CHUYÊN ĐỀ BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI TIẾNG ANH

Lý do chọn đề tài: Công tác bồi dưỡng học sinh giỏi không chỉ là việc thực hiện nhiệm vụ chung mà còn là nhân tố thúc đẩy phong trào học tập, giảng dạy của giáo viên và học sinh.. Như vậ

CHUYÊN ĐỀ BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI TIẾNG ANH

A ĐẶT VẤN ĐỀ

I Lý do chọn đề tài:

Công tác bồi dưỡng học sinh giỏi không chỉ là việc thực hiện nhiệm vụ chung mà còn là nhân tố thúc đẩy phong trào học tập, giảng dạy của giáo viên và học sinh Thông qua giảng dạy, bồi dưỡng học sinh giỏi

mà năng lực của giáo viên, học sinh được nâng lên Và chính những kết quả thi học sinh giỏi đã góp phần khích lệ giáo viên cũng như học sinh tự tin hơn vào năng lực bản thân, mạnh dạn và năng động hơn trong giảng dạy và học tập Đặc biệt là giúp học sinh vững tin hơn khi tham gia các kì thi chọn học sinh giỏi

Nghề dạy học là một nghề cao quý Người giáo viên khi đã chọn nghề giáo là đã thể hiện lòng yêu nghề Người dạy học là kỹ sư xây đắp tâm hồn và mục tiêu quan trọng là đào tạo ra những học sinh giỏi, những tài năng tương lai của đất nước Một trong những niềm sung sướng vinh

dự, hạnh phúc trong cuộc đời người giáo viên là đào tạo và bồi dưỡng được những học sinh giỏi Để có được học sinh giỏi thì ngoài năng lực, tố chất của học sinh còn cần có công sức bồi dưỡng của người thầy Mỗi môn học trong nhà trường việc học và dạy đều có đặc thù riêng của nó Phương pháp dạy và học tiếng Anh đã được nói và bàn luận rất nhiều từ trước đến nay Học như thế nào cho tốt ? Dạy như thế nào cho thật sự có hiệu quả? Đó là điều băn khoăn trăn trở của nhiều giáo viên khi đứng lớp Một tiết dạy bình thường trên lớp cũng cần phải chuẩn bị kỹ lưỡng mới

có thể dạy tốt và mang lại hiệu quả Một tiết dạy bồi dưỡng học sinh giỏi còn có yêu cầu cao hơn rất nhiều Công tác bồi dưỡng học sinh giỏi là nhiệm vụ nặng nề nhưng cũng rất đỗi vinh dự cho người giáo viên khi tham gia bồi dưỡng Câu hỏi mà bất cứ ai khi tham gia bồi dưỡng học sinh giỏi cũng luôn đặt ra là làm thế nào cho thật sự đạt kết quả tốt nhất ? Làm sao để các em phát huy hết năng lực của mình ? Mối băn khoăn đó luôn thường trực trong suy nghĩ của tôi trong những năm qua

Bằng suy nghĩ, tìm tòi, trao đổi, thảo luận với các đồng nghiệp trong trường cùng với thực tiễn trải nghiệm công tác bồi dưỡng học sinh giỏi tiếng Anh ở các khối lớp qua một số năm học, tôi mạnh dạn chia sẻ một số ý kiến, suy nghĩ của mình qua sáng kiến kinh nghiệm: Kinh nghiệm bồi dưỡng học sinh giỏi hiệu quả Mỗi giáo viên có một phương pháp, cách thức riêng của mình Bản thân tôi cũng đã lắng nghe và trao đổi với một số thầy cô về công tác này, có những điểm giống và chưa giống với ý kiến của một số đồng nghiệp khác Vì vậy tôi mạnh dạn trình bày ý kiến về chuyên đề của mình với mong ước và hy vọng là chia sẻ để góp phần trao đổi kinh nghiệm, học tập lẫn nhau

II Phạm vi nghiên cứu:

Trong phạm vi của chuyên đề này tôi trình bày những kinh nghiệm bồi dưỡng học sinh giỏi môn Tiếng Anh cho học sinh khối trung học cơ sở

III Đối tượng nghiên cứu :

- Phương pháp bồi dưỡng học sinh giỏi môn tiếng Anh

IV Phương pháp nghiên cứu:

- Kinh nghiệm qua quá trình giảng dạy, luyện thi học sinh giỏi; trao đổi thảo luận với đồng nghiệp

B NỘI DUNG

I Cơ sở lý luận:

Công tác bồi dưỡng học sinh giỏi là một nhiệm vụ rất quan trọng, khó khăn nhưng rất đỗi vinh dự Học sinh giỏi thường là học sinh có tố chất đặc biệt khác các học sinh khác về kiến thức, khả năng tư duy Như vậy tiết dạy bồi dưỡng học sinh giỏi đòi hỏi giáo viên phải có sự chuẩn bị

và đầu tư nhiều hơn là tiết dạy bình thường trên lớp, thậm chí phải có quá trình tích lũy kinh nghiệm qua thời gian mới có thể đạt hiệu quả và thuyết phục học sinh, làm cho các em thực sự hứng thú và tin tưởng Đó là yêu cầu của ban lãnh đạo nhà trường và cũng là mục tiêu của người bồi dưỡng

Việc giảng dạy cho học sinh nắm được chương trình có lẽ phần lớn các giáo viên có thể thực hiện được nhưng việc bồi dưỡng học sinh giỏi không phải giáo viên nào cũng đảm nhận được, theo tôi một giáo viên dạy học sinh giỏi muốn có hiệu quả thì cần đảm bảo được các yêu cầu cần phải có như sau:

- Trình độ chuyên môn: Đây là tiêu chuẩn hàng đầu và có tính chất

quyết định trong quá trình dạy bồi dưỡng học sinh giỏi, bởi lẽ muốn học trò giỏi trước tiên người thầy phải giỏi, nguồn kiến thức ấy được ví như

“thức ăn” mà các em học sinh cần, do vậy để các em “ăn được no” thì người thầy cần cung cấp đủ “thức ăn”, tránh trường hợp trò còn “muốn ăn” mà thầy thì hết nguồn cung cấp

- Tinh thần trách nhiệm: Để việc bồi dưỡng học sinh giỏi có kết

quả, người dạy phải có trách nhiệm đối với thành tích học tập của học sinh mình, trách nhiệm đối với sự tin tưởng của cấp lãnh đạo và đồng nghiệp, phải đặt trách nhiệm lên hàng đầu và có tấm lòng hy sinh, không tính toán, luôn xem thành tích của học sinh là niềm vui trong việc giảng dạy của mình

- Uy tín: Việc học bồi dưỡng học sinh giỏi là phần học thêm của

các em, do vậy để các em nhiệt tình theo học người thầy phải tạo được lòng tin nơi các em, cho các em thấy được việc học bồi dưỡng học sinh giỏi là quyền lợi, là vinh dự của các em, và được theo học người thầy ấy

là niềm tự hào của các em Muốn được như thế người thầy phải có được

uy tín đối với học sinh Uy tín của người thầy thể hiện ở lĩnh vực chuyên môn và phẩm chất đạo đức

- Thời gian: Việc bồi dưỡng học sinh giỏi là việc dạy ngoài

chương trình chính khoá, do đó vấn đề thời gian cũng là một yêu cầu rất quan trọng, nếu người giáo viên không có đủ thời gian thì việc bồi dưỡng cũng không thể đảm bảo kết quả khả quan được

II Thực trạng vấn đề:

Trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi của các trường THCS hiện nay thường gặp những hạn chế về kết quả Điều đó xuất phát từ những nguyên nhân chủ yếu như sau: nội dung bồi dưỡng, vì không phải là trường chuyên nên không có chương trình dành cho lớp chuyên, thiếu định hướng và thiếu tính liên thông trong hệ thống chương trình Tất cả giáo viên dạy bồi dưỡng đều phải tự soạn, tự nghiên cứu và tự sưu tầm tài liệu; học sinh, một số không yên tâm khi được chọn theo một số lớp bồi dưỡng học sinh giỏi vì phải mất nhiều thời gian, ảnh hưởng đến sức khỏe

và kết quả học tập chung Giáo viên dạy bồi dưỡng vẫn phải hoàn tất công tác giảng dạy như các giáo viên khác, đôi khi còn kiêm nhiệm nhiều công tác khác Chính vì lý do đó, việc đầu tư cho công tác bồi dưỡng học sinh giỏi cũng có phần bị hạn chế Một số khó khăn khác đôi khi gặp phải

là có giáo viên giỏi nhưng không gắn bó với công tác bồi dưỡng học sinh giỏi vì nhiều lý do khác nhau Việc giáo viên dạy bồi dưỡng phải trên cơ

sở tình nguyện chứ không thể áp đặt hoặc dùng biện pháp hành chính; đối tượng học sinh tất nhiên phải “đạt yêu cầu” mới được chọn để bồi dưỡng Cho nên việc chọn lựa cần đúng đối tượng Đó là công việc phát hiện rồi chọn lọc và phân loại

Có nhiều học sinh đi thi có kết quả không mấy khả quan mặc dù thầy dạy rất nhiệt tình, học sinh học tập rất tích cực, một phần là do bản thân người thầy chưa thật sự có phương pháp phù hợp trong việc bồi dưỡng học sinh của mình

III Gi¶i ph¸p :

* Những yêu cầu chung :

1 Phát hiện học sinh giỏi :

Khi các em bắt đầu làm quen với môn học tôi quan sát về việc học tập của các em Phát hiện xem khả năng hoà nhập vào môn học mới này của các em ở mức độ nào: nhanh hay chậm, cũng như quan sát xem các

em cú năng khiếu về mụn học này hay khụng Trong việc phỏt hiện và bồi dưỡng học sinh giỏi thỡ năng khiếu là một phẩm chất khụng thể thiếu được Tiếp đến tụi quan sỏt xem ở cỏc em cú sự hứng thỳ cao khi học tập mụn học này khụng? Như cỏc bạn đều biết khi chỳng ta thớch một việc gỡ đú thỡ chỳng ta thường đạt được kết quả cao khi tiến hành cụng việc đú

Một điều khụng thể thiếu được khi chỳng ta phỏt hiện học sinh giỏi

bộ mụn ngoại ngữ đú là tớnh cần cự của học sinh Học ngoại ngữ núi chung đũi hỏi người học phải thực sự cần cự vỡ khối lượng kiến thức, số lượng từ vựng nhiều, cỏc em phải thường xuyờn ụn tập lại Hơn nữa càng thực hành thỡ cỏc em càng khắc sõu được kiến thức

Để hỗ trợ cho cụng tỏc bồi dưỡng học sinh giỏi cú hiệu quả, ban giỏm hiệu cần quan tõm đặc biệt và cú những biện phỏp hỗ trợ đỳng mức như: tạo điều kiện cho giỏo viờn và học sinh tham gia bồi dưỡng Vớ dụ: bớt tiết nghĩa vụ, bớt cụng tỏc kiờm nghiệm, bồi dưỡng thỏa đỏng cho giỏo viờn, cú chế độ học bổng hàng năm cho học sinh; tuyờn dương khen thưởng kịp thời đối với cỏc giỏo viờn và học sinh đạt thành tớch như đi tham quan nghỉ mỏt, ưu tiờn nhận học bổng của cỏc tổ chức…; quan tõm theo dừi và đỏp ứng cỏc nghiờn cứu chớnh đỏng của giỏo viờn và học sinh

về phũng học, mua tài liệu, photo bài học, bài tập…; phải xem đõy là một nhiệm vụ chiến lược cần đầu tư lõu dài

2 Thường xuyờn chăm lo đến đời sống của học sinh, liờn hệ với

gia đỡnh nhất là những em cú hoàn cảnh kinh tế khú khăn và cả những em

cú hoàn cảnh gia đỡnh đặc biệt cần sự động viờn thường xuyờn của thầy,

cụ giỏo và cỏc bạn trong lớp để cỏc em yờn tõm học tập

Đặc biệt những học sinh mới vào đội tuyển, ngoài sự chăm lo chung của nhà trường và cỏc chế độ mà cỏc em được hưởng thỡ giỏo viờn phụ trỏch đội tuyển cũng như cỏc thầy cụ giỏo tham gia giảng dạy thường xuyờn quan tõm đến tõm tư nguyện vọng, sức khoẻ, động viờn cỏc em tập trung cao cho học tập

3 Ưu tiên công tác bồi dỡng học sinh giỏi :

-Phân công các thầy cô giáo giỏi trực tiếp phụ trách bồi dỡng các

đội học sinh giỏi

-Tạo mọi điều kiện để các thầy cô giáo trẻ tích luỹ kiến thức, học hỏi phơng pháp và kinh nghiệm, nâng cao trình độ, nhanh chóng đảm nhận đợc nhiệm vụ bồi dỡng học sinh giỏi với chất lợng ngày càng cao

-Dành nhiều thời gian, lập kế hoạch triển khai sớm và phù hợp, bố trí phòng học, nâng cao dần và từng bớc chế độ cho các thầy cô giáo bồi dỡng học sinh giỏi thể hiện ở hai biện pháp song song: tính hệ số cho các tiết bồi dỡng học sinh giỏi và mức khen thởng cho các giải Tôn vinh các thầy cô giáo và học sinh đạt nhiều thành tích xuất sắc

4 Phát huy trí tuệ của tập thể, đề cao năng lực và trách nhiệm cá nhân:

Nhà trờng, các tổ nhóm chuyên môn, các đoàn thể đều cần coi trọng công tác bồi dỡng học sinh giỏi

-Nhà trờng cần quan tâm tạo nhiều điều kiện tốt cho cụng tỏc bồi dưỡng học sinh giỏi

-Coi bồi dỡng đội học sinh giỏi mỗi môn là nhiệm vụ chung của tổ (nhóm) chuyên môn Các thầy cô giáo giỏi, có kinh nghiệm cần xây dựng chơng trình, nội dung, hệ thống luyện tập cụ thể đầy đủ chi tiết, đúc kết kinh nghiệm thành tài liệu chung của nhà trờng qua các năm, truyền đạt lại cho lực lợng trẻ Các thầy cô giáo cần tích cực chủ động nghiên cứu, tìm tòi, khám phá , tận dụng công nghệ thông tin để tích luỹ kiến thức, nâng cao trình độ Lấy nỗ lực của bản thân là chính , coi việc học hỏi vốn kiến thức, kinh nghiệm của các thế hệ đi trớc là quan trọng trong việc

định hớng tìm tòi, xác định trọng tâm kiến thức, kỹ năng , phơng pháp để

đạt đợc hiệu quả cao trong thời gian ngắn nhất

-Từng cá nhân đợc phân công phụ trách bồi dỡng học sinh giỏi cần

đề cao trách nhiệm, lựa chọn đội tuyển cẩn thận, có chất lợng, lên kế hoạch bồi dỡng sớm, cụ thể, đầy đủ; bồi dỡng thờng xuyên, liên tục, tăng cờng kiểm tra, đánh giá, thi thử để điều chỉnh, uốn nắn kiến thức, kỹ năng một cách kịp thời và hiệu quả

* Phương phỏp bồi dưỡng:

Qua nhiều năm giảng dạy bản thõn tụi đó rỳt ra được một số kinh nghiệm mà theo tụi nghĩ nú cú hiệu quả trong quỏ trỡnh phỏt hiện và bồi dưỡng học sinh giỏi như sau:

1 Xỏc định tư tưởng cho học sinh:

Việc tham gia ụn thi học sinh giỏi khiến học sinh phải bỏ ra rất nhiều thời gian cho mụn học này do đú ớt nhiều sẽ ảnh hưởng đến cỏc mụn học khỏc Để cỏc em cú thỏi độ tớch cực, tụi tõm sự phõn tớch cho cỏc

em hiểu về lợi ớch sau này của việc học thi học sinh giỏi chứ khụng đơn thuần là học tập để thi là xong Kiến thức tiếng Anh sẽ theo cỏc em trong quỏ trỡnh học tập cũng như lợi ớch của nú trong cụng việc tương lai của cỏc em sau này Từ đú cỏc em thấy được tầm quan trọng của mụn học và

cú thỏi độ tớch cực hơn trong khi ụn tập Ngoài ra để tạo điều kiện cho cỏc

em tham gia cỏc mụn học khỏc được tốt tụi thường bố trớ thời gian học tập, ụn tập phự hợp cho cỏc em, trỏch sự quỏ tải về thời gian cũng như việc nhồi nhột kiến thức

2.Bồi dỡng học sinh giỏi là một quá trình lâu dài Cần phải bồi dỡng hứng thú và tính tích cực, độc lập nghiên cứu của học sinh.

- Cách tốt nhất bồi dỡng hứng thú cho học sinh là hớng dẫn dìu dắt cho các em đạt đợc những thành công từ thấp lên cao Nhiều học sinh lúc

đầu cha bộc lộ rõ năng khiếu nhng sau quá trình đợc dìu dắt đã trởng thành và đạt thành tích cao

- Để đạt hiệu quả cao, cần phải phải tăng cờng hớng dẫn học sinh

đọc các tài liệu có định hớng theo những chuyên đề

Tụi rất coi trọng việc hướng dẫn học sinh tự học, vỡ theo tụi con đường ngắn nhất để một học sinh đạt được kết quả học tập tốt là phải tự học, tự nghiờn cứu Nhưng động lực để giỳp cỏc em tự học, tự nghiờn cứu chớnh là niếm say mờ, hứng thỳ đối với mụn học

Để giỳp cỏc em cú được niềm say mờ này khụng ai khỏc chớnh là người thầy trực tiếp giảng dạy Hơn nữa trong quỏ trỡnh tự tỡm tũi, học hỏi cỏc em càng được củng cố và tăng cường thờm niềm say mờ và sự hứng thỳ Ngoài việc học và làm cỏc bài tập giỏo viờn yờu cầu học sinh phải thường xuyờn tự đọc và nghiờn cứu cỏc loại sỏch mà giỏo viờn đó giới thiệu, cú sự kiểm tra đỏnh giỏ thường xuyờn bằng nhiều hỡnh thức khỏc nhau

3 Thực hành là “chỡa khoỏ” của mọi sự thành cụng:

“ Trăm hay khụng bằng tay quen” do vậy trong quỏ trỡnh bồi dưỡng học sinh tụi dành rất nhiều thời gian cho cỏc em thực hành Cú những bài tập cú thể cho cỏc em làm đi làm lại một vài lần vỡ với số lượng kiến thức khổng lồ cỏc em sẽ khụng thể khắc sõu nếu cỏc em chỉ được thực hành một lần

4 Sỏch là cụng cụ ụn tập quan trọng:

Việc bồi dưỡng học sinh giỏi đũi hỏi cần phải cho học sinh thực hành làm thật nhiều cỏc dạng bài tập nõng cao khỏc nhau do vậy bản thõn tụi đó sưu tầm rất nhiều loại sỏch nõng cao qua từng năm học Qua nhiều năm sưu tầm, lựa chọn và tỡm mua khắp nơi đến nay tụi đó cú trong tay hàng chục cuốn sỏch dựng để ụn tập và nõng cao cho mỗi khối lớp

5 Áp dụng cụng nghệ thụng tin:

Vài năm gần đõy sẵn cú mạng Internet, tụi khuyến khớch học sinh

sử dụng nú, hướng dẫn cỏc em lờn cỏc trang mạng để làm quen với cỏc đề thi , cỏc em được thực hành nhiều dạng bài tập và thấy hứng thỳ học tập hơn Ngoài ra tụi khuyến khớch cỏc em thường xuyờn theo dừi cỏc chương trỡnh dạy tiếng Anh trờn truyền hỡnh, trờn radio

6 Nắm vững phơng châm : dạy chắc cơ bản rồi mới nâng cao

-Thông qua những bài luyện cụ thể để dạy phơng pháp t duy - dạy kiểu dạng bài có quy luật trớc , loại bài có tính đơn lẻ, đặc biệt sau

Các bài cơ bản là những bài dễ, chỉ liên quan đến một hoặc vài loại kiến thức kỹ năng, cần phải luyện tập nắm vững từng loại trớc đã Sau đó mới nâng cao đa dần những bài tổng hợp nhiều loại kiến thức, học sinh

đã nắm vững từng loại sẽ dễ dàng nhận ra và giải quyết đợc Đối với học sinh giỏi bớc này có thể làm nhanh, hoặc cho tự làm nhng phải kiểm tra biết chắc chắn là chắc cơ bản rồi mới nâng cao, nếu bỏ qua bớc này trình

độ của học sinh sẽ không ổn định và không vững chắc (những học sinh

lúc thì làm đợc, lúc thì không là học sinh có t chất, nhng không chắc cơ bản)

+ Mỗi loại cần thông qua một hoặc hai bài điển hình, quan trọng là

phải rút ra phơng pháp (thờng dới dạng một quy tắc), rồi cho thêm một số

bài cho học sinh tự vận dụng cho thành thạo phơng pháp, cần kiểm tra thẩm định xem học sinh đã nắm chắc cha, nếu cha cần phải củng cố đến khi đợc mới thôi

-Nên tránh:

+ Một số giáo viên mới bồi dỡng học sinh giỏi, thờng hay nôn nóng, bỏ qua bớc làm chắc cơ bản, cho ngay bài khó, học sinh mới đầu đã gặp ngay một “mớ bòng bong”, không nhận ra và ghi nhớ đợc từng đơn vị kiến thức kỹ năng, kết quả là không định hình đợc phơng pháp từ đơn giản đến phức tạp, càng học càng hoang mang

7 Thời gian bồi dưỡng

Để chương trỡnh bồi dưỡng học sinh giỏi cú hiệu quả, vấn đề thời gian bồi dưỡng cũng gúp phần khụng nhỏ Kế hoạch bồi dưỡng phải rải đều trong năm, khụng nờn dạy dồn ở thỏng cuối trước khi thi

8 Thống nhất nội dung bồi dưỡng

Sau khi lựa chọn được học sinh, chỳng tụi thường thống nhất giữa cỏc giỏo viờn bồi dưỡng cựng một khối để trỏnh trựng lặp Cú thể phõn cụng từng phần, từng mảng, từng dạng đề… cho mỗi giỏo viờn Trờn cơ

sở đú, mỗi giỏo viờn cũng lập kế hoạch cho mỡnh một cỏch cụ thể trỏnh tỡnh trạng thớch đõu dạy đú

9 Xõy dựng chương trỡnh bồi dưỡng

Hiện nay cú rất nhiều sỏch nõng cao và cỏc tài liệu tham khảo, Internet, song chương trỡnh bồi dưỡng chưa cú sỏch hướng dẫn chi tiết,

cụ thể từng tiết, từng buổi học như trong chương trỡnh chớnh khoỏ Vỡ thế soạn thảo chương trỡnh bồi dưỡng là một việc làm hết sức quan trọng và rất khú khăn nếu như chỳng ta khụng cú sự tham khảo, tỡm tũi và chọn lọc tốt Giỏo viờn cần soạn thảo nội dung bồi dưỡng dẫn dắt học sinh từ cỏi cơ bản của nội dung chương trỡnh học chớnh khoỏ, tiến dần tới chương trỡnh nõng cao ( tức là trước hết phải khắc sõu kiến thức cơ bản của nội dung học chớnh khoỏ, từ đú vận dụng để mở rộng và nõng cao dần)

Cần soạn thảo chương trỡnh theo vũng xoỏy: Từ cơ bản tới nõng cao, từ đơn giản tới phức tạp Đồng thời cũng phải cú ụn tập củng cố

Vớ dụ: Cứ sau 2, 3 tiết củng cố kiến thức cơ bản và nõng cao thỡ cần cú một tiết luyện tập để củng cố kiến thức; và cứ sau 5, 6 tiết thỡ cần cú một tiết ụn tập để củng cố khắc sõu Cần Soạn thảo một tiết học cú:

- Kiến thức cần truyền đạt ( lý thuyết, vớ dụ, )

- Bài tập vận dụng

- Bài tập về nhà luyện thờm (tương tự bài ở lớp)

Một số giờ ụn tập, Giỏo viờn cần giỳp cỏc em tổng hợp cỏc dạng bài, cỏc phương phỏp giải theo hệ thống Vỡ hầu hết cỏc em chưa tự mỡnh hệ thống đựơc mà đũi hỏi phải cú sự giỳp đỡ của giỏo viờn

Điều cần thiết, giỏo viờn cần đầu tư nhiều thời gian, tham khảo nhiều tài liệu để đỳc rỳt, soạn thảo cụ đọng nội dung chương trỡnh bồi dưỡng Cần lưu ý rằng: Tuỳ thuộc vào thời gian bồi dưỡng, khả năng tiếp thu của học sinh mà lựa chọn mức độ bài khú và từng dạng luyện tập nhiều hay ớt

Trên cơ sở nghiên cứu, phân tích các đề thi học sinh giỏi, rút ra yêu

cầu, mức độ đòi hỏi về kiến thức, kỹ năng; từ đó lựa chọn hệ thống bài

luyện tập phù hợp

- Giỏo viờn lựa chọn một số chuyờn đề quan trọng gắn với chương trỡnh thi để giỳp học sinh đi vào nắm bắt kiến thức của cỏc chuyờn đề đú

cú chiều sõu và rộng

- Chọn lọc một số đề thi qua cỏc kỳ thi học sinh giỏi để hướng dẫn học sinh

Một số vớ dụ :

a) Luyện đọc hiểu (Reading comprehension):

Nội dung những bài đọc hiểu cần đa dạng húa cỏc chủ đề: Thể thao, y học, giỏo dục, danh nhõn, cuộc sống đời thường…Chủ đề càng đa dạng thỡ vốn từ của học sinh càng phong phỳ Chỳng ta nờn chuẩn bị bài tập và phỏt tới tay học sinh, học sinh phải chuẩn bị kỹ bài tập ở nhà trước khi đến lớp, cần phỏt huy tối đa tớnh độc lập của học sinh

b) Luyện viết (Writing):

Đõy là dạng bài tương đối khú đối với đa số học sinh, để học sinh

cú thể viết tốt chỳng ta nờn từng bước hướng dẫn học sinh thụng qua cỏc dạng bài tập từ dễ đến khú.Theo tụi chỳng ta nờn chia phần luyện viết thành hai dạng bài tập:

Luyện viết cõu: Gồm bài tập xõy dựng cõu (sentence building exercises) và bài tập biến đổi cõu (sentence transforming exercises)

P Để làm bài tập xõy dựng cõu tốt, chỳng ta cần lưu ý học sinh cỏc yờu cầu sau:

- Thụng qua những từ gợi ý ( promts, cues, suggested words)

xỏc định cấu trỳc sắp được dựng

- Thỡ nào sẽ được dựng ( Which tense will be used?)

- Chỳ ý đến trật tự từ trong cõu ( khụng thay đổi)

EX1: Nam/usually/go/swimming/summer

Đối với cõu này cỏc em phải xỏc định được rằng cõu này phải viết ở thỡ hiện tại đơn

Nam usually goes swimming in the summer

P Đối với dạng bài tập biến đổi câu (sentence transforming exercises): Chúng ta cần ôn lại tất cả các cấu trúc ngữ pháp cho các em như: Passive voice, too…, enough…, although, in spite of, despite, because, because

of, so….that, such…that, If clause, relative clause, wish, conditional sentence, reported speech…

Đối với từng cấu trúc nên cho học sinh thực hành nhiều lần

Ví dụ: Khi muốn biến đổi câu có cấu trúc “Although” sang câu có cấu trúc “In spite of” thì học sinh phải hiểu được rằng: Although + clause còn In spite of + phrase :

Ex: Although he had a good salary, he was unhappy in his job

In spite of his good salary, he was unhappy in his job.

¬ Luyện viết luận: (Composition)

Có ba dạng bài luận cần luyện tập cho học sinh như sau:

* Viết một đoạn văn (a passage)

*Viết thư (a letter)

Để bài viết có chất lượng, chúng ta cần lưu ý học sinh phân tích đúng yêu cầu đề bài như bài viết thuộc loại hình nào, hoàn cảnh, sự việc của bài viết xảy ra lúc nào ở quá khứ, hiện tại hay tương lai Từ đó các em có thể dùng thì thích hợp

Điều quan trọng không kém khi luyện loại bài tập này là chúng ta cần hướng dẫn các em cách tìm ra ý tưởng xoay quanh chủ đề của đề bài, lập dàn ý, cách xây dựng bố cục một bài luận, bài viết phải đảm bảo đủ

ba phần: Mở bài, thân bài, và kết luận

*Mở bài: (Introduction) Phải nêu được câu chủ đề (topic

sentence)

*Thân bài: (Body) Nêu chi tiết, sự việc của chủ đề.

*Kết luận: (Conclusion) Tóm lại những gì đã trình bày.

c) Luyện nghe :

Lựa chọn giáo trình nghe phù hợp, có nội dung từ cơ bản đến nâng cao, đa dạng các bài luyện nghe với nhiều giọng , các tình huống, dạng bài tập khác nhau

d) Luyện phát âm :

Trong quá trình dạy, giáo viên cần phát âm đúng và hướng dẫn học sinh phát âm đúng, giáo viên nên ghi phiên âm chính xác cho các từ để học sinh nhận diện được cách phát âm , giáo viên nên hướng dẫn những quy tắc cơ bản trong phát âm và nhấn trọng âm

e) Mở rộng vốn từ :

Giáo viên cung cấp cho học sinh cách thành lập từ loại

10 Hướng dẫn cách làm bài:

Đây là việc làm cũng rất quan trọng mà chúng ta, những người trực tiếp dạy bồi dưỡng không thể bỏ qua nó, bởi lẽ nếu chúng ta dạy nhiệt tình, nội dung bài giảng rất phong phú, học sinh học tập rất tốt, thế nhưng khi đi thi các em không biết cách làm bài, thì kết quả cũng không thể theo như mong muốn

Theo tôi chúng ta nên hướng dẫn học sinh khi nhận được đề thi nên dành từ một đến hai phút để đọc đề, xác định yêu cầu đề bài, cố gắng hiểu đúng yêu cầu đề bài, câu nào dễ làm trước, câu nào khó làm sau

Ví dụ :

- Đối với phần đọc hiểu (Reading comprehension):

Đọc yêu cầu đề bài, tập trung làm bài, đây là dạng bài tập đọc để hiểu nội dung nên học sinh không cần thiết phải biết toàn bộ từ trong bài đọc mà các em chỉ cần nắm được khoảng 80% từ vựng trong bài đọc đó

là được, chủ yếu các em đọc để hiểu được nội dung bài đọc đó.

- Đối với phần viết (Writing):

Đọc yêu cầu đề, xác định cấu trúc, xác định loại hình bài

Trong phần viết luận nên lưu ý các em viết đúng loại hình bài (format), bởi nếu viết sai loại hình thì bài không có điểm, chú ý về số lượng từ qui định, chỉ nên viết chênh lệch trên, dưới 20 từ

* Điều mà chúng ta cần lưu ý học sinh khi làm bài nữa là phải phân phối thời gian sao cho hợp lý

- Đối với phần nghe hiểu ( Listening comprehension )

- Đọc kĩ yêu cầu và phần nội dung trước khi nghe để nắm bắt một phần nội dung sắp nghe

- Chú ý nghe, chỗ nào nghe chưa rõ thì không tập trung suy nghĩ xem đó là nội dung gì mà tập trung nghe tiếp để làm câu tiếp theo, chỗ chưa nghe được sẽ tập trung vào lần nghe thứ 2

11 Kiểm tra kiến thức + Rút kinh nghiệm:

Đây là giai đoạn cũng rất quan trọng trong quá trình bồi dưỡng học sinh giỏi, bởi lẽ nếu ta chỉ dạy mà không kiểm tra thì ta sẽ không thể biết được sự tiếp thu kiến thức của học sinh đạt đến mức độ nào