Bài tập lớn môn tư tưởng: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ XÂY DỰNG CON NGƯỜI MỚI

Chủ tịch Hồ Chí Minh quan niệm rằng, con người, các nhân cách vừa là sảnphẩm của lịch sử, vừa là động lực phát triển lịch sử con người sinh ra trong xã hội,do đó, các hoàn cảnh xã hội là

-HỌC VIỆN NGÂN HÀNG KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

BÀI TẬP LỚN MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ XÂY DỰNG

CON NGƯỜI MỚI

Giảng viên hướng dẫn: TS Nguyễn Văn Nguyên

Lớp : Nhóm tín chỉ 25, thứ 3 ca1, thứ 5 ca2 Sinh viên thực hiện : Nhóm 14

Hà Nội, ngày 06 tháng 09 năm 2018

HỌC VIỆN NGÂN HÀNG KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

BÀI TẬP LỚN MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ XÂY DỰNG

CON NGƯỜI MỚI

Thành viên thực hiện trong nhóm 14

1, Trương Thị Hồng Nhung – Mã sinh viên : 20A4020616

2, Nguyễn Thị Ngọc Ly – Mã sinh viên : 20A4050221

3, Nguyễn Thu Trang – Mã sinh viên : 20A4050387

4, Vũ Thị Xoan – Mã sinh viên : 20A4020892

5, Nguyễn Thị Quỳnh – Mã sinh viên : 20A4020688

Mục lục

CHƯƠNG 2: QUAN ĐIỂM CỦA HỒ CHÍ MINH VỀ VAI TRÒ CỦA CON

CHƯƠNG 3 :Ý NGHĨA CỦA TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH TRONG VIỆC XÂY

3.1.Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh trong công cuộc xây dựng con người mới.20

3.1.2 Thành tựu của Đảng trong công cuộc xây dựng con người mới 223.1.3 Những hạn chế của Đảng trong công cuộc xây dựng con người 233.2 Tư tưởng Hồ Chí Minh trong học tập và hoạt động của sinh viên 253.2.1.Ý nghĩa của tư tưởng Hồ Chí Minh trong học tập và hoạt động của sinh

3.2.2 Những gương mặt trẻ tiêu biểu noi theo tấm gương tư tưởng, đạo đức,

Suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, từ khi ra đi tìm đường cứu nước đến lời

di chúc cuối cùng, lúc là thầy giáo, khi là nhà báo, nhà vǎn, là chủ tịch nước Chủtịch Hồ Chí Minh luôn luôn coi các vấn đề của con người, các công việc của conngười, sự nghiệp trồng người là mục tiêu, là mối quan tâm thường trực, là tráchnhiệm vẻ vang trong cuộc đời hoạt động của mình Trong hàng ngàn bài viết và lờinói của mình, từ lá thư đầu tiên gửi cụ Phan Chu Trinh nǎm 1913, đến lời di chúccuối cùng, vấn đề tha thiết nhất và thống thiết nhất ở Chủ tịch Hồ Chí Minh là cácvấn đề của con người Mong muốn cháy bỏng trong suốt cuộc đời hoạt động củaChủ tịch Hồ Chí Minh là làm sao nhân dân ta, những người cùng khổ, trẻ em,thanh niên, phụ nữ, người già cả đều vui vẻ khoẻ mạnh, ai cũng có cơm ǎn, có áomặc, được học hành, và sống trong hoà bình, tình hữu nghị, sự yêu thương và niềmhạnh phúc Cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng từng nhận xét: “Hồ Chí Minh là mộtcon người bình thường, nhưng đó là con người rất người, nghĩa là rất giàu tinhngười, chất người Hồ Chí Minh luôn sống giữa cuộc đời, và không có cái gì thuộc

về con người lại xa lạ đối với Hồ Chí Minh Người quan tâm săn sóc tư tưởng,công tác, đời sống của từng người, việc ăn, mặc, ở, học hành, giải trí của mỗingười bạn thủa hàn vi đến những người quen mới, có quên chăng thì chỉ quênmình”

Chủ tịch Hồ Chí Minh quan niệm rằng, con người, các nhân cách vừa là sảnphẩm của lịch sử, vừa là động lực phát triển lịch sử con người sinh ra trong xã hội,

do đó, các hoàn cảnh xã hội làm nẩy sinh trong con người cả cái thiện và cái ác.Mỗi xã hội đều có thước đo cái thiện, cái ác của nó Vì lẽ đó, khi kiến tạo một xãhội mới, theo quan niệm của Chủ tịch Hồ Chí Minh, trước hết phải tích cực, chủđộng xây dựng những con người, những nhân cách cho xã hội đó Xã hội nào cũng

có những con người đại diện cho nó Xã hội phong kiến ở Việt Nam, có nhữngnhân cách kẻ sĩ, bậc trượng phu, người quân tử làm nòng cốt xây dựng xã hội ấy

Xã hội tư sản đã coi các thương gia, các nhà tư bản là nòng cốt xây dựng xã hội đó.Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, mục tiêu phấn đấu của cuộc cách mạng của chúng ta

là chủ nghĩa xã hội, vì vậy muốn có chủ nghĩa xã hội thì trước hết phải xây dựngnhững con người chủ nghĩa xã hội

Con người XHCN vừa là sản phẩm sinh thành của quá trình phát triển xã hộimới, vừa là kết quả của hoạt động tích cực, chủ động của hàng triệu người trong xãhội Con người xã hội chủ nghĩa là những con người có các phẩm chất rất mới mà

xã hội cũ không có Con người xã hội chủ nghĩa khác với nhân cách của kẻ sĩ,thương gia, trượng phu, quân tử, nhà tư bản Đó là những con người được hìnhthành không chỉ gắn với tiến trình cách mạng của nhân dân ta, mà nó còn phải đạidiện cho các giá trị đạo đức mới, lý tưởng xã hội mới Đó là những con người kiênquyết chống áp bức và bóc lột; coi lao động là nguồn sống, là trách nhiệm, là vinh

dự, là nguồn tạo ra hạnh phúc Đó là những con người yêu nước sâu sắc kết hợpvới yêu đồng loại, yêu những người lao động và nghèo khổ trên thế giới Nhân tố

cơ bản tạo thành tính cách của những con người như vậy là tính cách mạng của nó

Nó vừa có đạo đức trong sạch vừa có lý tưởng tiên tiến

Muốn có một cách phổ biến những con người như vậy xuất hiện trong côngnhân, nông dân, lao động trí óc, và các tầng lớp xã hội khác, theo Chủ tịch Hồ ChíMinh, cần chủ động xây dựng nó Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết: "Ta xây dựng conngười cũng phải có ý định rõ ràng như nhà kiến trúc Định xây dựng ngôi nhà nhưthế nào rồi mới dùng gạch, vữa, vôi, cát, tre, gỗ mà xây nên" (Hồ Chí Minh,Toàn tập, t.12, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà nội, 1996, tr.551)

CHƯƠNG 1 QUAN ĐIỂM CỦA HỒ CHÍ MINH VỀ CON NGƯỜI

1.1 Con người được nhìn nhận như một chỉnh thế.

Tư tưởng về con người của Hồ Chí Minh dựa trên thế giới quan duy vật

triệt để của chủ nghĩa Mác - Lênin Chính vì xuất phát từ thế giới quan duy vật triệt

để ấy, nên khi nhìn nhận và đánh giá vai trò của bản thân mình (với tư cách là lãnhtụ), Người không bao giờ cho mình là người giải phóng nhân dân Theo quan điểmcủa Hồ Chí Minh, người cán bộ (kể cả lãnh tụ) chỉ là "đầy tớ trung thành" có sứmệnh phục vụ nhân dân, lãnh tụ chỉ là người góp phần vào sự nghiệp cách mạngcủa quần chúng Tư tưởng này đã vượt xa và khác về chất so với tư tưởng "chăndân" của những người cầm đầu nhà nước phong kiến có tư tưởng yêu nước xưakia Và đây cũng chính là điều đã làm nên chủ nghĩa nhân văn cao cả ở Hồ ChíMinh, một chủ nghĩa nhân văn cộng sản trong cốt cách của một nhà hiền triếtphương Đông

Con người được xem xét như chỉnh thể thống nhất về tâm lực, thể lực và cáchoạt động của nó Con người luôn có xu hướng vươn lên cái Chân - Thiện - Mỹ,mặc dù “có thế này, thế khác”

Hồ Chí Minh đề cập đến con người trong tính đa dạng: đa dạng trong quan hệ

xã hội (quan hệ dân tộc, giai cấp, tầng lớp, đồng chí, đồng bào ); đa dạng trongtính cách, khát vọng, phẩm chất, khả năng, cũng như năm ngón tay dài ngắn khácnhau nhưng đều hợp lại nơi bàn tay; mấy mươi triệu người Việt Nam, có người thếnày, thế khác, nhưng đều cùng là nòi giống Lạc Hồng; đa dạng trong hoàn cảnhxuất thân, điều kiện sống, làm việc

Hồ Chí Minh xem xét con người trong sự thống nhất của hai mặt đối lập:thiện và ác, hiền và dữ, tốt và xấu Bao gồm tính người - mặt xã hội và tính bảnnăng - mặt sinh học của con người Theo Hồ Chí Minh con người có tốt, có xấu,nhưng “dù là xấu, tốt, văn minh hay dã man đều có tình”

Đối với Hồ Chí Minh, con người tồn tại vừa là tư cách cá nhân, vừa là thành

viên của gia đình và của cộng đồng, có cuộc sống tập thể và cuộc sống cá nhân hàihòa, phong phú Người đã nêu một định nghĩa về con người: "Chữ người, nghĩahẹp là gia đình, anh em, họ hàng, bầu bạn Nghĩa rộng là đồng bào cả nước Rộngnữa là cả loài người" Quan điềm đó thể hiện ở chỗ Người chưa bao giờ nhìn nhậncon người một cách chung chung, trừu tượng Khi bàn về chính sách xã hội, cũngnhư ở mọi nơi, mọi lúc, trong mọi hoàn cảnh, Người luôn quan tâm đến nhu cầu,

lợi ích của con người với tư cách nhu cầu chính đáng Đem lại lợi ích cho con

người chính là tạo ra động lực vô cùng lớn lao cho sự nghiệp chung, vì nếu như

những nhu cầu, lợi ích của mỗi cá nhân không được quan tâm thỏa đáng thì tínhtích cực của họ sẽ không thể phát huy được Trong khi phê phán một cách nghiêmkhắc chủ nghĩa cá nhân, Người viết: "Đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân khôngphải là "giày xéo lên lợi ích cá nhân" Mỗi người đều có tính cách riêng, sở trườngriêng, đời sống riêng của bản thân và của gia đình mình" Trong quan điểm về thựchiện một nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, theo Người, phải là một nền dân chủ chân

chính, không hình thức, không cực đoan, trong đó mỗi con người cụ thể phải được

đảm bảo những quyền lợi và nghĩa vụ của mình theo hiến pháp và pháp luật Con

người, với tư cách là những cá nhân, không tồn tại biệt lập mà tồn tại trong mối

quan hệ biện chứng với cộng đồng dân tộc và với các loài người trên toàn thể giới

1.2.Con người cụ thể lịch sử.

Con người trong tư tưởng Hồ Chí Minh không tồn tại như một phạm trù bán

thể luận có tính trừu tượng hóa và khái quát hóa, mà được đề cập đến một cách cụ

thể, đó là nhân dân Việt Nam, những con người lao động nghèo khó bị áp bức cùng cực dưới ách thống trị của phong kiến, đế quốc; là dân tộc Việt Nam đang bị đô hộ

bởi chủ nghĩa thực dân; và mở rộng hơn nữa là những "người nô lệ mất nước" và

"người cùng khổ" Logic phát triển tư tưởng của Người là xuất phát từ chủ nghĩayêu nước để đến với chủ nghĩa Mác - Lênin, đến với chú nghĩa quốc tế chân chính.Người đề cập đến giai cấp vô sản cách mạng và sự thống nhất về lợi ích căn bảncủa giai cấp đó với các tầng lớp nhân dân lao động khác (đặc biệt là nông dân).Người nhận thức một cách sâu sắc rằng, chỉ có cuộc cách mạng duy nhất và tất yếuđạt tới được mục tiêu giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp và toàn thể nhân loạikhỏi mọi sự nô dịch, áp bức Toàn bộ các tư tưởng, lý luận (chiếm một khối lượng

lớn trong các tác phẩm của Người) bàn về cách mạng (chiến lược giải pháp; bàn về

người cách mạng và đạo đức cách mạng, về hoạch định và thực hiện các chínhsách xã hội; về rèn luyện và giáo dục con người v.v ) về thực chất chỉ là sự cụ thể

hóa bằng thực tiền tư tưởng về con người của Hồ Chí Minh.

Hồ Chí Minh dùng khái niệm con người theo nghĩa rộng trong một số trườnghợp (“phẩm giá con người”, “giải phóng con người”, “người ta”, “con người”,

“ai” ) nhưng đặt trong một bối cảnh cụ thể và một tư duy chung, còn phần lớn,Người xem xét con người trong các mối quan hệ xã hội, giai cấp, giới tính, lứatuổi, nghề nghiệp, trong khối thống nhất của cộng đồng dân tộc và quan hệ quốc tế.

Đó là con người hiện thực, cụ thể, khách quan

1.3.Bản chất con người mang tính xã hội.

Để sinh tồn, con người phải lao động sản xuất Trong quá trình lao động, sảnxuất, con người dần nhận thức được các hiện tượng, quy luật của tự nhiên, của xãhội; hiểu về mình và hiểu biết lẫn nhau xác lập các mối quan hệ giữa người vớingười

Con người với tư cách là chủ thể của các quan hệ xã hội đồng thời còn cómặt trong quan hệ sản xuất gắn liền với lực lượng sản xuất tạo ra một phương thứcsản xuất nhất định thuộc về một thời đại lịch sử xác định Đó là những con người

hiện thực, tồn tại một cách hiện thực trong hoạt động thực tiễn, trước hết trongthực tiễn lao động sản xuất vật chất, chứ không phải con người ý niệm, ý thức củachủ nghĩa duy tâm hay con người sinh vật, kinh tế thuần tuý của chủ nghĩa duy vậtsiêu hình Trong quá trình cải biến lại tự nhiên, con người cũng làm ra lịch sử củamình Con người là sản phẩm của lịch sử, đồng thời là chủ thể sáng tạo ra lịch sửcủa chính bản thân con người Hoạt động lao động sản xuất vừa là điều kiện cho sựtồn tại của con người, vừa là phương thức để làm biến đổi đời sống và bộ mặt xãhội Trên cơ sở nắm bắt quy luật của lịch sử xã hội, con người thông qua hoạt độngvật chất và tinh thần, thúc đẩy xã hội phát triển từ thấp đến cao,phù hợp với mụctiêu và nhu cầu do con người đặt ra.Con người là sản phẩm của xã hội, con người

là sự tổng hợp các quan hệ xã hội từ hẹp đến rộng, chủ yếu bao gồm các quan hệ:anh, em, họ hàng, bầu bạn, đồng bào, loài người

Tóm lại: Quan niệm về con người, coi con người là một thực thể thống nhất

của "cái cá nhân " và "cái xã hội", con người tồn tại trong mối quan hệ biện chứnggiữa cá nhân với cộng đồng, dân tộc, giai cấp, nhân loại; yêu thương con người, tintưởng tuyệt đối ở con người, coi con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sựnghiệp giải phóng xã hội và giải phóng chính bản thân con người, đó chính lànhững luận điểm cơ bản trong tư tưởng về con người của Hồ Chí Minh Xuất phát

từ những luận điểm đúng đắn đó, trong khi lãnh đạo nhân dân cả nước tiến hànhcuộc đấu tranh giải phóng dân tộc và xây dựng đất nước, Hồ Chí Minh luôn tin ởdân, hết lòng thương yêu, quý trọng nhân dân, biết tổ chức và phát huy sức mạnhcủa nhân dân Tư tưởng về con người của Người thông qua thực tiễn cách mạng đãtrở thành một sức mạnh vật chất to lớn và là nhân tố quyết định thắng lợi của chính

sự nghiệp cách mạng ấy

CHƯƠNG 2 QUAN ĐIỂM CỦA HỒ CHÍ MINH VỀ VAI TRÒ CỦA CON NGƯỜI

VÀ CHIẾN LƯỢC TRỒNG NGƯỜI

2.1 Vai trò của con người.

Trước hết là tư tưởng về con người Hồ Chí Minh cho rằng con người vừa tồntại với tư cách cá nhân, vừa là thành viên của gia đình và của cộng đồng, có cuộcsống tập thể và cuộc sống cá nhân hài hòa, phong phú Người đã nêu một địnhnghĩa về con người: ‘Chữ người, nghĩa hẹp là gia đình, anh em, họ hàng, bầu bạn.Nghĩa rộng là đồng bào cả nước Đó là nhân dân Việt Nam, những con người laođộng nghèo khổ bị áp bức cùng cực dưới ách thống trị của phong kiến, đế quốc, làdân tộc Việt Nam bị đô hộ bởi chủ nghĩa thực dân, mở rộng hơn nữa là những

“người nô lệ mất nước” , “người cùng khổ”, là cả loài người” Quan điểm đó thểhiện ở chỗ: Theo Hồ Chí Minh, không có con người trừu tượng, mà là con người

cụ thể Con người ở đâu và lúc nào cũng không tồn tại một chiều, mà ở một bìnhdiện và nhiều chiều khác nhau, trong các mối quan hệ khác nhau Đúng như cácnhà kinh điển đã nói “Con người là tổng hòa các mối quan hệ xã hội” Đó là quan

hệ với tổng loại, quan hệ với cộng đồng, với nhóm dân cư, với nhóm người thântrong gia đình, với xóm giềng và với bản thân mình Ngoài quan hệ xã hội, còn cóquan hệ với thiên nhiên – tự nhiên, với môi trường…trong các quan hệ đó, cònxem xét vị trí chủ động hay thụ động, chủ thể hay khách thể, quản lý hay bị quảnlý…

Suốt cả cuộc đời hoạt động cách mạng của Người, vấn đề giải phóng dântộc, đem lại tự do, hạnh phúc cho con người và xây dựng, rèn luyện, giáo dục conngười, bao giờ cũng là trung tâm của tư duy và mục tiêu của mọi hoạt động yêunước và cách mạng của Hồ Chí Minh Con người tự do và tự do hạnh phúc của conngười, đó là mục tiêu cao cả nhất và thường xuyên nhất mà Hồ Chí Minh đã cốnghiến trong cuộc đời hoạt động cách mạng của mình Hồ Chí Minh luôn tin tưởngvững chắc vào khả năng và phẩm giá tốt đẹp của con người Người luôn luôn tôn

trọng và nâng niu, khuyến khích mặt tốt, mặt thiện của con người Người nói “Mỗicon người đều có cái thiện và cái ác trong lòng, ta phải biết làm cho phần tốt ởtrong mỗi con người nảy nở như hoa mùa xuân và phần xấu bị mất dần đi, đó làthái độ của người cách mạng” Nếu như Khổng Tử coi “Nhân chi sơ tính bổnthiện” và Tuân Tử coi “Nhân chi sơ tính bổn ác”, thì Người lại cho “Hiền dữ đâu làtính sẵn” và Người cho rằng hiền hay dữ “phần nhiều do giáo dục mà nên”.

Xem xét, đánh giá con người trong các mỗi quan hệ xã hội – lịch sử cụ thể;nhân ái, tin tưởng và khoan dung đối với con người, tất cả vì con người và do conngười; thực hiện giải phóng do con người bắt đầu từ giải phóng dân tộc; coi conngười vừa là mục tiêu, vừa là động lực cách mạng Đó là đặc trưng của tư tưởng

Hồ Chí Minh vì con người Đó là vị trí, vai trò của con người và chiến lược trồngngười

Tin dân, đồng thời lại hết lòng thương dân, tình thương yêu dân của HồChí Minh có nguồn gốc sâu xa từ trong truyền thống dân tộc, truyền thống nhân áingàn đời của người Việt Nam Cũng như bao nhà Nho yêu nước khác có cùng quanđiểm “ái quốc là ái dân”, nhưng điểm khác cơ bản trong tư tưởng “ái dân” củaNgười là tình thương ấy không bao giờ dừng lại ở ý thức, tư tưởng mà đã trở thành

ý chí, quyết tâm thực hiện đến cùng sự nghiệp giải phóng giai cấp, giải phóng dântộc, giải phóng nhân loại cần lao, xóa bỏ đau khổ, áp bức bất công giành lại tự do,nhân phẩm và giá trị làm người cho con người Ở Hồ Chí Minh, chủ nghĩa yêunước gắn bó không tách rời với chủ nghĩa quốc tế chân chính Tình thương yêucũng như toàn bộ tư tưởng về nhân dân của Người không bị giới hạn trong chủnghĩa dân tộc hẹp hòi mà nó tồn tại trong mối quan hệ khăng khít giữa các vấn đềdân tộc và giai cấp, quốc gia với quốc tế yêu thương nhân dân Việt Nam, Ngườiđồng thời yêu thương nhân dân các dân tộc bị áp bức trên toàn thế giới Trong sựnghiệp lãnh đạo cách mạng, Hồ Chí Minh luôn coi trọng sức mạnh đoàn kết toàndân và sự đồng tình ủng hộ to lớn của bạn bè khắp năm châu, của cả nhân loại tiến

bộ Người cũng xác định sự nghiệp cách mạng của nước ta là một bộ phận khôngthể tách rời trong toàn bộ sự nghiệp đấu tranh giải phóng nhân loại trên phạm vitoàn thế giới

Con người là vốn quý nhất, nhân tố quyết định thành công của sự nghiệpcách mạng Theo Hồ Chí Minh, “trong bầu trời không quý bằng nhân dân trongthế giới không gì mạnh bằng lực lượng đoàn kết của nhân dân” Vì vậy, ‘Vô luậnviệc gì, đều do người làm ra, và từ nhỏ đến to, từ gần đến xa, đều thế cả” Ngườicho rằng “việc dễ mấy không có nhân dân cũng chịu, việc khó mẩy có dân liệucũng xong” Nhân dân là người sáng tạo ra mọi giá trị vật chất và tinh thần Hồ ChíMinh tổng kết ngắn gọn: dân ta tổt lắm Người phân tích phẩm chất tốt đẹp của dân

từ lòng trung thành và tin tưởng vào cách mạng, vào Đảng, không sợ gian khố, tùđày, hy sinh đến việc dân nhường cơm sẻ áo, chở che, đùm bọc, bảo vệ, nuôi nấng

bộ đội và cán bộ cách mạng Dân ta là tài năng, trí tuệ và sáng tạo, họ biết “giảiquyết nhiều vấn đề một cách giản đơn, mau chóng, đầy đủ, mà những người tàigiỏi, những đoàn thể to lớn, nghĩ mãi không ra”‘ Đặc biệt là lòng sốt sắng, hănghái của dân để thực hiện con đường cách mạng Hồ Chí Minh có niềm tin vữngchắc rằng với tinh thần quật cường và lực lượng vô tận của dân tộc ta, với lòng yêunước và chí kiên quyết của nhân dân và quân đội ta, chẳng những chúng ta có thểthắng lợi, mà chúng ta nhất định thắng lợi Nhân dân là yếu tố quyết định thànhcông của cách mạng “Lòng yêu nước và sự đoàn kết của nhân dân là một lựclượng vô cùng to lớn, không ai thắng nổi”

Con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực của cách mạng: phải coi trọng,chăm sóc, phát huy nhân tố con người Vì sống gần dân, với dân, giữa lòng dân,hiểu rõ dân tình, dân tâm, dân ý, Hồ Chí Minh thấy rõ yêu cầu giải phóng dân tộc,giải phóng con người, giải phóng lao động xã hội Nhân dân vừa là mục tiêu, vừa

là động lực của cách mạng Năm 1911, giữa lúc đất nước đang bị xâm lược, nhân

dân phải chịu cảnh lầm than Người ra đi với ý chí “quyết giải phóng cho dân tađược hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn,

áo mặc, ai cũng được cùm nô lệ cho đồng bào” Người xác định rõ trách nhiệm củaNgười cũng là của Đảng và Chính phủ là “làm sao cho nước học hành”

Ở Hồ Chí Minh, có sự cảm nhận, thông cảm sâu sắc với thân phận nhữngngười cùng khổ và nô lệ lầm than Nhưng không phải là sự cảm thông kiểu tôngiáo; ngược lại, người có niềm tin vững chắc và trí tuệ, bản lĩnh của con người, ởkhả năng tự giải phóng của chính bản thân con người Người làm hết sức để xâydựng, rèn luyện con người và quyết tâm đấu tranh để đem lại độc lập, tự do, hạnhphúc cho con người Người xác định con người là mục tiêu trong điều kiện cụ thểcủa từng giai đoạn cách mạng Khi đất nước còn nô lệ, lầm than thì mục tiêu trướchết trên hết là giải phóng dân tộc giành độc lập dân tộc Sau khi chính quyền đã vềtay nhân dân, thì mục tiêu ăn, mặc, ở, đi lại, học hành, chữa bệnh lại được ưu tiênhơn, bởi vì, “nếu nước độc lập mà dân không hưởng hạnh phúc tự do, thì độc lậpcũng chẳng có nghĩa lý gì” Vì vậy chúng ta phải thực hiện ngay: Làm cho dân có

ăn Làm cho dân có mặc Làm cho dân có chỗ ở Làm cho dân có học hành Đến Dichúc, Người viết: “Đầu tiên là công việc đối với con người”

Con người là mục tiêu của cách mạng nên mọi chủ trương, đường lối, chínhsách của Đảng, Chính phủ đều vì lợi ích chính đáng của con người Có thể là lợiích lâu dài, lợi ích trước mắt: lợi ích cả dân tộc và lợi ích của bộ phận, giai cấp,tầng lớp và cá nhân Với hoạt động thực tiễn thì việc gì lợi cho dân, dù nhỏ mấy taphải hết sức làm Việc gì hại cho dân, dù nhỏ mấy ta phải hết sức tránh

Hồ Chí Minh có niềm tin mãnh liệt vào sức mạnh vĩ đại và năng lực sáng tạocủa quần chúng Trong sự nghiệp xây dựng đất nước, Hồ Chí Minh đã nhận rõ:

“Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội, trước hết phải có con người xã hội chủ nghĩa”,

“có dân thì có tất cả”…

Niềm tin vào sức mạnh của dân còn được nhận thức từ mối quan hệ giữa nhândân với Đảng và Chính phủ Hồ Chí Minh chỉ rõ: Nếu không có nhân dân thìChính phủ không đủ lực lượng: nếu không có Chính phủ thì nhân dân không có aidẫn đường Đảng lãnh đạo nhưng nhân dân là chủ Dân như nước, bộ đội như cá.Lực lượng bao nhiêu là nhờ ở dân hết Tin dân, học dân, tôn trọng dân, dựa vào dântheo đúng đường lối quần chúng sẽ tạo nên sức mạnh vô địch Bởi vì, sự nghiệpcách mạng giành độc lập dân tộc và xây dựng chủ nghĩa xã hội chỉ có thể thực hiệnđược với sự giác ngộ đầy đủ và lao động sáng tạo của hàng chục triệu quần chúngnhân dân

Hồ Chí Minh tin ở dân còn xuất phát từ niềm tin vào tình người Đã là nguờicộng sản thì phải tin nhân dân và niềm tin quần chúng sẽ tạo nên sức mạnh chongười cộng sản Người nói: dân tộc ta là một dân tộc anh hùng.

Trong khi giữ vững niềm tin vào dân thì phải chống các bệnh: xa nhân dân,khinh nhân dân, sợ nhân dân; không tin cậy nhân dân: không hiểu biết nhân dân;không yêu thương nhân dân Không yêu thương và tin tưởng nhân dân là nguyênnhân của căn bệnh nguy hiểm – bệnh quan liêu, mệnh lệnh Bệnh này sẽ dẫn đếnkết quả là “hỏng việc”

Con người là động lực của cách mạng được nhìn nhận trên phạm vi cả nước,toàn thể đồng bào, song trước hết là ở giai cấp công nhân và nông dân Điều này có

ý nghĩa to lớn trong sự nghiệp giải phóng dân tộc và xây dựng chủ nghĩa xã hội.Nhà nước mới theo tư tưởng của Hồ Chí Minh lấy công – nông – trí làm nền tảng

Từ thắng lợi của Cách mạng Tháng Mười phải nhìn nhận và đánh giá đúng giai cấpđứng ở trung tâm của thời đại mới,đó là giai cấp công nhân Chỉ có giai cấp côngnhân với những đặc điểm chung và riêng mới lãnh đạo được dân tộc đào mồ chônchủ nghĩa tư bản Muốn vậy giai cấp công nhân chỉ có liên minh với giai cấp nôngdân và gắn bó với dân tộc mới trở thành lực lượng hùng mạnh

Không phải mọi con người đều trở thành động lực mà phải là những conngười được giác ngộ và tổ chức Họ phải có trí tuệ và bản lĩnh, văn hóa, đạo đức,được nuôi dưỡng trên nền truyền thống lịch sử và văn hóa hàne ngàn năm của dântộc Việt Nam… Chính trị, văn hóa, tinh thần là động lực cơ bản trong động lực conngười

Con người là động lực chỉ có thể thực hiện được khi hoạt động có tổ chức, cólãnh đạo Vì vậy, cần có sự lãnh đạo của Đảng cộng sản

Giữa con người – mục tiêu và con người – động lực có mối quan hệ biệnchứng với nhau Càng chăm lo cho con người – mục tiêu tốt bao nhiêu thì sẽ tạothành con người -động lực tốt bấy nhiêu Ngược lại, tăng cường được sức mạnhcủa con người – động lực thì sẽ nhanh chóng đạt được mục tiêu cách mạng

Phải kiên quyết khắc phục kịp thời các phản động lực trong con người và tổchức Đó là chủ nghĩa cá nhân Thứ vi trùng rất độc này đẻ ra hàng trăm thứ bệnh:thói quen truyền thống lạc hậu, tàn tích xã hội cũ để lại, bảo thủ, rụt rè không dámnói không dám làm, không dám đề ra ý kiến, tóm lại không dám đổi mới và sángtạo