Bài giảng Dàn dựng chương trình Nghệ thuật tổng hợp

Các phương pháp biên tập chương trình Muốn biên tập chương trình thành công, bạn phải học tập, trải nghiệm thực tế qua mỗi lần các chương trình được tổ chức ở các hội thi, hội diễn, ca

BÀI GI ẢNG

MÔN H ỌC/ MÔ ĐUN: Dàn dựng chương trình Nghệ thuật tổng hợp

( Áp d ụng cho Trình độ trung cấp.)

LƯU HÀNH NỘI BỘ NĂM 2019

L ỜI GIỚI THIỆU

Có một buổi văn nghệ hay chương trình diễn ra tốt, được mọi người khen ngợi tán thưởng đòi hỏi ban tổ chức và người dẫn chương trình phải chuẩn bị dàn dựng chương trình văn nghệ công phu Với những người chuyên nghiệp họ có kinh nghiệm và chuyên môn nên làm cảm thấy nhẹ tênh Nhưng phần đông chúng ta là người tay mơ, còn nhiều khúc mắc cũng như bỡ ngỡ khi đứng ra tổ chức hay dẫn

một chương trình

Các phương pháp biên tập chương trình

Muốn biên tập chương trình thành công, bạn phải học tập, trải nghiệm thực

tế qua mỗi lần các chương trình được tổ chức ở các hội thi, hội diễn, ca múa nhạc,

sự kiện, … Kinh nghiệm tổng hợp được qua thử thách sẽ mang lại kết quả mong muốn, mang lại những ý tưởng, kinh nghiệm cho đơn vị tổ chức của mình, giúp tạo

ra những chương trình có tính nghệ thuật cao

Khi biên tập chương trình, bạn cần:

-Đọc kĩ chủ trương, mục đích của chương trình nghệ thuật đó, xác định chương trình tổ chức với mục đích nào

- Tính toán kinh phí: Kinh phí chính là yếu tố quyết định dẫn đến sự thành công của chương trình, tính toán kinh phí hợp lý sẽ giúp ta định hướng được chương trình phải tổ chức theo hướng nào

- Nên tổ chức xem qua khả năng biểu diễn của diễn viên, đơn vị đó, chọn lọc tiết mục phù hợp, khai thác các bài hát hay, điệu múa đẹp, hợp với cảnh quan, môi trường

- Phải sắp xếp tiết mục hài hòa, hợp lý khi chuyển biến sao cho tránh đối lập

về hình thức, nội dung Phải có tiết mục mở đầu, kết thúc, cao trào, tránh làm chết hoặc cháy chương trình, làm người xem cảm giác hụt hẫng

Phương pháp dàn dựng các chương trình ca múa nhạc

Để tổ chức chương trình văn nghệ thành công, người chịu trách nhiệm dàn dựng phải biết cách tập trung lực lượng để dàn dựng chương trình hiệu quả, bố trí thời gian phù hợp

- Chọn lựa những tiết mục phù hợp với chương trình, biểu hiện được tình cảm, tâm tư với nội dung tiết mục

- Đặc biệt phần phối khí, phối âm cho các tiết mục phải được chú trọng Âm thanh phải vang xa, không rè, … Khi phối bè phải lồng ghép những âm hưởng, mô típ đúng giọng

- Các phần ca, múa nhạc sau khi hoàn chỉnh phải chạy chương trình đê rút kinh nghiệm, chỉnh sửa thiếu sót còn thiếu khi chạy thử Các tiết mục tập thể phải

có đội hình hợp lý, tránh rối loạn đội hình

- Điều chỉnh những cái chưa được cho các chuyên môn, lãnh đạo để đưa ra biện pháp khắc phục, giúp chương trình được tốt hơn và đạt hiệu quả mong muốn

MỤC LỤC

2 Chương 1: Khái quát về chương trình nghệ thuật tổng hợp 03

3 Chương 2: Các hình thức trình bày trong chương trình

4 Chương 3: Kỹ thuật dàn dựng chương trình NTTH 7

Chương 1: Khái quát về chương trình nghệ thuật tổng hợp Thời gian: 16 giờ

1 Mục tiêu: Học xong chương học sinh nắm được những kiến thức về khái niêm, đặc tính cơ bản và những thành tố kết cấu nên chương trình nghệ thuật cùng với cách thức phân loại các chương trình nghệ thuật

2 Nội dung của chương

Kỹ thuật xây dựng kịch bản

- Kịch bản cho event khác với kịch bản phim và kịch bản gameshow Viết kịch bản cho event phải có đầu óc tổ chức và hình dung Một kịch bản tốt

là kịch bản bao quát được chương trình một cách đầy đủ và chi tiết Bắt đầu với công việc lên kế hoạch thì bạn phải làm quen với việc viết kế

hoạch và kịch bản chương trình

Có nhiều loại hình event khác nhau, và với mỗi loại hình event thì có một kịch bản chương trình tương ứng Một event hội nghị buổi tối sẽ khác với một event cộng đồng vào ban ngày, vì thế, biến đổi kịch bản sao cho phù hợp theo tính chất của chương trình cũng là một kĩ năng của người làm sự kiện

Mỗi kịch bản cũng nên chia làm 2 loại là kịch bản tổng quát và kịch bản chi tiết, kịch bản tổng quát là để bao quát hết các công việc chung cho một chương trình, kịch bản này dùng cho phía khách hàng để họ tiện quản lý lịch trình sự kiện hoặc các bên cung cấp âm thanh ánh sáng, màn hình máy chiếu nắm bắt nội dung và điều khiển thiết bị cho phù hợp Một kịch bản chi tiết, hay thường gọi là kịch bản

MC, trong đó có kèm lời dẫn MC và phần phân công công việc cho đội ngũ tổ chức sự kiện

Phải phân ra 2 kịch bản là vì phần kịch bản chi tiết thường chỉ sử dụng cho MC

và nội bộ, tránh để các bên không liên quan biết quá nhiều nội dung hoặc kịch bản lọt ra ngoài - đây là vấn đề bảo mật của một số công ty

Xin giới thiệu một vài loại kịch bản để các bạn tham khảo:

Sự kiện hội nghị khách hàng, giới thiệu sản phẩm, tổng kết cuối năm:

dung, Chi tiết, Âm thanh, Ánh sáng, Ghi chú đối với kịch bản dành cho khách

team chạy chương trình

Sự kiện khánh thành, động thổ, khai trương:

Tương tự như hội nghị ở trên nhưng đối với các chương trình tổ chức ban ngày thì bỏ bớt các hạng mục về ánh sáng

Sự kiện truyền hình trực tiếp:

Truyền hình trực tiếp thì độ chính xác phải được tính bằng giây, nên ngoài việc phải cực ki chi tiết trong nội dung thì các hạng mục cũng phải được chi tiết trong phần việc của từng người

- Nội dung

- Chủ đề

- Hình thức

- Các điều kiện đảm bảo cho HĐ của một chương trình NTTH

Các bước dàn dựng chương trình văn nghệ

1 Một số thể loại thông dụng:

– Đơn ca, song ca, tốp ca, hợp ca, múa, TDND, thời trang, hoạt cảnh… – Đối tượng

Chương 2: Các hình thức trình bày trong chương trình NT

1 Mục tiêu: Học xong chương học sinh nắm những kiến thức lí thuyết cầnthiết

về phương pháp tư duy nghệ thuật, cách thức bố cục chương trình và những kĩ năng cơ bản để biên tập đề cương hoặc kịch bản các loại chương trình nghệ thuật

2 Nội dung của chương

- Ca (Đơn, song, tam, TT)

- Múa (Sôlô, đôi, TT)

- Nhạc (độc tấu, hòa tấu)

- Các thể loại khác: Kịch, xiếc

PHƯƠNG PHÁP BIÊN TẬP VÀ DÀN DỰNG CHƯƠNG TRÌNH VĂN

NGHỆ

Trong những năm qua, phong trào văn hoá văn nghệ ở cơ sở đã có những phát triển đáng phấn khởi Tuy vậy, kết quả đạt được còn chưa phản ánh hết tiềm năng của phong trào, nhất là về mặt phương pháp biên tập, xây dựng và dàn dựng chương trình Hạn chế này một phần do lực lượng dàn dựng phong trào phần lớn do chưa

được học tập, tiếp xúc nhiều, chủ yếu vẫn xuất phát từ lòng nhiệt tình, tình yêu nghề hoặc tinh thần trách nhiệm khi được phân công; kết quả đạt được chủ yếu do tìm tòi, tự học trên kinh nghiệm là chính

Vì vậy, qua bài giảng này nhằm cung cấp cho cán bộ làm công tác văn hoá thôn, buôn, xã, phường, thị trấn những hiểu biết về phương pháp biên tập, xây dựng và dàn dựng chương trình cho phong trào văn hoá, văn nghệ cơ sở

1.1 Khái niệm đơn giản

Chương trình là sự tập hợp các tiết mục, cứ sắp xếp các tiết mục bất kỳ lại với nhau thì thành chương trình

- Chỉ hình dung ra một phương pháp chung chung cho tất cả các chương trình các nội dung do đó tạo cách làm hết sức công thức, cứng nhắc

- Coi việc sắp xếp, xây dựng chương trình là sự ngẫu nhiên, không thấy hết tác dụng và hiệu quả của việc sắp xếp, xây dựng chương trình

1.2 Khái niệm đúng

Biên tập, xây dựng chương trình là một nghệ thuật…

- Có nhiều nguyên tắc, nhiều cách làm sinh động tạo ra những hiệu quả hoàn toàn khác nhau của cả chương trình hoặc từng đoạn chương trình (Lấy một số ví

dụ tương phản nhau)

Qua mỗi lần hội thi, hội diễn cấp tỉnh, khu vực và Trung ương là một lần chúng ta học tập ở các đơn vị bạn được nhiều điều hay trong phương pháp biên tập

và dàn dựng chương trình văn nghệ, từ đó rút ra được nhiều kinh nghiệm quý báu

để xây dựng cho đơn vị mình những chương trình mang tính nghệ thuật cao, đạt kết quả như mong muốn khi tham gia hội thi, hội diễn

Muốn đạt được những kết quả như trên, khi biên tập chúng ta cần tuân thủ một số điểm sau :

- Đọc kỹ thông báo của ban tổ chức, xem chủ trương, mục đích, ý nghĩa của cuộc thi đó, xác định rõ chương trình được tổ chức với mục đích gì? (Thể loại, thời gian, quy chế, yêu cầu)

- Dự trù kinh phí: Đây cũng là yêu tố quyết định sự thành công của chương trình, dựa trên kinh phí để chúng ta xây dựng chương trình hoành tráng hay bình thường (Dẫn chứng kinh phí bồi dưỡng tập luyện, xăng xe đi lại của diễn viên, mua sắm trang phục, đạo cụ v.v.)

- Nếu được thì tổ chức xem và nghe qua khả năng sẵn có của diễn viên cơ sở, đơn vị đó (Xác định số lượng diễn viên, giọng hát, khả năng múa, diễn xuất ), tìm chọn những tiết mục phù hợp với chủ đề, khai thác các tiết mục có chất liệu dân tộc địa phương, chọn các bài hát hay, những điệu múa đẹp phù hợp với nội dung

và chủ đề chương trình, chú ý các tiết mục tự biên, nghĩ ngay đến môi trường, cảnh quan (bám vào những nội dung cụ thể của giai đoạn hiện thực lúc đó) Ví dụ: Sự kiện chuẩn bị tiến tới Đại hội Đảng, hoặc dịp lễ kỷ niệm gần đó

- Khi biên tập chú ý sắp xếp các tiết mục phải hợp lý hài hoà, chuyển biến nội dung gần gũi, tránh đối lập nhau về nội dung, hình thức, các tiết mục mở đầu, kết thúc,

phải có cao trào, tránh các tiết mục hiệu quả thấp, đứng sau các tiết mục hiệu quả cao, nên đặt ở vị trí gần giữa hoặc trên một tý, tuyệt đối không sắp xếp gần cuối sẽ làm “chết” chương trình, tránh sự hụt hẫng cho người xem

3 Phương pháp dàn dựng chương trình

- Người chịu trách nhiệm dàn dựng chương trình văn nghệ quần chúng đầu tiên phải chú ý ngay đến yếu tố con người, phải biết tập hợp lực lượng để dàn dựng có hiệu quả, bố trí thời gian hợp lý (Xem có ổn định về mặt thời gian không) Họp diễn viên lại, thông báo mục đích đề cương của tổng thể chương trình, lên kế hoạch thời gian tập luyện từng ngày, phân công cụ thể và giao nhiệm vụ cho từng nhóm

ca, múa, nhạc, tập vỡ bài các tốp ca, các phần bè, các điệu múa đông người…

- Nắm vững khả năng diễn viên, phát huy thế mạnh từng người, đừng bắt diễn viên quần chúng làm giống như chuyên nghiệp, hãy hướng cho họ hồn nhiên, trong sáng và làm theo khả năng của bản thân và cũng đừng khen họ sẽ bị “ngủ quên” Các động tác, bước đi, ánh mắt, nụ cười, thể hiện tình cảm phải phù hợp với nội dung tiết mục

- Các tiết mục có minh hoạ cần phải tập kỹ, nhuần nhuyễn giữa ca và múa, đừng lạm dụng quá nhiều phần minh hoạ, làm người xem không phân biệt được cái nào

là chính, dẫn đến phá hỏng tiết mục được dàn dựng

- Những tiết mục múa độc lập, nên chọn nhạc hoặc sáng tác mới có phần phối chất lượng, thu âm trước cho nhóm múa tập để diễn viên có độ ngấm, cảm nhận tốt về

âm nhạc, qua đó thể hiện tốt được tâm tư, tình cảm của mình với nội dung tiết mục Điều đặc biệt chú ý là người dàn dựng múa không nên “bắt” diễn viên là các động tác quá khả năng dẫn đến các đông tác vụng về, khiên cưỡng… gây phản cảm với người xem

Chú ý: Khi dàn dựng chương trình cho thiếu nhi, tránh những bài hát, trang phục, động tác giao lưu giống như người lớn, làm như thế sẽ đánh mất sự hồn nhiên trong sáng của các em (như vậy sẽ ảnh hưởng rất lớn về mặt suy nghĩ, vô tư trong các em)

- Một việc rất quan trọng trong dàn dựng chương trình là phần phối âm, phối khí cho tiết mục được chọn phải phù hợp với nội dung, tiết tấu của bài hát hay nhạc múa Khi phối bè cho quần chúng, có thể lồng ghép những âm hưởng cùng

mô típ, không nhất thiết phải bè quãng ba và nên thiên về giai điệu (làm sao đạt được tính dung dị, nhưng có thẩm mỹ), các phần bè phải hát đúng giọng

- Trang phục, đạo cụ phải gắn liền với tiết mục, tạo nên sự hài hoà cho chương trình: lời dẫn ngắn gọn, xúc tích, phù hợp với nội dung, chủ đề mang lại hiệu quả và lôi cuốn người xem

- Khi các phần ca, múa, nhạc đã hoàn chỉnh sẽ tổ chức chạy chương trình để rút kinh nghiệm và để chỉnh các tiết mục còn yếu, thiếu sót trong biểu diễn, đặc biệt chú ý để các tiết mục tập thể đông người, hát múa phải nhuần nhuyễn, đồng đều, các đội hình ca, múa trên sân khấu phải di chuyển hợp lý, tránh chồng chéo, che lấp, tạo ra sự rối loạn đội hình

Cuối cùng là công tác tổng duyệt, báo cáo chương trình với lãnh đạo và điều chỉnh lại những cái chưa được theo ý của lãnh đạo, các nhà chuyên môn cho chương trình tốt hơn và tham gia đạt hiệu quả như mong muốn

Chương 3: Kỹ thuật dàn dựng chương trình NTTH

1 Mục tiêu: Học xong chương học sinh nắm được những kĩ năng cần thiết cho công

tác quản lí, điều hành việc luyện tập, và tổ chức biểu diễn chương trình nghệ thuật

2 Nội dung của chương

- Thực hành XD kịch bản cho một CT NTTH có chủ đề

- TH tổ chức thực hiện chương trình NTTH (theo kịch bản)

Ví dụ:

Một số biện pháp dàn dựng chương trình văn nghệ cho trẻ trong trường mầm non”

7.1 Thực trạng :

7.1.1 Thuận lợi :

Về đội ngũ giáo viên: Tổng số giáo viên đứng lớp: 22 Đủ về số lượng giáo viên theo định biên, 100% giáo viên có trình độ đào tạo đạt chuẩn, trong đó trình

độ trên chuẩn 22/22 = 100% Đội ngũ giáo viên nhiệt tình tâm huyết với nghề, có 15/22 giáo viên biết khai thác và ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy, một số giáo viên có năng khiếu về âm nhạc như cô giáo Nguyễn Thị Thu Hà, Lưu Thị Tuyết, Nguyễn Thị Thúy Vân, Trần Thị Huệ, Nguyễn Thị Tuyết Chinh

Về học sinh: Tổng số 15 nhóm lớp/437 học sinh Hầu hết các cháu đều thích được múa hát, thích nghe nhạc nghe hát Đặc biệt với độ tuổi mẫu giáo (3 – 5 tuổi) đây là độ tuổi trẻ đã biết bộc lộ năng khiếu âm nhạc qua khả năng nghe nhạc, nghe đàn, hát được theo đàn

7.1.2 Khó khăn :

Trường mầm non Lãng Công có tỷ lệ trẻ người dân tộc chiếm 20% Trong nhiều năm nhà trường có 02 điểm trường Năm học 2018- 2019 nhà trường mới được chuyển về tập chung 01 điểm trường nhưng cơ sở vật chất của nhà trường còn gặp khó khăn: Sân chơi hẹp, ẩm thấp, mùa mưa thì ngập, nắng thì bụi, lớp học trật hẹp, nhà trường không có phòng chức năng để tập luyện, sân khấu để tổ chức các hoạt động cho trẻ, mỗi khi ngày hội, ngày lễ lớn phải mượn nhà văn hóa thôn hoặc xã khó khăn cho công tác tập luyện, quản lý, di chuyển của cô và trẻ Bên cạnh đó giáo viên thiếu kiến thức nghệ thuật, hạn chế về thời gian, áp lực về khối lượng công việc Là trường có 20% trẻ em là người dân tộc nên mức độ cảm thụ

âm nhạc ở trẻ chưa đồng đều, nhiều trẻ mạnh dạn say mê, có trẻ lại thờ ơ không hứng thú Một số trẻ còn nhút nhát, khả năng nghe nhạc nghe đàn còn bập bõm, kỹ năng vận động theo nhạc còn đơn điệu

7.2 Các giải pháp:

Tôi đã xác định các căn cứ và nguyên tắc để xây dựng các giải pháp dàn dựng chương trình văn nghệ cho trẻ Gồm các giải pháp sau:

7.2.1 Giải pháp 1 Các bước tiến hành dàn dựng chương trình văn nghệ cho trẻ mầm non:

Ở đây tôi đang xây dựng chương trình văn nghệ mà đối tượng của tôi là trẻ mầm non (cả diễn viên lẫn khán giả đều là trẻ mầm non) Vậy tôi đã xác định rõ đối tượng của một chương trình để tiến hành các bước dàn dựng phù hợp

*.Định hướng nội dung: Trong năm học có rất nhiều những ngày lễ hội được tổ chức trong đó chương trình văn nghệ của trẻ góp phần không nhỏ vào sự thành công của ngày lễ hội Tùy vào từng ngày lễ, ngày hội mà ta xác định nội dung chủ

đề văn nghệ cho phù hợp Ngay từ đầu năm học để chuẩn bị cho các chương trình văn nghệ sẽ diễn ra trong năm, tôi đã bám sát vào kế hoạch của nhà trường xây dựng một kế hoạch cụ thể với các nội dung chủ đề văn nghệ cho cả năm học như sau:

Đầu tháng 9 Ngày khai giảng “Bé vui đến trường”

Cuối tháng 9 Trung thu “Vui cùng chị Hằng”

Cuối tháng11 Ngày 20/11 “Cô giáo như mẹ hiền”

Cuối tháng 1 Tết nguyên đán “Xuân về trên bản em”

Đầu tháng 3 Ngày 8/3 “Em là bông hồng nhỏ”

Cuối tháng 5 Tổng kết năm học “Tạm biệt búp bê”

Khi có kế hoạch, tôi sẽ không bị động mà có thời gian để chuẩn bị về nội dung, cơ sở vật chất và về con người Để dàn dựng một chương trình văn nghệ phù hợp tôi đã căn cứ vào các yếu tố sau:

+ Căn cứ vào mục đích, nhiệm vụ và yêu cầu của từng loại chương trình + Căn cứ vào một số yếu tố khách quan như:

- Địa điểm

- không gian: Hội trường, ngoài trời, sân vận động

- Thời gian: Sáng, chiều, tối

- Thời lượng: Độ dài của chương trình

- Diễn viên: Xác định số lượng diễn viên, giọng hát, khả năng múa, diễn xuất của diễn viên

- Kinh phí: Căn cứ vào tính quy mô của chương trình văn nghệ để lập dự trù kinh phí chi tiết cho từng tiết mục và cả chương trình để trình ban giám hiệu xin kinh phí hoặc đưa ra tập thể bàn bạc cách khắc phục

- Kỹ thuật: âm thanh, trang trí,

* Chọn các tiết mục để nổi bật chủ đề chương trình: Người xưa đã có câu:

“Có bột mới gột nên hồ”, nghĩa là phải có các tiết mục, các tác phẩm mới có cơ sở, chất liệu để kết cấu chương trình nghệ thuật Nhưng không phải tất cả các tác phẩm

ca, múa, nhạc độc lập và hoàn thiện đều có thể nằm trong kết cấu chương trình Như vậy vấn đề đặt ra là phải căn cứ vào nội dung, yêu cầu của chương trình nghệ thuật đã được xác định để lựa chọn tác phẩm cho phù hợp với chủ đề của chương trình đó Ví dụ: Chủ đề “Bé vui đến trường” Đây là niềm vui, phấn khởi của cả cô

và trò cùng chào đón năm học mới Tôi lựa chọn những bài hát, điệu múa, những

tác phẩm âm nhạc phù hợp với nội dung Với chủ đề này tôi đã sử dụng các bài

hát, bài múa như:

+ Hát: “Trường chúng cháu là trường mầm non” của nhạc sĩ Phạm Tuyên

- “Cô và mẹ” của nhạc sĩ Phạm Tuyên

- “ Vui đến trường” của nhạc sĩ Lê Quốc Thắng

- “Đi học” của nhạc sĩ Bùi Đình Thảo

+ Múa: Minh họa “Ngày đầu tiên đi học” của nhạc sĩ Nguyễn Ngọc Thiện

- Múa “Ngày vui của bé” của nhạc sĩ Hoàng văn Yến

- Nhảy “Ước mơ thần tiên” …… vv

* Sắp xếp bố cục chương trình: Cần sắp xếp các tiết mục theo một trình tự trước sau như thế nào để đảm bảo tính logic của chương trình: logic cả về không gian, thời gian, những yêu cầu nội dung của từng tiết mục, tính nghệ thuật, tính thẩm mĩ, tức là cần phải nghĩ ngay tới thủ pháp nghệ thuật, hình thức biểu diễn của từng tiết mục, mối quan hệ giữa các tiết mục và hình tượng nghệ thuật cũng như hiệu quả cuối cùng mà tác phẩm đạt tới Ta có thể sắp xếp bố cục kịch bản theo :

+ Thứ tự thời gian

+ Phân bố các tiết mục để các thể loại đan xen với nhau

- Múa: Múa sô lô (một người múa), múa đôi, múa Tập thể

- Ca múa: Ca múa toàn bài hát Ca múa nửa bài

- Ca khúc: Đơn ca Tốp ca Song ca Tam ca

- Thể dục nhịp điệu

- Thời trang

+ Các tiết mục hỗ trợ lẫn nhau: tiết mục này chuẩn bị cho tiết mục khác, nâng tiết mục trọng tâm

+ Hai tiết mục cùng hình thức và thể loại không nên để gần nhau Ví dụ: 2 tiết mục múa sô lô không nên xếp gần nhau mà nên xếp xen kẽ giữa múa và hát hoặc diễn thời trang….vv

+ Sắp xếp trình tự các nội dung (tiết mục) từ mở đầu đến kết thúc sao cho toàn bộ chương trình đạt hiệu quả giáo dục cao nhất, dễ hiểu và hấp dẫn nhất Các tiết mục phải được sắp xếp một cách hợp lý hài hoà, chuyển biến nội dung gần gũi, tránh đối lập nhau về nội dung, hình thức, các tiết mục mở đầu, kết thúc, phải có cao trào, tránh các tiết mục hiệu quả thấp, đứng sau các tiết mục hiệu quả cao, nên đặt ở vị trí gần giữa của chương trình, tuyệt đối không sắp xếp gần cuối sẽ làm

“chết” chương trình, tránh sự hụt hẫng cho người xem

Ví dụ: Khi dàn dựng một chương trình ca múa nhạc cho trẻ mầm non với quy

mô trung bình khoảng 30 phút, với tiêu đề là: “ Bé vui đến trường” Đây là một chương trình được định dạng kết cấu có chủ đề Vì chỉ với thời gian 30 phút do vậy tôi không chia chương trình thành nhiều đoạn mà tôi đã xếp các tiết mục theo thứ

tự và dùng các hình thức biểu diễn như sau:

1 Hát múa: “Ngày vui của bé”

2 Hát – tam ca nữ: “vui đến trường”

3 Hát – đơn ca nữ: Cô và mẹ

4 Múa: Ước mơ thần tiên

5 Hát: - song ca nam nữ: Đi học

6 Hát múa: Trường chúng cháu là trường mầm non

* Xây dựng kịch bản: Các bước viết kịch bản: Khi đã nắm bắt được toàn bộ yêu cầu về nội dung tư tưởng, chủ đề của chương trình, những quy định về thời gian cho chương trình cũng như thông qua việc khảo sát về số lượng và chất lượng của lực lượng diễn viên thực hiện, thời gian biểu diễn, không gian và địa điểm biểu diễn, những điều kiện vật chất cho phép, những tư liệu phục vụ cho nội dung chương trình đó đã thu thập được, tôi bắt tay vào viết kịch bản Có nhiều cách viết khác nhau và cách trình bày khác nhau Tuy nhiên thông thường được thực hiện theo trình tự sau:

Bước 1: Viết tên của chương trình Tên chương trình cần ngắn, gọn nhưng

phải thâu tóm được khái quát nội dung, tư tưởng, đặc điểm của chương trình Ví dụ: Chương trình: Xuân về trên quê em − Chương trình: Bác Hồ kính yêu − Chương trình: Mùa hè vui hát….vv

Bước 2: Trình bày chủ đề: Là những vấn đề chính yếu trong một đề tài nào

đó mà tác giả muốn khai thác phù hợp yêu cầu của chương trình Chủ đề là sự phản ánh tính chất nội dung chương trình một cách tập trung cô đọng Một số trường hợp chủ đề và tên chương trình có mối liên hệ khăng khít với nhau, có khi tên chương trình cũng là chủ đề của chương trình

Bước 3: Tóm tắt nội dung Chương trình được xây dựng dù có quy mô lớn

hay nhỏ, thời gian dài hay ngắn có thể khác nhau về tính chất hay nội dung nhưng đều cần thiết phải có lời giới thiệu tóm tắt nội dung của chương trình người đạo diễn hay diễn viên dựa vào lời tóm tắt đó có thể hiểu được một cách bao quát nội dung chương trình đề cập để thực hiện và sáng tạo tốt hơn, đi đúng hướng phát triển của chương trình

Bước 4: Bố cục sân khấu Trong chương trình nghệ thuật thường có những

yêu cầu về bố cục sân khấu, trang trí sân khấu và sử dụng ánh sáng như thế nào?

Do vậy, kịch bản cần thiêt phải giới thiệu, trình bày những vấn đề trên thật cụ thể Những yếu tố này cũng rất quan trọng trong chương trình Ví dụ, chương trình có quy mô lớn, có các tiết mục hợp xướng đông người cần yêu cầu bố cục sân khấu phải có bục tam cấp Thiết kế trang trí sân khấu như: phông cảnh, những họa cảnh trang trí, lụa trang trí, Rồi ánh sáng, Tùy theo yêu cầu về nội dung và thời lượng của chương trình, địa điểm, không gian biểu diễn để có thiết kế bố cục sân khấu cho hợp lí

B ước 5: Kết cấu chương trình Sau khi xong các phần trên, bước tiếp theo

của người viết kịch bản là xây dựng bố cục (kết cấu) chương trình Từ tư duy cách thức kết cấu chương trình, người viết đi vào vận dụng thực tế cho chương trình đang dựng, đáp ứng yêu cầu nội dung cũng như thời lượng của chương trình

* Viết lời dẫn : Lời thuyết minh thường chỉ viết sau khi chương trình đã dàn dựng xong, theo các mục đích sau:

+ Làm rõ chủ đề, ý nghĩa của từng nội dung (tiết mục) để nêu bật tư tưởng chủ đề của toàn chương trình: Vì mỗi tiết mục là một phần, một ý của chủ đề, vì