BẢO ĐẢM PHÁP CHẾ TRONG HOẠT ĐỘNG BAN HÀNH VĂN BẢN QUY PHẠM PHÁP LUẬT CỦA ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH HÀ TĨNH HIỆN NAY

PHẦN NỘI DUNG...6 Chương 1: Cơ sở lý luận về bảo đảm pháp chế trong hoạt động ban hành trong hoạt động ban hành văn bản quy phạm pháp luật của Ủy ban nhân dân tỉnh Hà tĩnh hiện nay………...

BẢO ĐẢM PHÁP CHẾ TRONG HOẠT ĐỘNG BAN HÀNH VĂN BẢN QUY PHẠM PHÁP LUẬT CỦA ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH HÀ TĨNH

HIỆN NAY

MỤC LỤC

I PHẦN MỞ ĐẦU 4

1.1 Tính cấp thiết của đề tài 4

1.2 Mục đích, nhiệm vụ của đề tài 5

1.3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài 6

1.4 Phương pháp nghiên cứu 6

1.5 Bố cục của tiểu luận 6

II PHẦN NỘI DUNG 6

Chương 1: Cơ sở lý luận về bảo đảm pháp chế trong hoạt động ban hành trong hoạt động ban hành văn bản quy phạm pháp luật của Ủy ban nhân dân tỉnh Hà tĩnh hiện nay………

6 1.1 Các quy định về pháp chế trong hoạt động ban hành văn bản quy phạm pháp luật của Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Tĩnh 6

1.1.1 Quy định về thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật của Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Tĩnh 7

1.1.2 Quy định về trình tự, thủ tục ban hành Văn bản quy phạm pháp luật của Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Tĩnh 8

1.2 Các yêu cầu về bảo đảm pháp chế trong hoạt động ban hành văn bản quy phạm pháp luật tại Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Tĩnh hiện nay 9

1.2.1 Yêu cầu về tính hợp hiến, hợp pháp 9

1.2.2 Yêu cầu về tính khả thi 11

Chương 2: Thực trạng và giải pháp bảo đảm pháp chế trong hoạt động ban hành văn bản quy phạm pháp luật của Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Tĩnh hiện nay 12

2.1 Thực trạng bảo đảm pháp chế trong hoạt động ban hành văn bản quy phạm pháp luật tại tỉnh Hà Tĩnh hiện nay 12 2.2 Giải pháp bảo đảm pháp chế trong hoạt động ban hành văn bản quy phạm pháp luật tại tỉnh Hà Tĩnh hiện nay 15

III PHẦN KẾT LUẬN 17

`DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 19

I PHẦN MỞ ĐẦU

1.1 Tính cấp thiết của đề tài

Bảo đảm pháp chế là một trong những nguyên tắc cốt lõi góp phần vào sự thắng lợi trong công cuộc xây dựng, phát triển và duy trì sự ổn định của đất nước Ngay từ khi giành chính quyền về tay nhân dân, Đảng và Nhà nước ta đã chú trọng nhiều đến vần đề pháp chế và khẳng định vai trò quan trọng không thể thiếu trong nền pháp chế cách mạng ở Việt Nam Đó là một nền pháp chế có sự thống nhất trong toàn thể các cơ quan của Bộ máy nhà nước cũng như sự chỉ đạo tập trung của cơ quan trung ương, là một nền pháp chế được thiết thiết lập trên cơ sở thống nhất, hợp lý, là nền pháp chế hoạt động vì mục đích của dân, do dân và vì dân

Để phát huy sức mạnh của tính pháp chế trong thực tiễn và phù hợp với bối cảnh hội nhập quốc tế, nhất là trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chính sách, chủ trương thực hiện pháp luật với nhiều hình thức và phương pháp khác nhau Đặc biệt, từ khi Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2015( sửa đổi, bổ sung) ra đời thì hoạt động xây dựng và ban hành văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan Nhà nước đã gặt hái được những kết quả đáng khích lệ, đó là công tác thực hiện áp dụng văn bản quy phạm pháp luật mà các cơ quan Nhà nước ban hành ngày càng được phổ biến rộng rãi trong quần chúng, tạo thành một hàng rào pháp chế vững chắc của hệ thống pháp luật Góp phần vào sự thành công chung đó, không chỉ có các cơ quan nhà nước nói chung mà còn là sự đóng góp to lớn của Ủy ban nhân dân ở tỉnh Hà Tĩnh nói riêng

Là một cơ quan nhà nước ở địa phương với nhiệm vụ triển khai thi hành Hiến pháp, luật và các văn bản của cơ quan nhà nước cấp trên, tổ chức và động viên nhân dân thực hiện pháp luật Trên phương diện có mối quan hệ gắn bó mật thiết với nhân dân, trong những năm qua, hoạt động ban hành văn bản quy phạm pháp luật của Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Tĩnh đã có nhiều chuyển biến tích cực Văn bản quy phạm phát luật đã được ban hành theo đúng trình tự thủ tục và tổ chức thực hiện một cách nghiêm túc Văn bản quy phạm pháp luật khi được ban hành đã có hiệu quả thực tiễn, có sự kiểm soát, kiểm tra và tổng kết trong công tác ban hành

Tuy nhiên, vì yêu cầu của tính pháp chế là đòi hỏi tính hợp hiến, hợp pháp và tính thống nhất, do đó tính pháp chế trong hoạt động ban hành văn bản quy phạm pháp luật của Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Tĩnh chưa được nâng cao và còn bộc lộ nhiều hạn chế Việc tuân thủ quy trình thủ tục trong hoạt động ban hành văn bản quy phạm pháp luật đối với một số văn bản chưa đầy đủ; việc lập và dự kiến chương trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật chưa sát với yêu cầu nhiệm vụ của địa phương; trách nhiệm của cơ quan soạn thảo, lấy ý kiến và trình ban hành văn bản chưa cao; văn bản quy phạm pháp luật khi được ban hành chậm tổ chức, thực hiên và thiếu sự giám sát nên chậm đi vào cuộc sống

Xuất phát từ những yêu cầu của sự nghiệp đổi mới và hội nhập quốc tế, bảo đảm tính pháp chế trong hoạt động ban hành văn bản quy phạm pháp luật của Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Tĩnh là một vấn đề hết sức quan trọng và cấp thiết Chính vì vậy, em

đã chọn mạnh dạn chọn đề tài: “Bảo đảm pháp chế trong hoạt động ban hành văn bản quy phạm pháp luật của Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Tĩnh hiện nay” làm đề tài tiểu luận kết thúc học phần của mình

1.2 Mục đích, nhiệm vụ của đề tài

Mục đích của tiểu luận trên là đề xuất các giải pháp khả thi nhằm nâng cao hơn nữa hiệu quả về bảo đảm pháp chế trong hoạt động ban hành văn bản của Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Tĩnh hiện nay

Để đạt được mục đích trên, tiểu luận có nhiệm vụ nghiên cứu, làm rõ cơ sở lý luận của việc bảo đảm pháp chế trong hoạt động ban hành văn bản quy phạm pháp luật của Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Tĩnh hiện nay, qua đó đánh giá thực trạng và đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm tiếp tục bảo đảm pháp chế trong hoạt động ban hành văn bản quy phạm pháp luật của Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Tĩnh trong giai đoạn mới

1.3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài

Tiểu luận nghiên cứu pháp chế trong hoạt động ban hành văn bản quy phạm pháp luật của Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Tĩnh, song trong phạm vi của một đề tài tiểu luận em chỉ dừng lại xem xét, tìm hiểu các quy định, các yêu cầu về bảo đảm pháp chế, đánh giá thực trạng, từ đó đưa ra các giải pháp hoàn thiện cho hoạt động này 1.4 Phương pháp nghiên cứu

Tiểu luận được nghiên cứu bằng các phương pháp nghiên cứu như phân tích, tổng hợp, thống kê, kết hợp lý luận và thực tiễn để làm sáng rõ đề tài

1.5 Bố cục của tiểu luận

Tiểu luận được trình bày theo bố cục như sau:

Chương 1: Cơ sở lý luận về bảo đảm pháp chế trong hoạt động ban hành trong hoạt động ban hành văn bản quy phạm pháp luật của Ủy ban nhân dân tỉnh Hà tĩnh hiện nay

Chương 2: Thực trạng và giải pháp bảo đảm pháp chế trong hoạt động ban hành văn bản quy phạm pháp luật của Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Tĩnh hiện nay

II PHẦN NỘI DUNG

Chương 1: Cơ sở lý luận về bảo đảm pháp chế trong hoạt động ban hành trong hoạt động ban hành văn bản quy phạm pháp luật của Ủy ban nhân dân tỉnh Hà tĩnh hiện nay

1.1 Các quy định về pháp chế trong hoạt động ban hành văn bản quy phạm pháp luật của Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Tĩnh

Pháp chế trong là một phạm trù cơ bản được hình thành trong nền khoa học pháp lý của các nước Ở Việt Nam, pháp chế đã trở thành một nguyên tắc cơ bản trong mọi hoạt động pháp luật Có thể thấy, nội dung của pháp chế rất rộng và có sự thống nhất, đó là sự tuân thủ một cách triệt để, chính xác và nghiêm chỉnh các quy phạm pháp luật của các tổ chức chính trị xã hội, của các cơ quan Nhà nước và mọi công dân Bảo đảm pháp chế nói chung và pháp chế trong từng lĩnh vực hoạt động quản

lý nhà nước là một vấn đề hết sức phức tạp Khi đề cập đến khái niệm bảo đảm pháp chế trong ban hành văn bản quy phạm pháp luật của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh phải đặt trong quan niệm chung về pháp chế Hay nói cách khác, bảo đảm pháp chế trong ban hành văn bản quy phạm pháp luật của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh là tổng thể các biện pháp, phương tiện có tính tổ chức pháp lý do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ban hành nhằm đảm bảo sự chính xác, nghiêm minh cũng như tính hợp hiến hợp pháp và thống nhất trong hệ thống pháp luật

1.1.1 Quy định về thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật của Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Tĩnh

Là một cơ quan chấp hành của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh và là cơ quan quản

lý nhà nước có thẩm quyền chung của cấp cao nhất ở địa phương, trực tiếp tổ chức quản lý các ngành, các lĩnh vực kinh tế - xã hội ở địa phương, Ủy ban nhân cấp tỉnh có nhiệm vụ ban hành những văn bản chính xác phù hợp với tình hình địa phương nhưng các văn bản quy phạm pháp luật đó phải ban hành phải tuân thủ, chấp hành đúng thẩm quyền được quy định tại Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2015 (sửa đổi, bổ sung 2020), bao gồm hai khía cạnh: thẩm quyền nội dung và thẩm quyền hình thức

-Thẩm quyền hình thức:

Theo quy định tại Điều 28 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm

2015 ( sửa đổi, bổ sung 2020) đã quy định thì Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh có thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật dưới hình thức quyết định ( đây là điểm mới của Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2015 so với Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật của Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân 2004 , theo đó đã bỏ hình thức Chỉ thị quy phạm pháp luật của Uỷ ban nhân dân tỉnh)

-Thẩm quyền về nội dung:

Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ban hành các văn bản có nội dung phù hợp với thẩm quyền của mình được pháp luật cho phép tại Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2015( sửa đổi, bổ sung 2020) Ngoài ra, Ủy ban nhân dân còn có thể ban hành văn bản có nội dung được cơ quan nhà nước cấp trên phân công và cho phép

Như vậy, trong phạm vi luật định, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chỉ được ban hành văn bản quy phạm pháp luật theo thẩm quyền về nội dung, phạm vi cho phép

1.1.2 Quy định về trình tự, thủ tục ban hành Văn bản quy phạm pháp luật của Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Tĩnh

Nếu như hoạt động ban hành văn bản quy phạm pháp luật là giai đoạn đầu của

cơ chế điều chỉnh pháp luật thì trình tự, thủ tục ban hành văn bản quy phạm pháp luật

là yếu tố đầu tiên tác động đến hoạt động ban hành Chính vì vậy, các văn bản quy phạm pháp luật khi ban hành cũng phải theo đúng trình tự, thủ tục luật định

Trên cơ sở của Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2015 ( sửa đổi, bổ sung 2020) và Quyết định 14/2007/QĐ-UBND quy định trình tự, thủ tục soạn thảo,

ban hành văn bản quy phạm pháp luật của Ủy ban nhân dân các cấp tỉnh Hà Tĩnh cùng với Quyết định 31/2011/QĐ-UBND sửa đổi Quyết định 14/2007/QĐ-UBND quy định

về trình tự, thủ tục ban hành văn bản quy phạm pháp luật của Ủy ban nhân dân các cấp trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh do Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Tĩnh ban hành thì trình tự, thủ tục soạn thảo ban hành văn bản quy phạm pháp luật ( Quyết định) của Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Tĩnh là như sau:

-Lập đề nghị, xây dựng Quyết định của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ( Điều 127 Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2015, sủa đổi bổ sung 2020)

-Soạn thảo Quyết định của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ( Điều 128 Luật ban

hành văn bản quy phạm pháp luật 2015, sủa đổi bổ sung 2020)

-Lấy ý kiến đối với dự thảo quyết định của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ( Điều

129 Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2015, sủa đổi bổ sung 2020)

-Thẩm định dự thảo Quyết định của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ( Điều 130 Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2015, sủa đổi bổ sung 2020)

-Trình hồ sơ dự thảo Quyết định đến Ủy ban nhân dân tỉnh ( Điều 131 Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2015, sủa đổi bổ sung 2020)

-Xem xét, thông qua Quyết định của Ủy ban nhân tỉnh ( Điều 132 Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2015, sủa đổi bổ sung 2020)

1.2 Các yêu cầu về bảo đảm pháp chế trong hoạt động ban hành văn bản quy phạm pháp luật tại Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Tĩnh hiện nay

1.2.1 Yêu cầu về tính hợp hiến, hợp pháp

Điều 1 Khoản 5 Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2015 (sửa đổi, bổ sung 2020) quy định về nguyên tắc trong ban hành văn bản quy phạm pháp luật là bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp và tính thống nhất trong hệ thống pháp luật

Trên cơ sở quy định chung của pháp luật, yêu cầu về tính hợp hiến hợp pháp trong hoạt động ban hành văn bản quy phạm pháp luật của Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Tĩnh biều hiện như sau:

Yêu cầu với tính hợp hiến:

Điều 119 Hiến pháp năm 2013 quy định, Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là luật cơ bản của Nhà nước và có hiệu lực pháp lý cao nhất Do vậy,

để đảm bảo yêu cầu của tính hợp hiến trong hệ thông văn bản quy phạm phạm luật thì cần diễn giải thông qua hoạt động của Hiến pháp Tính hợp hiến trong hoạt động ban hành của Ủy ban nhân tỉnh cũng vậy, không được trái hoặc mâu thuẫn với Hiến pháp, Luật, phải có thống nhất, thứ bậc Các quyết định của Ủy ban nhân dân tỉnh khi ban hành nếu trái với Hiến pháp sẽ bị đình chỉ, bãi bỏ Có thể nói, tính hợp hiến không chỉ xác định trên những lời văn, những quy định cụ thể mà còn được thể hiện trên tinh thân, cơ sở của Hiến pháp

Yêu cầu với tính hợp pháp:

Thứ nhất, ban hành theo đúng thẩm quyền: Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2015( sửa đổi, bổ sung năm 2020) đã quy định cụ thể về thẩm quyền ban hành loại văn bản của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh Theo Điều 28 thì Uỷ ban nhân dân tỉnh được ban hành văn bản để quy định về các nội dung: Chi tiết điều, khoản, điểm được giao trong văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan nhà nước cấp trên; Biện pháp thi hành Hiến pháp, luật, văn bản của cơ quan nhà nước cấp trên, nghị quyết của Hội đồng nhân dân cùng cấp về phát triển kinh tế - xã hội, ngân sách, quốc phòng,

an ninh ở địa phương; Biện pháp thực hiện chức năng quản lý nhà nước ở địa phương

Do đó, khi ban hành văn bản quy phạm pháp luật, ủy ban nhân dân cấp tỉnh chỉ được quy định những vấn đề thuộc thẩm quyền của mình

Thứ hai, văn bản quy phạm pháp luật cần phải bảo đảm tuân thủ thứ bậc hiệu lực pháp lý của văn bản trong hệ thống pháp luật, văn bản của cơ quan cấp dưới phải phù hợp với văn bản của cơ quan cấp trên, văn bản của Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh phải phù hợp với văn bản của Hội đồng nhân cấp tỉnh

Thứ ba, văn bản quy phạm pháp luật của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh phải ban hành theo đúng trình tự, thủ tục do luật định: Văn bản quy phạm pháp luật phải được

ban hành theo trình tự, thủ tục được quy định trong Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2015( sửa đổi, bổ sung năm 2020)

Thứ tư, hình thức của văn bản quy phạm pháp luật của Ủy ban nhân dân cấp

tỉnh phải phù hợp với kỹ thuật văn bản: Trước đây về thể thức và kĩ thuật trình bày văn

bản quy phạm luật của địa phương được thực hiện theo quy định Thông tư liên tịch số 55/2/TTLT-BNV-VPCP hướng dẫn về thể thức và kỹ thuật trình bày văn bản Tuy nhiên, sau khi Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật thì được thực hiện theo quy định tại Chương V Nghị định số 34/2016/NĐ-CP quy định chi tiết và biện pháp thi hành một số điều của Luật Ban hành văn bản QPPL và Nghị định số 154/2020/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều Nghị định số 34/2016/NĐ-CP của Chính phủ 1

1.2.2 Yêu cầu về tính khả thi

“Khả thi” theo từ điển Tiếng Việt được hiểu là khả năng thực hiện Một văn bản quy phạm pháp luật có tính khả thi là một văn bản có khả năng thực hiện trên thực

tế, hay nói cách khác, đó là những quy định có khả năng đi vào đời sống mà không chỉ dừng lại ở trên giấy tờ lý thuyết, do đó đay là một yêu cầu rất quan trọng được đặt ra trong suốt quá trình ban hành văn bản quy phạm pháp luật

Nhìn nhận dưới góc độ thực tiễn, tính khả thi trong văn bản quy phạm pháp luật của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh được thể hiện như sau:

Thứ nhất, văn bản quy phạm pháp luật của ủy ban nhân dân cấp tỉnh phải phản ánh hiện thực khách quan, phải được ban hành phù hợp với những điều kiện của địa phương trong mỗi giai đoạn, thời kì

Thứ hai, văn bản quy phạm pháp luật của ủy ban nhân dân cấp tỉnh phải có quy định cụ thể, minh bạch, chi tiết và phù hợp với điều kiện cụ thể của người thi hành

Thứ ba, văn bản quy phạm pháp luật của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh phải có ngôn ngữ chính xác, kết cấu, bố cục chặt chẽ, logic

Thứ tư, văn bản quy của Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành phải bảo đảm tính hiệu lực, hiệu quả trong thực tiễn, đáp ứng được yêu cầu quản lý kinh tế - xã hội ở địa phương, phải thực sự đi vào cuộc sống

1 http://tuphap.hatinh.gov.vn/nghien-cuu-va-trao-doi/seo/tinh-hop-phap-trong-van-ban-qppl-11618