Tài liệu Bài 43: Cấu trúc các loài virut doc

c, Lớp vỏ ngoμivirut chỉ có cấu tạo gồm lõi vμ vỏ capsit có lớp vỏ bọc bao bên ngoμi vỏ capsit, trên có gắn các gai glycôprôtêin Virut trần virut đơn giản Virut có vỏ bọc virut phức tạp

Xin Chμo mõng c¸c thÇy c« vμ c¸c em!

BÖnh Sars

BÖnh AIDS BÖnh cóm gμ

Virut lμ g×?

§Æc ®iÓm chung cña c¸c bÖnh nμy lμ g×?

virut vμ bÖnh truyÒn nhiÔm Ch−¬ng III

CÊu tróc c¸c lo¹i Virut

Bμi 43

Sù ph¸t hiÖn ra virut

ThÝ nghiÖm cña Ivan«pxki (n¨m 1892)

DÞch läc

Nu«i trªn m«i tr−êng th¹ch

NhiÔm vμo l¸

Kh«ng thÊy khuÈn l¹c

Läc qua nÕn läc vi khuÈn

Qua thÝ nghiÖm trªn,

em cã nhËn xÐt g× vÒ

kÝch th−íc cña yÕu tè g©y bÖnh ?

RÊt nhá bÐ, nhá h¬n rÊt nhiÒu so víi kÝch th−íc

cña vi khuÈn.

I §Æc ®iÓm chung cña Virut

1 KÝch th−íc cña virut

→ RÊt nhá bÐ: tõ 10 nm – 100 nm

( 1 nm = 10 -6 mm)

→ ChØ cã thÓ quan s¸t ®−îc d−íi KHV ®iÖn tö

Virut lín nhÊt = 1/10 vi khuÈn E.Coli

Virut nhá nhÊt = 1/100 vi khuÈn E.Coli

Mét sè Virut th−êng gÆp

Virut viªm n·o

Virut d¹i Virut HIV

thuèc l¸ Virut b¹i liÖt Virut HIV Phage T2

Khèi ®a diÖn Khèi cÇu

T¹i sao virut l¹i cã h×nh d¹ng nh− vËy

? H×nh d¹ng cña virut phô thuéc vμo

yÕu tè nμo ?

H×nh d¹ng virut phô thuéc

vμo cÊu t¹o cña virut

3 CÊu t¹o cña Virut

* Virut ®−îc cÊu t¹o gåm

Bé gen cña virut cã thÓ

lμ ADN hoÆc ARN,

1 sîi hoÆc 2 sîi

Bé gen cña sinh vËt nh©n chuÈn lu«n lμ ADN 2 sîi

Bé gen cña virut cã ®iÓm g× sai kh¸c so víi

so víi bé gen cña sinh vËt nh©n chuÈn?

Bé gen (ARN) Bé gen (ADN)

Bé gen cña virut Bé gen cña sinh vËt

nh©n chuÈn

Bé gen (ADN)

a, Lâi (bé gen) cña virut

- Vỏ capsit được cấu tạo từ những đơn vị nhỏ hơn lμ capsome

- Virut cμng lớn, số lượng capsome cμng nhiều

b, Vỏ (capsit) của virut

Vỏ capsit của virut

được cấu tạo như thế nμo?

Capsome

Capsit

Kích thước của virut vμ số lượng capsome có quan

hệ với nhau như thế nμo ?

c, Lớp vỏ ngoμi

virut chỉ có cấu tạo

gồm lõi vμ vỏ capsit

có lớp vỏ bọc bao bên ngoμi vỏ capsit, trên có gắn các gai glycôprôtêin

Virut trần

(virut đơn giản)

Virut có vỏ bọc (virut phức tạp)

Dựa vμo hình trên, hãy cho biết:

Virut có thể có các dạng cấu tạo nμo? Đặc điểm của các dạng cấu tạo

đó?

Axit nuclêic Capsit

Vỏ ngoμi

Gai glycôprôtêin

líp lipit kÐp vμ pr«tªin t−¬ng tù mμng sinh chÊt→ b¶o vÖ virut

Vá ngoμi

Gai glyc«pr«tªin

Virut đã được coi lμ một cơ

thể sống chưa, vì sao?

Virut chưa có cấu tạo tế

bμo nên chưa được gọi lμ

Prôtêin

Hạt virut có cấu tạo

tương đương với loại cấu

trúc nμo trong tế bμo

sinh vật nhân chuẩn?

Víi cÊu t¹o nh− vËy,

ph−¬ng thøc sèng cña virut sÏ nh− thÕ nμo ?

Virut H5N1,virut d¹i…

Virut khoai t©y,cμ chua, thuèc l¸ …

Phag¬ T 2 , T 4 cña E.Coli…

ThÝ nghiÖm cña Ivan«pxki (n¨m 1892)

Trong thÝ nghiÖm cña Ivanopxki, giai ®o¹n nμo cho thÊy râ ph−¬ng thøc sèng cña virut ?

Kh«ng

thÊy mÇm bÖnh

Kh«ng thÊy khuÈn l¹c

C©y vÉn

bÞ bÖnh

DÞch chiÕt NghiÒn

Läc qua nÕn läc vi khuÈn

Virut

Cã thÓ nu«i virut trªn m«i tr−êng nu«i cÊy nh©n t¹o nh− vi khuÈn ®−îc kh«ng?

Kh«ng, b¾t buéc ph¶i nu«i virut trong tÕ bμo sèng

Thí nghiệm của Franken vμ Conrat

Nghiên cứu SGK vμ cho biết, Franken vμ

Conrat đã tiến hμnh thí nghiệm nh− thế nμo?

Tại sao virut phân lập đ−ợc không phải

lμ virut chủng B?

Thí nghiệm nμy nói lên vai trò quyết định của thμnh phần nμo, axit nuclêic hay vỏ Prôtêin ?

Axit nuclêic có vai trò quyết định,

quy định mọi đặc điểm của virut.

Thí nghiệm của Franken vμ Conrat

Việc có thể tách riêng axit nuclêic ra khỏi vỏ Prôtêin thμnh hai chất riêng nh− lμ các hợp chất hoá học; khi trộn lẫn, chúng lại có thể tự lắp ghép trở lại thμnh hạt virut thể hiện tính chất nμo của virut ?

Khi ở ngoμi tế bμo chủ, chúng biểu hiện đặc tính nh− một thể vô sinh hay hữu sinh?

ở ngoμi tế bμo chủ,

virut biểu hiện nh−

một thể vô sinh

Thí nghiệm của Franken vμ Conrat

Khi tồn tại trong tế bμo chủ (nhiễm vμo lá cây), biểu hiện của virut nh− thế nμo?

Chúng biểu hiện nh− một thể

hữu sinh, có thể nhân lên, tạo thế

hệ virut mới có đầy đủ đặc điểm

di truyền của virut ban đầu

Qua thí nghiệm nμy, ta có thể kết luận gì về đặc điểm sống của virut khi chúng tồn tại bên trong hoặc bên ngoμi tế bμo?

→ Kết luận về đặc điểm sống của virut:

ắ ở ngoμi tế bμo chủ, virut biểu

hiện nh− một thể vô sinh

ắ Chỉ khi ở trong tế bμo chủ, virut

mới hoạt động nh− một thể sống.

II Phân loại virut

Dựa trên những kiến thức đã

học, ta có thể phân loại virut

dựa trên những tiêu chuẩn nμo ?

→ Có thể phân loại dựa trên 4 tiêu chuẩn:

1 Căn cứ vμo loại axit nuclêic ( virut ADN, virut ARN)

2 Căn cứ vμo hình dạng (Trụ, khối, hỗn hợp)

3 Căn cứ vμo có hay không có vỏ ngoμi( VR đơn giản, VR phức tạp)

4 Căn cứ vμo tế bμo chủ mμ virut kí sinh( VR ĐV,

VR TV, VR VSV)

virut b»ng c¸ch ®iÒn tõ thÝch hîp vμo chç trèng.

ắ Virut lμ một dạng sống vô cùng đơn giản, không có cấu tạo tế bμo

ắ Virut lμ một dạng sống vô cùng đơn giản, không có cấu tạo tế bμo

ắ Chúng chỉ gồm 2 phần chính: vỏ lμ

Prôtêin vμ lõi lμ Axit nuclêic

ắ Virut sống ……… trong tế bμo

ắ Virut lμ một dạng sống vô cùng đơn giản, không có cấu tạo tế bμo

ắ Chúng chỉ gồm 2 phần chính: vỏ lμ

Prôtêin vμ lõi lμ Axit nuclêic

ắ Virut sống ký sinh bắt buộc trong tế bμo

động vật, thực vật, vi sinh vật… được gọi lμ hạt virut hay virion.

ắ Kích thước của chúng rất nhỏ, trung bình

từ ………

→ Khái niệm về virut

ắ Virut lμ một dạng sống vô cùng đơn giản, không có cấu tạo tế bμo

ắ Chúng chỉ gồm 2 phần chính: vỏ lμ

Prôtêin vμ lõi lμ Axit nuclêic

ắ Virut sống ký sinh bắt buộc trong tế bμo

động vật, thực vật, vi sinh vật… được gọi lμ hạt virut hay virion.

ắ Kích thước của chúng rất nhỏ, trung bình

từ 10- 100 nm

→ Khái niệm về virut

Virut cã ph¶i lμ t¸c nh©n g©y bÖnh cã kÝch th−íc nhá nhÊt

kh«ng?

Virut ch−a phải lμ tác nhân

gây bệnh nhỏ nhất.

Còn có tác nhân nhỏ hơn cả virut nữa đó lμ viroit vμ priôn (Nghiên cứu mục em có biết!)

Vir«it vμ bÖnh do vir«it

Vir«it

(ARN)

BÖnh cñ khoai t©y h×nh thoi

Priôn vμ bệnh do Priôn

PrP bình thường PrP độc

Biến đổi cấu trúc

Cơ chế gây bệnh

Xoắn α Xoắn β

Bệnh bò điên

Xin ch©n thμnh c¶m

¬n c¸c thÇy c« cïng

tÊt c¶ c¸c em häc

sinh!