TIỂU LUẬN phát huy tinh thần đại đoàn kết dân tộc của hồ chí minh để xây dựng tinh thần đoàn kết của sinh viên đại học bách khoa hà nội

Câu nói này đã thể hiện trí tuệ hơn người của chủ tịch Hồ Chí Minh khi đã nhận thức được sức mạnh to lớn của đại đoàn kết dân tộc trong cuộc cách mạng giải phóng đất nước.. Chính vì tầm

TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI

Họ và tên: 1 Lê Việt Dũng MSSV: 20183895

2 Lê Quang Nghĩa MSSV: 20181674

Mã lớp: 116921

Giáo Viên Hướng Dẫn: Hà Thị Dáng Hương

Hà Nội, ngày 21 tháng 4 năm 2020

MỤC LỤC

PHẦN MỞ ĐẦU 3

CHƯƠNG 1 6

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠI ĐOÀN KẾT DÂN TỘC 6

1 Cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc 6

1.1 Truyền thống yêu nước, tinh thần nhân ái, cố kết cộng đồng của dân tộc Việt Nam 6

1.2 Quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lenin 7

1.3 Tổng kết những kinh nghiệm thành công và thất bại của các phong trào cách mạng Việt Nam và thế giới 7

2 Những quan điểm cơ bản của Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc 9

2.1 Đại đoàn kết dân tộc là vấn đề chiến lược, bảo đảm thành công của cách mạng 9

2.2 Đoàn kết dân tộc là mục tiêu, nhiệm vụ hàng đầu của cách mạng 10

2.3 Đại đoàn kết dân tộc là đại đoàn kết toàn dân 11

2.4 Đại đoàn kết dân tộc phải biến thành sức mạnh vật chất có tổ chức là mặt trận dân tộc thống nhất dưới sự lãnh đạo của Đảng 12

3 Nguyên tắc đại đoàn kết của Hồ Chí Minh 13

3.1 Đại đoàn kết phải được xây dựng trên cơ sở bảo đảm những lợi ích tối cao của dân tộc, lợi ích của nhân dân lao động và quyền lợi cơ bản của các tầng lớp nhân dân 13

3.2 Tin vào dân, dựa vào dân, phấn đấu vì quyền lợi của dân 14

3.3 Đại đoàn kết một cách tự giác, có tổ chức, có lãnh đạo; đại đoàn kết rộng rãi, lâu dài, bền vững 14

3.4 Đại đoàn kết chân thành, thân ái, thẳng thắn theo nguyên tắc tự phê bình, phê bình vì sự thống nhất bền vững 15

3.5 Đại đoàn kết dân tộc phải gắn liền với đoàn kết quốc tế 15

CHƯƠNG 2 16

VẬN DỤNG XÂY DỰNG TINH THẦN ĐOÀN KẾT TRONG SINH VIÊN ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI 16

1 Xây dựng tinh thần đoàn kết trong trường học 16

2 Xây dựng sự đoàn kết dựa trên ý thức của mỗi cá nhân 17

3 Xây dựng sự đoàn kết dựa trên nguyên tắc tự phê bình, phê bình thẳng thắn 18

4 Tạo dựng môi trường sinh hoạt hợp lý 19

KẾT LUẬN 20

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 21

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

“ Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết

Thành công, thành công, đại thành công ”

Đây là câu nói của chủ tịch Hồ Chí Minh trích trong bài nói chuyện tại Đại hội Đại biểu Mặt trận Tổ Quốc Việt Nam lần thứ 2 năm 1961 Câu nói này đã thể hiện trí tuệ hơn người của chủ tịch Hồ Chí Minh khi đã nhận thức được sức mạnh to lớn của đại đoàn kết dân tộc trong cuộc cách mạng giải phóng đất nước Xuyên suốt chiều dài lịch sử của dân tộc ta, từ khi ông cha ta tới lập nghiệp trên mảnh đất này, trải qua hơn 1000 năm Bắc thuộc cho tới khi dành được độc lập, ngoài tinh thần yêu nước thì đại đoàn kết dân tộc cũng luôn là một “ thanh gươm báu ” giúp chúng

ta đánh tan mọi kẻ xâm lược, bảo vệ nền độc lập của nước nhà Chính vì vậy, từ khi ra đời, Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn coi trọng việc xây dựng, củng cố

và mở rộng kiến thức đại đoàn kết dân tộc Dưới sự lãnh đạo của Đảng, các tầng lớp nhân dân không phân biệt giai cấp, dân tộc, tôn giáo, cùng chung tay góp sức tạo nên sức mạnh đại đoàn kết dân tộc để đánh bại kẻ thù xâm lược hung mạnh là thực dân Pháp và đế quốc Mỹ Ngày nay, sức mạnh khối đại đoàn kết dân tộc vẫn đang được Đảng và Nhà nước xây dựng, củng cố và phát huy, trở thành động lực

to lớn trong công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Đại đoàn kết dân tộc chính là đường lối chiến lược, là bài học to lớn của cách mạng ta

Chính vì tầm quan trọng đó, nhóm chúng tôi xin được chọn đề tài: “ Phát huy tinh thần đại đoàn kết dân tộc của Hồ Chí Minh để xây dựng tinh thần đoàn kết của sinh viên Đại học Bách Khoa Hà Nội ” để có thể hiểu rõ hơn về tầm quan trọng và sức mạnh của đại đoàn kết dân tộc nói chung và đoàn kết trong sinh viên Đại học Bách Khoa Hà Nội nói riêng

2 Tổng quan đề tài

Đại đoàn kết dân tộc luôn là một chủ đề nóng, rất đáng để lưu tâm nhất là trong tình hình thế giới hiện tại, khi mà rất nhiều vấn đề liên quan đến chủ quyền quốc gia xuất hiện Đã có rất nhiều bài viết phân tích về vấn đề này, song việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc vào thời đại nhiều bất ổn như

hiện tại nói chung cũng như sinh viên Đại học Bách Khoa Hà Nội nói riêng vẫn là một chủ đề khá mới mẻ và thú vị

3 Mục đích nghiên cứu đề tài

Mục đích nghiên cứu chung là nghiên cứu một cách hệ thống vấn đề về đại đoàn kết dân tộc, cũng như tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề này Đánh giá về tình hình đất nước và thế giới hiện nay, đưa ra phương pháp xây dựng tinh thần đại đoàn kết toàn dân nói chung và tinh thần đoàn kết của sinh viên Đại học Bách Khoa Hà Nội nói riêng

Để đạt được mục đích trên, bài tiểu luận cần phải:

- Phân tích tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc

- Đánh giá tình hình và đưa ra phương hướng xây dựng tinh thần đoàn kết cho

sinh viên Đại học Bách Khoa Hà Nội

4 Phạm vi nghiên cứu đề tài

Vấn đề đại đoàn kết dân tộc là một vấn đề rộng, vì vậy trong phạm vi của bài tiểu luận, nhóm sẽ chỉ nghiên cứu một số nội dung của tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc, cũng như đi sâu vào việc phân tích và đồng thời đưa ra

phương pháp vận dụng tư tưởng cho sinh viên Đại học Bách Khoa Hà Nội

5 Phương pháp nghiên cứu đề tài

Tư tưởng Hồ Chí Minh, chính sách của Nhà nước, Đảng Cộng sản Việt Nam

là cơ sở phương pháp luận định hướng nghiên cứu Ngoài các phương pháp luận tư tưởng Hồ Chí Minh, bài tiểu luận còn sử dụng các phương pháp cụ thể, chú trọng phương pháp lịch sử, kết hợp với phương pháp logic, so sánh, phân tích, tổng hợp, thống kê, khảo sát và tổng kết thực tiễn

6 Đóng góp của bài tiểu luận

Bài tiểu luận góp phần làm rõ hơn tinh thần đại đoàn kết dân tộc, và việc áp dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề này trong việc xây dựng tinh thần đoàn kết cho sinh viên Đại học Bách Khoa Hà Nội

7 Kết cấu của bài tiểu luận

Bài tiểu luận được chia làm 2 chương với việc tìm hiểu và phân tích vấn đề Đại đoàn kết dân tộc Việt Nam, đồng thời áp dụng nó đối với sinh viên Đại học Bách Khoa Hà Nội hiện nay:

- Chương 1: Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc

- Chương 2: Vận dụng xây dựng tinh thần đại đoàn kết dân tộc trong sinh viên

Đại học Bách Khoa Hà Nội

CHƯƠNG 1

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠI ĐOÀN KẾT DÂN TỘC

1 Cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc

Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc có nguồn gốc từ nhiều yếu tố

và được hình thành trên cơ sở kế thừa và phát triển chủ nghĩa yêu nước và truyền thống đoàn kết của dân tộc, tinh hoa văn hóa nhân loại, đặc biệt là đã vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lenin phù hợp với tình hình và điều kiện cụ thể của Việt Nam trong từng giai đoạn

1.1 Truyền thống yêu nước, tinh thần nhân ái, cố kết cộng đồng của dân tộc Việt Nam

Trong suốt hơn 4000 năm lịch sử hình thành và phát triển, dân tộc ta gắn liền với nền văn minh lúa nước, luôn phải đoàn kết chống chọi với thiên tai, bão lũ

và xây dựng cộng đồng, đất nước Chính nền văn minh nông nghiệp lâu đời này đã gắn kết mọi người lại với nhau, tạo nên sự đoàn kết cộng đồng Mặt khác, dân tộc

ta phải thường xuyên đối đầu với các thế lực ngoại bang hung bạo Để chiến thắng được các kẻ thù hùng mạnh ấy, chúng ta đã phải siết chặt tinh thần đoàn kết dân tộc Sức mạnh đoàn kết ấy đã được chủ tịch Hồ Chí Minh thể hiện qua câu nói:

“Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước Đó là một truyền thống quý báu của ta từ xưa đến nay Mỗi khi tổ quốc bị xâm lăng, thì tinh thần ấy lại sục sôi, nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm, khó khan,

nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và cướp nước”

Trải qua hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước, tinh thần yêu nước gắn liền với ý thức cộng đồng, ý thức cố kết dân tộc, đoàn kết dân tộc Việt Nam đã được hình thành và củng cố, tạo thành truyền thống bền vững Tinh thần ấy, tình cảm ấy theo thời gian đã trở thành lẽ sống của mỗi con người Việt Nam, làm cho vận mệnh mỗi cá nhân gắn chặt vào vận mệnh của cộng đồng, vào sự sống còn và phát triển dân tộc Đó là cơ sở của ý chí kiên cường, bất khuất, tinh thần dung cảm hi sinh vì cộng đồng, vì đất nước của mỗi con người Việt Nam, đồng thời là giá trị tinh thần thúc đẩy sự phát triển của cộng đồng và của mỗi cá nhân trong quá trình dựng nước và giữ nước, làm nên truyền thống đại đoàn kết, yêu nước của dân tộc

Dù lúc thăng lúc trầm nhưng chủ nghĩa yêu nước và truyền thống đoàn kết của dân

tộc Việt Nam lúc nào cũng là ngọn lửa rực cháy, tạo tiền đề vững chắc cho công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước Chủ nghĩa yêu nước, truyền thống đoàn kết, cộng đồng của dân tộc Việt Nam là cơ sở đầu tiên, sâu xa cho sự hình thành tư

tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc

1.2 Quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lenin

Chủ nghĩa Mác-Lenin cho rằng, cách mạng là sự nghiệp của quần chúng, nhân dân là người sáng tạo lịch sử, giai cấp vô sản muốn thực hiện vai trò là lãnh đạo cách mạng phải trở thành dân tộc, liên minh công-nông là cơ sở để xây dựng lực lượng to lớn của cách mạng Chủ nghĩa Mác-Lenin đã chỉ ra cho các dân tộc bị

áp bức con đường tự giải phóng Lenin cho rằng, sự liên kết giai cấp, trước hết là liên minh giai cấp công nhân với nông dân là hết sức cần thiết, bảo đảm cho thắng lợi của cách mạng vô sản Và nếu không có sự đồng tình và ủng hộ của đông đảo nhân dân lao động với đội ngũ tiên phong của nó, tức giai cấp vô sản, thì cách mạng vô sản không thể nào thực hiện được

Đó là những quan điểm lý luận hết sức cần thiết để Hồ Chí Minh có cơ sở khoa học trong việc đánh giá chính xác các yếu tố tích cực cũng như những hạn chế trong các di sản truyền thống, trong tư tưởng tập hợp lực lượng của các nhà yêu nước Việt Nam tiền bối và các nhà cách mạng lớn trên thế giới, từ đó hình

thành tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc

1.3 Tổng kết những kinh nghiệm thành công và thất bại của các phong trào cách mạng Việt Nam và thế giới

Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc không chỉ xuất phát từ các

cơ sở lý luận trên lý thuyết mà còn xuất phát từ thực tiễn lịch sử của dân tộc ta trong suốt hơn 4000 năm dựng nước và giữ nước cũng như từ sự đúc kết của Hồ

Chí Minh trong suốt những năm tháng bôn ba ở nước ngoài

1.3.1 Thực tiễn cách mạng Việt Nam

Là một người am hiểu sâu sắc lịch sử đấu tranh dựng nước và giữ nước của dân tộc mình, Hồ Chí Minh đã sớm nhận thức được giá trị của sự đoàn kết trong những cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc trong thời kì phong kiến Những giá trị côt lõi ấy đã được ông cha ta đúc kết và tổng hợp qua hang ngàn năm lịch sử, tạo nên tư tưởng cốt lõi xuyên suốt quá trình đấu tranh và giải phóng dân tộc: “ Vua tôi đồng lòng, anh em hòa thuận, cả nước góp sức ” và “ Khoan thư sức dân để làm kế

sâu rễ bền gốc là thượng sách để giữ nước ” Ta có thể dễ dàng nhận thấy tư tưởng

“ lấy dân làm gốc ” đã giúp các bậc đế vương thời xưa thu phục được lòng người

để cùng nhau đánh tan kẻ thù xâm lược Chính sự yêu nước, truyền thống đoàn kết của dân tộc trong chiều sâu và bề dày lịch sử này đã tác động mạnh mẽ đến Hồ Chí Minh và được Người ghi nhận như những bài học lớn cho sự hình thành tư tưởng

Hồ Chí Minh về đại đoàn kết toàn dân của mình Dù vậy, Hồ Chí Minh cũng nhận

ra được những thiếu sót của cha ông ta trong những cuộc khởi nghĩa dẫn đến thất bại Điển hình như trong thời kì kháng chiến chống thực dân Pháp Sau khi thực dân Pháp đổ bộ lên bán đảo Sơn Trà vào năm 1858, hàng loạt phong trào yêu nước liên tục nổ ra nhưng đều nhận lấy thất bại Hồ Chí Minh đã nhận ra được những hạn chế này, cụ thể là trong chủ trương tập hợp lực lượng của các nhà yêu nước tiền bối và trong việc nắm bắt những đòi hỏi khách quan của lịch sử trong giai đoạn này Đây cũng chính là lý do, là điểm xuất pháp để Người quyết tâm từ Bến cảng Nhà Rồng ra đi tìm đường cứu nước

1.3.2 Thực tiễn cách mạng thế giới

Trong suốt những năm bôn ba khắp năm châu bốn bể tử năm 1911 đến năm

1941, Hồ Chí Minh đã rút ra được rất nhiều bài học, kinh nghiệm quý báu cho phong trảo đấu tranh và giải phóng dân tộc của mình Cuộc khảo nghiệm thực tiễn rộng lớn và công phu đã giúp Người nhận thức được một sự thật: “ Các dân tộc thuộc địa tiềm ẩn một sức mạnh vĩ đại, song cuộc đấu tranh của họ chưa đi đến thắng lợi bởi vì các dân tộc bị áp bức chưa biết tập hợp lại, chưa có sự liên kết chặt chẽ với giai cấp công nhân ở các nước tư bản, đế quốc, chưa có tổ chức và chưa biết tổ chức… ” Năm 1917, Cách mạng tháng Mười Nga giành thắng lợi Chính điều này đã đưa Hồ Chí Minh đến bước ngoặt quyết định trong việc chọn con đường cứu nước, giải phóng dân tộc, giảnh dân chủ cho nhân dân Từ chỗ chỉ biết đến cách mạng tháng Mười theo cảm tính, Người đã dần dần nhận ra được những bài học quý giá cho sự nghiệp đấu tranh và giải phóng nước nhà Vì vậy, Người đã nghiên cứu một cách thấu đáo con đường Cách mạng Tháng Mười và những bài học kinh nghiệm quý báu mà cuộc cách mạng này đã mang lại cho phong trào cách mạng thế giới Đặc biệt là những bài học về sự huy động, tập hợp, đoàn kết lực lượng quần chúng công nông binh đông đảo để giành và giữ chính quyền cách mạng

2 Những quan điểm cơ bản của Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc

Tư tưởng đại đoàn kết dân tộc của Hồ Chí Minh là một hệ thống những luận điểm, nguyên tắc, phương pháp giáo dục, tập hợp và tổ chức cách mạng và tiến bộ nhằm phát huy đến mức cao nhất sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại trong sự nghiệp đấu tranh vì độc lập dân tộc, dân chủ và chủ nghĩa xã hội Nói một cách khác, đó là tư tưởng xây dựng, cùng cố và mở rộng lực lượng cách mạng trong sự nghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người

2.1 Đại đoàn kết dân tộc là vấn đề chiến lược, bảo đảm thành công của cách mạng

Với Hồ Chí Minh, đoàn kết là một truyền thống cực kỳ quý báu của nhân dân ta Người cho rằng: Muốn giải phóng các dân tộc bị áp bức và nhân dân lao động phải tự mình cứu lấy mình bằng cách mạng vô sản Trong từng thời kỳ, từng giai đoạn cách mạng, có thể và cần thiết phải điều chỉnh chính sách và phương pháp tập hợp lực lượng cho phù hợp với từng đối tượng khác nhau, nhưng đại đoàn kết dân tộc luôn luôn được Người coi là vấn đề sống còn của cách mạng Có rất

nhiều lý do giải thích tầm quan trọng của tính đoàn kết trong dân tộc Đoàn kết

không phải là thủ đoạn chính trị nhất thời mà là tư tưởng cơ bản, nhất quán, xuyên suốt tiến trình cách mạng Việt Nam Tinh thần đoàn kết của người Việt Nam chính

là yếu tố then chốt để đánh bại kẻ thù xâm lược hung mạnh, làm nên thành công của cách mạng Bởi vì muốn tập hợp được đủ sức mạnh thì phải có lực lượng đủ mạnh, muốn có lực lượng mạnh thì phải quy tụ cả dân tộc thành một khối thống nhất Giữa đoàn kết và thắng lợi có mối quan hệ chặt chẽ, quy mô của đoàn kết quyết định quy mô, mức độ thành công của cách mạng Chính vì vậy, yếu tố đoàn kết phải luôn được nhận thức là vấn đề sống còn của cách mạng

Khi Việt Nam lần lượt đánh bại hai cường quốc trên thế giới thời điểm đó là thực dân Pháp và Đế quốc Mỹ, đã có rất nhiều câu hỏi của dư luận về việc làm thế nào để một quốc gia nhỏ bé, lạc hậu, nghèo nàn, thua hẳn về trang thiết bị có thể đánh bại được hai “ gã khổng lồ ” như vậy Câu trả lời cho vấn đề đó đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định qua câu nói :

“ Toàn dân Việt Nam chỉ có một lòng: Quyết không làm nô lệ Chỉ có một chí: Quyết không chịu mất nước Chỉ có một mục đích: Quyết kháng chiến để tranh thủ

thống nhất và độc lập cho Tổ quốc Sự đồng tâm của đồng bào ta đúc thành một bức tường đồng vững chắc xung quanh Tổ quốc Dù địch hung tàn, xảo quyệt đến mức nào, đụng đầu bức tường đó, chúng cũng phải thất bại”

Một ví dụ nữa để khẳng định sức mạnh của đoàn kết chính là thắng lợi của cuộc cách mạng Tháng Tám năm 1945 Chủ tịch Hồ Chí Minh đã phân tích về vấn

đề này như sau:

“ Vì sao có cuộc thắng lợi đó ? Một phần là vì tình hình quốc tế thuận lợi cho ta Nhất là vì lực lượng của toàn dân đoàn kết Tất cả các dân tộc, các giai cấp, các địa phương, các tôn giáo đều nổi dậy theo lá cờ Việt Nam để giành lại quyền độc lập cho Tổ quốc Lực lượng toàn dân là lực lượng vĩ đại hơn hết Không ai thắng được lực lượng đó ”

Lịch sử chính là minh chứng rõ nét nhất cho tính đúng đắn của quan điểm này của Hồ Chí Minh Chính Người cũng đã kết luận:

“ Sử dạy cho ta một bài học này: Lúc nào dân ta đoàn kết muôn người như một thì nước ta độc lập, tự do Trái lại, lúc nào dân ta không đoàn kết thì bị nước ngoài xâm lấn”

Như vậy, đại đoàn kết chính là vấn đề chiến lược, bảo đảm thành công của cách mạng

2.2 Đoàn kết dân tộc là mục tiêu, nhiệm vụ hàng đầu của cách mạng

Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng: “ Đại đoàn kết dân tộc không chỉ là mục tiêu, nhiệm vụ hàng đầu của Đảng mà còn là mục tiêu, nhiệm vụ hàng đầu của cả dân tộc ” Bởi lẽ, đại đoàn kết dân tộc chính là nhiệm vụ của quần chúng, vì quần chúng Đảng có sứ mệnh thức tỉnh, tập hợp, đoàn kết quần chúng tạo thành sức mạnh vô địch trong cuộc đấu tranh vì độc lập dân tộc, tự do cho nhân dân, hạnh phúc cho con người

Trong Lời kết thúc buổi ra mắt của Đảng Lao động Việt Nam vào ngày

3-3-1951, Hồ Chí Minh đã thay mặt Đảng tuyên bố trước toàn thể dân tộc: “ Mục đích của Đảng Lao động Việt Nam có thể gồm trong 8 chữ là: Đoàn kết toàn dân, phụng

sự Tổ quốc ” Đây chính là mục tiêu mà toàn Đảng, toàn dân hướng tới để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Chính Người cũng thường xuyên nhắc nhở cán bộ, đảng