Tiểu luận cuối kì môn môi trường và phát triển bền vững

Từ những thực trạng về chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn xã và từ những yêu cầu thực tế, tôi quyết định chọn đề tài nghiên cứu: “Thực trạng vấn đề rác thải sinh hoạt và đề xuất một số giải pháp quản lý rác thải trên địa bàn xã Đào Xá, huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên” nhằm tìm hiểu, phân tích, đánh giá, đề xuất một số giải pháp xử lý rác thải sinh hoạt một cách hiệu quả và góp phần bảo vệ môi trường trên địa bàn xã.

KHOA DU LỊCH

- -TIỂU LUẬN CUỐI KỲ

Đề tài: THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ CHẤT THẢI RẮN SINH HOẠT VÀ

ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ CHẤT THẢI RẮN SINH HOẠT TRÊN ĐỊA BÀN XÃ ĐÀO XÁ, HUYỆN PHÚ BÌNH, TỈNH

“Đầu tiên, em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Trường Đại học Khoa học

đã đưa môn học Môi trường và phát triển bền vững vào chương trình giảng dạy Đặc biệt, em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến giảng viên bộ môn - Cô Nguyễn Thu Huyền đã dạy dỗ, truyền đạt những kiến thức quý báu cho chúng

em trong suốt thời gian học tập vừa qua Trong thời gian tham gia lớp học Môi trường và phát triển bền vững của cô, em đã có thêm cho mình nhiều kiến thức bổ ích, tinh thần học tập hiệu quả, nghiêm túc Đây chắc chắn sẽ là những kiến thức quý báu, là hành trang để em có thể vững bước sau này

Bộ môn Môi trường và phát triển bền vững là môn học thú vị, vô cùng bổ ích

và có tính thực tế cao Mặc dù em đã cố gắng hết sức nhưng chắc chắn bài tiểu luận khó có thể tránh khỏi những thiếu sót và nhiều chỗ còn chưa chính xác, kính mong cô xem xét và góp ý để bài tiểu luận của em được hoàn thiện hơn”

Em xin chân thành cảm ơn!

Em xin cam đoan: Đây là đề tài nghiên cứu do em thực hiện Những kết quả và số liệu trong đề tài do em nghiên cứu và thực hiện Mọi tham khảo dùng trong đề tài đều được trích dẫn rõ ràng tên tác giả, tên công trình, thời gian, địa điểm công bố Những sao chép không hợp lệ, vi phạm quy chế đào tạo, em xin hoàn toàn chịu trách nhiệm trước nhà trường về sự cam đoan này

Thái Nguyên, ngày 05 tháng 12 năm 2021

Nguyễn Thị Thuỳ Linh

MỤC LỤC LỜI CẢM ƠN LỜI CAM ĐOAN NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN BỘ MÔN MỞ ĐẦU 1 Lí do chọn đề tài 1

2 Mục tiêu nghiên cứu 1

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 1

5 Ý nghĩa của đề tài 2

6 Bố cục của đề tài 3

NỘI DUNG 4

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN CHUNG VỀ CHẤT THẢI RẮN SINH HOẠT 4

1.1 Một số khái niệm 4

1.1.1 Chất thải, chất thải rắn, chất thải rắn sinh hoạt 4

1.1.2 Nguồn gốc phát sinh chất thải rắn sinh hoạt 5

1.1.3 Quản lí chất thải rắn sinh hoạt 5

1.2 Phân loại chất thải rắn sinh hoạt 6

1.2.1.Theo vị trí hình thành 6

1.2.2 Theo thành phần hoá học và vật lý 6

1.2.3 Theo mức độ nguy hại 6

1.2.4 Theo khả năng phân huỷ 6

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ CHẤT THẢI RẮN SINH HOẠT TRÊN ĐỊA BÀN XÃ ĐÀO XÁ 8

2.1 Giới thiệu chung về xã Đào Xá 8

2.1.1 Vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên 8

2.1.2 Đặc điểm kinh tế - xã hội 9

2.2 Vấn đề chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn xã Đào Xá 10

2.2.1 Thực trạng, nguồn gốc phát sinh, thành phần chất thải rắn sinh hoạt tại xã Đào Xá 10

2.2.2 Ảnh hưởng của chất thải rắn sinh hoạt đến môi trường và sức khoẻ dân cư tại xã Đào Xá 12

2.3 Thực trạng công tác quản lí chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn xã Đào Xá 15

2.3.2 Thực trạng sự tham gia của cộng đồng dân cư trong quản lý chất

thải rắn sinh hoạt tại xã Đào Xá 16

2.3.3 Đánh giá hiện trạng quản lý chất thải rắn sinh hoạt tại xã Đào Xá 17

CHƯƠNG 3: ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUÁN LÝ CHẤT THẢI RẮN SINH HOẠT TRÊN ĐỊA BÀN XÃ ĐÀO XÁ 18

3.1 Đề xuất mô hình phân loại chất thải rắn tại nguồn 18

3.1.1 Đề xuất mô hình phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn trên địa bàn xã Đào Xá 18

3.1.2 Ưu, nhược điểm của mô hình phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn đề xuất 20

3.2 Giải pháp về công tác quản lý chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn xã Đào Xá 21

3.2.1 Giải pháp về thu gom, vận chuyển 21

3.2.2 Tổ chức các hình thức vận động, tuyên truyền, tập huấn nâng cao nhận thức người dân đối với quá trình sử dụng, công tác thu hom, phân loại và góp phần tham gia vào công tác quản lý chất thải rắn sinh hoạt .23

3.3 Đề xuất một số phương pháp xử lý chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn xã Đào Xá 24

3.3.1 Phương pháp chôn lấp 24

3.3.2 Phương pháp ủ sinh học 25

3.3.3 Phương pháp tái chế, tái sử dụng rác thải 26

3.3.4 Phương pháp thiêu đốt 26

KẾT LUẬN 28

Bảng biểu:

Bảng 1.1 Bảng phân loại rác thải sinh hoạt 7

Bảng 3.1 Bảng hướng dẫn phân loại rác tại nguồn ở các hộ gia đình 19

Bảng 3.2 Bảng hướng dẫn phân loại rác tại chợ, trường học, cơ quan, 20

Hình ảnh: Hình 2.1 Bản đồ xã Đào Xá, Huyện Phú Bình, Tỉnh Thái Nguyên 8

Hình 2.2 Thực trạng chất thải rắn sinh hoạt ở các hộ gia đình 11

Hình 2.3 Thực trạng chất thải rắn sinh hoạt ở khu chợ 11

Hình 2.4 Thực trạng chất thải rắn sinh hoạt ở trường học 11

Hình 2.5 Chất thải rắn sinh hoạt gây ra bệnh ung thư 12

Hình 2.6 Chất thải rắn sinh hoạt gây ô nhiễm môi trường đất 13

Hình 2.7 Người dân vứt rác thải trên ven bờ sông (khi gặp mưa to) làm cho nguồn nước sông bị ô nhiễm 13

Hình 2.8 Người dân đốt rác làm ô nhiễm môi trường không khí 14

Hình 2.9 Người dân vứt rác bừa bãi làm giảm mỹ quan xã Đào Xá 14

Hình 2.10 Người dân vứt rác bừa bãi và chưa phân loại chất thải rắn sinh hoạt 16

Hình 3.1 Người dân thu gom và vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt ra bãi tập kết 22

Hình 3.2 Sử dụng biển khẩu hiệu: cấm vứt rác, đổ rác thải xuống lưu vực sông Máng xã Đào Xá 23

Hình 3.3 Người dân chôn lấp rác thải 24

Hình 3.4 Người dân ủ phân vi sinh 25

Hình 3.5 Người dân bán rác tái chế cho người thu mua phế liệu 26

MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

Xã Đào Xá thuộc huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên Trong những nămgần đây xã Đào Xá đã có những bước phát triển đáng kể về kinh tế, xã hội,đời sống của nhân dân được cải thiện đáng kể Như vậy, khi kinh tế phát triển,tiêu dùng tăng nhưng cũng kéo theo đó là những vấn đề xung quanh đó như

an ninh, chính trị, môi trường

Trong đó, chất thải rắn và đặc biệt là chất thải rắn sinh hoạt đang là vấn

đề bức xúc, gây ô nhiễm nghiêm trọng đến môi trường, ảnh hưởng xấu đếnsức khoẻ của cộng đồng Tuy nhiên rác thải lại chưa được kiểm soát và quản

lí chặt chẽ, chưa đúng quy định về quy trình kỹ thuật, gây ô nhiễm môi trườngnghiêm trọng khu vực xung quanh

Từ những thực trạng về chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn xã và từ

những yêu cầu thực tế, tôi quyết định chọn đề tài nghiên cứu: “Thực trạng vấn đề rác thải sinh hoạt và đề xuất một số giải pháp quản lý rác thải trên địa bàn xã Đào Xá, huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên” nhằm tìm

hiểu, phân tích, đánh giá, đề xuất một số giải pháp xử lý rác thải sinh hoạt mộtcách hiệu quả và góp phần bảo vệ môi trường trên địa bàn xã

2 Mục tiêu nghiên cứu

Điều tra về thực trạng phát sinh và các vấn đề môi trường liên quan đếnrác thải sinh hoạt ở xã Đào Xá

Đề xuất các giải pháp về xử lý rác thải sinh hoạt trên địa bàn xã Đào Xánhằm nâng cao hiệu quả công tác bảo vệ môi trường, góp phần phát triển kinh

tế, xã hội xã Đào Xá bền vững

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu là rác thải sinh hoạt phát sinh chủ yếu từ sinhhoạt nông thôn trên địa bàn xã Đào Xá

 Phạm vi nghiên cứu

Phạm vi nghiên cứu được thực hiện trên địa bàn xã Đào Xá, Tỉnh TháiNguyên

4 Phương pháp nghiên cứu

 Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp:

- Thu thập, tổng hợp phân tích tài liệu, số liệu liên quan đến vấn đề rácthải sinh hoạt trên địa bàn xã Đào Xá

- Tìm hiểu qua sách báo, mạng internet,

 Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp:

- Phương pháp điều tra, khảo sát thực địa để thấy được tình hình chung

về rác thải sinh hoạt trên địa bàn

- Phỏng vấn trực tiếp nhằm thu thập ý kiến của dân cư sống tại về tìnhhình quản lý rác thải sinh hoạt tại địa phương

Nghiên cứu được thực trạng vấn đề rác thải sinh hoạt trên địa bàn xã từ

đó đưa ra quy hoạch chung về mạng lưới thu gom, vận chuyển và các phươngpháp xử lý rác thải sinh hoạt

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN CHUNG VỀ CHẤT THẢI RẮN SINH HOẠT

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CHẤT THẢI RẮN SINH HOẠT TRÊN ĐỊA BÀN XÃ ĐÀO XÁ

CHƯƠNG 3: ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ CHẤT THẢI RẮN SINH HOẠT TRÊN ĐỊA BÀN XÃ ĐÀO XÁ

NỘI DUNG CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN CHUNG VỀ CHẤT THẢI RẮN SINH

HOẠT 1.1 Một số khái niệm

1.1.1 Chất thải, chất thải rắn, chất thải rắn sinh hoạt

 Chất thải

Chất thải là vật chất ở thể rắn, lỏng, khí được thải ra từ sản xuất, kinh doanh,dịch vụ, sinh hoạt hoặc hoạt động khác

 Chất thải rắn

Theo mục 10, Điều 3 của Luật bảo vệ môi trường ban hành năm 2014,

có thể hiểu chất thải rắn là vật chất ở thể rắn thải ra từ sản xuất, kinh doanh,dịch vụ, sinh hoạt hoặc các hoạt động khác

 Chất thải rắn sinh hoạt

Chất thải rắn sinh hoạt là các chất thải rắn bị loại ra trong quá trình sống,sinh hoạt, hoạt động, sản xuất của con người và động vật Rác phát sinh từ các

hộ gia đình, khu công cộng, khu thương mại, khu xây dựng, bệnh viện, khu

xử lý chất thải… Trong đó, rác sinh hoạt chiếm tỉ lệ cao nhất Số lượng, thànhphần chất lượng rác thải tại từng quốc gia, khu vực là rất khác nhau, phụthuộc vào trình độ phát triển kinh tế, khoa học, kỹ thuật

Chất thảirắn sinhhoạt

1.1.2 Nguồn gốc phát sinh chất thải rắn sinh hoạt

1.1.3 Quản lí chất thải rắn sinh hoạt

Quản lý chất thải là các hoạt động kiểm soát chất thải trong suốt quátrình từ phát sinh đến thu gom, vận chuyển, lưu trữ, xử lý, thải bỏ, tiêu hủychất thải Do vậy quản lý chất thải rắn sinh hoạt cũng bao gồm toàn bộ cáchoạt động quản lý chất thải đã nêu trên Mục đích của quản lý chất thải rắnsinh hoạt là bảo vệ sức khỏe của cộng đồng, bảo vệ môi trường, giảm thiểuchất thải rắn sinh hoạt, tận dụng tối đa vật liệu, tiết kiệm tài nguyên và nănglượng, tái chế và sử dụng tối đa các thành phần còn hữu ích (hữu cơ, vô cơ cóthể tái chế)

Khu dân

cư, hộ giađình

Giao

thông xây

dựng

Côngnghiệp

Bệnhviện, cơ

sở y tếDịch vụ

thương

mại

Du lịch,giải trí

Cơ quantrường

nghiệp

Hình 1.1 Các nguồn phát sinh chất thải rắn sinh hoạt

1.2 Phân loại chất thải rắn sinh hoạt

Có nhiều cách phân loại chất thải rắn sinh hoạt

1.2.3 Theo mức độ nguy hại

Phân ra thành chất thải nguy hại và chất thải không nguy hại

1.2.4 Theo khả năng phân huỷ

Chất thải rắn sinh hoạt được phân thành: chất thải hữu cơ dễ phân huỷ vàchất thải khó phân huỷ

Hiện nay trong quản lý chất thải rắn sinh hoạt người ta thường phân loạichất thải rắn sinh hoạt thành các loại như sau:

+ Chất thải hữu cơ dễ phân huỷ: thực phẩm thừa, lá cây,

+ Chất thải có khả năng tái chế, tái sử dụng: nhựa, kim loại, thuỷ tinh, + Chất thải nguy hại: bóng đèn, ắc quy, pin,

+ Các thành phần khác: đất, đá,

Rác hữu cơ - Các vật liệu làm từ giấy

- Các chất thải ra từ đồ ăn,thực phẩm

- Các vật liệu và sản phẩmđược chế tạo từ gỗ, tre,

- Các túi giấy, các mảnhbìa,

- Các cọng rau, vỏ quả, thâncây, lõi ngô,

- Đồ dùng bằng gỗ như bàn,

- Các vật liệu và sản phẩmđược chế tạo từ chất dẻo

- Có nguồn gốc từ sợi

- Các vật liệu và sản phẩmđược chế tạo từ da và cao su

ghế, giường, thang, đồ chơi,

vỏ dừa,

- Túi chất dẻo, chai, lọ chấtdẻo, các đầu vòi bằng chấtdẻo, dây bện,

- Vải, len, nilon,

- Giày, ví, lốp bằng cao su,

Rác vô cơ

- Các loại vật liệu và sảnphẩm được chế tạo từ sắt mà

dễ bị nam châm hút

- Các vật liệu không bị namchâm hút

- Các vật liệu và sản phẩmchế tạo từ thuỷ tinh

- Các loại vật liệu khôngcháy ngoài kim loại và thuỷtinh

- Vỏ hộp, dây điện, hàng rào,dao, nắp lọ,

- Vỏ hộp nhôm, giấy bao gói,

đồ đựng,

- Chai lọ, đồ đựng bằng thuỷtinh, bóng đèn,

- Xương, gạch, đá, sành, sứ,gốm,

- Sắt, nhôm, chai, lọ, lốp xe

- Nồi, tivi, điều hoà, tủ lạnh,

Bảng 1.1 Bảng phân loại rác thải sinh hoạt

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ CHẤT THẢI RẮN SINH HOẠT

TRÊN ĐỊA BÀN XÃ ĐÀO XÁ 2.1 Giới thiệu chung về xã Đào Xá

2.1.1 Vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên

+ Phía Đông giáp xã Bảo Lý

thuận lợi, gần với Thành

phố Thái Nguyên, là cửa

ngõ giao lưu kinh tế văn hoá

xã hội Đây là vị trí thuận

lợi cho xã Đào Xá mở rộng

thị trường, phát triển, giao

Hình 2.1 Bản đồ xã Đào Xá, Huyện Phú

Bình, Tỉnh Thái Nguyên

lưu thương mại và dịch vụ xây dựng nền kinh tế hàng hoá đa dạng hội, nhậpvới thị trường trong toàn tỉnh.

- Điều kiện tự nhiên:

+ Địa hình: Xã Đào Xá là một xã thuần nông thuộc vùng trung du và miền núiBắc Bộ

+ Khí hậu: Xã Đào Xá nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa Là một

xã vùng trung du, trong năm khí hậu được chia làm bốn mùa rõ rệt nên rấtthuận lợi cho việc xây dựng và phát triển một nền nông nghiệp đa dạng, bềnvững Nhìn chung khí hậu của xã Đào Xá khá thuận lợi cho sản xuất sinhhoạt, tuy nhiên do địa hình của xã nên khí hậu cũng có sự chi phối của khíhậu vùng cao – xuất hiện những cơn gió mùa Đông Bắc tràn về

+ Thuỷ văn: Đào Xá có hệ thống sông Cầu chảy qua xã dài 9km và sôngMáng dài 5,45km chảy qua các xóm Dẫy, Tân Sơn, Xuân Đào, Đoàn Kết, PhúMinh Ngoài ra trên địa bàn xã còn hệ thống hồ, đập, suối là nguồn cung cấpnước tưới tiêu cho các xóm Hệ thống kênh mương, nội đồng đã và đang đượccung ứng hoá phục vụ cho sản xuất

2.1.2 Đặc điểm kinh tế - xã hội

- Kinh tế: Cơ cấu kinh tế chuyển biến theo hướng tích cực, có sự chuyểndịch phù hợp với xu thế chung của toàn huyện, tỉnh Trên địa bàn xã xuất hiệnnhiều công ty: Công ty cổ phần đầu tư và phát triển bất động sản đại phát,công ty TNHH Bảo Hân, hợp tác xã hoa cây cảnh Đào Xá, công ty TNHHthương mại và vận tải Lâm An Cơ hội việc làm của người dân cũng đượcnâng cao, đời sống kinh tế của nhân dân được cải thiện rõ rệt Hiện tại xã có 1chợ với diện tích đất 0,3448ha đạt tiêu chuẩn của Bộ Công thương có quầybán hàng, rãnh thoát nước, nhà vệ sinh

- Dân số: Theo niên giám thống kê tỉnh Thái Nguyên năm 1999 – 2003,dân số xã Đào Xá là 5578 người

- Giáo dục: Theo niên giám thống kê tỉnh Thái Nguyên năm 1999 –

2003, xã Đào Xá có 1 trường mầm non, 1 trường tiểu học, 1 trường trung học

cơ sở Tên của các trường đều được đặt tên theo tên xã – Đào Xá

- Y tế: Có 1 trạm y tế Mạng lưới y tế được đầu tư tốt về cơ sở vật chất.Đội ngũ Y, Bác sĩ và cán bộ y tế được tuyển dụng, bố trí và bồi dưỡng nângcao năng lực định kỳ

2.2 Vấn đề chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn xã Đào Xá

2.2.1 Thực trạng, nguồn gốc phát sinh, thành phần chất thải rắn sinh hoạt tại xã Đào Xá

 Thực trạng

Cùng với sự phát triển kinh tế, xã hội và tốc độ đô thị hoá, tại địaphương em – đời sống người dân ngày càng được nâng cao kéo theo nhu cầutiêu dùng ngày càng tăng làm gia tăng khối lượng rác thải sinh hoạt Chínhthực trạng rác thải sinh hoạt ngày càng nhiều đang làm cho vấn đề ô nhiễmtrở nên nghiêm trọng và làm mất vẻ đẹp mỹ quan của xã Đào Xá Chất thảirắn sinh hoạt vẫn còn tình trạng vứt, đổ bừa bãi, công tác quản lý rác thải vẫnchưa vận hành triệt để và còn nhiều thiếu xót trong công tác thu gom, xử lýrác

 Nguồn gốc phát sinh chất thải rắn sinh hoạt

Chất thải rắn sinh hoạt tại xã Đào Xá phát sinh chủ yếu từ các hộ giađình dân cư, các cơ quan, trường học, khu chợ

 Thành phần chất thải rắn sinh hoạt

Tiến hành nghiên cứu về thành phần của chất thải rắn sinh hoạt tại một

số hộ dân, trường học, chợ, kết quả phân tích cho thấy thành phần chất thảirắn sinh hoạt gồm:

- Rác hữu cơ dễ phân huỷ như: thức ăn thừa, lá cây, cành cây, rau,xương, da, giấy, gỗ, phân gia súc, gia cầm,

- Rác hữu cơ khó phân huỷ, độc hại như: túi nilon, chất dẻo, nhựa, caosu,