SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM: MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHÁT HUY TÍNH TỰ LẬP CHO TRẺ MẪU GIÁO THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG GÓC Ở TRƯỜNG MẦM NON

Trẻ mẫu giáo lớn chuẩn bị bước vào trường tiểu học, đó là một bước ngoặt trong đời sống của trẻ, là sự chuyển qua một môi trường mới với những điều kiện hoạt động mới, chuyển qua một môi

Độc lập- Tự do- Hạnh phúc

BÁO CÁO SÁNG KIẾN MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHÁT HUY TÍNH TỰ LẬP CHO TRẺ MẪU GIÁO

THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG GÓC Ở TRƯỜNG MẦM NON

1 Mô tả bản chất của sáng kiến:

Giáo dục mầm non là mắc xích đầu tiên của hệ thống giáo dục quốc dân, thực hiện nhiệm vụ chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ từ 3 tháng tuổi đến 6 tuổi, đây là giai đoạn đặt nền móng đầu tiên, quan trọng của nhân cách con người, nếu không làm tốt việc chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ trong những năm này thì việc giáo dục lại sẽ hết sức khó khăn Một trong những mục tiêu

chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ cụ thể của giáo dục mầm non là "Phát triển một số giá trị, tính cách, phẩm chất cần thiết phù hợp với lứa tuổi như: Mạnh dạn, tự tin, độc lập, sáng tạo, linh hoạt, tự giác, tạo điều kiện thuận lợi cho trẻ tham gia vào cuộc sống, chuẩn bị tốt cho việc học tập ở lớp 1 và các bậc học sau này có kết quả"

Trẻ mẫu giáo lớn chuẩn bị bước vào trường tiểu học, đó là một bước ngoặt trong đời sống của trẻ, là sự chuyển qua một môi trường mới với những điều kiện hoạt động mới, chuyển qua một môi trường mới trong xã hội, tính tự lập sẽ giúp cho trẻ có tính chủ động, bền bỉ và sự nỗ lực của ý chí trong quá trình hoạt động; tính tự lập giúp trẻ có niềm tin vào bản thân để kiên trì theo đuổi các mục đích học tập và tiếp nhận những tri thức khoa học có hệ thống; tính tự lập là một phẩm chất nhân cách, giúp trẻ nhanh chóng gia nhập vào tập thể lớp, trẻ luôn ý thức được công việc của mình, giải quyết công việc đó một cách chủ động, sáng tạo Nếu trẻ không có tính tự lập sẽ rất khó khăn cho việc

vào lớp một Chính vì vậy tôi chọn đề tài nghiên cứu “Một số biện pháp phát huy tính tự lập cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động góc ở trường mầm non”.Từ đó tôi đã nghiên cứu, tìm hiểu rút ra một số biện pháp cụ thể để

áp dụng vào thực tế lớp mình nhằm góp phần giúp trẻ phát triển một cách toàn diện

1.1 Các giải pháp thực hiện, các bước và cách thức thực hiện:

Tính tự lập là một yếu tố vô cùng cần thiết trong tính cách của trẻ và giúp trẻ có những tiến bộ vượt bật nếu như trẻ có tính tự lập cao cho mình, thông qua

hoạt động góc sẽ rèn luyện cho trẻ được tính tự lập nên việc xây dựng và tổ chức thực hiện hoạt động góc là vô cùng cần thiết Chính vì vậy tôi đã xây dựng và áp dụng những biện pháp sau đây để phát huy được tính tự lập cho trẻ một cách tối

đa nhất

Biện pháp 1: Xây dựng môi trường chơi phong phú đa dạng, hấp dẫn, gần gũi với đời sống thật của trẻ.

Để có một môi trường hoạt động cho trẻ chơi tốt thì việc lựa chọn đồ dùng đô chơi nguyên học liệu cho trẻ tại góc chơi rất quan trọng và cần thiết Chúng ta đã biết tư duy của trẻ mầm non là tư duy trực quan hành động là chủ yếu Vì vậy khi chơi ta phải có phương tiện chơi kèm theo, đó chính là những đồ dùng đồ chơi nguyên vật liệu phục vụ cho trò chơi mà trẻ đang chơi Nếu thiếu những đồ chơi, nguyên học liệu đó trẻ không thể thao tác với vai chơi và tạo ra sản phẩm trong quá trình chơi được

VD: Ở góc chơi gia đình trẻ cần rất nhiều đồ chơi như ca, cốc, bát, thìa, tôm, cua, cá để phục vụ cho vai chơi của mình nấu các món ăn, nếu thiếu những

đồ dùng đó trẻ không thể thực hiện được vai chơi, ảnh hưởng tới kết quả chất lượng của trò chơi Vì vậy phải chú ý tới việc lựa chọn đồ chơi nguyên học liệu sao cho phù hợp với từng góc, kích thích sự hứng thú đối với trẻ

Việc chuẩn bị môi trường vật chất để tổ chức hoạt động vui chơi tại các góc rất quan trọng, nó kích thích trẻ lòng ham muốn được chơi, phát huy tích tích cực của trẻ trong quá trình chơi, giúp trẻ nảy sinh nhiều ý tưởng chơi Để đạt được những mục tiêu trên khi tổ chức hoạt động vui chơi tai các góc cho trẻ cần phải:

- Chuẩn bị đồ dùng, đồ chơi phong phú về chủng loại đủ số lượng cho mỗi hoạt động Đồ dùng, đồ chơi có màu sắc sắc đẹp, đảm bảo an toàn cho trẻ không sắc nhọn, dễ vỡ Ngoài những đồ dùng, đồ chơi được nhà trường trang bị,

để làm làm tăng thêm sự đa dạng của đồ dùng đồ chơi, giáo viên luôn tìm tòi và tận dụng tạo ra những đồ chơi từ phế liệu những, rơm, rạ, sách báo, tranh ảnh cũ và những nguyên vật liệu rẻ tiền dễ kiếm như bìa cát tông, giấy màu, rổ rá, tre nguyên học liệu càng phong phú đa dạng bao nhiều thì sự thu hút đối với trẻ càng nhiều và phát huy trí sáng tạo, tích cực của trẻ bấy nhiêu

VD: Góc chơi bán hàng giáo viên có thể tận dụng lọ dầu gội đầu đã hết cắt trang trí làm thành những chiếc làn nhỏ xinh xắn, cho trẻ chơi khi sách những chiếc làn đó trẻ rất thích Góc chơi nghệ thuật từ những cành cây cau khô cắm vào những chiếc vỏ hộp sữa bên trong có đất nặn để tạo thành chậu cây, trẻ sử dụng gác chất liệu giấy màu, len vụn, rơm rạ để kết hợp trang trí thành cây rất đẹp và sống động Đồ chơi không chỉ đẹp, an toàn mà cần có tính mở thời điểm này trẻ có thể chơi trò chơi này, nhưng ở thời

điểm khác trẻ có thể chơi trò chơi khác Tạo cơ hội cho trẻ thể hiện ý tưởng của mình, phát huy tính tự lập, sáng tạo

Ví dụ: vỏ ốc, vỏ hến, các viên sỏi, đá…

Như chúng ta đã biết, trẻ ở độ tuổi mẫu giáo lớn có trí tưởng tượng cũng như óc sáng tạo vô cùng độc đáo Để khuyến khích trí tưởng tượng và óc sáng tạo của trẻ, chúng ta sử dụng nguyên vật liệu khác nhau để hướng dẫn trẻ làm đồ dùng đồ chơi để phục vụ chính những góc hoạt động trong lớp.Với những nguyên vật liệu như: những viên sỏi, quả thông, hay dây trang kim, ống hút, bìa cứng, đất nặn … trò chuyện với trẻ để cùng trẻ tượng tượng ra với những nguyên vật liệu này có thể làm thành những sản phẩm gì gợi ý cho trẻ sáng tạo

và thực hiện cô giáo giúp đỡ trẻ để có thể hoàn thành được sản phẩm của mình

Qua các buổi chơi, trẻ có thể tạo ra nhiều sản phẩm độc đáo và chính những sản phẩm này được sử dụng để trang trí và làm đồ chơi tại các góc chơi, điều này tạo cho trẻ hứng thú tham gia vào các góc chơi càng khuyến khích trẻ hoạt động tích cực Với việc tận dụng những nguyên vật liệu sẵn có không những khuyến khích trẻ hoạt động một cách tích cực, tiết kiệm được kinh phí mà còn là một hình thức liên kết giữa gia đình và nhà trường một cách tự nhiên Muốn tạo môi trường hoạt động góc có hiệu quả thì bên cạnh việc chuẩn bị của nhà trường, của cô giáo cũng rất cần sự giúp đỡ tích cực của phụ huynh học sinh Chính vì vậy cần tuyên truyền đối với phụ huynh về việc tạo môi trường hoạt động vui chơi tại các góc để trẻ được phát huy tính tích cực cũng như khả năng sáng tạo trong hoạt động vui chơi Để làm được điều này giáo viên có thể trao đổi trực tiếp với phụ huynh nhờ phụ huynh đóng góp các nguyên vật liệu hoặc sử dụng bảng ghi rõ nội dung yêu cầu của chủ điểm đối với trẻ, yêu cầu đối với phụ huynh cần giúp đỡ và đóng góp những gì mà ở chủ điểm này cần có để hoạt động

VD: Với chủ điểm thế giới thực vật ở bảng tuyên truyền ghi rõ trẻ đang học chủ điểm ''thế giới thực vật'' chủ điểm này gồm có các góc chơi nghệ thuật, học tập, thư viện, xây dựng, bán hàng, thiên nhiên Yêu cầu phụ huynh giúp đỡ đóng góp các nguyên vật liệu phục vụ cho chủ điểm sách báo

cũ, vải vụn, len vụn, bìa cứng Thời gian để thực hiện chủ đề là 4 tuần Khi thấy bảng tuyên truyền như vậy phụ huynh đã sẵn sàng đóng góp các nguyên vật liệu để giúp đỡ cô giáo

- Sắp xếp đồ chơi gọn gàng phù hợp với chiều cao của trẻ để trẻ có thể dễ dàng lấy và sử dụng, sắp xếp lại sau khi dùng, đặt ở vị trí hợp lí, thuận tiện cho trẻ hoạt động Cô cùng trẻ sắp xếp đồ dùng đồ chơi hoặc cô gợi ý để trẻ sắp xếp

đồ dùng đồ chơi theo ý thích của trẻ như thế sẽ khêu gợi trẻ tự nảy sinh dự định khi chơi Đồ dùng đồ chơi sắp xếp lại sau mỗi chủ đề chơi phù hợp với nội dung

chơi, gây hứng thú cho trẻ

- Để tạo cho trẻ cảm giác vui sướng khi được vui chơi giáo viên sử dụng những yếu tố mang tính định hướng khi tổ chức hoạt động vui chơi tại các góc Giáo viên có thể làm những cái thẻ biểu tượng riêng cho từng góc chơi Trẻ tự lựa chọn góc chơi và chọn thẻ có biểu tượng của góc chơi mình thích cầm thẻ vào trong góc chơi để được tham gia vào góc chơi đó Điều này giúp trẻ định hướng được khi về góc chơi này mình sẽ chơi những gì Nó tạo cho trẻ hứng thú, niềm tự hào khi được chơi ở góc này Từ đó trẻ chơi một cách tích cực, chủ động, tự lập trong mọi hoạt động Ví dụ: Giáo viên có thể làm những vòng cổ có biểu tượng riêng cho từng góc chơi Trẻ tự lựa chọn góc chơi mà mình thích và chọn các vòng cổ có biểu tượng của góc chơi đó đeo vào cổ khi vào các góc chơi Hoặc giáo viên có thể làm thẻ trong đó có hình của trẻ Trẻ tự lựa chọn góc chơi mình thích và cầm thẻ của mình vào góc và gắng lên bảng ở góc chơi đó

Khi tổ chức cho trẻ chơi tại các góc, cô luôn cư xử với thái độ ân cần niềm nở, biết cách lắng nghe trẻ, cần tạo quan hệ thân tình bình đẳng, luôn thân thiện gần gũi và tôn trọng trẻ, tạo cho mọi trẻ đều cảm thấy trẻ cảm giác thoải mái được cô yêu thương và được đối xử công bằng Tạo tâm lý tin cậy, mong muốn chia sẻ, gần gũi giữa giáo viên và trẻ; cô là người mẹ hiền thứ hai của trẻ Chú trọng phát triển các kỹ năng xã hội trong quá trình trẻ chơi trong nhóm bạn (chờ đến lượt, phân công, hợp tác chia sẻ, tôn trọng bạn, giải quyết xung đột, kiềm chế…) Khéo léo biến những yêu cầu giáo dục thành động cơ chơi của trẻ -tránh làm trẻ thấy sự điều khiển trò chơi của cô giáo vì vậy sẽ làm giảm hứng thú chơi và không phát huy được tính tự lập của trẻ

Biện pháp 2: Mở rộng vốn hiểu biết cho trẻ về chủ đề mà trẻ được chơi tại các góc.

Để kích thích hứng thú mong muốn được chơi, sự chủ động của trẻ tại các góc chơi ngoài việc tạo môi trường chơi với nhiều đồ dùng đồ chơi phong phú,

đa dạng hấp dẫn cần mở rộng vốn hiểu biết, cung cấp cho trẻ nhiều kinh nghiệm thực tế bằng cách trò chuyện, qua các lần đi dạo chơi, qua các câu chuyện…khi trẻ có kinh nghiệm kiến thức có những biểu tượng trong đầu thì trẻ sẽ chủ động hơn từ đó mà nội dung chơi tại các góc cũng mở rộng hơn Trẻ chơi một cách tích cực, tự lập chỉ khi trẻ có những hiểu biết về chủ đề mà trẻ được chơi

Trò chuyện, củng cố và cung cấp vốn hiết của trẻ về chủ đề mà trẻ được chơi tại các góc Hoạt động này có thể tiến hành lúc đón hoặc trẻ trẻ hoặc trong hoạt động ngoài trời… Khi trò chuyện với trẻ về chủ đề, giáo viên không nên nói nhiều mà hãy để trẻ tự khám phá bằng sự quan sát, suy luận của chúng Điều này sẽ gây hứng thú và kích thích sự sáng tạo của trẻ Sự tò mò của trẻ về thế

giới xung quanh không có một giới hạn nào cả Trẻ quan tâm đến mọi vật, mọi hoạt động xảy ra xung quanh mình và thường xuyên đặt ra những câu hỏi “Tại sao? Ai? Cái gì? Cha mẹ hãy chú ý các câu hỏi của con để đưa ra những giải thích, hướng dẫn nhằm thoả mãn nhu cầu khám phá của chúng

Ví dụ: Cô giúp trẻ mở rộng vốn hiểu biết về chủ đề trường mầm non Trong các buổi dạo chơi quanh trường cô giáo có thể cho trẻ quan sát ngôi trường của mình,cho trẻ nói theo sự hiểu biết của mình và đặt câu hỏi hướng trẻ đến cấu trúc tổng thể và từng phần của ngôi trường như ngôi trường gồm có nhiều phòng, có vườn hoa, sân chơi… Trường mẫu giáo là nơi trẻ học và chơi, có các cô giáo, các cô, các bác nhân viên chăm lo dạy dỗ các cháu để bố mẹ yên tâm đi làm Khi về lớp học, cô đàm thoại với trẻ về ngôi trường cuả trẻ hỏi trẻ các trò chơi về chủ

đề trường mầm non cô gợi ý mở rộng trò chơi cho trẻ để trò chơi phong phú hơn

- Giáo viên phối kết hợp với phụ huynh để cung cấp vốn hiểu biết cho trẻ

về chủ đề trẻ đang được khám phá, trao đổi với phụ huynh về chủ để trẻ đang được chơi, kết hợp với phụ huynh thường xuyên nói chuyện với trẻ về chủ đề

đó, phụ huynh tạo cơ hội cho bé đi dạo chơi, tham quan đây là cách tốt nhất giúp trẻ mở rộng vốn hiểu biết về thế giới xung quanh

Ví dụ: Chủ đề về động vật: Ở nhà phụ huynh cho bé quan sát và trò chuyện về đàn gà, con trâu, bò Khi trẻ được tiếp xúc trực tiếp trẻ sẽ mở rộng được nhiều kiến thức hơn

- Có thể nói tác phẩm văn học là một công cụ đa năng có rất nhiều tác dụng đối với trẻ mần non vừa là công cụ để giải trí vừa là công cụ để giáo dục đạo đức, lối sống cho trẻ…Như vậy tác phẩm văn học có thể sử dụng tác phẩm văn học để giáo dục trẻ với nhiều mục đích khác nhau, với mỗi mục đích giáo dục cần lựa chọn những tác phẩm văn học phù hợp Việc cho trẻ làm quen với các tác phẩm văn học có tác dụng rất tốt trong việc hình thành ý thức về việc tự lập cho trẻ để từ đó trẻ có những hành động tự lập trong cuộc sống Cô kể cho trẻ nghe những câu chuyện, đọc cho trẻ nghe về những tấm gương có tính tự lập

đã làm được nhiều việc tốt Qua lời kể của cô trẻ cảm nhận được tính cách các nhân vật, trẻ yêu thích và mong muốn tự làm được những việc như những nhân vật đã làm nhiều việc tốt trong truyện Từ đó, trẻ cố gắng để tự làm mọi việc trong cuộc sống, nó thúc đẩy sự phát triển tính tự lập của trẻ

Biện pháp 3: Tạo điều kiện cho trẻ được thường xuyên luyện tập tính tự lập khi chơi tại các góc.

Tính tự lập không phải tự nhiên mà có Nó chỉ được tạo nên trong những điều kiện cần thiết cho việc hình thành tính tự lập dưới sự hướng dẫn của người lớn Tự lập là sự suy nghĩ, sự tổ chức hành động và hoạt động không dựa vào sự

giúp đỡ bên ngoài Để hình thành và phát huy tính tự lập, chắc chắn không thể là những tác động kiểu “mì ăn liền” mà là một quá trình giáo dục tiệm tiến, đi từ những việc đơn giản sang những việc phức tạp hơn Nói như thế không có nghĩa là chúng ta cứ phải kè kè theo trẻ, hướng dẫn cho trẻ hết chuyện này sang chuyện khác, mà trong khi trong quá trình tổ chức hoạt động vui chơi chỉ là giáo viên là người quan tâm mang tính giám sát, hỗ trợ và đồng hành cùng trẻ, tạo điều kiện cho trẻ được thường xuyên luyện tập tính tự lập, đều đặn, ổn định, dần xây dựng thành thoái quen, nếp sống tự lập theo một hướng phát triển, dần dần trở thành chính thói quen nếp sống của trẻ Trong những điều kiện nhất định, thói quen tự lập

có thể và cần phải trở thành thuộc tính bền vững hoặc phẩm chất của nhân cách

Cô luôn tôn trọng mọi quyết định của trẻ, tạo mọi điều kiện để cho trẻ

tự quyết định quá trình chơi của mình từ việc lựa chọn trò chơi, góc chơi, chọn bạn chơi, đồ chơi đến việc giải quyết các tình huống xảy ra trong quá trình chơi… Cô chỉ can thiệp khi trẻ có những mâu thuẫn gay gắt, cãi nhau mà trẻ không tự giải quyết được hay khi trẻ cần có sự gợi ý của cô để trò chơi thêm sinh động và hấp dẫn thì cô đóng một vai chơi với vai trò như người bạn chơi cùng trẻ để gợi ý nhắc nhở trẻ Trong khi chơi tại các góc trẻ được phân chia đồ chơi, bàn bạc thỏa thuận về cách chơi, trẻ trao đổi với nhau về những kinh nghiệm trẻ biết với bạn giúp trẻ phát triển nhận thức xã hội, trẻ học cách phối hợp với nhau để cùng chơi Trong quá trình chơi từ việc chia đồ chơi, phân vai chơi đến tiến trình chơi của trẻ không tránh khỏi những mâu thuẫn với bạn Khi

đó trẻ sẽ tranh luận với nhau lúc này giáo viên không nên can thiệp ngay mà nên

để trẻ tự giải quyết vấn đề khi tranh luận với bạn giúp trẻ tự giáo dục mình thông qua các trẻ khác

Trong quá trình chơi trẻ còn biết phát huy những sáng kiến trong khi chơi, biết chủ động tạo ra những tình huống, vận dụng một cách linh hoạt các công cụ khi chơi, tưởng tượng ra nhiều nhân vật, phương cách … để trò chơi tăng thêm phần hấp dẫn Với những tình huống trẻ chủ động tạo ra khi chơi đòi hỏi bạn cùng chơi phải biết phối hợp đề trò chơi không bị phá vỡ Khi đó bạn cùng chơi

sẽ cố gắng suy nghĩ và giải quyết tình huống Chỉ khi nào trẻ không thể đưa ra cách giải quyết tình huống hay mâu thuẫn khi chơi giáo viên nhập một vai để gợi ý cho trẻ hướng giải quyết để trẻ tự suy nghĩ và có cách giải quyết vấn đề tốt nhất có sự đồng tình của các bạn cùng chơi

Biện pháp 4: Tạo ra tình huống có vấn đề cho trẻ giải quyết các tình huống trong quá trình chơi.

Sau khi tìm hiểu nhu cầu mong muốn được chơi của trẻ giáo viên xác định được các góc chơi mà trẻ yêu thích để tổ chức cho trẻ chơi Khi lên kế hoạch tổ chức hoạt động vui chơi tại các góc cho trẻ giáo viên cần định hướng

trước là sẽ giáo dục cho trẻ những gì qua các góc chơi, chuẩn bị một số tình huống để giúp trẻ luyện tập và phát huy tính tự lập tại các góc (đặc biệt là góc phân vai theo chủ đề) Khi tổ chức hoạt động vui chơi cho trẻ, giáo viên quan sát hoạt động của trẻ tại các góc tùy thuộc vào các điều kiện thực tế quá trình chơi của trẻ mà cô tạo tình huống cho trẻ giải quyết

Ví dụ: Góc chơi âm nhạc các trẻ chơi với nội dung đơn giản và lặp đi lặp lại nhiều lần trẻ chỉ hát các bài về chủ đề chơi Cô đóng một vai chơi nói với các bạn “Các bạn ơi sắp đến tết rồi chúng ta hãy chuẩn một buổi văn nghệ

“Bé vui đón xuân” và mời tất cả mọi người tới xem đi, được xem biểu diễn văn nghệ chào mừng mùa xuân mọi người sẽ rất vui và thích thú đấy” Khi cô đưa một tình huống như vậy trẻ sẽ tự nảy sinh ra rất nhiều ý tưởng trong chương trình ca nhạc thì cần phải có dẫn chương trình, có người làm nhạc công đánh đàn, có ca sĩ Từ đó, trẻ bắt đầu phân chia công việc với nhau, một

số bạn sẽ là sẽ làm ở bộ phận kĩ thuật thiết kế trang trí sân khấu, một số bạn

sẽ làm nhạc công đánh đàn cho các bạn hát múa, các bạn còn lại sẽ làm ca sĩ tập luyện các bài hát, múa về mùa xuân Khi chuẩn bị xong trẻ mời tất cả mọi người đến xem chương trình văn nghệ “Bé vui đón xuân”

Biện pháp 5: Tạo điều kiện cho trẻ tự nhận xét quá trình chơi của mình và của bạn.

Đổi mới giáo dục hiện nay theo xu hướng “lấy trẻ làm trung tâm”, mọi hoạt động giáo dục đều hướng vào trẻ và xuất phát từ trẻ Như vậy trong hoạt động vui chơi tại các góc trẻ vừa là đối tượng, đồng thời cũng là chủ thể của quá trình vui chơi

Tự nhận xét là hình thức phát triển cao của tự ý thức, là thành phần quan trọng của sự phát triển nhân cách, tự ý thức về bản thân mình được thể hiện rõ nhất trong sự tự đánh giá về sự thành công hay thất bại của mình, về những ưu điểm hay khuyết điểm của bản thân, về những khả năng và cả sự bất lực nữa Trẻ em mẫu giáo thường lĩnh hội chuẩn mực và quy tắc hành vi như là thước đo để đánh giá người khác và đánh giá bản thân Nhằm tạo điều kiện thuận lợi để trẻ tham gia tự đánh giá lẫn nhau trong nhóm bạn bè, việc cho trẻ được nhận xét hoạt động chơi của chính mình và nhận xét sản phẩm của các bạn khác là tạo cho các em một thái độ đúng đắn trong việc phê bình, nhận xét sản phẩm của mình và của người khác Sự xuất hiện khả năng tự đánh giá những phẩm chất nhân cách của trẻ em gắn liền với trình độ phát triển ngày càng cao hơn, gắn với sự lĩnh hội ngôn ngữ những quy tắc chuẩn mực và những mối quan hệ xã hội trong trò chơi, trong tập thể Sau khi nhận xét quá trình chơi của mình và bạn chơi, trẻ nhìn nhận lại bản thân mình, so sánh mình và bạn trẻ học hỏi được nhiều điểu từ bạn từ đó nảy sinh mong

muốn làm được những điều như bạn, biết chia sẻ kinh nghiệm trong các lần chơi sau trẻ có gắng nỗ lực để chơi tốt giống bạn Tự ý thức được xác định rõ ràng giúp trẻ điều khiển và điều chỉnh hành vi của mình sao cho phù hợp với những chuẩn mực, quy tắc xã hội, từ đó mà hành vi của trẻ mới mang tính xã hội, tính nhân cách đậm nét hơn trước Qua đó, nó góp một phần rất quan trọng trong việc phát huy tính tự lập cho trẻ

Để trẻ có thể nhận xét quá trình chơi của mình và bạn một cách tích cực, khách quan, trước khi cô tổ chức cho trẻ chơi cô cần nêu ra các tiêu chí để dựa vào đó để trẻ nhận xét bản thân và bạn chơi

Ví dụ: Hôm nay cô tổ chức chơi cho trẻ chơi chủ đề cát, nước và các hiện tượng tự nhiên, cô tổ chức cho trẻ chơi: Ở góc phân vai chơi gia đình, bán hàng,

cô giáo; góc xây dựng cho trẻ xây dựng hồ nước, bể bơi; góc thư viện xem tranh ảnh, kể chuyện đọc thơ nước và các hiên tượng tự nhiên; góc khoa học ở góc này trẻ được làm thí nghiệm với nước (nước leo dốc và sự hòa tan của một số chất trong nước)…

Cô gợi ý cho trẻ các tiêu chí đánh giá một bạn chơi tốt là bạn có nhiều ý tưởng về trò chơi, đóng tốt vai mà mình đã nhận có kĩ năng chơi tốt, biết giúp đỡ bạn khi chơi xưng hô đúng mực, biết tạo ra các sản phẩm đẹp, khi chơi xong tự giác cất đồ dùng đồ chơi gọn gàng….Sau khi chơi xong cô cho trẻ tự nêu lên nhận xét quá trình chơi của mình và bạn

Khi cho trẻ nhận xét quá trình chơi của mình qua đó trẻ nhìn nhận được chính mình, học được cách tự trình bày nhận xét của mình, so sánh mình với bạn xung quanh Trẻ nêu lên nhận xét của mình về quá trình chơi và sản phẩm của bạn Từ đó trẻ biết so sánh kết quả của mỗi các nhân trong mối tương quan chung, giúp trẻ có ý thức tự vươn lên, tự điều chỉnh mình Khi tự nhận xét quá trình và sản phẩm chơi của bạn trẻ có thể gặp những khó khăn nhất định, lúc này

cô có thể sử dụng những câu hỏi gợi ý

Ví dụ: Cô tổ chức cho trẻ chơi chủ đề “Giao thông”, ở góc tạo hình các trẻ chơi vẽ và tô màu các phương tiện giao thông, khi trẻ không tự nhận xét sản phẩm của bạn được cô đặt những câu hỏi gợi ý như “ Trong các bức tranh về các phương tiện giao thông con thấy bức tranh nào đẹp nhất?” “Tại sao?” “Trong bức tranh này con thấy có điểm gì hay?”

Sau khi trẻ nhận xét cô nhận xét chung về quá trình chơi của trẻ nhằm mục đích động viên khuyến khích trẻ phát huy tính tự lập của mình, giáo viên không nên chê bai làm giảm hứng thú hoạt động của trẻ Điều quan trọng là khi trẻ đã có được những khả năng cơ bản, những kiến thức và kinh nghiệm tối thiểu, thì chúng ta phải biết tin vào trẻ Chính sự tin tưởng vào khả năng của trẻ

sẽ là một động cơ tích cực giúp trẻ phát huy được ý thức tự lập Trẻ rất thích được khen Vì thế, trong quá trình nhận xét trẻ, chúng ta nên có những lời nói khuyến khích trẻ, nhưng cũng phải hợp lý và chừng mực chứ không phải “gì cũng khen”! Còn nếu như trẻ làm chưa tốt thì chúng ta lại không nên chê bai mà thay vào đó là những sự khuyến khích: “Cô biết là các con có thể làm tốt hơn!”…

1.2 Phân tích tình trạng của giải pháp đã biết (nếu là giải pháp cải tiến giải pháp

đã biết trước đó tại cơ sở):

Hoạt động vui chơi tại các góc được tổ chức trong một môi trường đa dạng, phong phú với nhiều góc chơi khác nhau như góc phân vai, góc xây dựng, góc tạo hình, góc âm nhạc… tại các góc chơi được trang bị rất nhiều đồ chơi khác nhau tạo điều kiện thuận lợi để trẻ bộc lộ khả năng chơi của mình một cách tích cực và chủ động Khi tham gia hoạt động vui chơi tại các góc trẻ rất thích thú vì chúng được chơi và lựa chọn góc chơi mà mình thích Chính vì vậy việc cho trẻ vui chơi tại các góc là vô cùng cần thiết, giúp trẻ phát huy tối đa tính tự lập cho trẻ

Để thực hiện được mục tiêu đó tôi nhận thấy có những ưu điểm và nhược điểm sau:

1 Ưu điểm:

- Giáo viên nhiệt tình, năng nổ trong công tác, có trình độ chuyên môn trên chuẩn, có tinh thần trách nhiệm cao trong công việc

- Giáo viên sáng tạo trong việc làm đồ dùng đồ chơi tại các góc, đồ dùng

đồ chơi đa dạng, phong phú

- Phòng học có đủ diện tích, đảm bảo yêu cầu quy định, rộng rãi, thoáng mát, cơ sở vật chất khá đầy đủ trang thiết bị của trường phục vụ cho hoạt động vui chơi tại các góc

- Đa số trẻ trong lớp tôi đều đã học qua lớp mẫu giáo nhỡ nên đã có nề nếp học và chơi

- Đa số phụ huynh trẻ tuổi, luôn quan tâm đến con em mình

2 Nhược điểm:

- Do phương tiện đồ đùng đồ chơi chỉ còn ở mức đảm bảo theo yêu cầu, nên trẻ chưa thỏa mãn được nhu cầu vui chơi, tìm hiểu

- Do cha mẹ trẻ hiện nay thường rất hay chiều chuộng con mình, thường hay làm giúp mọi việc cho trẻ từ ăn uống, sinh hoạt…nên trẻ còn ỷ lại,

thụ động, chưa trang bị cho mình tính tự lập cần thiết.

- Việc tổ chức hoạt động vui chơi tại các góc giáo viên chưa thường xuyên khơi gợi được hứng thú và sự chủ động cho trẻ và chưa góp phần vào việc phát huy tính tự lập của trẻ thông qua hoạt động vui chơi tại các góc

1.3 Nội dung đã cải tiến, sáng tạo để khắc phục những nhược điểm hiện tại (nếu

là giải pháp cải tiến giải pháp đã biết trước đó tại cơ sở):

Để phát huy tính tự lập cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động góc ở trường mầm non, bản thân tôi đã áp dụng những nội dung đã cải tiến sau:

Xây dựng môi trường chơi phong phú đa dạng, hấp dẫn, gần gũi với đời sống thật của trẻ

Mở rộng vốn hiểu biết cho trẻ về chủ đề mà trẻ được chơi tại các góc Tạo điều kiện cho trẻ được thường xuyên luyện tập tính tự lập khi chơi tại các góc

Tạo ra tình huống có vấn đề cho trẻ giải quyết các tình huống trong quá trình chơi

Tạo điều kiện cho trẻ tự nhận xét quá trình chơi của mình và của bạn 1.4 Khả năng áp dụng của sáng kiến: Trong trường Mẫu giáo hoặc trong Ngành học Mầm non

1.5 Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến:

Giáo viên áp dụng sáng kiến đúng theo thời gian dự định, những giải pháp muốn đạt hiệu quả cao thì các điều kiện, cơ sở vật chất, đồ dùng đồ chơi ở các góc phải được chuẩn bị chu đáo, đầy đủ, đa dạng các loại đồ chơi cho trẻ hoạt động

Các biện pháp cần được áp dụng vào thực tiễn rõ ràng, thường xuyên, theo dõi kết quả thì hiệu quả sáng kiến mới đạt cao

Sự phối hợp giữa giáo viên và trẻ phải thật sự hiệu quả thể hiện ở kết quả trên trẻ thông qua hoạt động góc mà trẻ vui chơi mỗi ngày

1.6 Hiệu quả sáng kiến mang lại:

Từ những kinh nghiệm của bản thân, tôi và một số giáo viên trong trường

đã áp dụng sáng kiến“Một số biện pháp phát huy tính tự lập cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động góc ở trường mầm non.” đã đem lại hiệu quả:

- Tạo được mối quan hệ mật thiết, gần gũi giữa giáo viên và trẻ trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ tại trường