1. Trang chủ
  2. » Giáo Dục - Đào Tạo

Văn mẫu lớp 12 phân tích diễn biến tâm trạng Mị trong đêm tình mùa xuân (15 mẫu)

49 12 0

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Tiêu đề Phân Tích Diễn Biến Tâm Trạng Nhân Vật Mị Trong Đêm Tình Mùa Xuân
Trường học Trường Trung Học Phổ Thông
Chuyên ngành Ngữ Văn
Thể loại bài luận
Năm xuất bản 2023
Thành phố Hà Nội
Định dạng
Số trang 49
Dung lượng 266,51 KB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Phân tích diễn biến tâm trạng Mị trong đêm tình mùa xuân gồm dàn ý, sơ đồ tư duy và 15 bài văn mẫu siêu hay, ấn tượng nhất. Thông qua 15 bài Mị trong đêm tình mùa xuân giúp các bạn lớp 12 có thêm nhiều gợi ý tham khảo, luyện kỹ năng viết văn ngày một hay hơn.Những đêm tình mùa xuân đã tới. Sức sống tưng bừng của vạn vật mùa xuân đã làm cho tâm hồn Mị hồi sinh. Tâm trạng Mị ngay lúc này pha trộn giữa nhiều cung bậc cảm xúc: vui sướng và đau khổ, tủi nhục đến mức muốn chết và khao khát sống. Những cảm xúc ấy đang trỗi dậy, cuộn xoáy, trào dâng trong lòng Mị. Vậy sau đây là 15 bài văn mẫu phân tích nhân vật Mị trong đêm tình mùa xuân, mời các bạn cùng theo dõi tại đây.

Trang 1

Dàn ý diễn biến tâm trạng Mị trong đêm tình mùa xuân

Dàn ý số 1

I Mở bài:

● Giới thiệu tác giả và tác phẩm

● Giới thiệu sơ lược về Mị trong tác phẩm “Vợ chồng A Phủ” Tâm trạng của Mị trước đêm xuân

II Thân bài:

– Phân tích tâm trạng Mị trong đêm mùa xuân

+ Trước đêm mùa xuân, do bị đày đọa, áp chế, Mị trở thành một người phụ nữ “vô hồn”, mất hết ý niệm về thời gian lẫn không gian Kiếp sống của Mị lúc đó chẳng khácnào kiếp sống con trâu, con ngựa trong nhà thống lí Pá Tra Nhưng có thể nói sức sốngtrong Mị chưa hoàn toàn lụi tắt

-> Sức sống trong Mị có thể bị dập tắt vĩnh viễn, nhưng cũng có thể sẽ trỗi dậy khi có điều kiện

+ Do sự tác động của bối cảnh bên ngoài đối với Mị trong đêm mùa xuân Mùa xuân năm ấy ở Hồng Ngài đẹp và gợi cảm biết bao

> Chính không gian rộn rã sắc màu cùng tiếng sáo tha thiết lơ lửng kia đã đánh thức con người Mị ngày xưa Tiếng sáo vô tình hay cố ý chạm vào nỗi nhớ “Mị nghe tiếng sáo vọng lại, thiết tha bổi hồi” “Mị ngồi nhẩm lại bài hát của người đang thổi”…

- Mùa xuân đó đầy sắc màu, rộn rã âm thanh Điều ấy xa lạ với không gian trong căn phòng bé nhỏ của Mị, nhưng gần gũi với thế giới mà Mị đã từng sống rất hạnh phúc Chúng gợi cho Mị nhớ lại thời xa xưa Ngày xưa, Tết Mị uống rượu Bây giờ, Mị cũnguống rượu Rồi Mị say

Trang 2

- Rượu – chất men đánh thức phần đời đã mất của Mị “Khi uống rượu say, Mị lại được sống về những ngày trước Ngày trước Mị vui sướng biết bao Tai Mị vẳng nghe tiếng sáo vọng lại đầu làng Đấy là tiếng sáo của tình duyên, của tuổi thanh xuân căng đầy sức sống Mị không còn là cô con dâu gạt nợ nhà thống lí Pá Tra nữa Mị đang uống rượu bên bếp và thổi sáo rồi Mị uốn chiếc lá trên môi, thổi lá cũng hay như thổi sáo Có biết bao người mê, ngày đêm đã thổi sáo đi theo Mị Ra thế, Mị còn trẻ lắm

Mị vẫn còn trẻ.”

- Sự đối lập giữa hoàn cảnh đêm xuân, giữa thế giới được đánh thức với cuộc sống thực tại: Khi say, Mị nhớ và sống lại với ngày xưa, nhưng thực ra, Mị vẫn đang ở nhà thống lý Pá Tra Mị vẫn đang sống kiếp đọa đày với A Sử Sự đối lập giữa một bên là hạnh phúc tuổi trẻ với một bên là kiếp sống trâu ngựa đã khiến Mị suy nghĩ đến việc kết liễu đời mình như ngày mới về làm dâu nhà thống lý Mị lại ước gì có nắm lá ngóntrong tay, Mị sẽ ăn cho chết ngay chứ không buồn nhớ lại nữa Càng nhớ lại chỉ thấy nước mắt ứa ra Ôi chao, tiếng sáo ấy, tiếng sáo gọi bạn yêu vẫn lửng lơ bay ngoài đường Mị đang muốn quên đi, Mị không muốn nhớ lại cái ngày trước mà không được.Tiếng sáo ấy lửng lơ, tiếng sáo ấy làm Mọi thiết tha bổi hổi Mị muốn đi chơi Mị muốn thoát ra ngoài cái ô cửa ô mờ đục, trăng trắng này!

- Nhưng Mị lại thực hiện một sự giải thoát bằng cách khác Đó là bỏ nhà đi chơi như những người trẻ trung đang dập dìu ngoài làng Mị đã ý định giải thoát một cách lặng

lẽ mà mãnh liệt: Mị đến góc nhà, tay lấy ống mỡ, xắn một miếng bỏ thêm vào đĩa đèn cho sáng…Mị quấn lại tóc, Mị với tay lấy cái váy hoa vắt ở trong vách… Mị rút thêm cái áo Mị làm tất cả, thật bình thản và quyết liệt như ngày xưa, khi trong đầu Mị đang rập rờn tiếng sáo

- Ý định giải thoát của Mị không thành: Trông thấy Mị, A Sử lấy làm lạ Nó chỉ biết rằng Mị muốn đi chơi Thằng chồng ác hơn con hổ ấy không biết trước mặt mình đã làmột cô Mị khác, cô Mị của ngày xưa mà hắn đã từng lừa lọc để đánh cắp đem về Hắn thẳng tay vùi dập tàn nhẫn sự trở về đó: A Sử bước lại, nắm lấy Mị, lấy thắt lưng trói hai tay Mị Nó xách cả một thúng sợi đay ra trói Mị đứng vào cột nhà Tóc Mị xoã

Trang 3

xuống mặt, A Sử quấn luôn tóc lên cột làm cho Mị không cúi, không nghiêng đầu được nữa…

III Kết bài:

Thành công của nhà văn Tô Hoài là đã khắc hoạ một nhân vật sống chủ yếu bằng tâm trạng, với tâm trạng Cả đêm mùa xuân, Mị hành động được rất ít, nhưng người đọc vẫn thực sự hấp dẫn với một con người đang từ cõi âm u mơ hồ trỗi dậy Không gian, thời gian, giọng kể của tác phẩm theo một tiết tấu của chính tâm trạng ấy Hẳn Tô Hoài đã đặt cả tấm lòng của mình vào tâm trạng của Mị, để người đọc dõi theo tâm trạng ấy, khi tha thiết, khi nghẹn ngào xót xa

đã phản ánh chân thực hiện thực miền núi trước cách mạng

● Mị là hình tượng nhân vật đại diện cho sức sống và vẻ đẹp con người nơi đây, đoạn miêu tả tâm lí của Mị trong đêm tình mùa xuân là đoạn cho thấy rõ nét nhất nét đẹp tâm hồn Mị

II Thân bài

1 Vài nét về cuộc đời nhân vật Mị (trước đêm tình mùa xuân)

● Mị vốn là một người con gái đẹp, có tài thổi sáo, thổi ken lá, “có nhiều người

mê, ngày đêm đã thổi sáo theo Mị”

● Mị từng yêu và từng được yêu, cũng hồi hộp, khao khát trước những âm thanh

hò hẹn của tình yêu

● Hiếu thảo, chăm chỉ, ý thức được giá trị cuộc sống tự do nên sẵn sàng làm nương ngô trả nợ thay cho bố

Trang 4

● Mọi khao khát đều bị dập tắt khi Mị bị bắt làm dâu gạt nợ nhà thống lí Pá Tra:

bị đem ra cúng trình ma nhà thống lí (ách thống trị của thần quyên và cường quyền) ép Mị cam phận làm nô lệ

● Những ngày đầu khi làm dâu “hàng mấy tháng đêm nào Mị cũng khóc”, Mị tủi nhục đắng cay, uất ức cho số phận

● Mị muốn chết nhưng thương cha, Mị đành chấp nhận kiếp làm thân trâu ngựa

● Mấy năm sau, cha Mị mất, Mị đã không còn muốn chết nữa vì đã chai sạn tâm hồn: “ở lâu trong cái khổ Mị quen rồi”, “lùi lũi như con rùa nuôi trong xó cửa”, cuộc đời bị giam cầm trong căn phòng tối đen

● Thống lí Pá Tra đã áp dùng cường quyền, thần quyền áp chế khiến Mị cam chịukiếp sống nô lệ: Mị tưởng mình là con trâu, con ngựa

2 Diễn biến tâm trạng Mị trong đêm tình mùa xuân

● Khung cảnh thiên nhiên nồng nàn: cỏ danh vàng ứng, chiếc váy hoa phơi trên mỏm đá như những con bướm sặc sỡ, không khí dần áp, âm thanh bên ngoài: tiếng sáo cất lên, tiếng trẻ chơi quay cười vang,

● Mị nhìn khung cảnh, nghe âm thanh mà bắt đầu cảm thấy thiết tha bồi hồi, Mị bắt đầu lẩm bẩm theo lời hát gọi bạn tình,

● Ngày tết, Mị lén uống rượu, “uống ực từng bát”, Mị say và sống về quá khứ, say sưa trong tiếng sáo gọi bạn yêu.s

● Mị sực nhớ đến tình cảnh của mình hiện tại, nhớ đến A Sử, Mị muốn chết “nếu

có nắm lá ngón trong tay lúc này Mị sẽ ăn cho chết ngay chứ không buồn nhớ lại”

- Mị nhận thức sự tồn tại của bản thân “thấy phơi phới trở lại”, “Mị còn trẻ lắm Mị vẫn còn trẻ Mị muốn đi chơi”, với khát khao tự do

● Tinh thần phản kháng mạnh mẽ: lấy miếng mỡ để thắp sáng lên căn phòng tối,

Mị vấn lại tóc, lấy cái váy hoa, nổi loạn muốn “đi chơi tết” chấm dứt sự tù đày

● Hiện thực không trói được trái tim Mị, khi A Sử trói, lòng Mị vẫn lửng lơ theo tiếng sáo, tiếng hát của tình yêu đến những đám chơi

Trang 5

- Lúc vùng bước đi nhưng tay chân đau không cựa được, Mị thổn thức nghĩ mình không bằng con ngựa, cô chợt tỉnh trở về với hiện thực.

- Cả đêm hôm ấy, Mị lúc mê lúc tỉnh, lúc đau đớn, lúc nồng nàn tha thiết

- Nhận xét: Tâm hồn chai sạn của Mị đã sống lại, Mị luôn tiềm tàng sức sống mãnh liệt, sức sống ấy luôn âm ỉ trong lòng người con gái Tây Bắc và chỉ chờ có cơ hội để bùng lên mạnh mẽ

- Dù sự nổi loạn của Mị không thể giải thoát số phận cô nhưng đây là nền tảng nhóm lên thêm ngọn lửa sức sống trong cô, để sức sống không lụi tắt hẳn, chuẩn bị cho một

sự phản kháng trong tương lai: cắt dây trói cho A Phủ

 Mị là hình tượng nhân vật đại diện cho sức sống và vẻ đẹp con người nơi đây, đoạn miêu tả tâm lí của Mị trong đêm tình mùa xuân là đoạn cho thấy rõ nét nhất nét đẹp tâm hồn Mị

II Thân bài

1 Vài nét về cuộc đời nhân vật Mị (trước đêm tình mùa xuân)

Trang 6

 Mị vốn là một người con gái đẹp, có tài thổi sáo, thổi ken lá, “có nhiều người mê, ngày đêm đã thổi sáo theo Mị”.

 Mị từng yêu và từng được yêu, cũng hồi hộp, khao khát trước những âm thanh hò hẹn của tình yêu

 Hiếu thảo, chăm chỉ, ý thức được giá trị cuộc sống tự do nên sẵn sàng làm nương ngô trả nợ thay cho bố

 Mọi khao khát đều bị dập tắt khi Mị bị bắt làm dâu gạt nợ nhà thống lí Pá Tra: bị đem ra cúng trình ma nhà thống lí (ách thống trị của thần quyên và cường quyền)

ép Mị cam phận làm nô lệ

 Những ngày đầu khi làm dâu “hàng mấy tháng đêm nào Mị cũng khóc”, Mị tủi nhục đắng cay, uất ức cho số phận

 Mị muốn chết nhưng thương cha, Mị đành chấp nhận kiếp làm thân trâu ngựa

 Mấy năm sau, cha Mị mất, Mị đã không còn muốn chết nữa vì đã chai sạn tâm hồn: “ở lâu trong cái khổ Mị quen rồi”, “lùi lũi như con rùa nuôi trong xó cửa”, cuộc đời bị giam cầm trong căn phòng tối đen

 Thống lí Pá Tra đã áp dùng cường quyền, thần quyền áp chế khiến Mị cam chịu kiếp sống nô lệ: Mị tưởng mình là con trâu, con ngựa

2 Diễn biến tâm trạng Mị trong đêm tình mùa xuân

 Khung cảnh thiên nhiên nồng nàn: cỏ danh vàng ứng, chiếc váy hoa phơi trên mỏm đá như những con bướm sặc sỡ, không khí dần áp, âm thanh bên ngoài: tiếng sáo cất lên, tiếng trẻ chơi quay cười vang,

 Mị nhìn khung cảnh, nghe âm thanh mà bắt đầu cảm thấy thiết tha bồi hồi, Mị bắt đầu lẩm bẩm theo lời hát gọi bạn tình,

 Ngày tết, Mị lén uống rượu, “uống ực từng bát”, Mị say và sống về quá khứ, say sưa trong tiếng sáo gọi bạn yêu.s

 Mị sực nhớ đến tình cảnh của mình hiện tại, nhớ đến A Sử, Mị muốn chết “nếu cónắm lá ngón trong tay lúc này Mị sẽ ăn cho chết ngay chứ không buồn nhớ lại”

- Mị nhận thức sự tồn tại của bản thân “thấy phơi phới trở lại”, “Mị còn trẻ lắm Mị vẫn còn trẻ Mị muốn đi chơi”, với khát khao tự do

Trang 7

 Tinh thần phản kháng mạnh mẽ: lấy miếng mỡ để thắp sáng lên căn phòng tối, Mịvấn lại tóc, lấy cái váy hoa, nổi loạn muốn “đi chơi tết” chấm dứt sự tù đày.

 Hiện thực không trói được trái tim Mị, khi A Sử trói, lòng Mị vẫn lửng lơ theo tiếng sáo, tiếng hát của tình yêu đến những đám chơi

- Lúc vùng bước đi nhưng tay chân đau không cựa được, Mị thổn thức nghĩ mình không bằng con ngựa, cô chợt tỉnh trở về với hiện thực

- Cả đêm hôm ấy, Mị lúc mê lúc tỉnh, lúc đau đớn, lúc nồng nàn tha thiết

- Nhận xét: Tâm hồn chai sạn của Mị đã sống lại, Mị luôn tiềm tàng sức sống mãnh liệt, sức sống ấy luôn âm ỉ trong lòng người con gái Tây Bắc và chỉ chờ có cơ hội để bùng lên mạnh mẽ

- Dù sự nổi loạn của Mị không thể giải thoát số phận cô nhưng đây là nền tảng nhóm lên thêm ngọn lửa sức sống trong cô, để sức sống không lụi tắt hẳn, chuẩn bị cho một

sự phản kháng trong tương lai: cắt dây trói cho A Phủ

III Kết bài

 Đoạn văn miêu tả diễn biến tâm lí Mị trong đêm tình mùa xuân cho thấy rõ nét phẩm chất, tính cách trong Mị - người con gái Tây Bắc tiềm tàng sức sống

 Đặc sắc nghệ thuật: khả năng phân tích tâm lí nhân vật, sự am hiểu về phong tục

và con người Tây Bắc, ngôn ngữ, lối trần thuật rất tự nhiên,

 Vợ chồng A Phủ chứa đựng giá trị nhân đạo sâu sắc

Mị trong đêm tình mùa xuân hay nhất

Nếu những nhà văn hiện thực phê phán chỉ thấy con người là nạn hân bất lực của hoàncảnh thì các nhà văn cách mạng bao giờ cũng phát thiện hiện ra sức manh phúc sinhtrong tâm hồn của những con người cùng khổ Là cây bút xuất sắc trong dòng văn họccách mạng Việt Nam, chẳng những rất thành công khi diễn tả cái chết dần chết mòncủa Mị – một cô gái tràn đầy sức sống mà còn rất tinh tế khi khám phá quá trình hốidin của Mị Nếu như có một hoàn cảnh làm tê liệt bóp chết sức sống của Mị thì tấtcũng có một hoàn cảnh giúp Mị hối sinh Và hoàn cảnh đó chính là đêm tình mùa xuânquyến rũ

Trang 8

Ở vùng rẻo cao Hồng Ngài không gì vui bòng Tết đến, xuân về Năm nay Hồng Ngàiđón một cái tết đặc biệt Đúng lúc gió và rét rất dữ dội thế nhưng, bất chấp cái khắcnghiệt của thời tiết, không khí đón Tết vui xuân của Hồng Ngài vẫn rất náo nức tưngbừng Tiếng cười nói rộn vang Ngoài đầu núi lấp ló đã có tiếng sáo rủ bạn đi chơi.Không khí tưng bừng, náo nức ấy đã vọng vào tâm hồn Mị, khiến tâm hồn Mị thứctỉnh hồi sinh.

Mày có con trai con gái rồi Mày đi làm nương Tao không có con trái con gái Tao di tìm người yêu

Lời của tiếng sáo thật giản dị mộc mạc, nhưng nó chứa chan niềm vui niềm tự do, khátvọng yêu đương, hạnh phúc Khúc ca say mê náo nức của mùa xuân tuổi trẻ đã vọngvào cõi sâu thẳm trong lòng Mị thiết tha đã đánh thức cõi lòng câm lặng bấy lâu của

Mị, tiếng sáo ấy khơi dậy sức sống tiềm tàng trong con tim Mị Ý thức về quyền làmngười trỗi dậy, Mị cũng uống rượu Mị lén lấy hũ rượu, cứ uống ực từng bát Cáchuống rượu của Mị thật lạ Mị uống lấy được, uống như chưa bao giờ được uống, uốngcho bõ hờn, bõ tức Uống để cuốn phăng đi bao cay đắng tủi nhục của quãng đời đãqua Uống cho thỏa khát khao say mê, phía trước Men rượu nồng nàn tiếng sao thathiết đã nhấc bổng Mị thoát khỏi thực tại, dìu Mị trở về miền quá khứ đẹp tươi với baokhát khao nồng cháy Mị say, cứ lịm mặt ngồi đấy nhìn mọi người hát trong lòng Mịđang sống về ngày trước Ngày trước, Mị thổi sáo giỏi … có biết bao nhiêu người mê.Ngày trước Mị trẻ trung yêu đời, ngày trước Mị đã từng yêu và được yêu Sống vớingày trước, lòng Mị bỗng phơi phới trở lại đột nhiên vui sướng, hạnh phúc Những kí

ức hạnh phúc đã thôi thúc Mị nổi loạn Bắt đầu là sự nổi loạn trong ý nghĩ Mị trẻ lắm,

Mị vẫn còn trẻ Mị muốn đi chơi Bao nhiêu người có chồng ngày Tết cũng đi chơi.Huống chi Mị với A Sử không có lòng với nhau, vậy mà vẫn phải ở với nhau Lần đầutiên, sau chuỗi ngày dài dằng dặc, sống cam chịu, nhấn nhục với kiếp ngựa trâu nhưcon rùa nuôi trong xó tối, Mị dám chối bỏ ràng buộc duyên pohận với A Sử để thànhngười tự do Đắm chìm trong miền kí ức say mê, trong những khát khao nồng cháydường như Mị đã quên cả thực tại Rượu đã tan lúc nào Người về đã vãn cả Mị không

Trang 9

biết, Mị vẫn ngồi trơ một mình giữa nhà Cõi mộng, cõi mơ miền thương nẻo nhớ đanggọi Mị.

Mãi sao, Mị mới bừng tỉnh Mị đứng dậy nhưng không bước ra đường chơi nữa mà từ

từ bước vào buồng Ý nghĩ muốn đi chơi đã lóe lên trong đầu Mị nhưng nó chưa đủmạnh để dứt Mị ra khỏi thế giới ngục tù Phản ứng nổi loạn ở Mị cần thêm thời gian vàchất xúc tác Bước vào buồn, ngòi xuống giường, trông ra cái cửa sổ lỗ vuông bằngbàn tay, mờ mờ trăng trắng Bao cay đắng tủi nhục của kiếp nô lệ trung thân bỗng dội

về, dày vò cõi lòng Mị tan nát, ứ máu đầy bi kịch Và Mị bỗng nảy ra ý nghĩ thật lạlùng, đột biến mà mang tinh tất yếu : Mị muốn tự tử : nếu có nắm lá ngón trong tay lúcnày, Mị sẽ ăn cho chết ngay chứ không buồn nhớ lại nữa Nhớ lại chỉ thấy nước mắt úa

ra Cứ nghĩ Mị sẽ tự tử ngay nhưng đúng lúc ý nghĩ muốn chết trỗi dậy thì tiếng saogọi bạn yêu lơ lửng bay ngoài đường lại một lần nữa vang vọng vào tâm hồn Mị Khúc

ca yêu nồng nàn ấy đã dập tắt ý nghĩ muốn chết nhưng cũng không thể sống lùi lũi nhưcon rùa nuôi trong xó tối nữa Mị phải sống trong vùng trời tươi sáng, ngập tràn ánhnắng tự do, hạnh phúc Và chính ý nghĩ ấy đã thôi thúc Mị có hành động nổi loạn, táobạo, quyết liệt từng có Mị đến góc nhà lấy ống mỡ sắn một miếng bỏ vào thêm đĩađèn cho sáng Tại sao Mị phải thắp đèn ? Phải chăng, Mị không cam chịu sống trong

xó tối nữa ? Mị muốn phá tan màn đêm âm u, mù tối nơi đại ngục trần gian này Mịmuốn thắp ssáng cho tương lai của mình Ngọn lửa trên đĩa đèn hay ngọn lửa tronglòng Mị đang rừng rực cháy Thắp đèn xong, Mị cuốn lại tóc, với tay lấy cái váy và rútthêm cái áo Bất chấp mọi luật lệ của nhà thống lí, Mị hành động như một người hoàntoàn tự do

Những khát vọng cháy bỏng của Mị vừa bùng lên thì đã bị vùi dập một cách thô bạotàn nhẫn A Sử trói đứng Mị vào cột bằng cả một thúng sợi đay tàn nhẫn Tóc Mị xõaxuống, A Sử cuốn luôn tóc lên cột làm cho Mị không cúi không nghiêng được nữa.Rồi A Sử tắt đèn đóng cửa lại Tại sao A Sử phải trói Mị như thê ? Có phải đó là thóiquen tàn bạo của A Sử hay chính A Sử cũng giật mình hoảng sợ trước hành động nổiloạn táo bạo của Mị ? Hắn phải dùng mọi vũ lực thô bạo nhất để dập tắt tinh thần phảnkháng mạnh mẽ của Mị Tuy nhiên những cánh cửa buồng khép chặt, những làn dâychói chặt không sao chói được tâm hồn Mị Bóng ma của buồng gian cũng không saodập tắt được ngọn lửa cháy sáng trong tim Mị Mọi vũ lực bạo tàn của A Sử đều trở

Trang 10

nên vô nghĩa Trong bóng tối, Mị đứng im lặng như không biết mình đang bị trói Hơirượu nồng nàn, Mị vẫn nghe tiếng sáo đưa Mị theo cuộc chơi, những đám chơi Mị khekhẽ hát, tiếng hát cất lên từ trái tim sôi nổi, nồng nàn Rồi Mị vùng bước đi, mạnh mẽ,quyết liệt, sức sống tiềm tàng, khát vọng tự do đã trỗi dậy mãnh liệt Sức sống ấy cứtrào ra ngoài ra sợi dây trói.

Nhưng rồi Mị chợt bừng tỉnh, những làn dây chói cứa vào ra thịt đau dứt, xót xa, đau đớn đến tê tái Tiếng sáo tha thiết, dìu dặt tắt lịm, chỉ còn tiếng chân ngựa đạp vách nhức nhối ai oán Mị thổn thức nghĩ mình không bằng con nghựa Cả đêm ấy, Mị lúc

mê, lúc tỉnh, lúc đớn đau, quặn thắt trước thực tại thê thảm, khốn cùng, lúc lại cồn cào,tha thiết nhớ Quá khứ, thực tại, hạnh phúc, khổ đau cứ giằng xé trong trái tim Mị Ngòi bút Tô Hoài thật tinh tế tài hoa khi lách vào cõi sâu tâm tư của Mị khiến Mị trở thành ‘thật hơn con người thật’

Mùa xuân rồi cũng qua đi nhưng sức sống tiềm tàng trong Mị đã được khơi dậy và chờdịp bùng lên Với nghệ thuật khắc họa tâm lí nhân vật tinh tế Tô Hoài đã đem đến cho nhân vật một hướng đi, một cuộc đời mới Đó cũng chính là giá trị nhân văn cao đẹp của tác phẩm Đồng thời cũng cho thấy tài năng của Tô Hoài cùng những đóng góp của ông cho văn học Việt Nam

Diễn biến tâm trạng Mị trong đêm tình mùa xuân đầy đủ

Bài làm mẫu 1

Tô Hoài là một nhà văn lớn, có số lượng tác phẩm đạt kỉ lục trong văn học hiện đại Việt Nam, các sáng tác của ông thiên về diễn tả sự thật đời thường với lối viết giản dị, gần gũi, thông tục Truyện ngắn “ Vợ chồng A Phủ” in trong tập “Truyện Tây Bắc” là một tác phẩm tiêu biểu, sau hơn nửa thế kỉ, đến nay vẫn giữ nguyên vẹn sức hút với nhiều thế hệ người đọc Tác phẩm xoay quanh số cuộc sống của nhân vật Mị, đặc biệt

là diễn tả diễn biến nội tâm của cô trong từng giai đoạn và đêm tình mùa xuân là một cảnh tác động lớn diễn biến tâm lí và hành động của người con gái vùng núi này

Vì sao sau bao nhiêu năm sống lầm lũi như con rùa nuôi nơi xó cửa, chấp nhận cuộc sống chẳng bằng con trâu, con ngựa, sức sống của Mị lại chợt hồi sinh trong đêm tình

Trang 11

mùa xuân? Phải chăng không khí mùa xuân đến bất ngờ cùng hội xuân, sắc áo váy rực

rỡ và những cuộc chơi đã ảnh hưởng đến Mị? Hay chẳng phải sắc màu cũng chẳng phải hương xuân mà chính là tiếng sáo thân quen Tiếng sáo gọi bạn tình vốn đã quen thuộc, đi vào nếp sống của người dân Hồng Ngài, họ dùng tiếng sáo để thể hiện tình yêu, để nói lòng mình Nghe tiếng sáo, Mị lại bồi hồi nhớ lại quá khứ của mình, tiếng sáo đưa Mị theo những cuộc chơi, hình ảnh tiếng sáo quan trọng đến mức được lặp lại hơn mười lần trong tác phẩm Tiếng sáo tuy giản dị, mộc mạc nhưng lại khiến lòng người thiết tha bồi hồi, bởi nó tượng trưng cho tình yêu trai gái Tiếng sáo khơi dậy trong người con gái vốn tưởng đã chết về mặt tinh thần sống lại quá khứ tươi đẹp, cái ngày mà cô thỏa sức vùng vẫy trong tự do và tình yêu Chính tiếng sáo đã tác động mạnh mẽ đến sức sống tiềm tàng trong Mị Bên cạnh tiếng sáo, men rượu cũng là một yếu tố khiến Mị có sự thay đổi Mị uống ực từng bát, uống như một tên sâu rượu, Mị uống để quên đi hiện tại khốn khổ, nhục nhã và cũng để không nhớ đến tương lai mờ mịt, không có gì để hi vọng Hành động uống rượu ấy đã nói lên nỗi oan khuất đau buồn trong trái tim người con gái nhưng cũng tiếp thêm sức mạnh để người con gái ấy bừng tỉnh sức sống

Từ những chất xúc tác từ bên ngoài ấy cùng bản chất mạnh mẽ, tràn đầy sức sống, Mị

đã hồi sinh cảm xúc trong đêm tình mùa xuân Nghe tiếng sáo, Mị bỗng cảm thấy tha thiết, bồi hồi Những cảm xúc nhẹ nhàng ấy khiến Mị nhớ về quá khứ – một quá khứ tươi đẹp mà chẳng bao giờ Mị dám hi vọng có thể sống lại một lần nữa Ngày ấy, Mị thổi lá cũng hay như thổi sáo, tài năng cùng với sắc đẹp của nàng khiến bao chàng trai Hồng Ngài mê đắm, ngày đêm thổi sáo đi theo Mị Từ những hồi ức đẹp đẽ ấy, Mị thấy phơi phới trở lại và cô nhận ra mình vẫn còn trẻ Thật kì lạ khi người ta không biết trạng thái của bản thân ra sao để rồi một ngày chợt nhận ra mình vẫn còn trẻ Điều

ấy chẳng khác nào bao ngày qua, Mị không biết mình đang sống hay chỉ là tồn tại như một cái xác và đêm nay, cô mới chợt tỉnh, nhận thức được mình vẫn còn trẻ, mình vẫn còn sống và mình phải làm điều gì để chứng minh điều đó Điều đầu tiên cô muốn làm khi sống lại cảm giác chính là muốn đi chơi Bao năm rồi, kể từ khi bị gả về nhà thống

lí Pá Tra, làm vợ A Sử, Mị đều không đi chơi xuân, mặc dù những người đàn bà có chồng khác vẫn đi chơi Mị muốn ra ngoài, không còn muốn yên phận sống trong căn

Trang 12

phòng kín mít, chỉ có một ôi cửa sổ nhỏ, hằng ngày nhìn ra không biết là sáng hay tối nữa Cô bắt đầu sửa soạn, cô lấy chiếc váy hoa, cho thêm mỡ vào đèn để thắp sáng cănphòng tăm tối và quấn tóc Đây là những hành động được coi là phản kháng của Mị,

cô đã bắt đầu có những phản ứng với cuộc sống, đã hồi sinh cảm xúc Nhưng ngay khi ngọn lửa sức sống đang bùng cháy mạnh mẽ thì lại bị dập tắt, con người tàn nhẫn ấy không ai khác chính là A Sử - con trai thống lí và cũng là chồng Mị Hắn đột nhiên về nhà và thấy lạ khi thấy Mị sửa soạn đi chơi Con người ấy đã trói Mị lại, độc ác hơn, hắn lấy tóc Mị quấn quanh cột, không cho Mị cử động Nhưng dù bị trói, hơi rượu vẫn nồng nàn trong Mị, chi phối lí trí cô Cô nghe thấy tiếng sáo, tiếng sáo gọi bạn tình của

ai kia mà như gọi lòng cô, bất giác cô bước đi, cô muốn đi theo tiếng sáo tình yêu ấy,

đó mới chính là cuộc sống đáng lẽ cô được hưởng Nhưng dây trói cứa vào da thịt, nỗi đau thể xác làm cô bừng tỉnh Cô đành lòng phải trở lại với hiện thực đắng cay, rằng thân phận mình không bằng con ngựa nhà thống lí Đau xót thay

Sự hồi sinh sức sống của Mị trải qua cả một quá trình diễn biến từ những cảm xúc hồ tưởng về quá khứ đến hành động phản kháng muốn đi chơi và cuối cùng nhận thức ra một điều quan trọng Lúc trước, Mị đã coi mình là con trâu, con ngựa nhà thống lí mà

đã là con trâu, con ngựa thì không có suy nghĩ, chúng chỉ biết ăn và làm việc mà thôi nhưng lúc này Mị đã hiểu ra, trong ngôi nhà này, đến cả con trâu, con ngựa mình cũng không bằng Sự hồi sinh sức sống này do nguyên nhân khách quan là tiếng sáo và menrượu nồng nó chưa đủ sức mạnh để tạo nên những hành động mạnh mẽ để tự giải thoátmình, chính vì thế sau đó, Mị lại trở lại cuộc sống như cũ

Qua nghệ thuật miêu tả tâm lí cùng việc sử dụng ngôn ngữ giản dị, thông dụng, Tô Hoài dường như đã vẽ lên trước mắt người đọc hình ảnh một người con gái mạnh mẽ, tuy đã bị vùi dập, tưởng chỉ còn cái xác không hồn nhưng bên trong vẫn tiềm tàng ẩn chứa sức sống mãnh liệt, chỉ tìm cơ hội để hồi sinh, để bùng cháy

Trang 13

vật chính và phụ trong tác phẩm như A Phủ, A Sử, thống lí Bá Tra… nhưng Mị vẫn lànhân vật trung tâm của tác phẩm và tâm trạng, hành động, suy nghĩ của Mị được bộc

lộ rõ nét nhất qua cảnh Mị trong đêm tình mùa xuân

Mị là cô gái người dân tộc H’Mông tài sắc vẹn toàn, vừa hát hay, thổi sáo giỏi làm sayđắm biết bao chàng trai Ngày xưa, bố Mị lấy mẹ không có đủ tiền cưới, phải đến vaynhà thống lí, bố của thống lí Bá tra bây giờ Mỗi năm đem nộp lãi cho chủ nợ mộtnương ngô Đến tận khi hai vợ chồng về già rồi mà cũng chưa trả hết nợ Vì vậy, đếntuổi xuân thì, Mị bị bắt làm con dâu gạt nợ cho nhà thống lí Bá Tra nhưng thực chất làlàm nô lệ Suốt ngày, ở nhà thống lí, Mị phải quay sợi, thái cỏ ngựa, dệt vải, chẻ củi, đicõng nước dưới khe suối lên, hái thuốc phiện, giặt đay, xe đay, bung ngô, tước đaythành sợi… Kiếp sống cơ cực hơn cả ngựa trâu đã biến một cô gái hồn nhiên, yêu đời,năm nào thành một người phụ nữ cam chịu “ lùi lũi như con rùa nuôi sống xó cửa”, cókhi vô cảm Mặt khác, Mị cũng có những phản ứng ngấm ngầm Một hôm, Mị trốn vềnhà quỳ lạy bố, úp mặt xuống đất khóc nức nở nhưng bên trong áo giấu sẵn một nắm

lá ngón để tự tử

Mị không chỉ là nạn nhân của sự đầu độc, áp chế về tinh thần Bọn thống lí Bá Tra đãlợi dụng thần quyền – tục mê tín dị đoan để làm cho người nô lệ này yên phận với kiếpsống đau khổ Mị tin rằng “ Ta là thân đàn bà nó đã bắt ta về trình ma nhà nó rồi thìcòn biết đợi ngày rũ xương ở đây thôi” Cho nên, Mị sống nhẫn nhục, thầm lặng, vôcảm, không có chút hi vọng vào sự đổi thay của tương lai

Thế rồi mùa xuân lại về Khung cảnh thiên nhiên mùa xuân ở Hồng Ngài thật thơmộng, tình tứ và bừng sức sống: “ Gió thổi vào cỏ gianh vàng ửng”, “ trong các làngMèo đỏ, những chiếc váy hoa đã đem ra phơi trên mỏm đá xòe như con bướm sặc sỡ.Hoa thuốc phiện vừa nở trắng lại đổi ra màu đỏ hay, đỏ thẫm, rồi sang màu tím manmát”

Cùng với vẻ đẹp thiên nhiên là không khí náo nức, nhộn nhịp của ngày hội “ Trai gái,trẻ con ra sân chơi tụ tập đánh pao, đánh quay, thổi sáo, thổi khèn và nhảy”; “ chiêngđánh ầm ỉ”; “ văng vẳng tiếng sáo gọi bạn đầu làng” Chính cái không khí ấy đã khơidậy, đánh thức nơi bề sâu hun hút của tâm hồn Mị một cuộc sống mãnh liệt, trẻ trung

Mị “ lén lấy hũ rượu, cứ uống ừng ựng từng bát” Rồi Mị lịm mặt ngồi đấy nhìn mọingười nhảy đồng, người hát, nhưng lòng Mị thì đang sống về ngày trước Tai Mị văng

Trang 14

vẳng tiếng sáo gọi bạn đầu làng Ngày trước, Mị thổi sáo giỏi Mùa xuân này, Mị uốngrượu bên bếp và thổi sáo Mị uốn chiếc lá trên môi, thổi lá cũng hay như thổi sáo Cóbiết bao người mê, ngày đêm đã thổi sáo đi theo Mị.

Nhưng khi tâm trạng bồi hồi, sung sướng vô ngần ấy vừa xuất hiện thì nổi đắng cay,chua xót, u sầu cũng chạy đến vây lấy Mị Mị ý thức được cảnh ngộ éo le của cuộc đờimình.” A Sử với Mị không có lòng với nhau nhưng vẫn phải ở với nhau Mị liền nghĩđến cái chết: “ Nếu có nắm lá ngón trong tay lúc này, Mị sẽ ăn hết cho chết ngay”.Nhưng rồi, “ tiếng sáo gọi bạn yêu vẫn lửng lơ bay ngoài đường: Anh ném pao, emkhông bắt; Em không yêu, quả pao rơi rồi…” đã giục giã, thôi thúc Mị, khiến Mịdường như quên hết cảnh ngộ bi thảm hiện tại Mị hành động như một người tự do,như

“ bao nhiêu người có chồng khác” Mị đến góc nhà lấy ống mỡ, xắn một miếng bỏthêm vào đĩa đèn cho sáng” Mị muốn đi chơi một cách bản năng Cái ý nghĩ “ muốn

đi chơi” vọt ra khi có tiếng sáo rập rờn ở trong đầu Cái hành động “ quấn lại tóc”, “với tay lấy cái váy hoa vắt ở phía trong vách”, “ rút thêm cái áo” chuẩn bị đi chơi là sựchiến thắng bất ngờ của bản năng Bản năng đã làm cho Mị không biết sợ sệt là gì.Trong lúc lòng yêu đời đang trỗi dậy mãnh liệt cũng là lúc Mị bị vùi dập một cách tànnhẫn, không thương tiếc Mặc dù đang “ thay áo mới, khoác thêm hai vòng bạc vào cổrồi bị cái khăn trắng lên đầu” để đi chơi nhưng A Sử biết được ý định của Mị, hắn chỉhỏi một câu: “ Mày muốn đi chơi à?” rồi “ bước lại, nắm Mị, lấy thắt lưng trói hai tay

Mị Nó xách cả một thùng sợi đay ra trói đứng Mị vào cột nhà Tóc Mị xõa xuống A

Sử quấn luôn tóc lên dây cột, làm cho Mị không cúi, không nghiêng được đầu nữa”.Sau hành động vô nhân đạo, phũ phàng ấy, hắn bỏ đi

Trong bóng tối, dù bị trói như một thứ đồ vật nhưng Mị vẫn sống với bản năng Mịkhông biết mình đang bị trói Mị vẫn nghe tiếng sáo đưa mị đi theo những cuộc chơi,những đám chơi Mị vẫn nghe lời ca, tiếng hát ngọt ngào, tình tứ vang lên: “ Emkhông yêu, quả pao rơi rồi Em yêu người nào, em bắt pao nào…” Mãi đến lúc Mị

“vùng bước đi”, cô mới giật mình trở về với thực tại, mới thấm hiểu rõ cái cảnh ngộ bithảm của mình: “ Tay chân đau không cựa được” vfa cô mới thổn thức nỗi lòng, biếtmình không bằng con ngựa Nhưng khi nghe tiếng chó sủa xa xa, đêm đã về khuya thì

Mị mới khóc, lòng Mị lại bồi hồi Trong suốt đêm Mị bị trói đứng như thế, Mị rơi vàotâm trạng lúc tỉnh, lúc mê Lúc mê lòng lại “ nồng nàn tha thiết nhớ” Lúc tỉnh thì khắp

Trang 15

người bị dây trói thít lại, đau nhức Đến sáng “ khi bàng hoàng tỉnh thì cô “ sợ quá”, “cựa quậy”, xem mình còn sống hay chết” Tâm trạng lo sợ ấy đã thể hiện ý thức về sựsống của Mị Có cảm thấy đau đớn từng mảnh thịt bởi vì cổ tay, đầu, bắp chân bị dâytrói siết lại Chính sự trỗi dậy của sức sống tiềm tàng đã thôi thúc Mị có những hànhđộng táo bạo, mạnh mẽ sau này, cô cắt dây cởi trói để cứu A Phủ thoát khỏi cảnh ngộ

bi thảm đồng thời cũng là tự cứu mình

Tóm lại, trong khung cảnh tăm tối, ngột ngạt, tù túng, tàn bạo, chúng ta thấy có bảnnăng sống đầy chất thơ của nhân vật Mị bừng sáng lên Sức sống tiềm tàng, trẻ trungkhông dập tắt được của Mị là một bài ca hùng hồn về sự sống Đồng thời cũng là mộtbản cáo trạng đanh thép về tội ác của bọn phong kiến, thần quyền cùng núi cao TâyBắc

Bài làm mẫu 3

Vợ chồng A Phủ là truyện ngắn được nhà văn Tô Hoài viết vào năm 1952 được in trong tập “Truyện Tây Bắc” (1953) được lấy cảm hứng từ một sự kiện có thật khi chính nhà văn Tô Hoài đã được sống và chứng kiến chính cuộc sống của những người dân nghèo nơi vùng cao xa xôi này Nhà văn Tô Hoài đã thấy được cảnh những số phận con người biến thành nô lệ bị chế độ địa chủ cường hào thống lí áp bức bóc lột khiến sống không bằng chết Hệ thống nhân vật mà Tô Hoài xây dựng nên cũng là những số phận tiêu biểu cho những tầng lớp tiêu biểu trong xã hội xưa chính là thống

lí Pá Tra - địa chủ giàu có nhưng tàn ác, Mị và A Phủ - những người nông dân lao động hiền lành nhưng phải chịu đày đọa cả về thể xác lẫn tinh thần

Nhân vật Mị được nhà văn giới thiệu từ giữa cuộc đời đi ra Mở đầu truyện nhà văn đưa người đọc đến với thế giới của truyện cổ tích, với miền đất xa xôi Tây Bắc, dừng lại nhà thống lí Pá Tra giàu có nhất vùng, gặp một thiếu phụ đặc biệt lúc nào cũng ngồicạnh tảng đá cạnh tàu ngựa vô tri vô giác, mặt lúc nào cũng cúi buồn rười rượi Nhữngcâu văn tự sự chậm rãi nhỏ nhẹ hé mở cho người đọc thấy cuộc đời người thiếu phụ thật bất hạnh, chắc không phải con gái thống lí, quả đúng như vậy đó là con dâu gạt nợtội nghiệp, khốn khổ Từ đây, ngòi bút tài hoa của Tô Hoài ngược dòng thời gian trở

về quá khứ để kể về cuộc đời của Mị trước khi về làm dâu nhà thống lí Pá Tra Thời

Trang 16

gian trước đó Mị là con gái trong một gia đình nông dân nghèo khổ hoàn cảnh vô cùng

éo le, nghèo đến mức mà bố mẹ Mị không đủ tiền cưới phải vay lãi nhà thống lí Pá Tra

“mỗi năm trả lãi một nương ngô”, đến khi mẹ Mị qua đời mà gia đình vẫn chưa hết nợ,món nợ truyền từ đời này sang đời khác Số phận đưa đẩy Mị phải sống trong căn nhà

u tối nhà thống lí, ngày cũng như đêm Mị ở trong căn phòng không có ánh sáng, không được coi như một con người phải chịu cảnh sống khổ cực như trâu ngựa

Mị là người con gái nết na thùy mị, có những phẩm chất, tính cách tốt đẹp, tài hoa “Mịthổi sáo giỏi” đi đường “nhặt chiếc lá đưa lên môi, thổi sáo lá hay như thổi sáo” thể hiện được thế giới tâm hồn của Mị rất phong phú Hơn thế nữa Mị là người con hiếu thảo biết lo cho gia đình đã hy sinh bản thân để giúp cha trả nợ Ấy thế rồi cuộc đời Mị

bị lay chuyển từ khi bước chân vào làm con dâu nhà thống lí Mị lùi lũi như con rùa nuôi ở xó cửa, hình ảnh so sánh có thể cho người đọc thấy được cảnh nơi Mị sống chẳng khác gì địa ngục, nơi tăm tối, không có sự sống

Nhưng trái tim nhân đạo sâu sắc của Tô Hoài không để cho nhân vật mà mình đồng cảm chết tàn chết lụi tội nghiệp ở nhà thống lí mà ông vẫn để cho sức sống tiềm tàng của Mị như hòn than hồng âm ỉ cháy trong đống tro tàn của tâm hồn, nếu gặp luồng gió mát cuộc đời thổi tới nó sẽ bùng cháy Nhà văn đã thăng hoa tài năng của mình sáng tạo ra luồng gió mát ấy chính là đêm tình mùa xuân làm hồi sinh tâm hồn Mị Thiên nhiên năm ấy khác thường gió bấc lạnh thêm dữ dội hòa với sắc màu cuộc sống

là trên những mỏm đá những chiếc váy hoa phơi “xòe” như đàn bướm sặc sỡ, âm thanh của cuộc sống khác lạ khi ở Hồng Ngài ăn tết sớm tiếng trẻ con đùa nhau ầm ĩ, tiếng “trai gái ném pao, thổi khèn, thổi sáo và nhảy” Sự khác thường ấy đã tác động vào tâm hồn Mị đặc biệt là chi tiết “tiếng sáo” như một sợi chỉ đỏ nối liền tâm hồn Mị thời trẻ trung son sắt với đêm tình mùa xuân năm nay, tiếng sáo vọng vào sâu thẳm tâm hồn gọi về bài hát Mị thường thổi năm xưa “Mày có con trai con gái rồi, mày đi làm nương, ta không có con trai con gái ta đi tìm người yêu” Đây là tiếng sáo lần thứ nhất lấp ló đầu núi, từ xa vọng lại khiến trái tim Mị đang lạnh giá, khô cứng, bỗng mềm dịu, ấm áp, đập những nhịp đập hồi sinh trở lại “thiết tha bồi hồi” và Mị tỉnh lại thấy hiện tại “đêm tình mùa xuân đã tới” Khi tỉnh dậy có lẽ Mị lại nhận ra cuộc sống hiện thực không đáng sống vì tuổi xuân của Mị đang bị giam hãm ở nhà thống lí Pá

Trang 17

Tra, và tất yếu bao nỗi buồn tủi đau dâng trào mãnh liệt đòi hỏi Mị tìm đến men rượu

để trốn tránh: “Mị lén lấy hũ rượu cứ uống ực từng bát”, uống như muốn trôi đi bao đau khổ, uất hận Cách uống rượu như thể tất yếu khiến Mị say, lịm mặt ngồi đấy, bắt đầu rơi vào trạng thái phân thân, tiếng sáo vẫy gọi giục giã, còn men rượu nâng tâm hồn Mị bay lên theo tiếng sáo đến với những cuộc chơi trong hoài niệm của quá khứ Còn thể xác vẫn ở lại nhà thống lí “nhìn mọi người nhảy đồng, người hát” khi mọi người về hết “Mị vẫn ngồi trơ một mình giữa nhà” Tiếng sáo lần hai “tai Mị văng vẳng tiếng sáo gọi bạn đầu làng” tiếng sáo lần này đã đến gần Mị hơn Tiếng sáo như vẫy gọi khiến Mị như bị thôi thúc trở về quá khứ ngày trước sống với những ngày tươiđẹp xuân sắc, rực rỡ, vui tươi nhất, thuở ấy “Mị thổi sáo giỏi” “Mị uốn chiếc lá trên môi, thổi lá cũng hay như thổi sáo”, có biết bao nhiêu người mê, ngày đêm đã thổi sáo

đi theo Mị

Đến đây Tô Hoài đã nhìn thấy trong tâm hồn Mị một cuộc giao tranh gay gắt giữa quá khứ và hiện tại, quá khứ tươi đẹp rực rỡ nhưng mới chỉ bùng lên, còn hiện tại Mị bị cường quyền, phụ quyền áp chế lại dai dẳng triền miên quá lâu nên quá khứ không dễ thắng nổi, không thể kéo bước chân Mị đi chơi Từ khi Mị vào nhà thống lí “chẳng năm nào A Sử cho Mị đi chơi tết” những hồi ức về quá khứ mỗi lúc một mạnh mẽ bừng cháy làm Mị lại quên đi hiện tại đau khổ chỉ còn nhìn thấy hiện tại đang vui, maymắn là: “Mị trẻ lắm, Mị vẫn còn trẻ” và “Mị muốn đi chơi” Đấu tranh trong tâm hồn

Mị càng một mạnh mẽ thêm qua những lần tiếng sáo dồn dập tiếp theo khiến tâm hồn

Mị thoát ra như con ong thoát khỏi tổ kén Tuy chân tay bị trói chặt nhưng tâm hồn đã hòa nhịp với đêm tình ngoài kia Sự hồi sinh mạnh mẽ ấy bùng cháy do nhiều cung bậccủa tiếng sáo đã thôi thúc Mị bước đi dù là lúc tỉnh, lúc mơ Mị lúc mê đi theo tiếng sáo, lúc tỉnh thổn thức với tiếng chó sủa xa xa tiếng chân ngựa dần dần sự áp chế ngày một đè nặng khiến Mị bừng tỉnh và vô cùng sợ hãi rơi vào trạng thái tê liệt “ như con rùa nuôi trong xó nhà”

Tô Hoài đã rất tài tình bằng tài năng và trái tim nóng của mình đã khắc họa chân thực những nét riêng biệt về phong tục, tập quán, tính cách và tâm hồn người dân nơi vùng cao xa xôi bằng một giọng văn nhẹ nhàng mang phong vị dân tộc, giàu giá trị nhân vănsâu sắc

Trang 18

Bài làm mẫu 4

Vợ chồng A Phủ là truyện ngắn xuất sắc nhất của nhà văn Tô Hoài trong giai đoạn sáng tác sau Cách mạng tháng Tám năm 1945 Nội dung kể về cuộc đời đầy biến cố của đôi vợ chồng trẻ người Mông là Mị và A Phủ trong chế độ thực dân, phong kiến.Nhân vật Mị là một hình tượng nghệ thuật đặc sắc có ý nghĩa khái quát cao, tiêu biểu cho cuộc sống đau khổ, tủi nhục và quá trình vùng lên tự giải phóng của đồng bào miền núi Tây Bắc Đoạn văn miêu tả diễn biến tâm trạng của Mị trong đêm xuân với những tình tiết chân thực và cảm động đã thể hiện sức sống mãnh liệt cùng khao khát tình yêu cháy bỏng của Mị – người con gái xinh đẹp mà bất hạnh

Mị mồ côi mẹ, ở với cha già Vì đẹp người đẹp nết nên Mị được nhiều chàng trai trongvùng để mắt tới Tương lai của cô lẽ ra sẽ tốt lành, yên ấm, nhưng chỉ vì món nợ truyền đời của cha mẹ mà Mị bị bắt về làm con dâu trừ nợ cho nhà thống lí Pá Tra Tuổi xuân của Mị đã bị A Sử, gã con trai xấc xược và hung bạo tước đoạt, giày xéo.Quãng đời Mị sống trong nhà thống lí là chuỗi dài những đọa đày, tủi nhục Tuy danh nghĩa là con dâu nhà quan lớn nhưng thực chất Mị chỉ là đầy tớ, nô lệ, bị coi rẻ hơn cả con trâu, con ngựa Đau khổ, cực nhục đã cướp mất tuổi xuân của Mị, biến cô thành kẻnhẫn nhịn và cam chịu Lúc mới bị bắt về, Mị phản ứng quyết liệt, định ăn lá ngón tự

tử, nhưng rồi thương xót cha già, Mị không đành lòng chết Đời Mị cứ thế lặng lẽ trôi

đi Cuộc sống không còn ý nghĩa Cô sống mà như đã chết Đau khổ triền miên đã làm cho Mị hóa thờ ơ, lạnh lùng Mọi cảm xúc trong cô dường như đã chai lì Tuy nhiên, khát vọng sống trong Mị chưa hoàn toàn lụi tắt Trong Mị luôn tồn tại hai con người tưởng chừng đối lập: Con người bên ngoài lạnh lùng vô cảm và con người bên trong

có sức sống âm thầm nhưng mãnh liệt

Tác giả lấy khung cảnh mùa xuân, đêm xuân làm nền cho diễn biến tâm trạng của Mị Mùa xuân, đất trời tưng bừng màu sắc, rộn rã âm thanh, rất gần gũi với quãng đời hồn nhiên, vui vẻ ngày trước của Mị: Trên đầu núi, các nương ngô, nương lúa gặt xong, ngô lúa đã xếp yên đầy các nhà kho Trẻ con đi hái bí đỏ, tinh nghịch, đã đốt những lều canh nương để sưởi lửa Ở Hồng Ngài người ta thành lệ cứ ăn Tết khi gặt hái vừa

Trang 19

xong, không kể ngày, tháng nào Ăn Tết như thế cho kịp lúc mưa xuân xuống thì đi vỡnương mới Hồng Ngài năm ấy ăn Tết giữa lúc gió thổi vào cỏ gianh vàng ửng, gió vã rét rất dữ dội Nhưng trong các làng Mèo Đỏ, những chiếc váy hoa đã đem ra phơi trênmỏm đá xòe như con bướm sặc sỡ Đám trẻ đợi Tết, chơi quay, cười ầm trên sân chơitrước nhà Ngoài đầu núi lấp ló đã có tiếng ai thổi sáo rủ bạn đi chơi.

Đoạn văn tả cảnh mùa xuân trên vùng núi cao Tây Bắc với những hình ảnh đặc sắc sinh động và đầy sức sống Màu sắc sặc sỡ của những chiếc váy hoa của các cô gái phơi trên các mỏm đá báo hiệu Tết đã đến gần Tiếng cười ầm của đám trẻ con chơi quay trên sân chơi trước nhà Tiếng sáo thổi réo rắt rủ bạn tình đi chơi Tiếng chó sủa

xa xa Những đêm tình mùa xuân đã tới

Sức sống tưng bừng của vạn vật mùa xuân đã làm cho tâm hồn Mị hồi sinh Tâm trạng

Mị lúc này pha trộn giữa nhiều cung bậc cảm xúc: vui sướng và đau khổ, tủi nhục đến mức muốn chết và khao khát sống Những cảm xúc ấy đang trỗi dậy, cuộn xoáy, trào dâng trong lòng Mị

Trong lúc trai gái và lũ trẻ con tụ tập đánh pao, đánh quay, thổi sáo, thổi khèn trên sân chơi đầu bản thì Mị thiết tha bồi hồi khi nghe tiếng sáo gọi bạn tình từ đầu núi vọng lại Mị nhẩm thầm bài hát quen thuộc mà thời con gái cô hay hát:

Mày có con trai con gái rồi Mày đi làm nương

Ta không có con trai con gái

Ta đi tìm người yêu.

Sau bao năm câm lặng trong đau khổ, có lẽ đây là lần đầu tiên người con dâu gạt nợ khe khẽ cất tiếng hát thầm

Cảnh vui xuân nhộn nhịp ở đầu bản và cảnh ăn Tết ồn ào trong nhà thống lí Pá Tra đã tác động mạnh tới tâm hồn Mị, khiến cô nhớ lại thời con gái chưa xa Lúc đầu, Mị hành động theo thói quen một cách vô thức: Ngày Tết, Mị cũng uống rượu Mị lén lấy

Trang 20

hũ rượu, cứ uống ực từng bát Mị uống rượu mà như uống nỗi tủi hận, cay đắng vào lòng, hay là Mị cố tình uống thế cho thật say để quên đi nỗi khổ? Tuy nhiên, hành động ấy thể hiện một sự chuyển biến khác thường đang diễn ra trong tâm trạng người con gái đáng thương.

Bi kịch bắt đầu khi ý thức về bản thân của Mị đang trỗi dậy Mị say rượu lịm mặt ngồi đấy nhìn mọi người nhảy đồng, người hát men rượu đánh thức nỗi nhớ về phần đời đã qua: Mị đang sống về ngày trước Tiếng sáo gọi bạn tình văng vẳng bên tai Mị Đấy là tiếng sáo của tình yêu rạo rực, của tuổi thanh xuân căng đầy sức sống Dường như lúc này, Mị không còn là con dâu gạt nợ nhà thống lí Pá Tra nữa mà là cô gái xinh đẹp đang uống rượu bên bếp lửa và thổi sáo: Mị uốn chiếc lá trên môi, thổi lá cũng hay như thổi sáo Bao kỉ niệm đẹp thời con gái sống dậy trong lòng Mị: Mị thổi sáo giỏi

có biết bao nhiêu người mê, ngày đêm đã thổi sáo đi theo Mị Hồi tưởng về mùa xuân tươi đẹp thời con gái, điều đó cho thấy con người thật của Mị đang hồi sinh Khát vọng sống như ngọn lửa đang bừng cháy trong tâm hồn Mị

Diễn biến tâm trạng Mị rất phức tạp: Cô đang bị giằng xé bởi mâu thuẫn giữa thân phận tù túng của người con dâu gạt nợ và mong muốn được tự do đi chơi Tết của cô gái đang khao khát tự do và tình yêu Liệu Mị có dám cắt đứt sợi dây oan nghiệt đang thít chặt lấy số phận mình để đến với những cuộc chơi vui vẻ, với tiếng sáo gọi bạn tình réo rắt du dương?

Mải mê chìm đắm trong quá khứ nên Mị tạm quên hiện tại: rượu đã tan lúc nào Người

về, người đi chơi đã vãn cả Mị không biết, Mị vẫn ngồi trơ một mình giữa nhà Mãi sau, Mị mới đứng dậy, nhưng Mị không bước ra đường chơi Mị từ từ bước vào buồng.Tâm trạng Mị phơi phới trở lại, trong lòng đột nhiên vui sướng như những đêm Tết ngày trước Mị nhận ra rằng mình vẫn còn trẻ, Mị muốn đi chơi

Khát vọng sống như ngọn lửa bừng cháy trong lòng khiến Mị càng thêm một phẫn uất trước tình cảnh tủi nhục của mình Bao nhiêu người có chồng mà vẫn đi chơi ngày Tết đấy thôi A Sử với Mị không có lòng với nhau mà vẫn phải ở với nhau Mị muốn ăn lá ngón cho chết ngay, chứ không buồn nhớ lại nữa Uất ức, nước mắt Mị ứa ra Tiếng sáo gọi bạn vẫn lửng lơ bay ngoài đường:

Trang 21

Anh ném pao, em không bắt,

Em không yêu, quả pao rơi rồi

Mị muốn quên thời con gái ngày trước mà không sao quên được Tiếng sáo cứ lửng lơ trong đầu khiến cho Mị thiết tha bồi hồi

Khi A Sử bất ngờ vào buồng để thay áo mới, tiếp tục đi rình bắt thêm con gái nhà người ta đem về làm vợ; Mị lặng lẽ, thản nhiên xắn thêm miếng mỡ bỏ vào đĩa đèn cho sáng, quấn lại tóc, với tay lấy cái váy hoa, rút thêm cái áo A Sử nhìn Mị, Mị không thèm nói một lời Những hành động "nổi loạn" diễn ra trong khi tiếng sáo đang rập rờn trong đầu Mị Tiếng sáo gọi bạn tình như đem đến cho Mị một sức mạnh mới, khơi gợi khao khát yêu đương và hạnh phúc Khi với tay lấy váy hoa là Mị đã thực

sự sống lại thời con gái với bao ước mơ tươi đẹp

Mị đã bừng tỉnh; quá khứ, hiện tại đan xen trong tâm hồn Mị Hiện tại thì tăm tối, ngộtngạt, mà tiếng sáo gọi bạn vẫn lơ lửng bay ngoài đường, đánh thức quá khứ đẹp đẽ chưa xa

Những hành động khác thường của Mị đã bị A Sử trấn áp phũ phàng Sau câu hỏi ngạcnhiên và giận dữ: "Mày muốn đi chơi à?", A Sử trói Mị bằng cả một thúng sợi đay, quấn tóc lên cột làm cho Mị không cúi, không nghiêng được đầu nữa Không có một dòng nào miêu tả thái độ phản kháng của Mị Suốt từ đầu đến cuối, Mị chỉ im lặng, âmthầm cam chịu Tuy vậy, ẩn chứa bên trong lại là một cô Mị hoàn toàn khác, một cô

Mị đang say mê sống với những kỉ niệm tình yêu A Sử chỉ trói buộc được thể xác chứkhông thể trói buộc được tâm hồn Mị

Miêu tả diễn biến tâm trạng và hành động của Mị trong đêm tình mùa xuân, Tô Hoài dường như đã nhập thân vào nhân vật Trong bóng tối, Mị đứng im lặng như không biết mình đang bị trói Hơi rượu nồng nàn nâng đỡ tâm hồn Mị Tai Mị vẫn nghe tiếng sáo đưa Mị đi theo những cuộc chơi, những đám chơi Tuy Mị chưa giải thoát được thểxác nhưng Mị đã giải thoát được tâm hồn Lòng Mị bồi hồi theo tiếng sáo: Em không yêu, quả pao rơi rồi, Em yêu người nào, em bắt pao nào Những vết dây trói đau nhứcđưa Mị trở về với thực tại đau đớn, khổ nhục Mị vùng bước đi Nhưng tay chân đau

Trang 22

không cựa được Mị không nghe tiếng sáo nữa Chỉ còn nghe tiếng chân ngựa đạp vào vách Mị thổn thức nghĩ mình không bằng con ngựa.

Mị đang sống với con người bên trong của mình: Chừng đã khuya Mị nín khóc, Mị lại bồi hồi nhớ đến thời điểm trai bản đến bên vách làm hiệu, rủ người yêu dỡ vách ra rừng chơi Lúc này, thực tại và quá khứ cứ đan xen vào nhau, giằng xé tâm hồn Mị Càng nhớ tới kỷ niệm cũ, Mị càng xót xa, đau khổ, phẫn uất trước thực tại phũ phàng :

Cả đêm ấy Mị phải trói đứng như thế Lúc thì khắp người bị dây trói thít lại, đau nhức.Lúc lại nồng nàn tha thiết nhớ Hơi rượu tỏa Tiếng sáo Tiếng chó sủa xa xa Mị lúc

mê, lúc tỉnh Cho tới khi trời tang tảng rồi không biết sáng từ bao giờ

Mị bàng hoàng tỉnh Không một tiếng động Mị thương những người đàn bà khốn khổ sa vào nhà quan Đời người đàn bà lấy chồng nhà giàu ở Hồng Ngài thì một đời con người chỉ biết đi theo đuôi con ngựa của chồng Mị chợt nhớ lại câu chuyện người

ta vẫn kể: Đời trước, ở nhà thống lí Pá Tra có một người trói vợ trong nhà ba ngày rồi

đi chơi, khi về nhìn đến thì vợ chết rồi Nhớ thế, Mị sợ quá, Mị cựa quậy, xem mình còn sống hay chết, cổ tay, đầu, bắp chân bị dây trói siết lại, đau dứt từng mảnh thịt.Như thế là cuộc trỗi dậy lần thứ nhất của Mị không thành Mị không thể thoát khỏi địa ngục trần gian là nhà bố con tên thống lí, nhưng Mị không còn là con ngựa, con rùa lùilũi nuôi trong xó cửa nữa Mị đã sống lại những thời khắc của tuổi thanh xuân tươi trẻ

và tự do Cuộc trỗi dậy ấy như một đợt sóng dâng lên rồi nhanh chóng tan ra, dù chưa làm thay đổi cuộc đời Mị nhưng những đợt sóng ngầm của cảm xúc đến lúc nào đó sẽ tuôn trào mãnh liệt mà bằng chứng là hành động Mị liều lĩnh cởi trói cứu A Phủ và cùng anh trốn khỏi Hồng Ngài

Ở đoạn văn này, tác giả miêu tả hành động của Mị rất ít, nhưng người đọc vẫn bị cuốn hút bởi một con người đang từ cõi âm u mơ hồ trỗi dậy, có một sức sống tiềm tàng mà không một thế lực tàn ác nào vùi dập được Không gian, thời gian, giọng kể chuyện của tác giả đều phù hợp với diễn biến phức tạp của tâm trạng Mị Tô Hoài đã dẫn dắt người đọc dõi theo tâm trạng ấy, khi thiết tha bồi hồi, khi nghẹn ngào xót xa! Đoạn văn miêu tả tâm trạng Mị trong đêm xuân thấm đẫm tính nhân văn, góp phần tô đậm

Trang 23

tính cách nhân vật Mị; thể hiện một cách chân thật và cảm động giá trị hiện thực và tinh thần nhân đạo của truyện ngắn Vợ chồng A Phủ.

Bài làm mẫu 5

Tô Hoài là một trong những nhà văn lớn của nền văn học Việt Nam hiện đại Ông có vốn hiểu biết sâu sắc về phong tục tập quán của nhiều vùng văn hoá khác nhau trên đấtnước ta Thành công nhất của Tô Hoài là những tác phẩm viết về hiện thực cuộc sống, con người vùng Tây Bắc Tiêu biểu là truyện ngắn “Vợ chồng A Phủ” Tác phẩm vừa

là một bức tranh chân thực về số phận bi thảm của người dân nghèo miền núi dưới ách

áp bức phong kiến và thực dân, vừa là một bài ca về sức sống và khát vọng tự do, hạnhphúc của con người Vẻ đẹp ấy đã ngời lên thật trọn vẹn qua diễn biến tâm trạng Mị vàsức sống tiềm tàng mãnh liệt của nhân vật này qua đêm tình mùa xuân ở Hồng Ngài.Trước khi vào nhà thống lý Pá Tra, Mị là một cô gái trẻ đẹp Trong tác phẩm này, nhà văn không hề dùng mỹ từ nào để tả cái đẹp của Mị, nhưng vẻ đẹp ấy vẫn hiện lên qua chi tiết: “trai đến đứng nhẵn vách đầu buồng Mị” Mị chính là bông hoa ngát hương của núi rừng Tây Bắc Cô có một cuộc sống tự do, hạnh phúc, vô tư giữa tháng ngày tuổi trẻ Cô gái vùng cao ấy, mỗi khi tết đến xuân về thường làm bao kẻ si tình chết

mê, chết mệt bởi tiếng sáo Mị thổi sáo giỏi “thổi lá cũng hay như thổi sáo, có biết bao người mê ngày đêm đã thổi sáo đi theo Mị”

Không chỉ đẹp người, cô gái ấy còn đẹp nết Mị giàu lòng hiếu thảo, có tình yêu lao động, yêu tự do, giàu lòng tự trọng Tô Hoài đã đặt vào miệng Mị tất cả những phẩm chất cao quý ấy qua lời nói đầy tha thiết với cha già: “con nay đã biết cuốc nương làm ngô” (tình yêu lao động); “con phải làm nương ngô giả nợ thay cho bố” (lòng hiếu thảo); “bố đừng bán con cho nhà giàu” (giàu lòng tự trọng)

Khi bị bắt làm dâu nhà Pá Tra, Mị có cuộc sống thống khổ, là nạn nhân của chế độ chovay nặng lãi, bị tước đoạt tự do, hạnh phúc cá nhân: mở đầu tác phẩm, nhà văn đã giới thiệu nhân vật một cách ấn tượng: “Ai ở xa về có việc vào nhà thống lí Pá Tra thường trông thấy có một cô con gái ngồi quay sợi gai bên tảng đá trước cửa, cạnh tàu ngựa”

Trang 24

Lúc nào cô ấy cũng “cúi mặt, mặt buồn rười rượi” Dáng vẻ ấy của Mị gợi ra hình ảnh một con người có số phận đau khổ.

Dù cuộc sống thống khổ, trong Mị vẫn mãnh liệt một sức sống tiềm tàng và khát vọng

tự do, hạnh phúc Khát vọng ấy đã bùng cháy lên khi mùa xuân đến trên đất Hồng Ngài Mị đã bước vào cái đêm đáng ghi nhớ ấy thoạt tiên, như một tâm hồn câm lặng cái cô Mị xưa kia trẻ đẹp, khao khát yêu đương và cũng đã được yêu đương, cô Mị ấy tưởng như đã chìm hẳn vào dĩ vãng Chỉ còn một người đàn bà “không nói lùi lũi như con rùa nuôi trong xó cửa”, người đàn bà bị cầm tù trong một ngục thất tinh thần (hìnhảnh cái buồng có một cửa sổ lỗ vuông bằng bàn tay, lúc nào trông ra cũng chỉ thấy mờ

mờ trăng trắng) Đã bao năm rồi, người đàn bà ấy chẳng biết đến mùa xuân, chẳng đi chơi Tết

Vậy mà vào đúng cái đêm tình mùa xuân năm ấy, Mị thốt nhiên lại muốn đi chơi, và

đã sửa soạn đi chơi thực sự Vì sao vậy? Khó có thể cho là tại đất trời Thời tiết mùa xuân năm nào chẳng đại loại là như thế

Lý giải sự đột biến khác thường của Mị trong đêm ấy, là một thử thách thật sự đối với

Tô Hoài Hãy xem bằng cách nào mà nhà văn vượt qua thử thách

Với một người như Mị, muốn đi chơi nghĩa là muốn phá phách, nghĩa là nổi loạn Cũng với một người như Mị để có thế nổi loạn, thì phải có cái gì có khả năng làm quên đi hiện tại để sống trở về những tháng năm xưa

Cái đó là men rượu mà Tết năm ấy, Mị đã lén “uống ực từng bát” “Rồi say Mị lịm mặt ngồi đấy, nhưng lòng Mị thì đang sống về ngày trước” Rõ nhất là tiếng sáo Mỗilần tiếng sáo trở lại chuyện là mỗi lần nó được biến đổi đi từ âm thanh của hiện tại dầndần thành tiếng của những mùa xuân trước Từ chỗ ở ngoài Mị, ở xa Mị, dần dần như tiếng ai mời gọi, hồn ai chờ đợi ngoài đường, đế cuối cùng rập rờn trong đầu người thiếu phụ Tiếng sáo dìu hồn Mị hay là bước đi của hồn Mị được ghi dấu bằng tiếng sáo Như thế là sức sống, lòng ham sống đã thức dậy trong lòng người thiếu phụ Nhưng sự vượt khỏi hoàn cảnh hiện tại của nhân vật không hề đơn điệu, dễ dàng

Ngày đăng: 14/02/2022, 21:49

TỪ KHÓA LIÊN QUAN

TÀI LIỆU CÙNG NGƯỜI DÙNG

TÀI LIỆU LIÊN QUAN

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm

w