SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM NÂNG CAO HIỆU QUẢ SỬ DỤNG KÊNH HÌNH TRONG SGK ĐỊA LÝ 6Trong thời đại phát triển kinh tế hiện nay việc đào tạo nâng cao chất lượng nguồn nhân lực có trình độ kỹ thuật cao để hội nhập là vấn đề cấp bách. Chính vì lẽ đó mà ngành giáo dục phải đổi mới chương trình, nội dung và phương pháp dạy học nhằm nâng cao chất lượng dạy và học của ngành, để sự nghiệp giáo dục ngày càng phát triển. Theo định hướng này, việc đổi mới phương pháp dạy học nhằm tích cực hóa hoạt động học tập của HS, khơi gợi và phát triển năng lực tự học, tự nghiên cứu, năng lực nghĩ và làm một cách tự chủ, nhằm đào tạo nên những con người lao động mới của đất nước. Vì vậy, người thầy có trách nhiệm giúp HS tiếp cận với phương pháp nghiên cứu khoa học, hướng dẫn HS nắm bắt kiến thức một cách tốt nhất. Tuy nhiên, quá trình dạy học không chỉ đơn giản là GV lên lớp thực hiện giờ dạy theo giáo án và HS chỉ ngồi nghe, ghi chép một cách thụ động. Mà quá trình dạy học là cả một nghệ thuật của người GV được kết hợp nhuần nhuyễn giữa tính sư phạm, tính khoa học, tính chính xác và tính thực tiễn nhằm thực hiện nhiệm vụ dạy học ở trường cũng như đạt kết quả mục tiêu của quá trình dạy học. Để HS hoạt động học tập tích cực, hiểu bài và nắm chắc bài ngay tại lớp thì việc chuẩn bị chu đáo và sử dụng phương pháp dạy học phù hợp cho từng bài học là một yêu cầu hết sức quan trọng, nó quyết định sự thành công một tiết học. Do vậy, việc chú trọng vào việc sử dụng kênh hình là rất cần thiết với tất cả các môn học nói chung và với bộ môn địa lý nói riêng. Trong chương trình địa lí ở nhà trường trung học cơ sở, kênh hình có một vai trò đặc biệt quan trọng đối với việc dạy và học. Điều đó được thể hiện ở chỗ kênh hình vừa có tính trực quan cao vừa diễn giải logic các sự vật tự nhiên và kinh tế xã hội. Chính vì việc khai thác tốt kênh hình trong SGK sẽ giúp HS dễ dàng nhận thức được các sự vật, hiện tượng địa lí, thiết lập được các mối quan hệ nhân quả từ nội dung bài học. Xuất phát từ thực tế đó, tôi chọn đề tài “Nâng cao hiệu quả sử dụng kênh hình trong sách giáo khoa địa lí 6’’ làm mục tiêu nghiên cứu nhằm giúp các em HS nắm vững kiến thức và có tính kích thích sự sáng tạo, hứng thú trong môn học.
Trang 1ĐẶT VẤN ĐỀ……….……….1
1 Lý do chọn đề tài……… 2
2 Mục đích nghiên cứu……… 3
3 Đối tượng nghiên cứu……… 3
4 Nhiệm vụ nghiên cứu……… 3
5 Phương pháp nghiên cứu……… 3
6 Giới hạn nghiên cứu……….4
Phần 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN 1.1 Ý nghĩa, tác dụng và giải pháp……… …… 5
1.1.1 Ý nghĩa……….5
1.1.2 Tác dụng……… 5
1.2 Phương pháp tiến hành……… ………… 5
1.2.1 Cơ sở lý luận……… … 5
1.2.2 Cơ sở thực tiễn 6
1.3 Các biện pháp tiến hành và thời gian tạo giải pháp………6
1.3.1 Các biện pháp tiến hành ………… ……… … 7
1.3.2 Thời gian tạo giải pháp…… 7
Phần 2 GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 2.1 Mục tiêu – nhiệm vụ của đề tài…….……… ………….7
2.2 Giải pháp của đề tài……….……… 8
2.2.1 Những vấn đề cần giải quyết………8
2.2.2 Các giải pháp để tổ chức thực hiện……… …
2.2.3 Hướng dẫn khai thác……… …
2.2.4 Hướng dẫn khai thác một số hình ảnh cụ thể……… ………
Phần 3 THỰC TRẠNG VÀ KẾT QUẢ THỰC NGHIỆM CỦA VIỆC SỬ DỤNG ĐỒ DÙNG DẠY HỌC TRONG MÔN ĐỊA LÍ Ở TRƯỜNG 3.1 Thực trạng………
3.2 Kết quả thực nghiệm……… ……
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ………
TÀI LIỆU THAM KHẢO………
Trang 3ĐẶT VẤN ĐỀ
1 Lý do chọn đề tài
Trong thời đại phát triển kinh tế hiện nay việc đào tạo nâng cao chất lượng nguồn nhân lực có trình độ kỹ thuật cao để hội nhập là vấn đề cấp bách Chính vì lẽ đó mà ngành giáo dục phải đổi mới chương trình, nội dung và phương pháp dạy học nhằm nâng cao chất lượng dạy và học của ngành, để sự nghiệp giáo dục ngày càng phát triển Theo định hướng này, việc đổi mới phương pháp dạy học nhằm tích cực hóa hoạt động học tập của HS, khơi gợi và phát triển năng lực tự học, tự nghiên cứu, năng lực nghĩ và làm một cách tự chủ, nhằm đào tạo nên những con người lao động mới của đất nước Vì vậy, người thầy có trách nhiệm giúp HS tiếp cận với phương pháp nghiên cứu khoa học, hướng dẫn HS nắm bắt kiến thức một cách tốt nhất
Tuy nhiên, quá trình dạy học không chỉ đơn giản là GV lên lớp thực hiện giờ dạy theo giáo án và HS chỉ ngồi nghe, ghi chép một cách thụ động Mà quá trình dạy học
là cả một nghệ thuật của người GV được kết hợp nhuần nhuyễn giữa tính sư phạm, tính khoa học, tính chính xác và tính thực tiễn nhằm thực hiện nhiệm vụ dạy học ở trường cũng như đạt kết quả mục tiêu của quá trình dạy học
Để HS hoạt động học tập tích cực, hiểu bài và nắm chắc bài ngay tại lớp thì việc chuẩn bị chu đáo và sử dụng phương pháp dạy học phù hợp cho từng bài học là một yêu cầu hết sức quan trọng, nó quyết định sự thành công một tiết học Do vậy, việc chú trọng vào việc sử dụng kênh hình là rất cần thiết với tất cả các môn học nói chung và với bộ môn địa lý nói riêng
Trong chương trình địa lí ở nhà trường trung học cơ sở, kênh hình có một vai trò đặc biệt quan trọng đối với việc dạy và học Điều đó được thể hiện ở chỗ kênh hình vừa có tính trực quan cao vừa diễn giải logic các sự vật tự nhiên và kinh tế - xã hội Chính vì việc khai thác tốt kênh hình trong SGK sẽ giúp HS dễ dàng nhận thức được các sự vật, hiện tượng địa lí, thiết lập được các mối quan hệ nhân quả từ nội dung bài
học Xuất phát từ thực tế đó, tôi chọn đề tài “Nâng cao hiệu quả sử dụng kênh hình trong sách giáo khoa địa lí 6’’ làm mục tiêu nghiên cứu nhằm giúp các em HS nắm
vững kiến thức và có tính kích thích sự sáng tạo, hứng thú trong môn học
2 Mục đích nghiên cứu
Phân tích một số hình ảnh trong SGK ở chương trình Địa lí lớp 6
3 Đối tượng nghiên cứu
Nội dung kiến thức môn địa lí lớp 6 có sử dụng kênh hình
4 Nhiệm vụ nghiên cứu
4.1 Tìm hiểu về thực trạng vấn đề
4.2 Giới thiệu một số kênh hình
4.3 Áp dụng trong giảng dạy
Trang 45 Phương pháp nghiên cứu
5.1 Cơ sở phương pháp luận
5.1.1 Quan điểm hệ thống cấu trúc
Mỗi lớp 6 trong trường THCS Lê Bình có những nét riêng về năng lực, trình độ
và cả ý thức của HS cũng như sự quan tâm từ phụ huynh Vì vậy việc giáo dục các em phải xem xét mối tương quan trong việc học của các lớp, đồng thời xem xét mối tương quan với các hoạt động khác trong nhà trường để tìm ra giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng kênh hình trong SGK
5.1.2 Quan điểm thực tiễn
Nghiên cứu và đánh giá thực trạng của các lớp trong những điều kiện cụ thể để đưa ra giải pháp đảm bảo tính khoa học phù hợp với thực tiễn của lớp, của trường nhằm tạo sự hứng thú trong các môn xã hội mà theo đại đa số HS ở trường THCS Lê Bình được cho là nhàm chán
5.1.3 Quan điểm toàn diện
Các nội dung bài dạy minh họa đưa ra được xem xét trên cơ sở tổng hợp từ nhiều khía cạnh của vấn đề và mang tính phổ biến từ kinh nghiệm dạy học của riêng tôi và các thầy cô cùng bộ môn
5.2 Phương pháp nghiên cứu cụ thể
5.2.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận
Nghiên cứu kĩ lý thuyết trong SGK, phân tích, tổng hợp các tài liệu, sách, báo, thông tin trên mạng và các sự kiện có liên quan đến việc sử dụng hiệu quả đồ dùng dạy học môn địa lí lớp 6 làm cơ sở lý luận cho đề tài
5.2.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
5.2.2.1 Phương pháp quan sát: tìm hiểu thực tế công tác giáo dục HS ở trường 5.2.2.2 Phương pháp điều tra
- Qua quá trình trực tiếp đứng lớp giảng dạy và quan sát dự giờ các tiết dạy của đồng nghiệp
- Nghiên cứu khả năng tiếp thu, trình bày về nội dung bài học lớp 6 qua các giờ học
- Nghiên cứu khả năng vận dụng giải thích các vấn đề địa lí của HS qua các bài kiểm tra
5.2.2.3 Phương pháp thống kê: sử dụng các phép toán thống kê để xử lý số liệu.
6 Giới hạn nghiên cứu
Do điều kiện không cho phép nên trong đề tài nhỏ này, tôi chỉ nghiên cứu một số hình tiêu biểu nhằm nâng cao kết quả sử dụng kênh hình trong môn địa lý ở một số bài trong chương trình sách giáo khoa địa lý lớp 6 và thực hiện ở các lớp 6 mà tôi đang được trường THPT Lê Bình phân công giảng dạy
Trang 5Phần 1 - CƠ SỞ LÝ LUẬN 1.1 Ý nghĩa và tác dụng của giải pháp
1.1 1 Ý nghĩa
Trong dạy học Địa lý, kênh hình có chức năng vừa là phương tiện trực quan, vừa là nguồn tri thức địa lý quan trọng đối với học sinh Trong sách giáo khoa Địa lý
6, kênh hình chiếm một tỷ lệ lớn (có 70 hình ảnh) và chiếm một nội dung quan trọng trong bài học Kênh hình ở đây bao gồm các bản đồ, tranh ảnh, các hình vẽ… Ngoài việc hỗ trợ kênh chữ, việc khai thác có hiệu quả kênh hình trong SGK sẽ dễ dàng giúp cho học sinh nhận thức được các sự vật, hiện tượng địa lý và các mối quan hệ của chúng theo thời gian và không gian Chính vì vậy việc sử dụng, khai thác kênh hình trong dạy học môn Địa lớp 6 có ý nghĩa rất lớn trong quá trình hình thành kiến thức và
kỹ năng địa lý cho HS
1.1.2 Tác dụng
Việc sử dụng, khai thác tốt các kênh hình sẽ giúp học sinh nắm nội dung bài học nhanh hơn, hiệu quả hơn, nhớ bài lâu hơn và có hệ thống Học sinh không thuộc bài máy móc, có suy nghĩ một cách logic tư duy độc lập, các em có kĩ năng phân tích, tổng hợp các yếu tố địa lý một cách hoàn chỉnh
1.2 Phương pháp tiến hành
1.2.1 Cơ sở lý luận
Xuất phát từ chức năng, nhiệm vụ, đặc trưng của bộ môn địa lý và trước yêu cầu đổi mới giáo dục cũng như thực tiễn dạy học bộ môn dịa lý Nên việc biên soạn SGK địa
lý cấp THCS cũng có nhiều thay đổi về nội dung và phương pháp Sách giáo khoa địa
lý hiện nay được biên soạn không chỉ là tài liệu cho giáo viên giảng dạy mà còn là quyển sách bài tập cho học sinh theo định hướng mới Học sinh không phải học thuộc lòng SGK mà phải tìm tòi, nghiên cứu, quan sát… những vấn đề về tự nhiên, về sự vật, hiện tượng trong kênh hình để hoàn thiện nội dung bài học qua câu hỏi trong SGK, dưới sự tổ chức hướng dẫn của giáo viên Nên trong đổi mới phương pháp dạy học, việc biên soạn SGK cũng có sự thay đổi, đó là số lượng kênh chữ đã được giảm và số lượng kênh hình được tăng lên đáng kể so với chương trình cũ Thực hiện Quy chế ban hành theo quyết định số 41/2000/QĐ/BGD&ĐT ngày 24/3/2000 của BGD & ĐT “ Thiết bị dạy học phải được sử dụng hiệu quả nhất, đáp ứng các yều cầu về nội dung và phương pháp được quy định trong chương trình giáo dục” (điều 10.2) Thiết bị dạy học đối với môn Địa lý rất đa dạng và phong phú: tranh ảnh, hình vẽ, sơ đồ, bản đồ, mẫu vật… trong khuôn khổ đề tài này tôi xin đề cập tới việc thực hiện nâng cao hiệu quả sử
sử dụng kênh hình trong SGK Địa lí lớp 6 Nội dung của các hình ảnh địa lý lớp 6, tập trung vào các hiện tượng tự nhiên trên Trái Đất Chính vì vậy việc sử dụng, khai thác kênh hình trong giảng dạy Địa lý 6 là một yêu cầu cần thiết, đáp ứng được yêu cầu đổi
Trang 6mới phương pháp dạy học hiện nay nhằm phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo trong học tập của học sinh nói chung và học môn địa lý nói riêng
1.2.2 Cơ sở thực tiễn
Để đáp ứng yêu cầu về nhận thức, lý luận nội dung khoa học các tài liệu trực quan, phương pháp sử dụng kênh hình trong giảng dạy bộ môn Địa lý, đặc biệt là hình ảnh lớp 6 Để sử dụng và khai thác có hiệu qủa hình ảnh địa lý nhằm nâng cao hiệu quả giờ học, đòi hỏi GV và HS đều hiểu sâu sắc bài viết (kênh chữ) cũng như hình ảnh( kênh hình) của SGK Tuy nhiên việc khai thác nội dung kênh hình trong SGK là biện pháp quan trọng để nâng cao chất lượng dạy học lại chưa được quan tâm một cách đầy đủ Trong giờ dạy địa lý vẫn còn GV coi nhẹ việc sử dụng kênh hình và chỉ cho kênh hình
là minh họa cho bài học, hoặc nếu có khai thác thì phương pháp và nội dung khai thác chưa phù hợp Nguyên nhân của tình trạng trên là:
- Một ít GV chưa hiểu rõ xuất xứ, nội dung, ý nghĩa của kênh hình trong sách giáo khoa, trong khi SGK số lượng kênh hình rất nhiều nhất là hình vẽ
- Có GV nhận thức đầy đủ giá trị nội dung kênh hình nhưng lại ngại sử dụng, sợ mất thời gian hoặc sử dụng mang tính hình thức
- Để phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của HS, GV cần thiết phải sử dụng hiệu quả kênh hình trong dạy học môn địa lý lớp 6 từ việc nhận thức và xác định được vị trí, ý nghĩa của việc sử dụng kênh hình trong giảng dạy địa lý lớp 6 bậc THCS
và ở trường THCS Lê Bình trong những năm gần đây việc sử dụng kênh hình hiệu quả chưa cao nên chưa giúp học sinh hiểu sâu những hình ảnh, hình vẽ, những kiến thức địa lý, đồng thời chưa hình thành được khái niệm địa lý, chưa giúp các em phát huy được khả năng quan sát, sự tư duy về ngôn ngữ của học sinh Những giờ học như vậy cũng là nguyên nhân dẫn đến HS không thích học môn địa lý Từ thực tế đó những năm dạy Địa lý lớp 6 ở trường THCS Lê Bình, qua dự giờ, trao đổi với đồng nghiệp ở
trường Tôi xin được trình bày kinh nghiệm “Nâng cao hiệu quả sử dụng kênh hình trong sách giáo khoa Địa lí 6”.
1.3 Các biện pháp tiến hành và thời gian tạo giải pháp
1.3.1 Các biện pháp tiến hành
- Phương pháp thu thập tài liệu.
- Phương pháp điều tra.
* Điều tra chất lượng học tập của HS
- Đối tượng điều tra: học sinh khối 6
- Hình thức điều tra: kiểm tra viết.
* Điều tra tình hình giảng dạy của giáo viên
- Trao đổi với thầy,cô giáo trong trường và một số đồng nghiệp trường bạn.
- Dự giờ giáo viên dạy.
Trang 71.3.2 Thời gian tạo giải pháp
Sáng kiến này tôi thực hiện từ năm học 2018 – 2019 và tiếp tục thực hiện trong năm học 2019 – 2020, được hoàn thành vào tháng 11 năm 2020
Trang 8PHẦN 2 - GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 2.1 Mục tiêu: nhiệm vụ của đề tài
- Sử dụng, khai thác kênh hình nhằm gợi mở và hướng dẫn học sinh khai thác các nguồn tri thức ở trong bài học chứa đựng trong kênh hình để phát triển các năng lực tư duy sáng tạo của HS
- Giúp HS hiểu bài nhanh hơn, nhớ bài lâu hơn, gây hứng thú học trong học tập
- Giúp HS thông qua kênh hình kết hợp với kênh chữ để hiểu được nội dung bài học
- Rèn kỹ năng quan sát, nhận xét các hiện tượng, sự vật địa lý qua hình vẽ, tranh ảnh
- Tham gia vào các hoạt động bảo vệ, cải tạo môi trường trong nhà trường, địa phương nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống gia đình và cộng đồng
2.2 Giải pháp của đề tài
2.2.1 Những vấn đề cần giải quyết
Với quan điểm tranh ảnh và hình vẽ không phải là minh họa mà là nguồn kiến thức
mở để khai thác trong đề tài này tôi mong muốn được trình bày những kinh nghiệm của bản thân về các vấn đề sau:
- Nguyên tắc khi sử dụng tranh.
- Cách tiếp cận, khai thác các hiện tượng, sự vật qua hình vẽ, tranh ảnh.
- Các bước hướng dẫn khai thác nội dung kiến thức qua hình vẽ, tranh ảnh.
- Hướng dẫn khai thác một số hình ảnh cụ thể.
2.2.2 Các giải pháp để tổ chức thực hiện
a Các nguyên tắc sử dụng
Thiết bị dạy học môn Địa lý rất phong phú, đa dạng như hình ảnh, bản đồ, trong khuôn khổ của đề tài này tôi xin được nêu việc sử dụng kênh hình (chủ yếu là hình ảnh) khi sử dụng những kênh hình được trình bày kết hợp với kênh chữ để tìm hiểu nội dung của bài, mục bài nhằm giúp HS hoàn thiện kiến thức mà bài học yêu cầu phải nắm được Để HS khai thác tốt kiến thức qua kênh hình, GV giao nhiệm vụ tìm hiểu trước nội dung bài học ở nhà để các em có được biểu tượng ban đầu về các sự vật hiện tượng địa lý thể hiện trong kênh hình Đây là môn Địa lý vừa có tính chất của môn khoa học tự nhiên vừa có tính chất của môn khoa học xã hội (môn Địa lý 6 kiến thức
có tính khái quát, trừu tượng) về Trái đất nên HS ít hứng thú học
Trong thời gian giảng bài mới, thời gian không cho phép nên GV chỉ tập trung giới thiệu một số hình ảnh trong bài, các hình ảnh khác giáo viên hướng dẫn HS về nhà học bài và khai thác nội dung theo câu hỏi trong SGK Đây là một trong số bài có nhiều tranh ảnh, như vậy ta chỉ tập trung vào khai thác một số hình ảnh, còn GV giới thiệu
và hướng dẫn các em tìm hiểu ở nhà
Nội dung khai thác kênh hình, ngoài câu hỏi trong sách giáo khoa thì GV phải có hệ thống câu hỏi gợi mở để tổ chức HS làm việc cá nhân hay theo nhóm hoặc cả lớp
Trang 9b Cách tiếp cận, khai thác các hiện tượng, sự vật qua hình vẽ, tranh ảnh
GV phải hiểu rõ hình vẽ được minh họa đó phản ánh được phần nào của nội dung bài học để cho HS tìm hiểu
c Kỹ năng khai thác hình ảnh địa lý
- Hình thành kỹ năng khai thác nhận xét
- Hình thành kỹ năng phân tích, mô tả, nhận xét
2.2.3 Các bước hướng dẫn khai thác
Bước 1 Cho HS quan sát tranh vẽ, hình ảnh để có tư duy về nội dung.
GV nêu câu hỏi và nêu vấn đề tổ chức hướng dẫn học sinh trả lời câu hỏi
Bước 2 HS trình bày câu trả lời để hiểu nội dung hình vẽ mô tả.
Bước 3: GV nhận xét câu trả lời của HS và hoàn thiện câu trả lời.
2.2.4 Hướng dẫn HS khai thác một số hình ảnh cụ thể
Bài 1: Vị trí, hình dạng, kích thước của Trái Đất.
Hình 1: Các hành tinh trong hệ Mặt trời
* Phương pháp sử dụng: Hình 1 Được sử dụng để dạy mục 1.Vị trí của Trái Đất
trong hệ Mặt Trời
Hoạt động 1: Giáo viên hướng dẫn học sinh quan sát hình ảnh và nêu câu hỏi.
- Em hãy kể tên 8 hành tinh trong hệ Mặt Trời
- Trái Đất nằm ở vị trí thứ mấy trong các hành tinh theo thứ tự xa dần Mặt trời
Hoạt động 2: Giáo viên hướng dẫn học sinh quan sát và trả lời những câu hỏi bằng
khả năng hiểu biết của các em
Hoạt động 3: Giáo viên nhận xét trả lời của học sinh, tập trung học sinh vào hình ảnh
và chuẩn kiến thức
- Hệ Mặt trời có 8 hành tinh gồm: Sao Thủy, Sao Kim, Trái Đất, Sao Hỏa, Sao Mộc, Sao Thổ, Sao Thiên Vương, Sao Hải Vương
- Trái Đất của chúng ta là hành tinh thứ 3 theo thứ tự xa dần Mặt Trời
Giáo viên nhấn mạnh; Trái Đất của chúng ta là hành tinh thứ 3 theo thứ tự xa dần Mặt Trời
Hình 2: Kích thước của Trái Đất.
Hình 3: Các đường kinh tuyến, vĩ tuyến của quả địa cầu.
Trang 10* Phương pháp sử dụng: Dùng để dạy mục 2 - Hình dạng, kích thước của Trái Đất
và hệ thồng kinh, vĩ tuyến
Hoạt động 1: Giáo viên hướng dẫn học sinh quan sát hình và nêu câu hỏi.
- Em hãy cho biết độ dài của bán kính và đường xích đạo của Trái Đất
- Các đường nối liền 2 điểm cực Bắc và cực Nam trên bề mặt quả địa cầu là những đường gì?
- Những vòng tròn trên quả địa cầu vuông góc với các đường kinh tuyến là đường gì?
- Xác định đường kinh tuyến gốc và vĩ tuyến gốc trên quả địa cầu
- Kinh tuyến đối diện với kinh tuyến gốc là kinh tuyến bao nhiêu độ
- Chỉ nửa cầu Bắc và nửa cầu Nam, các vĩ tuyến Bắc và Nam
Hoạt động 2: Giáo viên tổ chức cho học sinh trả lời câu hỏi bằng khả năng hiểu biết
của mình
Hoạt động 3: Giáo viên nhận xét câu trả lời của học sinh và tập trung sự chú ý vào
hình để chuẩn kiến thức
- Độ dài bán kính Trái Đất là 6370 km, độ dài đường kính xích đạo là 40076 km
- Các đường nối liền hai điểm cực Bắc và cực Nam trên bề mặt quả địa cầu là những đường kinh tuyến Những vòng tròn song song trên quả
địa cầu
- Các đường nối liền hai điểm cực Bắc và cực Nam trên bề mặt quả địa cầu là những đường kinh tuyến Những vòng tròn song song trên quả địa cầu, vuông góc với kinh tuyến là những đường vĩ tuyến
- Trên quả địa cầu, đường kinh tuyến gốc là đường kinh tuyền 0 độ, đường vĩ tuyến gốc là đường Xích đạo
- Kinh tuyến đối diện với kinh tuyến gốc là kinh tuyến 1800
- Trên quả địa nửa cầu Bắc là nửa cầu nằm từ đường xích đạo về đến cực Bắc, nửa cầu Nam là nửa cầu nằm từ đường xích đạo về đến cực Nam, vĩ tuyến Bắc là những vĩ tuyến thuộc nửa cầu Bắc, vĩ tuyến Nam là những vĩ tuyến thuộc nửa cầu Nam
+ Giáo viên nhấn mạnh lại: kích thước của Trái Đất và các đường kinh tuyến gốc,
vĩ tuyến gốc,các điểm cực Bắc, Nam và các nửa cầu Bắc, Nam
Bài 7: Sự vận động tự quay quanh trục của Trái Đất và các hệ quả
Hình 19: Hướng tự quay của Trái Đất