Tài liệu Giới và những khái niệm liên quan pdf

Ngay trong một nước cũng có sự khác biệt đáng kể về vị trí, tiếng nói của phụ nữ và nam giới ở mỗi khu vực thành thị, nông thôn, giữa các giai tầng xã hội trí thức, nông dân, công nhân….

GIỚI VÀ NHỮNG KHÁI

NIỆM LIÊN QUAN

Phân biệt giới và giới

tính

xuất con người và

duy trì nòi giốn

 Giới là một thuật ngữ chỉ vai trò, trách nhiệm và quyền lợi mà

xã hội quy định cho nam và nữ Nhìn từ góc

độ xã hội, Giới đề cập đến sự phân công lao động, các kiểu phân chia nguồn lực và lợi ích giữa nam và nữ trong một bối cảnh xã hội cụ thể

I Phân biệt giới và giới tính

II Những đặc trưng cơ bản của giới tính (sex):

Bẩm sinh: Giới mang đặc trưng sinh học, được quy định bởi hệ nhiễm sắc thể Biểu hiện là những khác biệt giữa đàn ông và đàn bà về bộ phận sinh dục được hình thành ngay khi còn trong bào thai

Đồng nhất: Mọi đàn ông cũng như mọi đàn bà trên thế giới đều có cấu tạo về mặt sinh học giống nhau

Không biến đổi: Vì đàn ông và đàn bà mang những chức năng bẩm sinh nên không thể thay đổi cho nhau những chức năng đó được Ví dụ: đàn ông không thể mang thai và đẻ con Phụ

nữ không thể cung cấp tinh trùng cho quá trình thụ thai Những đặc trưng này không thay đổi theo không gian

và thời gian

Những đặc trưng cơ bản của giới (gender):

Những đặc trựng cơ bản của giới do dạy và học mà có Những đặc trưng về giới mang tính xã hội, do xã hội quy định Ví dụ như từ khi còn nhỏ, đứa trẻ

đã được đối xử và dạy dỗ tùy theo nó là trai hay gái Đứa trẻ phải học hỏi cách làm con trai hay con gái để được xã hội chấp nhận

Giới thể hiện các đặc trưng xã hội của phụ nữ và nam giới nên rất đa dạng Nó phụ thuộc vào đặc điểm văn hóa, chính trị, kinh tế, xã hội của mỗi nước Ngay trong một nước cũng có sự khác biệt đáng kể về vị trí, tiếng nói của phụ nữ

và nam giới ở mỗi khu vực (thành thị, nông thôn), giữa các giai tầng xã hội (trí thức, nông dân, công nhân…)

Các quan niệm, hành vi, chuẩn mực xã hội về giới hoàn toàn có thể thay đổi được Quan niệm phụ nữ làm nội trợ như một “thiên chức” đang được nhìn nhận lại Thực tế, ngày càng có nhiều phụ nữ tham gia lao động ngoài xã hội, giữ những vị trí quan trọng trong công sở Trong khi đó, nhiều nam giới tham gia làm công việc nội trợ, chăm sóc con cái

Những đặc điểm của giới tính

( sex ) và giới ( gender )

Giới tính ( sex ) Giới ( gender )

- Đặc trưng sinh học - Đặc trưng xã hội

- Bẩm sinh - Dạy và học mà có

- Đồng nhất - Đa dạng

- Không thay đổi - Có thể thay đổi

Tuy nhiên, cũng cần nhận thấy cho dù

có thể phân biệt sự khác nhau giữa giới tính và giới qua những đặc điểm nêu trên, nhưng trong đời thường và cả trong giới khoa học, vẫn còn có sự nhận thức không phân biệt hai khái niệm đó, và có quan niệm cho rằng hai khái niệm trên có thể

sử dụng thay thế lẫn nhau

Những đặc điểm của giới tính

( sex ) và giới ( gender )

Những đặc điểm của giới tính

( sex ) và giới ( gender )

Bên cạnh đó, một số người sử dụng từ giới đồng nghĩa với từ “phụ nữ” và nhấn mạnh việc xác định các chuẩn mực

về giới tính nữ

Ý nghĩa của những khác biệt giới tính sinh họ

Các yếu tố sinh học đã được sử dụng để giải thích sự khác nhau về vai trò xã hội và hành vi xã hội của hai giới tính, và ở một vài trường hợp, như là sự minh chứng cho sự đối sử khác nhau giữa nam và nữ

Ý nghĩa của những khác biệt giới tính sinh họ

 Ví dụ, kích thước bộ não của phụ

nữ nhỏ được sử dụng để giải thích cho sự kém thông minh khi so sánh với nam giới, và quan điểm này đã được dùng để lý giải cho việc giải thích nam giới phù hợp hơn và có

cơ hội tốt hơn trong giáo dục

Hoóc môn của nữ giới cũng được sử dụng để giải thích sự thiếu thành đạtvề trí tuệ và những hành vi “phi lý”

Dalton( 1979) trong tác phẩm của mình

cũng trình bày cho thấy hành vi của phụ nữ được quyết định bởi sinh học khi cho rằng, trong thời gian hành kinh, khi hoóc môn

của phụ nữ giảm đi và họ đạt kết quả thấp hơn trong công việc khoa học, và hay đánh con cái nhiều hơn những lúc khác, có hành

vi phạm pháp, dễ tự sát…

Sự khác biệt giữa giới tính và giới phản ánh những quan điểm khác nhau hoặc những giả định khác nhau về các nguyên nhân của hành vi.

Sử dụng thuật ngữ giới tính khẳng định rằng những đặc điểm của một cá nhân là một phần quan trọng của nhân cách chàng trai hoặc cô gái Những khác biệt giới tính trong hành vi giao tiếp là một phần thuộc về bản chất của phụ nữ và nam giới, nhưng những khác biệt giới có nguồn gốc trong hệ thống xã hội hơn là trong cá nhân con người ( Unger,1990).

Ý nghĩa của những khác biệt giới tính sinh họ

Những khác biệt giới tinh trong lý

thuyết xã hội học

Trong xã hội học những khác biệt giới tính sinh học đã được

sử dụng để giải thích và hợp pháp hóa sự phân công lao động trong gia đình và xã hội

phụ nữ và nam giới có sự khác biệt nhau về những “lập trình sinh học” hoặc các lập trình được dựa trên cơ sở gen, điều này khiến họ ứng

xử trong những cách khác nhau

3

Tiger và Fox (1972) tranh luận rằng

Lập trình sinh học của nam giới khiến cho đàn ông mạnh mẽ, tự tin và thống trị trong khi lập trình sinh học của

nữ ảnh hưởng đến việc có con và chăm sóc cọn cái

Vì thế, lập trình sinh học giải thích và chứng minh sự ưu thế của nam giới trong việc ra các quyết định và các chính sách xã hội, còn phụ nữ trội hơn trong việc chăm sóc con cái

Tiger và Fox (1972)

3

Parsons(1955) chứng minh rằng

“ Phụ nữ có một bản năng đối với việc nuôi dưỡng, điều này là một

kết quả về vai trò tái sinh sản của

họ được dựa trên cơ sở sinh học, và

nó tạo cho họ một cách lý tưởng

với một vai trò “ tình cảm” trong

gia đình hạt nhân

Một vai trò “tình cảm”liên quan đến sự chăm sóc những nhu cầu thể chất và tình cảm của tất cả các thành viên trong gia đình, đặc biệt những đứa trẻ còn phụ thuộc”.

Parsons(1955)

Trong khi đó sinh học của nam giới thích hợp với vai trò công cụ trong gia đình, liên quan đến

Nếu một đứa trẻ được phát triển ổn định khi trưởng thành có thể thực lhiện điều đó trong xã hội thì - theo pasons

- nó phải được xã hội hóa trong một gia đình mà ở đó những người trưởng thành thực hiện vai trò này

Parsons(1955)

Quan điểm cho rằng, bản năng làm mẹ được dựa trên cơ sở sinh học là một quan điểm được đinh hình bởi nhiều chuyên gia trong lĩnh vực chăm sóc trẻ em, như Spock, Leach và Jolly, tất cả họ đều không tán thành về việc phụ nữ xuất hiện mà lại không ứng xử theo cách đó Quan điểm này đồng thời cũng là của nhiều chuyên gia trong lĩnh vực sức khỏe, và đã có ảnh hưởng mạnh đến luật phúc lợi xã hội được giới thiệu ở Anh năm 1945.

Parsons(1955)

phát hiện thấy nhiều người thuê lao động đã sử dụng yếu tố sinh học như một sự bào chữa, minh chứng cho sự đối sử khác biệt giữa lao động nam và

nữ Bà đã khám phá ra rằng đa số phụ

nữ được xem như những lao động ít được mong muốn hơn nam giới bởi vì người ta đã tin rằng phụ nữ thường đau

ốm, bệnh tật, đàn ông đuợc xem là khỏe mạnh hơn, có nhiều tham vọng hơn và gắn bó với công việc hơn phụ nữ

Hunt (1975)

Phản ứng của những nhà nữ quyền

 Các nhà nữ quyền đặt câu hỏi về hành

vi và khí chất của phụ nữ được xác định bởi hoocmôn của họ Họ không chấp nhận quan niệm cho rằng biến đổi hoocmôn được tạo nên khi có kinh nguyệt là trách nhiệm đối với phụ nữ như ứng xử tình cảm hơn, hoặc không thể đảm đương công việc trong thời gian này

 bảo vệ rằng không có nguồn gốc về sự bảo vệ sinh hóa và biến đổi những điều kiện tình cảm, cũng như sự thay đổi thể chất đi cùng với sự thay đổi chu kì kinh nguyệt

Oakley

Best và Birke(1980)

 tranh luận rằng, mặc dù đối với nhiều phụ nữ sự biến đổi, thay đổi máu trong thời kì kinh nguyệt là đúng nhưng điều này kông có nghĩa là những biến đổi này trực tiếp phụ thuộc vào hoóc môn

QUESTIONS

???