GIÁO ÁN SINH 7 CHƯƠNG 4 NGÀNH THÂN MỀM

Chủ đề: NGÀNH THÂN MỀM Ngày soạn: 2112020 Số tiết:..4... Tiết theo phân phối chương trình: từ tiết 19 đến tiết 22 Tuần dạy: từ tuần 10 đến tuần 11 I. Nội dung chủ đề Trai sông Thực hành quan sát một số thân mềm Đặc điểm chung và vai trò của ngành thân mềm Ôn tập II. Mục tiêu Kiến thức: Mô tả được các chi tiết cấu tạo, đặc điểm sinh lí của trai sông. Phân biệt được các cấu tạo chính của thân mềm từ vỏ đến cấu tạo ngòai, cấu tạo trong. Nhận biết các thân mềm rất đa dạng về cấu tạo, lối sống nhưng chúng có một số đặc điểm chung nhất định. Nêu được vai trò của thân mềm trong thiên nhiên và đời sống con người. 2. Kĩ năng: Quan sát các bộ phận của cơ thể mẫu vật thật bằng mắt thường hoặc kính lúp. Kĩ năng tìm kiếm và xử lí thông tin khi đọc SGK, quan sát tranh hình, mẫu vật thật để tìm hiểu cấu tạo ngoài, cấu tạo trong, hoạt động sống của một số đại diện ngành thân mềm. Kĩ năng lắng nghe tích cực. Kĩ năng quản lí thời gian Kĩ năng tự tin trình bày ý kiến trước tổ, nhóm. 3. Thái độ: Thái độ tích cực trong quan sát và xử lí các thông tin Có ý thức sử dụng hợp lí và bảo vệ nguồn lợi thân mềm. 4. Định hướng năng lực hình thaønh: Năng lực chung: Năng lực tự học: Xác định được nhiệm vụ học tập một cách tự giác chủ động. Nhận ra và điều chỉnh những sai sót hạn chế của bản thân khi thực hiện các nhiệm vụ học tập, chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ của người khác khi gặp khó khăn trong học tập Năng lực giải quyết vấn đề: HS phát hiện và nêu được tình huống có vấn đề trong học tập. Xác định được và tìm hiểu thông tin liên quan đến vấn đề, đề xuất các giải pháp giải quyết vấn đề. Năng lực tự quản lí: Tự đánh giá tự điều chỉnh những hành động chưa hợp lí của bản thân trong họat động cá nhân. Năng lực sáng tạo: Đặt câu hỏi khác nhau về một sự vật, hiện tượng, xác định và làm rõ thông tin, ý tưởng mới, đề xuất các biện pháp bảo vệ động vật và môi trương sống của chúng. Năng lực hợp tác: Thông qua việc học sinh thảo luận tìm hiểu các vấn đề biết được vai trò, trách nhiệm của từng thành viên hoàn thành nhiệm vụ được giao. Năng lực sử dụng ngôn ngữ: HS sử dụng chính xác thuật ngữ chuyên ngành trình bày được nội dung chính. Năng lực chuyeân biệt: Năng lực quan sát: Biết cách quan sát tranh, mẫu vật thật để trả lời các câu hỏi III. Chuẩn bị của giaó viên và học sinh 1. Chuẩn bị của giáo viên: Thiết bị dạy học: +Tranh vẽ 18.1; 18.2; 18.3; 20.1> 20.6; 21.1 + Bảng phụ 1,2 (SGKT72) Hình mẫu : ốc, vỏ ốc, vỏ trai sông, mực, trai sông, kính lúp, bộ đồ mổ Học liệu: + Sách giáo khoa sinh học 7 2. Chuẩn bị của học sinh: Chuẩn bị mẫu vật: con trai sông, vỏ trai, vỏ ốc sên, vỏ ốc mài sẵn Nghiên cứu trước các bộ phận cấu tạo trong của mực ở H 20.6 Kẻ trước bảng 1,2 (SGKT72) vào vỡ bài tập VI. Tổ chức: Ổn định lớp: Kiểm tra bài cũ: Thiết kế tiến trình dạy học: 3.1. Hoạt động khởi động Mục tiêu: Tạo tâm thế học tập, hứng thú học bài mới. Phương thức: Đàm thoại, nêu và giải quyết vấn đề, hoạt động cá nhân. Yêu cầu HS hoàn thành các bài tập sau:: Cho caùc loaøi ñoäng vaät sau: oác böôu, oác phaùp, trai soâng, soø, heán, möïc, baïch tuoäc. Em coù theå saép xeáp nhöõng loaøi ñoäng vaät treân thaønh maáy nhoùm? Taïi sao laïi xeáp chuùng nhö vaäy? Dự kiến sản phẩm: Xeáp thaønh 1 nhoùm, vì chuùng ñeàu coù thaân meàm vaø khoâng phaân ñoát. GV nhận xeùt, dẫn dắt vaøo baøi mới. 3.2. Hoạt động hình thaønh kiến thức Hoạt động 1: I. Tìm hieåu veà trai soâng. Mục tieâu: Kiến thức: Moâ tả được ñaëc ñieåm cấu tạo, caùch di chuyeån, dinh döôõng, sinh saûn của trai soâng. Kĩ năng: + Quan saùt caùc bộ phận của trai soâng bằng mắt thường + Kĩ năng tìm kiếm vaø xử lí thoâng tin khi đọc SGK, quan saùt tranh hình, mẫu vật thật để tìm hiểu cấu tạo ngoaøi, cấu tạo trong, hoạt động sống của trai soâng + Kĩ năng hợp taùc trong nhoùm, lắng nghe tích cực. + Kĩ năng quản lí thời gian, đảm nhận traùch nhiệm được phaân coâng + Kĩ năng tự tin trình baøy yù kiến. Phương thức: Quan saùt, neâu giải quyết vấn đề, hoạt động caù nhaân Caùc bước của hoạt động Hoạt động của giaùo vieân Hoạt động của học sinh Nội dung 1. Hình dạng, cấu tạo 1.1. Voû trai Yeâu caàu HS đọc thoâng tin SGK vaø quan saùt H18.1; 18.2. Yeâu caàu HS traû lôøi caùc caâu hoûi sau: 1. Voû trai goàm maáy maûnh ? Gaén vôùi nhau nhôø ñaâu ? 2. Voû trai ñoùng, môû ñöôïc laø nhôø ñaâu ? 3. Voû trai caáu taïo goàm maáy lôùp ? Dự kiến sản phẩm: 1. Voû trai goàm 2 maûnh gaén vôùi nhau nhôø baûn leà phía löng. 2. Voû trai ñoùng, môû do daây chaèng ôû baûn leà coù tính ñaøn hoài cuøng vôùi 2 cô kheùp (baùm chaët vaøo maët trong cuûa voû). 3. Voû trai goàm 3 lôùp : Lôùp söøng, lôùp ñaù voâi vaø lôùp xaø cừ Nhận xeùt, bổ sung. 1.2. Cô theå trai Yeâu caàu HS ñoïc thoâng tin vaø quan saùt hình 18.3. Yeâu caàu HS traû lôøi caùc caâu hoûi sau: 1. Döôùi voû trai laø gì? 2. Maët ngoaøi aùo tieát ra chaát gì? 3. Maët trong aùo trai taïo thaønh gì ? 4. Khoang aùo coù vai troø gì? 5. Tieáp theo khoang aùo coù gì ? Vò trí taám mang naèm ôû ñaâu ? 6. Trung taâm cô theå trai phía trong vaø phía ngoaøi goàm boä phaän naøo ? 7. Chaân trai coù hình daïng gì ? Dự kiến sản phẩm: AÙo trai. Lôùp voû ñaù voâi. Khoang aùo. Laø moâi tröôøng haønh ñoäng cuûa trai. Laø 2 taám mang ôû moãi beân. Phía trong laø thaân trai vaø phía ngoaøi laø chaân trai. Chaân trai daïng löôõi rìu Nhận xeùt, bổ sung. Yeâu caàu HS thöïc hieän leänh SGK 63 1. Ñeå môû voû trai quan saùt beân trong cô theå, phaûi laøm theá naøo? Trai cheát thì voû môû, taïi sao ? 2. Maøi maët ngoaøi voû trai thaáy coù muøi kheù, taïi sao ? Dự kiến sản phẩm: 1.Luoàn löôõi dao vaøo qua khe voû caét cô kheùp voû tröôùc vaø sau voû trai tính töï ñoäng cuûa trai (do daây chaèng baûn leà trai coù tính ñaøn hoài vaø cô kheùp). Khi trai cheát voû môû ra. 2.Phía ngoaøi laø lôùp söøng gioáng söøng ÑV Nhaän xeùt, boå sung Đọc thoâng tin SGK, quan saùt H 18.1; 18.2 Caù nhaân suy nghó ñeå traû lôøi caùc caâu hoûi Traû lôøi caâu hoûi, nhaän xeùt, boå sung. Ñoïc thoâng tin vaø quan saùt hình 18.3 . Caù nhaân suy nghó ñeå traû lôøi caùc caâu hoûi Traû lôøi caâu hoûi, nhaän xeùt, boå sung. thöïc hieän leänh. báo cáo kết quả, nhận xét, bổ sung. 1. Hình dạng, cấu tạo 1.1. Voû trai Voû trai goàm 2 maûnh gaén vôùi nhau nhôø baûn leà phía löng. Voû trai ñoùng, môû do daây chaèng ôû baûn leà coù tính ñaøn hoài cuøng vôùi 2 cô kheùp (baùm chaët vaøo maët trong cuûa voû). Voû trai goàm 3 lôùp : Lôùp söøng, lôùp ñaù voâi vaø lôùp xaø cừ 1.2. Cô theå trai Ñaàu trai tieâu giaûm Döôùi voû laø aùo trai +Ngoaøi aùo tieát ra lôùp voû ñaù voâi +Maët trong aùo taïo thaønh khoang aùo, 2 taám mang, 2 ñoâi taám mieäng trong thaân trai, ngoaøi laø chaân trai.

Chủ đề: NGÀNH THÂN MỀM

Ngày soạn: 2/11/2020

Số tiết: 4

Tiết theo phân phối chương trình: từ tiết 19 đến tiết 22

Tuần dạy: từ tuần 10 đến tuần 11

I Nội dung chủ đề

- Trai sơng

- Thực hành quan sát một số thân mềm

- Đặc điểm chung và vai trị của ngành thân mềm

- Ơn tập

II Mục tiêu

Kiến thức:

- Mơ tả được các chi tiết cấu tạo, đặc điểm sinh lí của trai sơng.

- Phân biệt được các cấu tạo chính của thân mềm từ vỏ đến cấu tạo ngịai, cấu tạo trong.

- Nhận biết các thân mềm rất đa dạng về cấu tạo, lối sống nhưng chúng cĩ một số đặc điểm chung nhất định.

- Nêu được vai trị của thân mềm trong thiên nhiên và đời sống con người.

2 Kĩ năng:

- Quan sát các bộ phận của cơ thể mẫu vật thật bằng mắt thường hoặc kính lúp

- Kĩ năng tìm kiếm và xử lí thơng tin khi đọc SGK, quan sát tranh hình, mẫu vật thật để tìm hiểu cấu tạo ngồi, cấu tạo trong, hoạt động sống của một số đại diện ngành thân mềm

- Kĩ năng lắng nghe tích cực.

- Kĩ năng quản lí thời gian

- Kĩ năng tự tin trình bày ý kiến trước tổ, nhĩm.

3 Thái độ:

- Thái độ tích cực trong quan sát và xử lí các thơng tin

- Cĩ ý thức sử dụng hợp lí và bảo vệ nguồn lợi thân mềm

4 Định hướng năng lực hình thành:

* Năng lực chung:

- Năng lực tự học: Xác định được nhiệm vụ học tập một cách tự giác chủ động Nhận ra và điều chỉnh những sai sĩt hạn chế của bản thân khi thực hiện các nhiệm vụ học tập, chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ của người khác khi gặp khĩ khăn trong học tập

- Năng lực giải quyết vấn đề: HS phát hiện và nêu được tình huống cĩ vấn đề trong học tập Xác định được và tìm hiểu thơng tin liên quan đến vấn đề, đề xuất các giải pháp giải quyết vấn đề

- Năng lực tự quản lí: Tự đánh giá tự điều chỉnh những hành động chưa hợp lí của bản thân trong họat động cá nhân

- Năng lực sáng tạo: Đặt câu hỏi khác nhau về một sự vật, hiện tượng, xác định

và làm rõ thơng tin, ý tưởng mới, đề xuất các biện pháp bảo vệ động vật và mơi

trương sống của chúng

- Năng lực hợp tác: Thơng qua việc học sinh thảo luận tìm hiểu các vấn đề biết được vai trị, trách nhiệm của từng thành viên hồn thành nhiệm vụ được giao

- Năng lực sử dụng ngơn ngữ: HS sử dụng chính xác thuật ngữ chuyên ngành trình bày được nội dung chính

* Năng lực chuyên biệt:

- Năng lực quan sát: Biết cách quan sát tranh, mẫu vật thật để trả lời các câu hỏi

III Chuẩn bị của giaĩ viên và học sinh

1 Chuẩn bị của giáo viên:

- Thiết bị dạy học:

+Tranh vẽ 18.1; 18.2; 18.3; 20.1-> 20.6; 21.1

+ Bảng phụ 1,2 (SGK-T72)

- Hình mẫu : ốc, vỏ ốc, vỏ trai sơng, mực, trai sơng, kính lúp, bộ đồ mổ

- Học liệu:

+ Sách giáo khoa sinh học 7

2 Chuẩn bị của học sinh:

Chuẩn bị mẫu vật: con trai sơng, vỏ trai, vỏ ốc sên, vỏ ốc mài sẵn

Nghiên cứu trước các bộ phận cấu tạo trong của mực ở H 20.6

Kẻ trước bảng 1,2 (SGK-T72) vào vỡ bài tập

VI Tổ chức:

Ổn định lớp:

Kiểm tra bài cũ:

Thiết kế tiến trình dạy học:

3.1 Hoạt động khởi động

Mục tiêu: Tạo tâm thế học tập, hứng thú học bài mới

Phương thức: Đàm thoại, nêu và giải quyết vấn đề, hoạt động cá nhân

Yêu cầu HS hồn thành các bài tập sau::

Cho các loài động vật sau: ốc bươu, ốc pháp, trai

sông, sò, hến, mực, bạch tuộc Em có thể sắp xếp những loài động vật trên thành mấy nhóm? Tại sao lại xếp

chúng như vậy?

Dự kiến sản phẩm:

Xếp thành 1 nhóm, vì chúng đều có thân mềm và không phân đốt.

GV nhận xét, dẫn dắt vào bài mới

3.2 Hoạt động hình thành kiến thức

Hoạt động 1: I Tìm hiểu về trai sông.

Mục tiêu:

- Kiến thức: Mô tả được đặc điểm cấu tạo, cách di chuyển, dinh dưỡng, sinh sản của trai sông

- Kĩ năng:

+ Quan sát các bộ phận của trai sông bằng mắt thường

+ Kĩ năng tìm kiếm và xử lí thông tin khi đọc SGK, quan sát tranh hình, mẫu vật thật để tìm hiểu cấu tạo ngoài, cấu tạo trong, hoạt động sống của trai sông

+ Kĩ năng hợp tác trong nhóm, lắng nghe tích cực

+ Kĩ năng quản lí thời gian, đảm nhận trách nhiệm được

phân công

+ Kĩ năng tự tin trình bày ý kiến

Phương thức: Quan sát, nêu giải quyết vấn đề, hoạt động cá nhân Các bước của hoạt động

1 Hình dạng, cấu tạo

1.1 Vỏ trai

- Yêu cầu HS đọc thông tin

SGK và quan sát H18.1; 18.2

Yêu cầu HS trả lời các

câu hỏi sau:

1 Vỏ trai gồm mấy mảnh ?

Gắn với nhau nhờ đâu ?

2 Vỏ trai đóng, mở được là

nhờ đâu ?

3 Vỏ trai cấu tạo gồm

mấy lớp ?

Dự kiến sản phẩm:

1 Vỏ trai gồm 2 mảnh gắn

với nhau nhờ bản lề phía

lưng.

2 Vỏ trai đóng, mở do dây

chằng ở bản lề có tính

đàn hồi cùng với 2 cơ

khép (bám chặt vào mặt

trong của vỏ).

3 Vỏ trai gồm 3 lớp : Lớp

- Đọc thông tin SGK, quan sát H 18.1;

18.2

-Cá nhân suy nghĩ để trả lời các câu hỏi

- Trả lời câu hỏi, nhận xét, bổ sung

1 Hình dạng, cấu tạo

1.1 Vỏ trai

-Vỏ trai gồm 2 mảnh gắn với nhau nhờ bản lề phía lưng -Vỏ trai đóng, mở

do dây chằng ở bản lề có tính đàn hồi cùng với

2 cơ khép (bám chặt vào mặt trong của vỏ) -Vỏ trai gồm 3

sừng, lớp đá vôi và lớp

xà cừ

- Nhận xét, bổ sung

1.2 Cơ thể trai

-Yêu cầu HS đọc thông tin

và quan sát hình 18.3

- Yêu cầu HS trả lời các

câu hỏi sau:

1 Dưới vỏ trai là gì?

2 Mặt ngoài áo tiết ra

chất gì?

3 Mặt trong áo trai tạo

thành gì ?

4 Khoang áo có vai trò gì?

5 Tiếp theo khoang áo có gì

? Vị trí tấm mang nằm ở

đâu ?

6 Trung tâm cơ thể trai phía

trong và phía ngoài gồm bộ

phận nào ?

7 Chân trai có hình dạng gì ?

Dự kiến sản phẩm:

Áo trai.

Lớp vỏ đá vôi.

Khoang áo.

Là môi trường hành động

của trai.

Là 2 tấm mang ở mỗi bên.

Phía trong là thân trai và

phía ngoài là chân trai.

Chân trai dạng lưỡi rìu

- Nhận xét, bổ sung

-Yêu cầu HS thực hiện lệnh

SGK / 63

-Đọc thông tin và quan sát hình 18.3

-Cá nhân suy nghĩ để trả lời các câu hỏi

- Trả lời câu hỏi, nhận xét, bổ sung

- thực hiện lệnh

- báo cáo kết quả, nhận xét,

bổ sung

lớp : Lớp sừng, lớp đá vôi và lớp xà cừ

1.2 Cơ thể trai

-Đầu trai tiêu giảm -Dưới vỏ là áo trai

+Ngoài áo tiết

ra lớp vỏ đá vôi +Mặt trong áo tạo thành khoang áo, 2 tấm mang, 2 đôi tấm miệng trong thân trai, ngoài là chân trai.

1 Để mở vỏ trai quan sát

bên trong cơ thể, phải làm

thế nào? Trai chết thì vỏ

mở, tại sao ?

2 Mài mặt ngoài vỏ trai

thấy có mùi khé, tại sao ?

Dự kiến sản phẩm:

1.Luồn lưỡi dao vào qua khe

vỏ cắt cơ khép vỏ trước

và sau vỏ trai tính tự động

của trai (do dây chằng bản

lề trai có tính đàn hồi và

cơ khép) Khi trai chết vỏ

mở ra.

2.Phía ngoài là lớp sừng

giống sừng ĐV

-Nhận xét, bổ sung

3 Dinh d ưỡ ng

-Yêu cầu HS đọc thông tin

và quan sát hình 18.4, thực

hiện lệnh SGK/64:

+Dòng nước qua ống hút

vào khoang ao mang theo

những chất gì vào miệng

trai và mang trai?

+Trai lấy mồi ăn (thường

là vụn hữu cơ, ĐVNS) và

ôxi chỉ nhờ vào cơ chế

lọc từ nước hút vào, vậy

đó là kiểu dinh dưỡng gì

(Chủ động hay thụ động)?

Dự kiến sản phẩm:

+Nước qua ống hút đem

thức ăn đến miệng trai và

ôxi đến mang trai

+Kiểu dinh dưỡng của trai

như thế gọi là dinh dưỡng

thụ động

-Nhận xét, bổ sung

-Đọc thông tin và quan sát hình 18.4

thực hiện lệnh

- Các nhĩm báo cáo kết quả, nhận xét, bổ sung

-Ghi nhận kiến thức

d

ưỡ ng

Trai dinh dưỡng theo kiểu hút nước lọc lấy vụn hữu

cơ, ĐVNS, các ĐV nhỏ khác -> Làm sạch môi trường

* Liên hệ thực tế: Cách

dinh dưỡng của trai làm

sạch MT nước, giống như

máy lọc sống, người ăn

trai, sò hay bị ngộ độc vì khi

lọc nước, nhiều chất độc

còn tồn đọng ở cơ thể trai,

sò

4 Sinh s ả n

-Yêu cầu HS đọc thông tin,

thực hiện lệnh SGK/64:

+Ý nghĩa của giai đoạn

trứng phát triển thành ấu

trùng trong mang của trai

mẹ.

+Ý nghĩa của giai đoạn ấu

trùng bám vào mang và da

cá ?

Dự kiến sản phẩm:

+Để bảo vệ trứng, ấu

trùng khỏi bị động vật

khác ăn mất Ở đây giàu

chất dinh dưỡng, không khí

và thức ăn

+Ở giai đoạn trưởng thành

trai ít di chuyển vì thế ấu

trùng có tập tính bám vào

da cá thể di chuyển đến

nơi xa

->phát tán

-Nhận xét và bổ sung

-Đọc thông tin

- báo cáo kết quả, nhận xét,

bổ sung

4 Sinh s ả n

- Trai phân tính.

- Trứng phát triển qua giai đoạn ấu trùng

Hoạt động 2 II Thực hành quan sát một số thân mềm

Mục tiêu:

- Kiến thức: Phân biệt được các cấu tạo chính của một số đại diện ngành thân mềm từ vỏ đến cấu tạo ngoài, cấu tạo trong

- Kĩ năng:

+ Quan sát bằng mắt thường hoặc kính lúp trên mẫu vật

+ Kĩ năng tìm kiếm và xử lí thông tin khi đọc SGK, quan sát tranh, mẫu vật thật để tìm hiểu cấu tạo vỏ, cấu taọ ngoài, cấu tạo trong của một số đại diện ngành thân mềm

+ Kĩ năng lắng nghe tích cực

+ Kĩ năng quản lí thời gian, đảm nhận trách nhiệm được phân công

+ Kĩ năng tự tin trình bày kiến

Phương thức: Thực hành, Trực quan, Vấn đáp-tìm tòi

Các bước của hoạt động

sinh

Nội dung

1 Quan sát c ấ u t ạ o v ỏ

- Yêu cầu các nhóm nghiên

cứu thông tin SGK, quan sát

mẫu vật thật đối chiếu với

H 20.1-20.3 và

ghi kết quả ( Hình 20.1; 20.2; 20.3)

Dự kiến sản phẩm:

- Nhận xét, bổ sung

- nghiên cứu thông tin SGK, quan sát mẫu vật thật đối chiếu với H 20.1-20.3 và ghi kết quả ( Hình 20.1; 20.2;

20.3)

- báo cáo kết quả, nhận xét, bổ sung

1 Quan sát

c ấ u t ạ o v ỏ

Chú thích

số vào các hình 20.1; 20.2; 20.3

2 C ấ u t ạ o ngoa ø i

- Yêu cầu nghiên cứu thông

tin SGK, quan sát mẫu vật

thật đối chiếu với H 20.4-20.5

và

ghi kết quả ( Hình 20.4; 20.5)

Dự kiến sản phẩm:

- nghiên cứu thông tin SGK, quan sát mẫu vật thật đối chiếu với H 20.4-20.5 và ghi kết quả ( Hình 20.4; 20.5)

2 C ấ u t ạ o ngoài

Chú thích số vào các hình 20.4; 20.5

1

2

- Nhận xét, bổ sung

3 Thu ho ạ ch

-Yêu cầu HS hoàn chỉnh

bảng

Dự kiến sản phẩm:

Bảng Thu hoạch

S

T

T

Động vật

có đặc

điểm

tương

ứng

Đặc điểm

cần quan sát

ỐC TRAI MỰC

1 Số lớp cấu

tạo của vỏ Đủ 3 lớp Đủ 3 lớp 1 lớp đá vôi

2 Số chân (hay

4 Có giác bám 0 0 nhiều

5 Có lông trên

tấm miệng 0 Nhiều 0

6 Dạ dày, ruột,

gan, túi

mực…….

Ruột, mang, túi mực, dạ dày

- Nhận xét và bổ sung

-ø ghi kết quả vào bảng

3 Thu ho ạ ch

-Hoàn thành bảng thu hoạch

Hoạt động 3 III Tìm hiểu đặc điểm chung và vai trò của

ngành thân mềm

Mục tiêu

- Kiến thức:

+ Nhận biết các loài thân mềm rất đa dạng về cấu tạo, lối sống nhưng chúng có một số đặc điểm chung nhất định

+ Nêu được vai trò của thân mềm trong thiên nhiên và đời sống con người

- Kĩ năng:

+ Kĩ năng tìm kiếm và xử lí thông tin khi đọc SGK, quan sát tranh

để tìm hiểu đặc điểm chung và vai trò của ngành thân mềm

+ Kĩ năng quản lí thời gian, đảm nhận trách nhiệm được phân công + Kĩ năng tự tin trình bày ý kiến

Phương thức: Trực quan, Vấn đáp-tìm tòi, Nêu và giải quyết

vấn đề

Các bước của hoạt động

1 Đặ c đ i ể m chung.

-Yêu cầu HS đọc thông tin và

quan sát H21.1

+GV giới thiệu

+ GVø rút ra đặc điểm chung

ngành Thân mềm

Dự kiến sản phẩm:

-Đặc điểm chung ngành thân

mềm là:

+Thân mềm, không phân đốt,

có vỏ đá vôi

+ Có khoang áo

+ Hệ tiêu hoá phân hoá

+ Cơ quan di chuyển đơn giản,

một số cơ quan phát triển nhưng

vỏ tiêu giảm (mực, bạch tuột )

-Nhận xét và bổ sung

-Đọc thông tin và quan sát hình 21.1

- Các bạn nhận xét, bổ sung

1 Đặ c đ i ể m chung.

- Thân mềm, không phân đốt, có vỏ đá vôi

- Có khoang áo

- Hệ tiêu hoá phân hoá

- Cơ quan

di chuyển đơn giản, một số cơ quan phát triển

nhưng vỏ tiêu giảm (mực, bạch tuột )

2 Vai trò

-Yêu cầu HS nghiên cứu thông tin

SGK thực hiện lệnh ( Bảng 2/SGK

72)

+ rút ra lợi ích và tác hại của

ngành thân mềm

Dự kiến sản phẩm:

Bảng 2 Ý nghĩa thực tiễn của ngành

Thân mềm

ST

T

Ý nghĩa thực

tiễn

Tên đại diện thân mềm có ở

địa phương

1 Làm thực phẩm Mực, sò, hến, ốc,

- Nghiên cứu thông tin SGK

thực hiện lệnh ( Bảng 2/SGK 72)

- báo cáo kết quả, nhận xét, bổ sung

2 Vai trò

-Lợi ích: + Làm thực phẩm cho người + Nguyên liệu xuất khẩu

+ Làm thức ăn

cho người

2 Làm thức ăn cho

động vật khác Sò, hến, ốc, mực,

3 Làm đồ trang sức Ngọc trai

4 Làm đồ trang trí Xà cừ, vỏ ốc, vỏ

trai, vỏ sò,

5 Làm sạch môi

trường nước

Trai, sò,

6 Có hại cho cây

trồng

Các loài ốc sên

7 Làm vật chủ

trung gian truyền

bệnh giun sán

Ốc ao, ốc mút,…

8 Có giá trị xuất

khẩu

Mực, sò, huyết,

9 Có giá trị về

mặt địa chất Hoá thạch 1 số vỏ ốc, vỏ sò,

- Lợi ích: Làm thực phẩm cho

người, nguyên liệu xuất khẩu,

làm thức ăn cho động vật,

nghiên cứu địa chất, làm sạch

môi trường nước, làm đồ trang

sức, trang trí

-Tác hại : Là vật trung gian

truyền bệnh, có hại cây trồng

-Nhận xét và bổ sung

* Tích hợp BĐKH- PCTT:

- Yêu cầu HS trả lời câu hỏi:

Hãy đề ra các biện pháp bảo

vệ ngành thân mềm ở địa

phương?

Dự kiến sản phẩm:

Sử dụng hợp lí, bảo vệ môi

trường sống của chúng như

không vứt rác xuống sông,

không thải nước bẩn, nước vôi,

thuốc nhuộm,……xuống sông.

-Nhận xét và bổ sung

- Cá nhân học sinh tự suy nghĩ và đề ra các biện pháp bảo vệ ngành thân mềm ở địa phương

- Trả lời câu hỏi, nhận xét, bổ sung

cho động vật,

nghiên cứu địa chất + Làm sạch môi trường nước + Làm đồ trang sức, trang trí -Tác hại : + Là vật trung gian truyền bệnh +Có hại cây trồng

Hoạt động 4 ƠN TẬP

Mục tiêu

- Kiến thức:

+ Nhận biết các loài thân mềm rất đa dạng và phong phú

+Biết dược vai trị của thân mềm trong đời sống, ý nghĩa thực tiễn

+ Giải thích được một số đặc điểm cấu tạo thích nghi với đời sống mơi trường khác nhau ở thân mềm

- Kĩ năng:

+ Kĩ năng tìm kiếm và xử lí thông tin khi đọc SGK

+ Kĩ năng quản lí thời gian, đảm nhận trách nhiệm được phân công + Kĩ năng tự tin trình bày ý kiến

Phương thức: Trực quan, Vấn đáp-tìm tòi, Nêu và giải quyết vấn đề

Các bước của hoạt động

A Tĩm tắt lý thuyết

1 Ốc sên

 Vỏ đá vơi, xoắn ốc

 Cĩ chân lẻ

2 Vẹm

 Hai vỏ đá vơi

 Cĩ chân lẻ

3 Mực

 Vỏ đá vơi tiêu giảm hoặc mất

 Cơ quan phát triển thành 8 hay 10 tua miệng

B Một số câu hỏi ơn tập chương 4

Câu 1: Nêu các đặc điểm trai sơng?

Trả lời

1 Hình dạng cấu tạo

– Vỏ trai:

+ Vỏ trai gồm: 2 mảnh vỏ bằng đá vôi gắn với nhau nhờ bản lề ở phía lưng, ở bản lề có các dây chằng đàn hồi và 2 cơ khép vỏ giúp đóng mở vỏ + Vỏ trai có 3 lớp: lớp sừng, lớp đá vôi, lớp xà cừ

– Cơ thể trai:

+ Dưới vỏ là áo trai, mặt ngoài áo tiết ra lớp vỏ

đá vôi

+ Mặt trong áo tạo thành khoang áo là môi trường hoạt động dinh dưỡng của trai

+ Tiếp đến là hai tấm mang ở mỗi bên

+ Ở trung tâm cơ thể: trong là thân trai, ngoài là chân trai

2 Di chuyển

Nhờ chân trai hình lưỡi rìu thò ra thụt vào, kết hợp động tác đóng mở vỏ để di chuyển mà trai

di chuyển chậm chạp trong bùn, để lại phía sau

1 đường rãnh trên mặt bùn

3 Dinh dưỡng

– Thức ăn là động vật nguyên sinh và vụn hữu cơ

– Động lực hút nước chính do 2 tấm miệng phủ đầy lông luôn rung động tạo ra

– Trao đổi ô-xi qua mang

– Dinh dưỡng thụ động

4 Sinh sản – Cơ thể trai phân tính.– Trứng phát triển qua giai đoạn ấu trùng.

Câu 2: Nêu đặc điểm chung của ngành Thân mềm, chúng có ý nghĩa thực tiễn như

thế nào đối với con người, động vật và môi trường?

Trả lời

Đặc điểm chung

 Thân mềm, không phân đốt, có vỏ đá vôi

 Có khoang áo phát triển

 Hệ tiêu hoá phân hoá