồn : Lao Động số 52 Ngày 10/03/2009

Năm 2006-2007 diện tích tăng do kỹ thuật và công nghệ mới trồng điều trênvùng cát cũng đang mở ra triển vọng lớn lao cho việc mở rộng diện tích điều trêndiện rộng, những đồi trọc, những vùng đất trống, những trảng bạt ngàn ở BìnhPhước, Bình Dương, Bình Thuận, Ninh Thuận, Phú Yên, Đồng Nai, Đắc Lắc,Kon Tum, Đắc Nông… thuộc các vùng điều tập trung này, đều có thể quy hoạchtrồng điều nên kéo theo sản lượng tăng 60.000 tấn so với niên vụ 2005-2006 chỉđạt 340.000 tấn Trong niên vụ 2007-2008, tổng diện tích cây điều trên cả nước

là 421.498ha tập trung ở các tỉnh Bình Phước, Bình Dương, Đồng Nai, Tây Ninh , trong đó diện tích thu hoạch khoảng 320.000ha; với năng suất bình quân

10,9 tạ/ha, sản lượng ước đạt 348.910 tấn So với kết quả thực hiện niên vụ

2006-2007, diện tích cây điều trên cả nước đã giảm 15.502ha Trong đó, một số tỉnh

có diện tích giảm nhiều nhất gồm: Khánh Hòa (4.100ha), Bình Định (3.000ha),Đắc Lắc (2.900ha), Bình Thuận 2.600ha), Bình Dương (2.408ha), Bình Phước(2.082ha) Cùng với sự ảnh hưởng của thời tiết mà sản lượng hạt điều nước tagiảm 50.000 tấn so với niên vụ trước Năm 2009, diện tích cây điều của cả nuớchiện có 400.000ha cây điều phân bố chủ yếu ở Đắk Nông, Bình Dương, Đắc Lắc,Bình phước …., trong đó chỉ có khoảng 300.000ha đang thu hoạch và giảm

30.000ha so với vụ điều năm 2008, nguyên nhân là do giá vật tư nông nghiệpnhững năm gần đây tăng cao, trong khi giá thu mua hạt điều lại giảm xuống kháthấp làm cho nhiều hộ trồng điều bị lỗ nặng Cùng với những sự thay đổi thấtthường thời tiết ảnh hưởng rất lớn đến năng suất (bình quân chỉ từ 200 đến 500

kg trái/ha) là cho sản lượng điều thô năm nay dự kiến sẽ sụt giảm nhiều so vớicác năm trước

Về chế biến: Công nghiệp chế biến hạt điều là sự kết hợp giữa thủ công và cơgiới, trong đó hai công đoạn quan trọng là cắt tách vỏ hạt và bóc vỏ lụa nhânđược làm thủ công Đầu tư cho một xưởng bóc tách không đòi hỏi nguồn vốnlớn, chỉ hơn một trăm triệu đồng, nên dễ thu hút nhiều người bỏ vốn kinh doanh.Điều đó lý giải vì sao, tuy ít nhận được sự trợ giúp từ phía Nhà nước, nhưngcông nghiệp chế biến hạt điều phát triển rất nhanh Nếu năm 1990 cả nước chỉ có

19 nhà máy chế biến hạt điều có công suất 14.000 tấn điều thô thì nay cả nước có

219 cơ sở chế biến, với công suất thiết kế 674.200 tấn/năm 10 công ty, nhà máychế biến được cấp giấy chứng nhận chất lượng và quản lý chất lượng tiêu chuẩnquốc tế ISO, 7 DN đạt tiêu chuẩn HACCP Trước đó, ngành chế biến điều củaViệt Nam chủ yếu là tách vỏ và vỏ lụa bằng tay nên năng suất thấp, một số doanhnghiệp có máy tách hạt nhưng cũng có tỷ lệ hao hụt cao Nhưng từ giữa năm

2008, được sự hỗ trợ của VINACAS, máy bóc và tách vỏ lụa đã được chế biếnthành công với tỷ lệ sạch đến 87% và tỷ lệ hạt vỡ chỉ chiếm 6-7% Hiện ngànhđiều Việt Nam đang dẫn đầu về kỹ thuật chế biến so với các đối thủ cạnh tranhnhư Ấn Độ và Brazil Tuy vậy, việc chế biến hạt điều là sự kết hợp giữa máymóc và lao động chân tay, nhưng hiện ngành đang thiếu lao động làm việcnghiêm trọng Đại bộ phận các cơ sở sản xuất điều của chúng ta ở mức vừa vànhỏ, nhận gia công cho các doanh nghiệp xuất khẩu với quy mô lớn Nhiềudoanh nghiệp nhỏ đã mạnh dạn đầu tư cơ cấu lại sản xuất, nhiều doanh nghiệp đãđầu tư ở vùng sâu, vùng xa để tận dụng lao động nông nhàn thế nhưng hiệu quảđạt được chưa cao

1.3 Thị trường xuất khẩu hạt điều chủ yếu của Việt Nam.

Bảng 2: CƠ CẤU THỊ TRƯỜNG XUẤT KHẨU CHỦ YẾU VIỆT NAM (2007-7/

Thị phần ( %)

Lượng ( Tấn )

Nhìn chung, năm 2007 – 7/ 2009 thì thị trường nhập khẩu hạt điều ta được

mở rộng, số lượng thị trường ngày càng tăng và Hoa Kỳ , Hà Lan , Trung Quốc, Australia là thị trường chủ yếu của Việt Nam Năm 2007, tiếp tục lần thứ haiViệt Nam đứng số 1 thế giới về xuất khẩu hạt điều, đồng thời đạt mức cao kỷlục về số lượng cũng như trị giá, trong năm 2007, hạt điều của nước ta đượcxuất khẩu sang 78 Quốc Gia, tăng 10 quốc gia so với năm 2006 Trong đó,xuất khẩu hạt điều năm 2007 tới thị trường Mỹ , Trung Quốc có xu hướng tăng

và, Australia lại giảm và Mỹ vẫn là nhà tiêu thụ số một của nước ta khoảng 53ngàn tấn chiếm 32,5% thị phần chiếm thị phần cao nhất và cao hơn Hà Lan18.5% và cao hơn Trung Quốc 18.8% chứng tỏ sức tiêu thụ thị trường này rấtmạnh và là thị trường chủ lực của ta , thứ hai là Quốc 26.072 tấn chiếm 13,7%thị phần

Biểu đồ 1: THỊ PHẦN XUẤT KHẨU HẠT ĐIỀU QUA CÁC NƯỚC NĂM 2007

trị giá 920 triệu USD, trong năm 2008, hạt điều của nước ta được xuất khẩu sang

83 thị trường và vùng lãnh thổ, tăng 5 thị trường so với năm 2007 Mỹ tiếp tục làthị trường nhập khẩu điều lớn nhất của nước ta Ngoài ra, các thị trường chủ chốtkhác như: Trung Quốc, Hà Lan, Australia , Anh, Nga, Canada tăng nhẹ về lượng Tuy nhiên về thị phần lại giảm so với trước nguyên nhân do tăng số thị trườngtiêu thụ hạt điều chiếm thị phần cao nhất vẫn là Mỹ 27% giảm 5,5% so năm

2007, xếp thứ 2 là thị trường Hà Lan, năm 2008 chiếm thị phần 12,9% cao hơn

so với Trung Quốc 12,6% nhưng thị phần cả hai nước điều giảm so với 2007

Bảng 3: THỊ TRƯỜNG CHỦ YẾU XUẤT KHẨU ĐIỀU 7 THÁNG ĐẦU

NĂM 2009

trường

7 tháng năm 2009 7 tháng năm 2008 Lượng

(tấn)

Trị giá (USD)

Lượng (tấn)

Trị giá (USD)

31,82% về lượng và chiếm 31,8% kim ngạch xuất khẩu hạt điều của cả nước).Sau đó là các thị trường Trung Quốc chiếm 18,72% kim ngạch, Hà Lan chiếm15,59% Riêng xuất khẩu sang 3 thị trường này chiếm 53,04% tổng lượng xuấtkhẩu của cả nước

2 THỰC TRẠNG XUẤT KHẨU HẠT ĐIỀU SANG HOA KỲ 2007

ĐẾN THÁNG 7/ 2009 VÀ NHỮNG THUẬN LỢI , KHÓ KHĂN

2.1 Tổng quan về nền kinh tế Hoa Kỳ.

Diện tích khoảng 9 triệu rưỡi km2, gấp 30 lần nước Việt Nam Dân số307.481.000 người HK là 1 quốc gia đa chủng tộc, sắc tộc, với hơn 1000 dân tộc

từ khắp nơi trên thế giới hợp thành

Hoa Kỳ là nước công nghiệp phát triển hàng đầu trên thế giới

Cơ cấu kinh tế: Dịch vụ chiếm khoảng 80%, công nghiệp 18%, nông nghiệp2%

Một câu nói cách ngôn của các nhà kinh tế học là: “Khi nước Mỹ hắt xì hơi,thì cả thế giới đều bị cảm lạnh”

 Xếp thứ nhất về sản lượng kinh tế, còn gọi là tổng sản phẩm quốc nội(GDP), đạt 13,13 nghìn tỷ đô-la Mỹ trong năm 2006 Với ít hơn 5% dân

số thế giới, khoảng 302 triệu người, nước Mỹ chiếm 20 đến 30% tổngGDP của toàn thế giới Riêng GDP của một bang – bang California - đạt1,5 nghìn tỷ trong năm 2006, đã vượt quá GDP của tất cả các nước, chỉ trừ

8 nước, vào năm đó

 Đứng đầu về tổng kim ngạch nhập khẩu, khoảng 2,2 nghìn tỷ đô-la Mỹ, gấp 3 kim ngạch nhập khẩu của nước đứng thứ hai là Đức

 Việt Nam và Hoa Kỳ thiết lập quan hệ ngoại giao ngày 12/7/1995, traođổi Đại sứ đầu tiên vào tháng 7/1997, mở Tổng Lãnh sự quán Hoa Kỳ tạiThành phố Hồ Chí Minh và Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại SanFrancisco vào tháng 11/1997 Năm 2000, Hiệp định Thương mại songphương Việt Nam- Hoa Kỳ được ký kết, hàng hóa Việt Nam bắt đầu cómặt nhiều ở thị trường Hoa Kỳ và hạt điều Việt Nam được người Mỹ ưachuộng rất nhiều Năm 2006 – 2008 Mỹ là thị trường tiêu thu hạt điều lớnnhất cửa nước ta

2.2 Thực trạng xuất khẩu hạt điều sang Mỹ (năm 2007 đến 7/ 2009)

Như chúng ta đã biết, Việt Nam là nước xuất khẩu nhân điều lớn nhất thếgiới và hiện là nước cung cấp hạt điều lớn nhất sang thị trường Hoa Kỳ (một thịtrường nhập khẩu lớn nhất thế giới) Theo thống kê của ngành nông nghiệp, tốc

độ tăng trưởng trong xuất khẩu hạt điều Việt Nam sang Mỹ đã đạt 25,12% so vớinăm 2007 với kim ngạch đạt 249,57 triệu USD Với những thành tích trên, hạtđiều trở thành mặt hàng đứng thứ 3 trong các mặt hàng Nông Lâm Thủy sản cókim ngạch xuất khẩu lớn nhất sang Hoa Kỳ năm 2008 Và đồng thời với tốc độtăng trưởng khá tốt (25,12%), hạt điều cũng lọt vào top 15 các mặt hàng có tăngtrưởng nhập khẩu sang Hoa Kỳ lớn nhất năm 2008

Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng khả quan như trên là do sự gia tăng đột biến

về giá trong 7 tháng đầu năm 2008 Tổng kết cả năm, giá hạt điều xuất khẩu sang

Mỹ đã tăng 32,74% Mặc dù Mỹ là một thị trường tiêu thụ khổng lồ nhưng cũngnổi tiếng là thị trường khó tính Thực tế hạt điều Việt Nam đang vấp phải nhữngkhó khăn do khách quan lẫn những vấn đề nội tại trong ngành Giá xuất khẩu hạtđiều đang giảm mạnh do suy thoái kinh tế Bên cạnh đó là vụ bê bối vào giữanăm 2008 đã ảnh hưởng rất lớn đến uy tín của các doanh nghiệp xuất khẩu điềuViệt Nam Nếu tình trạng trên còn diễn ra thì không chỉ Hoa Kỳ mà còn rất nhiềuđối tác sẽ không tiếp tục nhập khẩu hạt điều Việt Nam để chọn nhà cung cấp có

uy tín hơn

Với tình hình khó khăn của hạt điều Việt Nam hiện nay và những dự báo

về kinh tế Mỹ năm 2009, Agroinfo dự báo rằng, kim ngạch xuất khẩu hạt điềusang Mỹ của năm 2009 sẽ giảm 6,61% so với năm 2008

Biểu đồ 3: TĂNG TRƯỞNG XUẤT KHẨU HẠT ĐIỀU SANG MỸ GIAI

ĐOẠN 2006- 2008 VÀ DỰ BÁO 2009

39.59%

25.04%

6.61%-5.00%

về lượng và tăng 29,73% về trị giá so với năm 2005 Mỹ vẫn là nhà tiêuthụ hạt điều lớn nhất của nước ta Cả năm, xuất khẩu tới thị trường này đạt 52,9ngàn tấn, kim ngạch đạt 211,5 triệu USD, tăng 27% về lượng và 26% về kimngạch so với cùng kỳ năm 2006 và chiếm tới 32.5 % thị phần Xuất khẩu tới Mỹđạt 4,2 ngàn tấn, kim ngạch đạt 20 triệu USD, giảm 29% về lượng, 5% về kimngạch so với tháng 11/2007 nhưng lại tăng 46% về lượng, 74% về kim ngạch sovới tháng 12/2006, hạt điều VN nổi tiếng thế giới về hương vị thơm ngon, màusắc tự nhiên, không nhiễm dư lượng thuốc bảo vệ thực vật Bởi vậy, giá xuấtkhẩu hạt điều của VN cũng khá cao (4.300USD/Mt, tăng 7% so năm 2006)

Biểu đồ 4: KIM NGẠCH XUẤT KHẨU HẠT ĐIỀU SANG HOA KỲ TRONG

NĂM 2008 (TRIỆU USD)