TÌM HIỂU HOẠT ĐỘNG KINH TẾ CỦA CƠ QUAN BÁO CHÍ VÀ VÍ DỤ THỰC TẾ

Trong thời đại ngày nay khi các cơ quan báo chí đang đứng trước yêu cầu phải tự chủ về tài chính, tự hạch toán chi tiêu, bài toán về kinh tế báo chí được đặt ra trên toàn thế giới nói chung và ở Việt Nam nói riêng, trở thành vấn đề cấp bách hơn bao giờ hết. Đặc biệt là ở Việt Nam, khi số lượng các cơ quan báo chí có khả năng tự chủ tài chính chưa nhiều, và các cơ quan đang thực hiện tự chủ tài chính cũng gặp phải những thách thức và khó khăn rất lớn. Vì vậy, cần phải nhanh chóng nghiên cứu và đưa ra giải pháp cho vấn đề kinh tế báo chí trong thời gian sớm nhất.

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 2

NỘI DUNG 4

CHƯƠNG I: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÍ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG KINH TẾ CỦA CƠ QUAN BÁO CHÍ 4

1.1 Báo chí và cơ quan báo chí 4

1.2 Hoạt động kinh tế 5

1.3 Hoạt động kinh tế của cơ quan báo chí 5

CHƯƠNG II: THỰC TIỄN HOẠT ĐỘNG KINH TẾ CỦA CƠ QUAN BÁO CHÍ HIỆN NAY VÀ MỘT SỐ VÍ DỤ CỤ THỂ 8

2.1 Doanh thu từ các sản phẩm hàng hoá báo chí 8

2.2 Doanh thu từ quảng cáo trên báo chí 13

2.3 Một số hình thức khác của thực hiện kinh tế báo chí 19

2.4 Thực trạng hoạt động kinh tế báo chí ở Việt Nam hiện nay 22

CHƯƠNG III: MỘT SỐ VẤN ĐỀ TRONG HOẠT ĐỘNG KINH TẾ CỦA CƠ QUAN BÁO CHÍ VÀ BIỆN PHÁP KHẮC PHỤC 25

3.1 Các khó khăn và một số vấn đề còn tồn tại 25

3.2 Một số giải pháp khắc phục 35

KẾT LUẬN 42

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 44

MỞ ĐẦU

1, Lí do chọn đề tài

Báo chí đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống hàng ngày của con người trong nhiều thế kỷ qua Nhu cầu tiếp cận thông tin nhanh chóng và liên tục của công chúng đã thúc đẩy sự ra đời và phát triển mạnh

mẽ của nền báo chí thế giới Ngày càng có nhiều toà soạn, đài truyền hình, công ty báo chí ra đời, góp mặt vào cuộc đua tin tức Tuy nhiên, trong thời đại ngày nay khi các cơ quan báo chí đang đứng trước yêu cầu phải tự chủ

về tài chính, tự hạch toán chi tiêu, bài toán về kinh tế báo chí được đặt ra trên toàn thế giới nói chung và ở Việt Nam nói riêng, trở thành vấn đề cấp bách hơn bao giờ hết Đặc biệt là ở Việt Nam, khi số lượng các cơ quan báo chí

có khả năng tự chủ tài chính chưa nhiều, và các cơ quan đang thực hiện tự chủ tài chính cũng gặp phải những thách thức và khó khăn rất lớn Cần hiểu rằng chỉ khi những người làm báo có thể sống được bằng nghề thì mới hạn chế được những tiêu cực khi tác nghiệp, giữ vững mục đích tôn chỉ cao quý của nghề báo, đảm bảo nền báo chí phát triển một cách bền vững Vì vậy, cần phải nhanh chóng nghiên cứu và đưa ra giải pháp cho vấn đề kinh tế báo chí trong thời gian sớm nhất Từ những lý do nêu trên, sinh viên lựa chọn

“Tìm hiểu hoạt động kinh tế của cơ quan báo chí Nêu và phân tích ví dụ

cụ thể” làm đề tài tiểu luận môn Lý luận Báo chí Quốc tế của mình

2, Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục đích nghiên cứu: Nghiên cứu để nắm rõ thực trạng hoạt động

kinh tế của các cơ quan báo chí trong giai đoạn gần đây, từ đó chỉ ra những

điểm hạn chế và đề xuất giải pháp

Nhiệm vụ nghiên cứu:

Thứ nhất, xem xét thực trạng nền kinh tế báo chí, chỉ ra một số hình thức hoạt động kinh tế của các cơ quan báo chí trong nước và quốc tế, đánh giá hiệu quả của các hoạt động kinh tế báo chí đó

Thứ hai, chỉ ra những khó khăn khách quan và những điểm tồn tại, yếu kém chủ quan trong hoạt động kinh tế của các cơ quan báo chí

Thứ ba, đề xuất các giải pháp để nâng cao hiệu quả hoạt động kinh tế báo chí trong thời gian tới

3, Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động kinh tế của các cơ quan báo chí

trong nước và quốc tế cùng một số vấn đề liên quan khác

Phạm vi nghiên cứu: Các khía cạnh của hoạt động kinh tế báo chí được

xem xét và nghiên cứu dựa theo các tài liệu chuyên môn, khảo sát thực hiện bởi các viện nghiên cứu trong và ngoài nước; Bên cạnh đó dựa vào kiến thức

và đánh giá chủ quan của sinh viên để phân tích các vấn đề liên quan

4, Phương pháp nghiên cứu

Tiểu luận vận dụng các phương pháp thống nhất phân tích - tổng hợp, lịch sử - logic, diễn dịch - quy nạp, khái quát hóa, mô tả dữ liệu bằng biểu

đồ, so sánh, phương pháp đọc hiểu tài liệu, văn bản,

5, Ý nghĩ lý luận và thực tiễn

Ý nghĩa lý luận: Những nội dung được trình bày trong tiểu luận có thể

được sử dụng làm tư liệu dạy và học các môn liên quan tới lý luận báo chí,

báo chí quốc tế,…

Ý nghĩa thực tiễn: Cung cấp những hiểu biết cụ thể về thực trạng hoạt

động kinh tế báo chí ở Việt Nam và trên thế giới, từ đó vận dụng để đưa ra

những giải pháp phù hợp

NỘI DUNG CHƯƠNG I: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÍ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG KINH TẾ CỦA CƠ QUAN BÁO CHÍ

1.1 Báo chí và cơ quan báo chí

Theo Luật Báo chí (2016): “Báo chí là sản phẩm thông tin về các sự

kiện, vấn đề trong đời sống xã hội thể hiện bằng chữ viết, hình ảnh, âm thanh, được sáng tạo, xuất bản định kỳ và phát hành, truyền dẫn tới công chúng thông qua các loại hình báo in, báo nói, báo hình, báo điện tử.”

Trong thế giới chứa đầy thông tin hiện nay, báo chí có cách riêng để phản ánh hiện thực, tác động có chủ đích và hiệu quả tới nhiều tầng lớp xã hội khác nhau Chính điều đó đã khiến báo chí trở thành một hoạt động thông tin đại chúng rộng rãi và năng động nhất mà không hình thái ý thức xã hội nào có được Ở Việt Nam, Đảng và Nhà nước ta luôn đánh giá cao vai trò của báo chí Đây không chỉ là phương tiện cung cấp thông tin, tri thức giúp cho công tác chỉ đạo điều hành đất nước mà còn là nơi để người dân phản hồi lại những chủ trương, đường lối của Đảng, Nhà nước, qua đó có cái nhìn tốt hơn và hướng chỉ đạo hiệu quả hơn, góp phần thúc đẩy xã hội phát triển

Ðiều 16 Luật Báo chí (2016) quy định: Cơ quan báo chí là cơ quan

ngôn luận của “cơ quan của Ðảng, cơ quan Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp, tổ chức tôn giáo từ cấp tỉnh hoặc tương đương trở lên, hoạt động hợp pháp theo quy định của pháp luật Việt Nam.”

Đối với nhiều nước phương Tây, báo chí là hoạt động thu thập, đánh giá, sáng tạo và trình bày tin tức, thông tin Giá trị của báo chí xuất phát từ mục đích của nó, đó là cung cấp cho công dân thông tin họ cần để đưa ra quyết định tốt nhất có thể về cuộc sống của họ, cộng đồng của họ, xã hội của

họ và chính phủ của họ Báo chí có một khả năng khác thường là hoạt động

như một cơ quan giám sát đối với những người mà quyền lực và vị trí của họ ảnh hưởng nhiều nhất đến công dân Báo chí cũng là tiếng nói của công dân

Kovach và Rosenstiel viết trong tác phẩm của họ "The Elements of

Journalism" (tạm dịch "Các yếu tố của báo chí"): "Báo chí thực hiện vai trò

một người giám sát quyền lực độc lập, có nghĩa là thay mặt cho nhiều người trông nom những người có quyền lực trong xã hội để bảo vệ chống lại chế

Theo Quyết định số 10/2007/QĐ-TTG của Thủ tướng Chính phủ: Hệ thống ngành kinh tế ở nước ta có 21 nhóm ngành, trong đó báo chí thuộc nhóm ngành Thông tin và Truyền thông

1.3 Hoạt động kinh tế của cơ quan báo chí

1.3.1 Khái niệm “Hoạt động kinh tế báo chí”

Theo Nguyễn Gia Quý (2009), “Kinh tế báo chí” là cách tổ chức hoạt động báo chí sao cho đạt hiệu quả kinh tế cao nhất, đem lại lợi nhuận cho cơ quan báo chí, đảm bảo cho sự tồn tại và phát triển của tờ báo, nâng cao đời sống người làm báo, đồng thời đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước Ngoài ra, “Kinh tế báo chí” còn được hiểu theo nghĩa thứ hai,

là báo chí tham gia làm kinh tế trong khuôn khổ pháp luật quy định

Như vậy, nhìn chung, hoạt động kinh tế báo chí là thuật ngữ để chỉ một ngành kinh tế cụ thể trong một nền kinh tế Trong hoạt động kinh tế báo

chí, các cơ quan báo chí sẽ cung cấp những sản phẩm báo chí, thông qua các dịch vụ truyền thông báo chí, quảng cáo và tin nhắn, cũng như thực hiện những hoạt động kinh tế khác trong khuôn khổ pháp luật cho phép nhằm duy trì và phát triển sự nghiệp của đơn vị mình

1.3.2 Đặc điểm của kinh tế báo chí

Xã hội ngày nay đang hình thành một nền kinh tế báo chí Hai chỗ dựa chủ yếu cho nền kinh tế báo chí hiện nay là sản phẩm hàng hoá báo chí

và dịch vụ quảng cáo trên các phương tiện báo chí

Hàng hoá là một thuộc tính của báo chí Sản phẩm báo chí cũng là một loại hàng hoá, có đầy đủ các thuộc tính vốn có của hàng hoá Các tin tức mà báo chí đưa tin đều là sản phẩm của lao động, bao gồm cả lao động chân tay

và lao động trí óc Sản phẩm tin tức được sản xuất với mục đích trao đổi, và được trao đổi thường xuyên, liên tục trên diện rộng, mang tính công khai trong cộng đồng đông đảo người Trong quá trình trao đổi sản phẩm, những người làm báo, nhà truyền thông,… đóng vai trò là chủ thể trao đổi Sản phẩm tin tức có giá trị và giá trị sử dụng Giá trị của tin tức báo chí rất đa dạng: chính trị, văn hoá, kinh tế xã hội,… cả trên phạm vi cá nhân và cộng đồng Giá trị sử dụng của tin tức báo chí thông thường có tính thời sự, càng nhiều người sử dụng thì giá trị sử dụng càng cao Giá cả và giá thành của tin tức báo chí có đặc thù riêng: thường giá cả bán dưới giá thành Mặt khác, mối quan hệ giữa giá cả và giá thành của tin tức báo chí cũng rất phức tạp

Trong xã hội hiện đại, thông tin trở thành một “nhu yếu phẩm” không thể thiếu, người ta cần rất nhiều loại thông tin thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau

và sẵn sàng chi trả để được đáp ứng nhu cầu này Bên cạnh đó, nền kinh tế tăng trưởng với tốc độ ngày càng nhanh kéo theo nhu cầu ngày càng lớn về quảng cáo nhằm đưa hàng hoá, dịch vụ tới gần hơn với người tiêu dùng Có nhiều hình thức quảng cáo thông qua báo chí, như các bài viết PR thương hiệu, banner quảng cáo trên báo chí,… Sản phẩm dịch vụ mà báo chí cung

cấp là cơ hội để các nhà quảng cáo, doanh nghiệp tiếp cận công chúng Vì lí

do đó, thị trường quảng cáo cũng là một trong những đặc điểm cơ bản của kinh tế báo chí, ảnh hưởng trực tiếp tới toàn bộ hoạt động của ngành này

1.3.3 Tác động hai mặt của kinh tế báo chí

Nói về khía cạnh tích cực, sự phát triển kinh tế báo chí trước hết mang lại nguồn lực tài chính rất quan trọng cho các cơ quan thông tấn báo chí Điều này đảm bảo cho sự phát triển bền vững, tăng cường cơ sở vật chất, đổi mới thiết bị kỹ thuật công nghệ, mở mang thêm các nguồn thông tin, tài liệu cũng như nâng cao chất lượng công tác đào tạo chuyên môn cho đội ngũ những người làm báo Tức là, kinh tế báo chí đóng vai trò làm động lực phát triển sự nghiệp cho cơ quan báo chí Các tờ báo cũng đóng góp với Nhà nước thông qua thuế giá trị gia tăng và thuế lợi tức, từ đó thúc đẩy sự phát triển kinh tế xã hội của đất nước Thêm vào đó, sự phát triển của các cơ quan báo chí cũng tạo điều kiện để các toà soạn có thể tổ chức thêm nhiều hoạt động

xã hội, nhất là việc khuyến học và các công tác thiện nguyện

Việc cung cấp các dịch vụ quảng cáo thông qua báo chí cũng mang lại nhiều lợi ích đáng kể Trước hết, nó là một phương án tối ưu giúp tăng chỉ

số phát hành và mở rộng diện quan tâm của công chúng Vì quảng cáo đem lại nguồn thu đáng kể cho các cơ quan báo chí, các tờ báo thông thường sẽ giảm giá bán báo xuống thấp hơn giá thành Điều này giúp bạn đọc hưởng lợi từ việc mua được những tờ báo với giá cả hợp lý, giúp làm tăng doanh số bán báo và mở rộng diện tiếp cận thông tin của công chúng Mặt khác, quảng cáo thông qua báo chí cũng là cầu nối gắn kết doanh nghiệp với công chúng: giúp công chúng tiếp cận đa dạng sản phẩm, dịch vụ cũng như giúp các doanh nghiệp nắm bắt thị hiếu người tiêu dùng tốt hơn

Tuy nhiên, kinh tế báo chí cũng tồn tại các mặt trái của nó, mà nổi cộm lên nhất là sự biến tướng kinh tế báo chí thành thương mại hoá báo chí Thương mại hoá báo chí được biểu lộ qua sự xuất hiện của các sản phẩm báo

chí thuần tuý hàng hoá, chỉ quan tâm tới lợi nhuận mà bỏ mặc, phớt lờ chức năng thông tin, tuyên truyền hoặc coi chức năng thông tin, tuyên truyền như

vỏ bọc cho hoạt động kinh tế Ở nước ta, Chỉ thị 08/CT-TƯ (31/3/1992) của Ban Bí thư Trung ương Đảng, lần đầu đề cập đến vấn đề thương mại hoá báo chí, tức báo chí chạy theo lợi nhuận đơn thuần khá nặng nề, dẫn tới đua nhau đăng, phát những tin bài, hình ảnh giật gân, câu khách, giật tít quá đà, có khi sai sự thật Đây là một hiện tượng cần được nghiêm túc nhìn nhận và lên án

Nói tóm lại, khi thực hiện các hoạt động kinh tế báo chí, các cơ quan thông tấn báo chí cần phải xác định rõ giới hạn của mình để không biến kinh

tế báo chí thành thương mại hoá báo chí theo định hướng tiêu cực, làm mất

đi mục đích tôn chỉ thuần tuý của hoạt động báo chí

CHƯƠNG II: THỰC TIỄN HOẠT ĐỘNG KINH TẾ CỦA

CƠ QUAN BÁO CHÍ HIỆN NAY VÀ MỘT SỐ VÍ DỤ CỤ THỂ

Từ việc khái quát một số vấn đề lí luận có liên quan, ở chương II của bài tiểu luận, sinh viên tiến tới xem xét một số hình thức hoạt động kinh tế của các cơ quan báo chí trên thế giới và ở Việt Nam, từ đó đưa ra sự so sánh

và nhận xét thực trạng hoạt động kinh tế báo chí ở Việt Nam hiện nay Cùng với đó, sinh viên cũng phân tích một số ví dụ cụ thể để đánh giá mức độ hiệu quả của các hoạt động kinh tế báo chí này

Trước hết, cần thiết phải điểm qua một vài hình thức hoạt động kinh

tế báo chí phổ biến trên thế giới và ở Việt Nam, các ví dụ phân tích sẽ được trình bày song song trong quá trình này

2.1 Doanh thu từ các sản phẩm hàng hoá báo chí

2.1.1 Báo điện tử có tính phí

Vào thời đại của số hóa và Internet, báo chí không thể tránh được yêu cầu phải chuyển sang nền tảng số và lên Internet Nhiều tờ báo, ngay cả những tờ có lịch sử lâu đời, đã phải đình bản báo giấy để chỉ hoạt động trên

các nền tảng trực tuyến Việc thu phí người đọc báo điện tử chính là một

thành phần trong nền kinh tế báo chí số

Theo số liệu thống kê của công ty truyền thông toàn cầu FIPP, quý IV/2020, thế giới có 6 tờ báo có số lượng thuê bao online hơn 1 triệu người, đứng đầu là The New York Times (Mỹ) với 6,1 triệu người, kế đó là The Washington Post (Mỹ) 3 triệu người, The Wall Street Journal (Mỹ) 2,3 triệu người, The Informer (Úc) 2,1 triệu người, Financial Times (Mỹ) 1,1 triệu người và 1 (Mỹ) 1 triệu người

Bây giờ, khi vào những tờ báo lớn như The New York Times, The Washington Post , độc giả chỉ có thể đọc được trang chủ với các tựa đề nội dung Khi click vào một nội dung nào đó, độc giả sẽ được dẫn đến bài viết

ấy nhưng xuất hiện thông báo đề nghị đăng nhập (nếu đã là thuê bao) hay đăng ký để thành thuê bao Với những tờ báo "có tiếng tăm", cách thức

thường làm của họ là dựng bức tường thu phí cứng (hard paywall), buộc

người muốn đọc bất cứ nội dung nào đều phải đăng ký thành thuê bao trả

phí Ngoài ra còn có một hình thức khác bớt cứng rắn hơn là hình thức thu

phí có đo lường (metered paywall), cho phép đọc một lượng nội dung nhất

định trên báo, khi quá số lượng này thì phải đăng ký mới được đọc tiếp Đa

The Wall Street Journal

The Informer Financial

Thống kê quý IV/2020

số lượng thuê bao online (triệu người)

số báo ở Mỹ áp dụng hình thức có đo lường Bên cạnh đó cũng có những tờ

báo áp dụng hình thức thu phí có giới hạn, tức là chỉ dựng rào cản với các

tin bài "độc quyền" mà chỉ những thuê bao trả phí mới được tiếp cận Nhiều

tờ báo Mỹ hiện nay cung cấp đa dạng tùy chọn cho người đọc Độc giả có thể trả phí đọc hằng tuần, hằng tháng hay cả năm Mỗi đối tượng áp dụng mức thu phí riêng Chẳng hạn, The New York Times tính phí rẻ hơn rất nhiều cho sinh viên, giáo viên; và giá cho sinh viên chỉ bằng một nửa của giáo viên Bloomberg thì có giá đặc biệt cho sinh viên cho tới khi tốt nghiệp

Ở Việt Nam, việc thu phí báo điện tử chỉ mới ở giai đoạn đầu triển khai chứ chưa phát triển như ở một số quốc gia khác Báo điện tử đầu tiên ở Việt Nam thu phí là VietnamPlus của Thông tấn xã Việt Nam, áp dụng từ năm 2018 - người đọc trả phí để đọc một số ít bài chọn lọc hằng ngày Các bài viết thu phí của VietnamPlus có nội dung phân tích chuyên sâu, phỏng vấn độc quyền do tòa soạn tự sản xuất, hoặc dịch lại theo nhượng quyền của các đơn vị báo chí lớn trên thế giới Những nội dung đó tập trung vào 4 mảng chính: chính trị - xã hội, thế giới, kinh tế - công nghệ và văn hóa - thể thao Các bài viết được phân tích dưới góc nhìn đa chiều, có nhiều thông tin mang tính độc quyền do các phóng viên thường trú ở nước ngoài cung cấp Mức phí khoảng 5.000 đồng/tin tức, hoặc chi phí với các gói xem tin tức độc quyền ở các mức như 10.000 đồng/7 ngày; 30.000 đồng/30 ngày hay 50.000 đồng/60 ngày Việc thu phí được thực hiện thông qua các nền tảng thanh toán ViettelPay, Bank Plus, thẻ ATM của hơn 40 ngân hàng trong nước, các loại thẻ quốc tế như Visa, Master Card, JCB, American Express

Theo quan điểm của sinh viên, mặc dù nền báo chí Việt Nam chỉ mới bắt đầu triển khai và chưa đạt được khoản thu đáng kể từ báo điện tử thu phí, nhưng đây chắc chắn là một bước khởi đầu quan trọng và tất yếu cho sự phát triển bền vững của nền báo chí Việt Nam trong tương lai

2.1.2 Báo in xuất bản

Báo in có thể được coi là nguồn thu đầu tiên và truyền thống nhất của các cơ quan báo chí Trong quá khứ, khi báo in đang ở trong thời đại hoàng kim của nó, có không ít toà soạn trên thế giới đã đạt được doanh thu đáng ngưỡng mộ nhờ phát hành các ấn phẩm báo chí, nhật báo hằng ngày Điển hình, trước đây The Independent của Anh từng đạt mức phát hành kỷ lục với hơn 420.000 bản/ngày; New York Times của Mỹ có khi đạt con số mơ ước hơn 1 triệu bản phát hành tại Nhật; hay nhật báo hàng đầu của Nhật Bản Yomiuri Shimbun với lượng xuất bản lớn nhất thế giới với gần 10 triệu bản/ngày cho số buổi sáng, Số lượng phát hành khổng lồ đó đã đem về cho các toà soạn những mức doanh thu cao ngất ngưởng

Tuy nhiên đó là câu chuyện của nhiều năm về trước Hiện nay, không khó để nhận ra xu hướng chung đang diễn ra trên toàn thế giới rằng, trong thời đại công nghệ thông tin bùng nổ, báo in đang đứng trước sự cạnh tranh quyết liệt hơn bao giờ hết với các loại hình báo chí khác, thậm chí giữa chính các báo in với nhau, để tìm được chỗ đứng trong lòng độc giả và tồn tại trong nền kinh tế toàn cầu khó khăn Thậm chí, nhiều toà soạn không tìm được giải pháp cứu cánh, đã buộc phải khai tử bản báo giấy của mình

Năm 2016, The Independent là nhật báo lớn đầu tiên của Anh ngừng xuất bản báo giấy kể từ năm 1995 đến nay Đây là sự kiện gây chấn động trong làng báo chí thế giới, đặc biệt với các tòa soạn báo in Thế nhưng, với các chuyên gia nghiên cứu thì đây là xu thế khó tránh trong sự phát triển của truyền thông thế giới Nhiều tờ báo và tạp chí lớn của Mỹ như tờ CS Monitor hay US News & World Report và thậm chí là The New York Times cũng chung cảnh ngộ Giữa dòng chảy chung của toàn thế giới, nền công nghiệp báo giấy của Việt Nam cũng gặp những trở ngại tương tự khi phải đối mặt với sự sụt giảm mạnh số lượng phát hành các ấn phẩm báo in trong những năm gần đây, đặc biệt là từ khi đại dịch COVID-19 bùng nổ trên cả nước

Từ những điều đã phân tích như trên và từ những dẫn chứng được nêu

cụ thể, có thể kết luận rằng mặc dù vẫn đem lại nguồn thu cho các cơ quan báo chí ở một mức độ nào đó, báo in hiện nay đã không còn là hoạt động kinh tế báo chí được ưa chuộng nhiều như trước kia, và các cơ quan báo chí trên thế giới và cả ở Việt Nam cũng dần tìm kiếm nguồn thu của mình ở các hình thức khác thay vào đó

thế giới CNN tự đặt cho mình một danh xưng rất độc đáo, đó là “một trong

những công ty kinh doanh tin tức lớn nhất và có hiệu quả nhất trên toàn thế giới.” Và trong suốt quá trình xây dựng và phát triển, CNN đã làm được điều

đó Đài truyền hình CNN đã khéo léo biến tin tức thành những sản phẩm khác nhau - chủ yếu phát triển ở các lĩnh vực: mạng lưới truyền hình, phát thanh, lĩnh vực tin tức và Internet; rồi kinh doanh nguồn tin tức đó trên toàn thế giới Mỗi năm CNN đã thu về hàng tỷ USD từ tin tức, lợi nhuận của CNN liên tục tăng Chỉ riêng năm 2000, CNN đã thu về 1,4 tỉ USD từ tin tức Từ năm 2004, mức tăng trưởng bình quân hàng năm của đế chế truyền hình CNN ở mức 20% Tính đến tháng 2/2015, CNN hiện có mặt tại khoảng 96.289.000 hộ gia đình thông qua truyền hình cáp, vệ tinh và viễn thông ở Hoa Kỳ Từ đó đến nay, lợi nhuận mỗi năm tăng từ 200 triệu USD lên hơn

400 triệu USD

Bên cạnh đó, một đế chế khổng lồ khác không thể không nhắc tên, đó chính là BBC - thông tấn xã quốc gia của Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc

Ireland Các sản phẩm của BBC bao gồm các chương trình và thông tin trên truyền hình (TV), trên đài phát thanh và trên Internet Nguồn thu chính để

cung cấp cho BBC là thông qua giấy phép truyền hình, với giá 145.50 bảng

mỗi năm cho mỗi hộ gia đình kể từ tháng 4/2010 Cần có giấy phép để được nhận sóng trên khắp Vương quốc Anh, Quần đảo Channel và Isle of Man Một điều đặc biệt cần lưu ý, đó là lệ phí giấy phép được phân loại là thuế và việc trốn thuế là một tội hình sự Trốn phí bản quyền cũng là việc làm có thể

bị truy tố tại toà án Phương pháp thu phí mang tính "ràng buộc" này, mặc

dù từng gặp phải những chỉ trích và ý kiến trái chiều, nhưng thực sự đã góp phần vào việc ổn định doanh thu cho hãng thông tấn BBC Một phần khoản phí thu được từ lệ phí truyền hình sử dụng để gây quỹ cho các dịch vụ radio,

TV và các dịch vụ trực tuyến khác của BBC Khoảng 1/4 lợi nhuận của BBC đến từ lệ phí thương mại của BBC Worldwide Ltd., từ việc bán các chương trình truyền hình và các dịch vụ khác ra nước ngoài và từ hệ thống tin tức quốc tế 24/7 bằng tiếng Anh BBC World News và BBC.com Theo Báo cáo thường niên năm 2013/14 của BBC, tổng thu nhập của hãng thông tấn này

là 5 tỷ bảng Anh (5,066 tỷ bảng Anh), trong đó có 3.726 tỷ bảng Anh trong phí giấy phép truyền hình thu được từ các chủ hộ gia đình và 72,1 triệu bảng

từ thu nhập khác, chẳng hạn như thu tiền thuê và tiền bản quyền từ các chương trình phát sóng ở nước ngoài

2.2 Doanh thu từ quảng cáo trên báo chí

Quảng cáo trên báo chí xuất hiện từ sớm, là kiểu quảng cáo đầu tiên

mà các công ty nghĩ đến trong các chiến dịch quảng cáo Vào thế kỷ XX, doanh thu từ quảng cáo vẫn chiếm khoảng 75% ngân sách cho hầu hết các

tờ báo hàng ngày Các tờ báo trên thế giới chỉ tính giá “danh nghĩa” với các độc giả đăng ký theo dõi tờ báo nhằm nỗ lực xây dựng một lượng lớn công chúng cho các nhà quảng cáo Tuy nhiên, khi quảng cáo giảm, các tờ báo bắt đầu tính giá ngày càng cao đối với các độc giả đăng ký, và sau đó bắt đầu

tính phí cho các đăng ký trực tuyến vào những năm đầu thế kỷ XXI Các tờ báo bắt đầu coi doanh thu của độc giả là hy vọng cuối cùng để tồn tại trong kinh doanh Điều này phản ánh một xu hướng lớn là các nền báo chí trên thế giới đang chứng kiến sự giảm mạnh lượng quảng cáo do chuyển đổi nguồn doanh thu sang các sản phẩm báo chí, phát thanh – truyền hình có tính phí

Điển hình là ở Mỹ, dữ liệu của Trung tâm Nghiên cứu Pew cho thấy rằng năm 2020 là năm đầu tiên ngành báo chí Hoa Kỳ kiếm được nhiều tiền hơn từ việc phát hành ấn phẩm báo chí (kể cả báo giấy và báo điện tử) hơn

là từ quảng cáo Cũng theo Trung tâm Nghiên cứu Pew, trong tương lai, các

tờ báo lớn và thành công về tài chính (New York Times, Washington Post, v.v.) sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào phát hành kỹ thuật số để có doanh thu hơn

là quảng cáo Biểu đồ bên dưới phản ánh xu hướng sụt giảm doanh thu đến

từ quảng cáo trên báo chí tại Hoa Kỳ kể từ những năm 2000 trở về sau

Nguồn dữ liệu: Hiệp hội Báo chí Hoa Kỳ và Trung tâm Nghiên cứu Pew;

Tính toán bởi: Viện Doanh nghiệp Hoa Kỳ

Tuy nhiên, như đã phân tích ở trên, các hình thức thu phí sản phẩm báo chí ở Việt Nam chỉ mới bắt đầu được giới thiệu và chưa phát triển đáng

kể, vì thực tế là các cơ quan báo chí ở Việt Nam không được xem hoàn toàn như các doanh nghiệp “bán thông tin” như ở một số nước phương Tây khác Thế nên, trong khi ngày càng nhiều toà soạn trên thế giới kiếm tiền trực tiếp

từ độc giả, thì hầu như các toà soạn và đài truyền hình ở Việt Nam vẫn trông chờ có được khoản thu từ việc cung cấp các dịch vụ quảng cáo Đến nay, nguồn thu từ quảng cáo của các cơ quan báo chí, đài truyền hình ở Việt Nam

đã tăng nhiều lần so với trong quá khứ, đạt được hàng trăm tỷ USD mỗi năm Theo con số thống kê gần đây, riêng thu từ quảng cáo, truyền hình Việt Nam

và truyền hình thành phố Hồ Chí Minh mỗi năm đã thu được trên 1.300 tỷ đồng Trên 20% số đó được dùng trở lại để đầu tư, bước đầu cải thiện nguồn tài chính cho hoạt động sản xuất chương trình

Có nhiều loại quảng cáo khác nhau Sau đây là một số loại hình quảng cáo trên báo chí phổ biến nhất trên thế giới và ở Việt Nam

2.2.1 Quảng cáo trên báo in

Quảng cáo trên báo giấy là một phương thức quảng cáo truyền thống, với lượng phát hành lớn, đều đặn mỗi ngày, vừa rẻ cho người dùng mà cũng

rẻ cho người muốn quảng cáo, nhưng vẫn đảm bảo phạm vi tiếp xúc rộng, nội dung tập trung,… Đặc biệt, trong báo giấy còn được phân ra làm 3 loại hình như sau

Đầu tiên là quảng cáo bằng banner Với loại hình quảng cáo này, các toà soạn xuất bản báo giấy sẽ cho phép các doanh nghiệp đặt banner quảng cáo trên đầu các trang báo, chân trang hoặc hai bên thân của báo Thứ hai là quảng cáo theo kiểu "rao vặt" Các nội dung quảng cáo thường xuất hiện dưới dạng các mẩu tin ngắn về thông tin tuyển dụng hay mua bán nhà đất,… Các báo sẽ dành một trang hoặc một mục riêng để đăng tải tất cả các thông tin rao vặt lên Cuối cùng là quảng cáo theo kiểu viết bài PR Đây là loại hình quảng cáo báo chí khá chuyên sâu, bởi nó được truyền tải dưới dạng các bài viết, không chỉ cung cấp thông tin quảng cáo mà còn chứa các nội dung cần

thiết, bổ ích cho người đọc Nhờ vậy mà chất lượng quảng cáo được nâng cao, tạo thiện cảm, nâng cao uy tín doanh nghiệp trong mắt người đọc

Hiện nay, quảng cáo trên báo in mặc dù không còn chiếm thế “thượng phong” như trước do chịu sự cạnh tranh gay gắt với các hình thức quảng cáo trên những loại hình báo chí khác và quảng cáo trên mạng xã hội, song không thể phủ nhận nó vẫn giữ một vai trò nhất định trong việc góp phần ổn định kinh tế báo chí, đem lại nguồn thu cho các toà soạn

2.2.2 Quảng cáo trên báo điện tử

Các hình thức quảng cáo trên báo điện tử cũng tương tự như quảng cáo trên báo in, bao gồm quảng cáo bằng banner, bài viết PR thương hiệu,… Thêm vào đó, báo điện tử còn cung cấp thêm một số dịch vụ khác ưu việt hơn báo giấy, đó là quảng cáo text link, text box, TVC, tài trợ chuyên mục, quảng cáo qua video, Điểm mạnh của quảng cáo trên báo điện tử đó là có thể gắn backlink dẫn về website chủ của doanh nghiệp nhằm tăng lượng truy cập cho web, đồng thời thu hút người xem đến với doanh nghiệp nhiều hơn

Hình thức quảng cáo này ngày càng phát triển và vượt lên so với các hình thức quảng cáo trên báo chí truyền thống khác, do sự tiện lợi, tiếp cận được đông đảo công chúng và giá cả phải chăng Giám đốc điều hành của Financial Times, John Ridding cho biết doanh thu từ quảng cáo trên báo điện

tử của Financial Times hiện nay (vào thời điểm những tháng đầu năm 2021) lớn hơn gấp hơn ba lần quảng cáo trên báo in Ông cũng tiết lộ doanh thu quảng cáo kỹ thuật số tại Financial Times đã tăng 30% vào năm 2020 và vượt qua báo in trong quý cuối cùng của năm Cùng khoảng thời gian đó, doanh thu quảng cáo điện tử tại Reach PLC - nhà xuất bản tin tức thương mại lớn nhất của Vương quốc Anh, đã tăng 35% so với cùng kỳ năm ngoái

từ ngày 8/12/2020 đến ngày 25/4/2021 Các dữ liệu cho thấy xu hướng quảng cáo trên báo điện tử dần chiếm phần trăm doanh thu cao hơn so với quảng cáo trên báo giấy

2.2.3 Quảng cáo trên truyền hình

Quảng cáo trên truyền hình là một loại hình quảng cáo khá phổ biến xuất hiện từ những năm 50 của thế kỉ XX Bằng cách xen kẽ vào các chương trình truyền hình như gameshows, phim ảnh, bản tin, thời sự; quảng cáo trên truyền hình là cách khiến cho người xem tiếp nhận quảng cáo một cách thụ động mà hiệu quả Một số hình thức quảng cáo trên truyền hình phổ biến hiện nay được các tổ chức và doanh nghiệp lựa chọn có thể kể đến như sau

Đầu tiên là quảng cáo bằng TVC (Television Commercial) TVC là một loại hình quảng cáo bằng video, giới thiệu về các sản phẩm thương mại hay một sự kiện nào đó được phát sóng trên truyền hình TVC thường được các nhà đài phát xen kẽ vào trước, giữa hoặc sau nội dung chính của một chương trình; với thời lượng thông thường là 15 giây - 30 giây - 45 giây

Thứ hai là quảng cáo bằng Pop-up Quảng cáo được chạy song song cùng với chương trình và ở phía dưới màn hình; vì vậy có thể được quảng cáo trực tiếp trong chương trình mà không phải gián đoạn, cắt cảnh

Thứ ba là quảng cáo bằng Logo Các đài truyền hình cho phép doanh nghiệp đặt logo trong trường quay của chương trình hoặc chèn logo tại góc màn hình khi chương trình đang phát sóng

Thứ tư là chạy chữ, panel bên dưới màn hình trong khi đang phát các chương trình

Thứ năm là quảng cáo thông qua các chương trình tư vấn tiêu dùng,

tự giới thiệu doanh nghiệp Đây là hình thức quảng cáo có thời lượng dài, cung cấp đầy đủ chi tiết thông tin sản phẩm, dịch vụ của doanh nghiệp Khách hàng sẽ nắm được nhiều thông tin hơn và cũng là một lợi thế so với quảng cáo bằng TVC hay Panel

Các loại hình quảng cáo thông qua truyền hình đã và đang đóng góp một phần đáng kể vào doanh thu của các cơ quan báo chí, các đài truyền

hình, thúc đẩy sự phát triển ổn định của nền kinh tế báo chí Ở Việt Nam, theo nguồn tin từ Bộ Thông tin và Truyền thông, VTV dẫn đầu các đài truyền hình về doanh thu quảng cáo trong năm 2018 Cụ thể, tổng doanh thu của VTV năm 2018 là 5.000 tỷ đồng, thì có tới 4.982 tỷ đồng là doanh thu quảng cáo Đứng thứ nhì là Đài Phát thanh - Truyền hình Vĩnh Long với tổng doanh thu 1.912 tỷ đồng, trong đó có 1.650 tỷ đồng là doanh thu quảng cáo Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh đứng thứ 3 với mức tổng doanh thu 1.339 tỷ đồng, trong đó có 1.262 tỷ đồng đến từ quảng cáo Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV) đứng thứ 4 với tổng doanh thu 1.146 tỷ đồng, trong đó có

644 tỷ đồng quảng cáo

2.2.4 Tổng kết

Nhìn chung, nền báo chí trên toàn thế giới đang chứng kiến sự sụt giảm đáng kể đến từ doanh thu quảng cáo Tạp chí Forbes dẫn chứng trong một bài viết của mình về báo cáo của BIA Advisory Services (một đơn vị chuyên theo dõi chi tiêu quảng cáo trên các phương tiện truyền thông địa phương, bao gồm báo chí), theo đó BIA cập nhật số liệu như sau: vào tháng

7, BIA ước tính các tờ báo địa phương tạo ra 6,7 tỷ USD quảng cáo trên báo

in và 3,9 tỷ USD khác từ quảng cáo kỹ thuật số Những con số này tiếp tục một chuỗi tụt dốc trong đó quảng cáo trên báo in giảm nhanh hơn kỹ thuật

số Đến năm 2025, BIA dự báo doanh số bán quảng cáo báo in trên báo địa phương sẽ giảm thêm xuống còn 5,0 tỷ USD, và trong khi doanh số quảng cáo kỹ thuật số sẽ tăng lên 4,5 tỷ USD thì tổng doanh thu sẽ giảm từ 11,7 tỷ USD năm 2021 xuống còn 8,4 tỷ USD vào năm 2025

Xu hướng đi xuống của doanh thu quảng cáo trên báo chí được cho là cũng đang và sẽ diễn ra ở nhiều nước trên thế giới, trong đó Việt Nam cũng không hề ngoại lệ Điều này đặt ra một yêu cầu là các cơ quan thông tấn báo chí cần đặt sự chú tâm của mình vào độc giả và đầu tư cho nội dung của bài viết nhiều hơn nhằm phát triển các sản phẩm và dịch vụ báo chí có thu phí,

cũng như tìm kiếm các hoạt động khác để thúc đẩy nền kinh tế báo chí thay

vì chỉ trông chờ vào nguồn thu quảng cáo như trước kia Chính vì vậy, trong mục tiếp theo của bài tiểu luận, sinh viên đề cập tới một số hình thức khác của thực hiện nền kinh tế báo chí

2.3 Một số hình thức khác của thực hiện kinh tế báo chí

2.3.1 Xã hội hoá truyền hình

Trên thế giới, quá trình xã hội hoá sản suất các chương trình truyền hình đã diễn ra cách đây hàng chục năm Còn ở Việt Nam, quá trình này diễn

ra muộn hơn nhưng hiện đang phát triển một cách mạnh mẽ trong hệ thống các đài truyền hình cả nước Xã hội hóa sản xuất các chương trình truyền hình là việc huy động các nguồn lực sáng tạo và vật chất từ các tổ chức, đơn

vị, cá nhân ngoài đài truyền hình tham gia vào quá trình sản xuất các chương trình truyền hình, để giảm bớt áp lực cho các đài truyền hình cả về nhân lực

và các phương tiện kỹ thuật Đây là một xu hướng tất yếu để huy động nhiều nguồn lực xã hội vào việc sản xuất chương trình, tăng thêm sức sống, tính

đa dạng, phong phú về nội dung các chương trình truyền hình

Trên thực tế, ở Việt Nam, một số đơn vị như: Đài Truyền hình Việt Nam, thành phố Hồ Chí Minh… nhờ đẩy mạnh công tác xã hội hoá mà đã tự cân đối được kinh phí cho toàn bộ hoạt động của mình Ở Đài Truyền hình Việt Nam, rất nhiều chương trình đã ra đời với sự hợp lực của các công ty ngoài ngành, đặc biệt là các chương trình giải trí như: Ai là triệu phú (phối hợp với E- media), Khởi nghiệp, Chuyện lạ Việt Nam (phối hợp với Power) Chương trình "Nhà nông đua tài" với kinh phí tổ chức thực hiện là do các cấp hội nông dân Việt Nam huy động, truyền hình chỉ trả chi phí cho ekip sản xuất Các chương trình "Chiếc nón kỳ diệu", "Hãy chọn giá đúng",

"Đường lên đỉnh Olimpia" và ngay cả các chương trình tuyên truyền chính trị như "Người đương thời" "Vì người nghèo" đều được sản xuất từ một phần kinh phí của các doanh nghiệp tài trợ

Ngoài ra, khi thực hiện xã hội hoá truyền hình, các nhà đài còn nhận được sự đóng góp năng lực chất xám ngoài xã hội trong việc sản xuất các chương trình, hay nói cách khác là xã hội hoá nguồn tin từ đội ngũ cộng tác viên để xây dựng nội dung chương trình truyền hình phong phú hơn Thêm vào đó, việc tích cực khai thác nguồn tin, bài có chất lượng của đội ngũ cộng tác viên đã phản ánh khuynh hướng thu hút nguồn nhân lực của các đài truyền hình hiện nay Phương án này đã tiết kiệm được cho nhà đài một khoản kinh phí không nhỏ nhờ cắt giảm các khoản đầu tư dành cho việc đi lại của phóng viên, vận chuyển máy móc thiết bị tới nơi xảy ra sự kiện

2.3.2 Quảng cáo các bài báo điện tử của toà soạn thông qua công cụ tìm kiếm và những nền tảng mạng xã hội

Ở nước ngoài có rất nhiều các trang giới thiệu tin tức, ví như Google News, Microsoft News, Apple News, Flipboard Các trang này sẽ lấy title

và một vài câu mở trong bài báo ban đầu để đăng tải lên website của mình Khi độc giả nhìn thấy những bài báo đó và ấn đọc, trang web sẽ dẫn về link bài báo gốc, nơi toà soạn cho phép đọc một lượng nội dung nhất định của bài báo và yêu cầu đăng ký trả phí nếu muốn đọc những phần tiếp theo Đây là những website có độ phủ sóng tương đối lớn nên những bài báo được quảng cáo tại đây thường tiếp cận nhiều độc giả hơn và từ đó thu hút nhiều lượt click đọc Hầu như các báo đều muốn được tận dụng thể loại quảng cáo này

vì nhờ nó mà lượng người đọc tăng vọt Thêm vào đó, việc quảng cáo như thế cũng góp phần thôi thúc người dùng trả phí cho những thông tin mà mình muốn theo dõi, từ đó góp phần tăng doanh thu cho các toà soạn

Mặc dù đem lại nhiều lợi ích, song hình thức quảng cáo tin bài này vẫn tồn tại rất nhiều vấn đề, nổi cộm lên nhất là vấn đề bản quyền của title

và những câu mở đầu được trích dẫn, cũng như trong việc ăn chia lợi nhuận giữa bên quảng cáo với các cơ quan báo chí sản xuất tin bài Đây là một điểm

bất lợi trong quá trình hoạt động kinh tế báo chí mà sẽ được làm rõ hơn tron chương III của bài tiểu luận

2.3.3 Làm thêm các nghề “tay trái”

Ngoài tập trung vào phát triển các nội dung thông tin có chất lượng cao, nhiều cơ quan báo chí, đài truyền hình còn có các bộ phận làm thêm một

số dịch vụ, làm theo đơn đặt hàng của các cơ quan, doanh nghiệp như tư vấn truyền thông, tổ chức sự kiện, đánh giá dư luận xã hội về doanh nghiệp, về sản phẩm của doanh nghiệp,…

Nhiều cơ quan báo chí trên thế giới cũng coi tổ chức sự kiện là một chiến lược bền vững nhằm tạo doanh thu từ độc giả Hơn một phần tư các đơn vị xuất bản tin rằng sự kiện là nguồn doanh thu sẽ tăng nhiều nhất trong vài năm tới, thậm chí lên đến 42% cho các đơn vị xuất bản tập trung vào thông tin kinh tế Trang điện tử The Information chuyên sản xuất nội dung cho thị trường ngách, thường tổ chức các sự kiện sang trọng với mức giá tham dự tối thiểu là 1.500 USD Công ty báo chí Hearst UK ở Anh mỗi năm chạy 100 sự kiện thu hút tới 1,3 triệu người tham dự

Bên cạnh đó, nhiều tạp chí đã thực hiện việc cấp phép thương hiệu Cho đến nay, các ấn phẩm của Hearst UK đã có ít nhất 25 thỏa thuận về cấp phép sản phẩm Một tờ báo khác của Mỹ cũng đã tạo ra một dòng sản phẩm

đồ dùng gia đình đa dạng, độc quyền, từ các loại nội thất đến dụng cụ nhà bếp, thảm và ga trải giường

Còn khá nhiều mô hình kinh doanh khác mà các cơ quan báo chí trên thế giới đang áp dụng, từ thương mại điện tử, môi giới dữ liệu, cung cấp dịch

vụ công nghệ thông tin cho đến mô hình đầu tư và thậm chí hoạt động trong lĩnh vực giáo dục, nhắm vào những tệp khách hàng khác nhau với tiềm năng tạo nguồn thu và mức lợi nhuận khác nhau Nền báo chí Việt Nam có thể nhìn vào các ví dụ này và học hỏi một cách có chọn lọc, tìm xem phương

cao hiệu quả các hoạt động kinh tế báo chí Các công việc “tay trái” này sẽ giúp cơ quan báo chí, đài truyền hình tìm kiếm thêm khoản thu nhập Tuy nhiên, không nên quá sa đà vào chúng mà chỉ nên nhìn nhận chúng với tư cách là nguồn thu nhập “kiếm thêm”

2.4 Thực trạng hoạt động kinh tế báo chí ở Việt Nam hiện nay

Nền báo chí Việt Nam bên cạnh việc tập trung vào sản xuất các tin, bài, các chương trình truyền hình phục vụ cung cấp thông tin nhanh chóng, kịp thời tới công chúng, đóng vai trò làm cơ quan ngôn luận của Đảng, Nhà nước, diễn đàn của nhân dân, còn tham gia vào các hoạt động kinh tế khác,

nỗ lực từng bước tiến tới việc tự chủ kinh tế trong tương lai Những nỗ lực của các cơ quan báo chí để thực hiện tự hạch toán chi tiêu và tham gia vào nền kinh tế thị trường thông qua nhiều hình thức đã bước đầu đạt được những thành tựu nhất định, góp phần làm giảm bớt gánh nặng ngân sách cho Nhà nước, đóng góp vào sự phát triển kinh tế xã hội đất nước

Năm 2019, số cơ quan báo chí tự chủ hoàn toàn về kinh phí hoạt động chiếm tỷ lệ 39%; số cơ quan báo chí tự chủ một phần kinh phí hoạt động chiếm tỷ lệ 36% và số cơ quan báo chí được ngân sách nhà nước bảo đảm hoạt động chiếm tỷ lệ 25%

Tổng doanh thu của báo chí in và báo điện tử trong năm 2019 tăng nhẹ 0,5% so với năm 2018, đạt khoảng 4.923 tỷ đồng, trong đó: báo in là 3.508

tỷ đồng, giảm 3,9% so với năm 2018; báo điện tử là 1.415 tỷ đồng, tăng 13,38% so với năm 2018 Doanh thu quảng cáo từ 2 loại hình báo chí này đạt khoảng 2.472 tỷ đồng, tăng 3% so với năm 2018, trong đó: báo in đóng góp 1.227 tỷ đồng, giảm 5,6% so với năm 2018; báo điện tử đóng góp 1.245

tỷ đồng, tăng 13,18% so với năm 2018 Xu hướng này là phù hợp với điều

mà sinh viên đã kết luận ở trên: Doanh thu quảng cáo trên báo điện tử ngày càng chiếm phần trăm nhiều hơn so với doanh thu quảng cáo trên báo giấy