KHẢO SÁT CÁC CHỈ SỐ LƯU HUYẾT NÃO Ở BỆNH NHÂN ĐÁI THÁO ĐƯỜNG TYP 2 TẠI BỆNH VIỆN TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y DƯỢC HUẾ Nguyễn Thị Phương Anh I. ĐẶT VẤN ĐỀ Bệnh đái tháo đường, trong đó chủ yếu là bệnh đái tháo đường typ 2 chiếm tỷ lệ từ 85 - 95% trong tổng số bệnh nhân đái tháo đường, đang là một trong những bệnh không lây nhiễm phổ biến trên thế giới cũng như ở Việt Nam. Tỷ lệ bệnh ngày càng có xu hướng gia tăng, đặc biệt ở nước đang phát triển như khu vực châu Á - Thái Bình Dương, trong đó có Việt Nam. Bệnh đái tháo đường thường được phát hiện muộn, nhất là đái tháo đường typ 2. Theo thống kê có khoảng 50% bệnh nhân đái tháo đường không được chẩn đoán và tại thời điểm chẩn đoán có khoảng 50% bệnh nhân đã có bệnh tim mạch [18], [19]. Bệnh tim mạch bao gồm bệnh động mạch vành và bệnh mạch máu não là nguyên nhân thường gặp nhất ở bệnh nhân đái tháo đường typ 1 và typ 2 - chiếm hơn 65% nguyên nhân tử vong ở bệnh nhân đái tháo đường (50% do bệnh động mạch vành, 15% do bệnh động mạch não). Đối với não, bệnh nhân đái tháo đường thường có vữa xơ động mạch não đưa đến những biến chứng như xuất huyết não, tắc mạch não [1], [18], [19], [26], [33]. Hiện nay, việc đánh giá mức độ tổn thương mạch máu não trên bệnh nhân đái tháo đường chủ yếu thông qua siêu âm Doppler mạch. Siêu âm Doppler mạch đã trở thành phương pháp không xâm nhập cho phép chẩn đoán chính xác, không những thăm dò về hình thái mà còn cả huyết động. Tuy nhiên siêu âm Doppler mạch đòi hỏi kinh nghiệm của người làm siêu âm, chi phí tương đối cao, và chỉ sẵn có ở một số trung tâm chuyên khoa. Ngoài ra quá trình thực hiện tương đối tốn thời gian và không thích hợp cho các chương trình sàng lọc. Phương pháp đo Lưu huyết não đáp ứng những yêu cầu này bởi cấu trúc đơn giản, phân tích kết quả chủ yếu dựa vào phần mềm và dễ sử dụng [39]. Khảo sát các chỉ số lưu huyết não để phát hiện sớm và đánh giá mức độ tổn thương xơ vữa động mạch não thông qua đánh giá lưu lượng tuần hoàn lên não ở nước ta vẫn còn ít được quan tâm, đặc biệt tại Miền Trung nói chung và Thừa Thiên Huế nói riêng. Nhằm khảo sát và tìm hiểu Lưu huyết não đồ ở bệnh nhân đái tháo đường, chúng tôi tiến hành đề tài: “Khảo sát các chỉ số lưu huyết não trên bệnh nhân đái tháo đường tại bệnh viện Trường Đại học Y Dược Huế” II MỤC TIÊU 1. Xác định các thông số lưu huyết não ở bệnh nhân đái tháo đường (typ 2). 2. Tìm hiểu mối liên quan giữa các thông số lưu huyết với một số yếu tố nguy cơ (béo phì, trị số huyết áp, lipid máu) ở bệnh nhân đái tháo đường. 1 II.ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2.1. Đối tượng nghiên cứu 2.1.1. Chọn bệnh nhân Chúng tôi chọn 40 bệnh nhân đã được chẩn đoán xác định ĐTĐ typ 2. Tuổi bệnh nhân từ 40 trở lên. Khám và điều trị tại khoa Nội - Bệnh viện Trường Đại học Y Dược Huế. Thời gian chọn mẫu nghiên cứu từ tháng 05/2007 đến tháng 04/2008. 2.1.2. Chọn nhóm so sánh Số lượng: 40 người. Về độ tuổi: tương đương nhóm bệnh. Về giới: chọn số lượng giữa nam và nữ tương đương với nhóm bệnh. Tiêu chuẩn: là những người đến kiểm tra sức khoẻ tại bệnh viện Trường Đại học Y - Dược Huế và chưa phát hiện bất thường về lâm sàng và cận lâm sàng tại thời điểm khám. 2.1.3. Tiêu chuẩn loại trừ Chúng tôi không đưa vào nghiên cứu những trường hợp sau: bệnh nhân không hợp tác, đang trong giai đoạn cấp, có bệnh nặng phối hợp. 2.2. Phương pháp nghiên cứu Phương pháp nghiên cứu ngang 2.2.1 Biến nghiên cứu chủ yếu: - Thông số lưu huyết não: - Hình dạng sóng lưu huyết não - Các thông số đánh giá cường độ dòng máu - Các thông số đánh giá trương lực mạch máu não - Béo phì - Huyết áp - Các thông số lipid máu: - Cholesterol Tp - Triglycerid - HDL cholesterol - LDL cholesterol 2 . tài: “Khảo sát các chỉ số lưu huyết não trên bệnh nhân đái tháo đường tại bệnh viện Trường Đại học Y Dược Huế” II MỤC TIÊU 1. Xác định các thông số lưu huyết. lưu huyết não ở bệnh nhân đái tháo đường (typ 2). 2. Tìm hiểu mối liên quan giữa các thông số lưu huyết với một số y u tố nguy cơ (béo phì, trị số huyết