TƯ TƯỞNG hồ CHÍ MINH về đại đoàn kết TOÀN dân tộc và sự vận DỤNG của ĐẢNG CỘNG sản VIỆT NAM TRONG GIAI đoạn HIỆN NAY

Hiểu rõ sức mạnh của đại đoàn kết dân tộc, trong suốt cuộc đời giác ngộ cáchmạng và lãnh đạo nhân dân đứng lên đấu tranh chống quân xâm lược, Hồ Chí Minh đãnêu ra một số quan điểm

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIAO THÔNG VẬN TẢI TP HỒ CHÍ MINH

KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

Đỗ Bình An – 1951040039- 0101005102

TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

ĐỀ TÀI 4

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠI ĐOÀN KẾT TOÀN DÂN

TỘC VÀ SỰ VẬN DỤNG CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM

TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY.

Giảng viên hướng dẫn: ThS Phan Thị Thanh Lý

Thành phố Hồ Chí Minh, năm 2021

Lời cam đoan

Em xin cam đoan Báo cáo kết thúc học phần do em nghiên cứu và thực hiện

Em đã kiểm tra dữ liệu theo quy định hiện hành

Kết quả Báo cáo kết thúc học phần là trung thực và không sao chép từ bất kỳ báo cáo của bạn khác

Các tài liệu được sử dụng trong Báo cáo cuối kỳ có nguồn gốc, xuất xứ rõràng

(Ký và ghi rõ họ tên)

Đỗ Bình An

3

Lời cảm ơn

Để có thể hoàn thành bài Báo cáo kết thúc học phần này, trước hết em xingửi lời cảm ơn chân thành đến Tổ bộ môn Lý luận chính trị vì đã tạo điều kiện thuậnlợi để em học tập và hoàn thành bài Báo cáo kết thúc học phần này

Xin cảm ơn giảng viên bộ môn đã giảng dạy tận tình, chi tiết để em có đủkiến thức và vận dụng chúng vào bài Báo cáo này

Do chưa có nhiều kinh nghiệm làm đề tài cũng như những hạn chế về kiếnthức, trong bài Báo cáo chắc chắn sẽ không tránh khỏi những thiếu sót Rất mongnhận được sự nhận xét, ý kiến đóng góp, phê bình từ phía thầy/cô để bài Báo cáođược hoàn thiện hơn

Lời cuối cùng, em xin kính chúc thầy/cô nhiều sức khỏe, thành công và hạnhphúc

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU ……… 8

1 Lý do chọn đề tài… ……… 8

2 Mục đích nghiêm cứu.……….….8

3 Đối tượng nghiên cứu……….….8

4 Phạm vi nghiêm cứu…….……… 9

5 Phương pháp nghiêm cứu……… 9

NỘI DUNG……… 10

CHƯƠNG 1: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠI ĐOÀN KẾT DÂN TỘC ……….10

1.1 Thế nào là khối đại đoàn kết toàn dân tộc……….………10

1.2 Vai trò của khối đại toàn kết toàn dân tộc……….………10

1.2.1 Đại đoàn kết toàn dân tộc là vấn đềcó ý nghĩa chiến lược, quyết định thành công của cách mạng………10

1.2.2 Đại đoàn kết toàn dân tộc dân tộc là mục tiêu, nhiệm vụ hàng đầu của Đảng, của dân tộc Việt Nam……….11

1.3 Điều kiện thực hiện khối đại đoàn kết toàn dân tộc……… 11

1.3.1 Phải kế thừa truyền thống yêu nước, nhân nghĩa, đoàn kết của dân tộc.12 1.3.2 Có lòng khoan dung, độ lượng với con người……… 13

1.3.3 Phải có niềm tin vào nhân dân………14

CHƯƠNG 2: SỰ VẬN DỤNG CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY……… 16

5

2.1 Quán triệt tư tưởng Hồ Chí Minh về đoàn kết trong chủ trương, đường lối của Đảng………162.2 Xây dựng khối đoàn kết toàn dân tộc trên nền tảng liên minh công - nông – trí.

……….17

2.3 Đoàn kết dân tộc phải gắn với đoàn kết quốc tế……… 18

CHƯƠNG 3: ĐINH HƯỚNG XÂY DỰNG, CỦNG CỐ KHỐI ĐẠI ĐOÀN KẾT DÂN TỘC VIỆT NAM TRONG TƯƠNG LAI……….20 CHƯƠNG 4: TRÁCH NHIỆM CỦA SINH VIÊN HIỆN NAY TRONG CÔNG CUỘC XÂY DƯNG KHỐI ĐẠI ĐOÀN KẾT DÂN TỘC………22

KẾT LUẬN……… TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu (Lý do chọn đề tài):

“Đoàn kết” là một trong những truyền thống quý báu, tốt đẹp hình thành từ xa xưa củadân tộc ta Đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh- vị cha già kính yêu của dân tộc Việt Nam thìNgười xem “khối đại đoàn kết” như là vấn đề sống còn của dân tộc, chừng nào dân ta cònmột lòng đoàn kết thì đất nước còn, dân ta mất đoàn kết thì đất nước khó lòng mà giữđược Hiểu rõ sức mạnh của đại đoàn kết dân tộc, trong suốt cuộc đời giác ngộ cáchmạng và lãnh đạo nhân dân đứng lên đấu tranh chống quân xâm lược, Hồ Chí Minh đãnêu ra một số quan điểm của mình về khối đại đoàn kết dân tộc như: vai trò, nền tảng,điều kiện thực hiện và phương pháp xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc… Người đã ápdụng những quan điểm đó vào thực tiễn cách mạng nước nhà và nhờ vậy việc xây dựngkhối đại đoàn kết dân tộc Việt Nam vững mạnh đã góp phần lớn làm nên chiến thắng lịchsử vẻ vang, mang lại độc lập, tự do cho dân tộc Chưa bao giờ vấn đề “đoàn kết dân tộc”

bị “xem nhẹ”, truyền thống tốt đẹp này gắn liền với quá trình dựng và giữ nước của dântộc Việt Nam Ngày nay, trong công cuộc xây dựng Chủ nghĩa xã hội vẫn còn tồn tại một

số khó khăn bởi sự dòm ngó và chia rẻ đất nước của một số thế lực thù địch, thì việc xâydựng và củng cố khối đại đoàn kết dân tộc là quan trọng hơn bao giờ hết Do đó, nhómchúng em đã chọn đề tài: “Vận dụng quan điểm của Hồ Chí Minh về điều kiện xây dựngkhối đại đoàn kết toàn dân tộc trong việc xây dựng, củng cố khối đại đoàn kết toàn dântộc Việt Nam trong bối cảnh hiện nay”

2 Mục đích nghiên cứu:

Để hiểu rõ hơn về quan điểm của Hồ Chí Minh về điều kiện thực hiện khối đại đoànkết dân tộc và làm rõ ý nghĩa thực tiễn là Đảng ta đã vận dụng quan điểm ấy như thế nàovào thực tiễn Việt Nam ngày nay Từ đó, đưa ra định hướng phát triển khối đại đoàn kếtdân tộc trong tương lai và liên hệ đến trách nhiệm của sinh viên trong công cuộc xâydựng, củng cố đại đoàn kết dân tộc

3 Đối tượng nghiên cứu của đề tài:

Suy nghĩ, quan điểm Hồ Chí Minh về thực hiện khối đại đoàn kết dân tộc và sự vận dụng những quan điểm ấy trong bối cảnh Việt Nam hiện nay.

4 Phạm vi nghiên cứu:

Đề tài nghiên cứu dựa trong phạm vi dân tộc Việt Nam tại bối cảnh hiện nay

5 Phương pháp nghiên cứu:

Chủ yếu được sử dụng trong bài báo cáo này là phương pháp chủ nghĩa duy vật biệnchứng, chủ nghĩa duy vật lịch sử, các phương pháp so sánh, phân tích, đối chiếu, tổnghợp, , kết hợp chặt chẽ giữa lí luận và thực tiễn

PHẦN NỘI DUNG CHƯƠNG 1: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠI ĐOÀN KẾT DÂN TỘC 1.1 Thế nào là khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Trong hệ thống tư tưởng của Hồ Chí Minh về những vấn đề cơ bản của cách mạngViệt Nam, đại đoàn kết dân tộc mang một ý nghĩa quan trọng Đoàn kết là sự tập hợp mộtnhóm người thành một đoàn thể thống nhất, cùng hoạt động vì một mục đích chung nàođó Còn đại đoàn kết là đoàn kết với quy mô, thành phần lớn hơn, rộng rãi hơn

Mặc dù Bác nhắc đến nhiều tới đoàn kết, đại đoàn kết trong các văn bản, tác phẩm

nhưng chỉ một lần duy nhất Hồ Chủ tịch định nghĩa về khái niệm đại đoàn kết: “Đại đoàn kết tức là trước hết phải đoàn kết đại đa số nhân dân, mà đại đa số nhân dân là công nhân, nông dân và các tầng lớp nhân dân lao động khác Đó là nền gốc của đại đoàn kết Nó cũng như cái nền của nhà, cái gốc của cây Nhưng đã có nền vững, gốc tốt, còn phải đoàn kết các tầng lớp nhân dân khác” 1

Qua định nghĩa về khái niệm đại đoàn kết của Hồ Chủ tịch, chúng ta có thể hiểu rằngđại đoàn kết dân tộc theo tư tưởng Hồ Chí Minh là đại đoàn kết những người mang chungdòng máu không phân biệt dân tộc, tôn giáo, giai cấp, giới tính, lứa tuổi, dù nơi sinh sốnglà trong lãnh thổ quốc gia hay định cư ở nước ngoài hợp thành một đoàn thể vững chắctrên cơ sở thống nhất về mục tiêu chung và lợi ích chung làm căn bản

1.2 Vai trò của khối đại toàn kết toàn dân tộc.

1.2.1 Đại đoàn kết toàn dân tộc là vấn đềcó ý nghĩa chiến lược, quyết định thành công

của cách mạng.

Trong công cuộc đấu tranh cứu nước, để thành công và giành độc lập đi lên conđường xã hội chủ nghĩa thì đại đoàn kết dân tộc mang chiến lược cơ bản rất quan trọng, nhấtquán trong tiến trình cách mạng Việt Nam, là sức mạnh vĩ đại của dân tộc Đó là chiến lượcmà mọi lực lượng hình thành một khối vững chắc để đạt được sức mạnh của toàn dân

1 Hồ Chí Minh, Toàn tập, tập 9, Nxb Chính trị quốc gia - Sự Thật, Hà Nội, 2011, tr.244

10

đấu tranh chống kẻ thù Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, đoàn kết chính là sức mạnh là chìa

khóa quyết định của sự thành công “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết/ Thành công, thành công, đại thành công” 2

Cách mạng là việc rất nặng nề và khó khăn, nhưng không phải không giải quyếtđược Muốn cách mạng thành công đầu tiên thì phải có lực lượng đủ mạnh để chiến thắngbước vào xã hội mới Để có lực lượng cần phải đoàn kết! Đoàn kết là sức mạnh! Vì mongmuốn độc lập, cuộc sống ấm no, hanh phúc và niềm yêu nước từ nhân dân chính là điểmchốt để tất cả người dân Việt Nam tạo nên đại đoàn kết toàn dân tộc, dù ở giai cấp hay

tầng lớp nào Vì thế, Người đã đưa ra chân lý “Đoàn kết là một lực lượng vô địch của chúng ta để khắc phục khó khăn, giành lấy thắng lợi” 3

Quán triệt tư tưởng Hồ Chí Minh, Đảng ta xác định “lấy dân làm gốc”, phát huyquyền làm chủ của nhân dân, giáo dục và bồi dưỡng nhân dân, lấy ý kiến và nguyện vọngcủa nhân dân là nguồn gốc hình thành Đảng Từ vai trò của nhân dân, về vấn đề trongthời kỳ mới, Đảng ta đã xác định đại đoàn kết dân tộc chính là chiến lược và là sức mạnh

của cách mạng Việt Nam: “Đại đoàn kết dân tộc là đường lối chiến lược của cách mạng Việt Nam, là động lực và nguồn lực to lớn trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” 4

1.2.2 Đại đoàn kết toàn dân tộc dân tộc là mục tiêu, nhiệm vụ hàng đầu của Đảng, của

dân tộc Việt Nam.

Ông cha ta từng có câu “Một cây là chẳng nên non, Ba cây chụm lại nên hòn núicao.”, có thể thấy đoàn kết là truyền thống sức mạnh quyết định thành công của nhân dân

ta Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh vai trò của dân coi đại đoàn kết toàn dân tộc là mụctiêu của cách mạng Vì vậy, tư tưởng đại đoàn kết dân tộc cần được quán triệt xuyên suốttrong mọi đường lối, chủ trương của Đảng ta Chủ tịch Hồ Chí Minh đã tuyên bố trước

toàn dân rằng: “Mục tiêu của Đảng Lao động Việt Nam có thể gồm trong tám chữ là: Đoàn kết toàn dân, phụng sự Tổ quốc” 5

Xem dân là gốc, là lực lượng trong Mặt trận Tổ quốc Việt Nam nên Người coiđoàn kết toàn dân tộc để tạo nên sức mạnh là vấn đề của cách mạng

Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, đại đoàn kết toàn dân tộc không chỉ dừng lại ở mụctiêu, mà còn là nhiệm vụ hàng đầu của cả dân tộc Do bởi đại đoàn kết toàn dân tộc đạt đượckhi nó đòi hỏi bản thân quần chúng nhân dân trong công cuộc đấu tranh để tự giải phóng Chỉkhi tất cả người dân nhận thức được muốn thành công sự nghiệp cách mạng của mình, domình, vì mình, đầu tiên mình phải đoàn kết lại, thống nhất ý chí, tư tưởng thì khối đại đoànkết dân tộc mới hiện thực Còn Đảng sẽ đóng vai là tập hợp đoàn kết toàn dân lại tạo nên sứcmạnh vô địch trong việc đấu tranh vì độc lập, tự do cho nhân dân

Theo chủ tịch Hồ Chí Minh, giải phóng dân tộc là mục tiêu hàng đầu của cáchmạng Việt Nam Để làm được điều đó, Người đã đề ra nhiều nhiệm vụ giải quyết trongtừng thời kỳ, giai đoạn Nhưng để hoàn thành các nhiệm vụ đó cần phải phát huy đượcsức mạnh toàn dân, đó là đại đoàn kết toàn dân tộc Vì thế, mục tiêu, nhiệm vụ hàng đầucủa Đảng ta là xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc

1.3 Điều kiện để thực hiện khối đại đoàn kết dân tộc.

1.3.1 Phải kế thừa truyền thống yêu nước, nhân nghĩa, đoàn kết của dân tộc.

Lịch sử dân tộc Việt Nam ta từ ngàn xưa tới nay, trong suốt quá trình dựng nước vàgiữ nước tinh thần đoàn kết ấy vẫn luôn hình thành và phát triển, nó trở thành giá trị chuẩnmực, đi sâu vào trong tìm thức, suy nghĩ, tình cảm của mỗi người con mang dòng máu Việt.Trước các âm mưu xâm lược của các thế lực tàn ác thì sức mạnh đoàn kết và tinh thần nồngnàn yêu nước của nhân dân ta luôn được thổi bùng lên, là động lực đo lớn giúp nhân dân tachiến đấu bảo vệ dân tộc và giữ gìn nước nhà Tinh thần đoàn kết là một trong những truyềnthống qúy báu của dân tộc ta đã được nuôi dưỡng trên nền tảng lòng nồng nàn yêu

5 Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb CTQG, Hà Nội, 2011,tập 6, tr.183.

12

nước qua các thế hệ Truyền thống tốt đẹp ấy là cội nguồn sức mạnh, sự đồng lòng, quyếttâm để cả dân tộc chiến đấu và chiến thắng vượt qua mọi khó khăn, giữ gìn độc lập dântộc và bảo vệ nước nhà Theo tư tưởng Hồ Chí Minh, đại đoàn kết dân tộc là chiến lượcquan trọng để vận động lực lượng cách mạng và là yếu tố hàng đầu mang lại sự thắng lợi.Truyền thống yêu nước, nhân nghĩa, đoàn kết, gắn bó dân tộc chính là nhân tố quyết địnhsự hình thành tư tưởng Chủ tịch Hồ Chí Minh về đại đoàn kết Hồ Chí Minh từng khẳngđịnh: “Nước Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam là một Sông có thể cạn, núi có thể mòn,

song chân lý đó không bao giờ thay đổi” “Chúng ta đều chung một tổ tiên dòng họ, đều

là ruột thịt anh em… Không ai có thể chia rẽ con một nhà… Không ai có thể chia rẽ nước Việt Nam ta” 6

1.3.2 Có lòng khoan dung, độ lượng với con người.

Trải qua hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước, dân tộc Việt Nam đã hun đúc nêntruyền thống văn hóa giàu tính nhân văn mang cốt cách của một dân tộc, trong đó có tấmlòng khoan dung, độ lượng Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, bản thân mỗi một con người trong

xã hội đều là một bộ phận quan trọng không thể tồn tại riêng lẻ với tập thể, với dân tộc.Chính vì vậy mà mỗi người phải biết người, biết ta; không nên tự cao tự đại, đối với mọingười xung quanh phải khoan dung, đối với mình thì không được hẹp hòi, tự cao tự đại

Trong cuộc sống hằng ngày, không một ai có thể dự đoán trước bất cứ được mộtđiều gì, mặc dù ngày hôm nay bạn có được có tất cả nhưng biết đâu sáng ngày mai khithức dậy thì bạn lại chẳng còn gì trong tay Cuộc đời là vậy, thế nên hãy biết yêu thương,

ra tay giúp đỡ mọi người xung quanh khi họ gặp khó khăn, vấp ngã, tạo điều kiện để họđứng dậy sau những lỗi lầm của mình, giúp họ vượt qua mọi khó khăn, thách thức; rồibiết đâu một ngày nào đó, chúng ta có thể sẽ cần đến sự giúp đỡ từ họ Khoan dung, độlượng và sẵn sàng giúp đỡ lẫn nhau chính là chìa khóa kết nối để xích mọi người lại gần

Khoan dung, độ lượng là một phẩm chất đáng trân trọng của mỗi con người, là sựbao dung bỏ qua, tha thứ cho những lỗi lầm thiếu sót của người khác, là biết chấp nhậnnhững sai phạm của người khác và giúp đỡ họ đứng lên sau những vấp ngã Hồ Chí Minhcho rằng “Mỗi con người đều có thiện và ác ở trong lòng Ta phải biết làm cho phần tốttrong mỗi con người nảy nở như hoa mùa xuân và phần xấu bị mất dần đi, đó là thái độcủa người cách mạng”7.

Truyền thống nhân văn ấy chính là nét đẹp mà ông cha ta đã gìn giữ qua bao thếhệ dân tộc Việt Nam, đưa mọi người lại gần nhau hơn, gắn bó, yêu thương và giúp đỡnhau vượt qua mọi khó khăn, thử thách trong cuộc sống Điều này thể hiện rõ cội nguồncủa con Lạc cháu Hồng với đạo lý “Thương người như thể thương thân”

1.3.3 Phải có niềm tin vào nhân dân.

Xuyên suốt trong tư tưởng Hồ Chí Minh, dựa vào dân, tin dân và chăm lo cho dân để

tạo nên sức mạnh của khối đoàn kết dân tộc “Nước lấy dân làm gốc; gốc có vững cây mới

liệt vào sức mạnh vô địch của nhân dân để thực hiện giấc mơ cứu dân tộc, giải phóng đấtnước, mang lại độc lập tư do và hạnh phúc cho nhân dân Nhân dân chính là trung tâm, làchủ thể quyết định tương lai và vận mệnh của đất nước, là sức mạnh to lớn trong công cuộccải tạo đổi mới về mọi mặt của xã hội Dù ở bất kỳ hoàn cảnh nào, dù ở bất kỳ nơi đâu haythời điểm nào thì vẫn luôn đặt lợi ích của quần chúng nhân dân lên hàng đầu, nếu phát huyđược sức mạnh đoàn kết của quần chúng, làm cho nhân dân tin vào chính quyền, tin vàoĐảng lãnh đạo thì việc gì dù có khó khăn, gian khổ đến mấy nhưng với niềm tin gắn bó của

Nhân dân và Đảng thì cuối cùng cũng giành thắng lợi Người đã từng nói: “Trong bầu trời

không có gì quý bằng Nhân dân Trong thế giới không có gì mạnh bằng lực lượng đoàn kết của Nhân dân… Trong xã hội không có gì tốt đẹp, vẻ vang bằng phục vụ cho lợi ích của Nhân dân”9 Chính vì thế, phải có lòng tin vào nhân dân

7 Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, HN, 2000, t.12, tr.558.

8 Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, H, 2011, t.5, 501-502.

9 Hồ Chí Minh toàn tập, sđd, Tập 7, tr.544

14