Quan niệm của chủ nghĩa duy vật biện chứng về vật chất và ý nghĩa của quan niệm này.. Vật chất và vận động: Quan niệm của chủ nghĩa duy vật siêu hình về vận động và ảnh hưởng của quan...
Trang 1BỘ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT
TP.HCM
ĐỀ CƯƠNG ÔN THI CAO HỌC
MÔN: TRIẾT HỌC
1 Vấn đề cơ bản của Triết học:
Vấn đề cơ bản của triết học là gì? Tại sao nó lại là vấn đề cơ bản của triết học? Thục chất vấn đề cơ bản của triết học?
2 Các trường phái triết học:
Cơ sở để xác định các trường phái triết học Chủ nghĩa duy vật, những hình thức
cơ bản của Chủ nghĩa duy vật Chủ nghĩa duy tâm, những biểu hiện cơ bản của chủ nghĩa duy tâm
3 Phạm trù vật chất:
Quan niệm của chủ nghĩa duy tâm về vật chất Quan niệm của chủ nghã duy vật trước Mác về vật chất Nguyên nhân bế tắc quan niệm về vật chất của chủ nghĩa duy vật trước Mác Quan niệm của chủ nghĩa duy vật biện chứng về vật chất và ý nghĩa của quan niệm này
4 Vật chất và vận động:
Quan niệm của chủ nghĩa duy vật siêu hình về vận động và ảnh hưởng của quan
Trang 2vận động Vận động là thuộc tính cố hữu của vật chất Tính mâu thuẫn của vận động Ý nghĩa của quan điểm duy vật biện chứng về vận động
5 Phạm trù ý thức:
Quan niệm của chủ nghĩa duy vật biện chứng về ý thức Nguồn gốc tự nhiên và nguồn gốc xã hội của ý thức Bản chất của ý thức
6 Mối quan hệ giữa vật chất và ý thức:
Tính tương đối và tính tuyệt đối về mối quan hệ giữa vật chất và ý thức Mối quan hệ giữa vật chất và ý thức trong đời sống xã hội
7 Phép biện chứng duy vật với tính cách là khoa học về mối liên hệ phổ biến và về sự phát triển:
Khái niệm Phép biện chứng Những hình thức lịch sử của phép biện chứng Nội dung cơ bản của phép biện chứng duy vật Nội dung nguyên lý về mối liên hệ phố biến
và ý nghĩa của việc nghiên cứu nguyên lý này Nội dung nguêyn về sự phát triển và ý nghĩa của việc nghiên cứu nguyên lý này
8 Những quy luật cơ bản của phép biện chứng duy vật:
a/ Quy luật thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập: vị trí của quy luật trong phép biện chứng duy vật Nội dung của quy luật và ý nghĩa của việc nghiên cứu quy luật
b/ Quy luật từ những thay đổi về lượng dẫn đến những thay đổi về chất và ngược
Trang 3c/ Quy luật phủ định của phủ định: vị trí của quy luật trong phép biện chứng duy vật Nội dung của quy luật và ý nghĩa của việc nghiên cứu quy luật
9 Những cặp phạm trù cơ bản của phép biện chứng duy vật:
Nội dung và ý nghĩa của việc nghiên cứu các cặp phạm trù: cái chung và cái riêng, nguyên nhân và kết quả, nội dung và hình thức, tất nhiên và ngẫu nhiên, bản chất
và hiện tượng, khả năng và hiện thực
Trang 410 Lý luận nhận thức:
Những nguyên tắc cơ bản của lý luận nhận thức Bản chất của nhận thức Con đường biện chứng của quá trình nhận thức Vai trò của thực tiễn đối với quá trình nhận thức Vấn đề chân lý
11 Học thuyết hình thái kinh tế - xã hội:
Khái niệm “Hình thái kinh tế - xã hội” Kết cấu của một hình thái kinh tế - xã hội Nội dung cơ bản của học thuyết hình thái kinh tế - xã hội Ý nghĩa của việc nghiên cứu học thuyết hình thái kinh tế - xã hội
12 Quy luật quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất:
Khái niệm “Lực lượng sản xuất” Kết cấu của lực lượng sản xuất và vai trò của các yếu tố tạo nên kết cấu đó Khái niệm “Quan hệ sản xuất” Những biểu hiện cơ bản của quan hệ sản xuất Nội dung mối quan hệ biện chứng giữa lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất Ý nghĩa của việc nghiên cứu mối quan hệ giữa lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất
13 Mối quan hệ biện chứng giữa cơ sở hạ tầng và kiến trúc thượng tầng:
Khái niệm “Cơ sở hạ tầng” Khái niệm “Kiến trúc thượng tầng” và kết cấu của
Trang 5Một số quan điểm phi Mácxit về giai cấp Quan niệm của chủ nghĩa duy vật biện chứng về giai cấp, nguồn gốc và đặc trưng của giai cấp, đấu tranh giai cấp với tư cách là một trong những động lực phát triển của xã hội có giai cấp
15 Cách mạng xã hội:
Khái niệm “Cách mạng xã hội” Cách mạng xã hội là phương thức thay thế các hình thái kinh tế - xã hội Các loại cách mạng xã hội, tính chất, lực lượng và động lực của cách mạng
16 Triết học về con người:
Khái niệm “Con người” Bản chất của con người Vấn đề phát huy vai trò nhân tố con người Mối quan hệ giữa quần chúng nhân dân với vĩ đại, lạnh tụ trong sự phát triển của lịch sử
17 Lĩnh vực tinh thần của đời sống xã hội:
Khái niệm “Tồn tại xã hội” và những biểu hiện cơ bản của tồn tại xã hội Khái niệm “Ý thức xã hội” và cấu trúc của ý thức xã hội Tính chất của ý thức xã hội Mối quan hệ biện chứng giữa tồn tại xã hội và ý thức xã hội Ý nghĩa của việc nghiên cứu mối quan hệ giữa tồn tại xã hội và ý thức xã hội
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Bộ Giáo dục & Đạo tạo: Triết học Mác – Lênin
(Đề cương bài giảng dùng trong các trường Đại học và Cao đẳng từ năm học 1991 -1992), 2 tập, NXB Giáo dục, Hà Nội, 2000
Trang 62 Hội đồng biên soạn giáo trình quốc gia các bộ môn khoa học Mác – Lênin và tư
tưởng Hồ Chí Minh: Giáo trình Triết học Mác – Lênin NXB Chính trị Quốc
gia, Hà Nội, 1999
3 Các Báo cáo chính trị tại Đại hội đại biểu Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ VI, VII, VIII