Đề cương học phần NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP LUẬT ĐẠI CƯƠNG

Giảng viên Thời gian, địa điểm làm việc: Giờ hành chính các ngày làm việc trong tuần Địa chỉ liên hệ: Khoa Luật, Đại học Quốc gia Hà nội, Bộ môn Lý luận, Lịch sử nhà nước và pháp luật Em

Trang 1

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

KHOA LUẬT CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO THEO TÍN CHỈ

Đề cương học phần

NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP LUẬT ĐẠI CƯƠNG

Người biên soạn: GS.TS Hoàng Thị Kim Quế

PGS TS Nguyễn Minh Tuấn

Hà Nội, 2018

Trang 2

ĐỀ CƯƠNG HỌC PHẦN NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP LUẬT ĐẠI CƯƠNG (Dùng cho sinh viên ngoài chuyên ngành luật)

1 Thông tin về giảng viên

1.1.Giảng viên 1

Họ và tên: Hoàng Thị Kim Quế

Chức danh khoa học, học vị: GS.TS Giảng viên

Thời gian, địa điểm làm việc: Giờ hành chính các ngày làm việc trong tuần

Địa chỉ liên hệ: Khoa Luật, Đại học Quốc gia Hà nội, Bộ môn Lý luận, Lịch sử nhà nước và pháp luật

Email: quekim07@gmail.com

Các hướng nghiên cứu chính: Lý luận và lịch sử nhà nước và pháp luật, Luật học

so sánh, Xã hội học pháp luật, Lịch sử tư tưởng chính trị - pháp lý

1.2.Giảng viên 2

Họ và tên: Nguyễn Hoàng Anh

Chức danh khoa học, học vị: PGS.TS Giảng viên

Email: 97hoanganh@gmail.com

Các hướng nghiên cứu chính: Luật hành chính, Lý luận và lịch sử nhà nước và pháp luật, Luật học so sánh, Tư duy pháp lý

1.3.Giảng viên 3

Họ và tên: Nguyễn Minh Tuấn

Chức danh khoa học, học vị: PGS TS Giảng viên

Email: tuannm@vnu.edu.vn

Trang 3

so sánh, Tư duy pháp lý, Xã hội học pháp luật, Lịch sử tư tưởng nhà nước và pháp luật

1.4. Giảng viên 4

Họ và tên: Mai Văn Thắng

Chức danh khoa học, học vị: TS Giảng viên

Thời gian làm việc: Giờ hành chính của các ngày làm việc trong tuần

Địa điểm làm việc, địa chỉ liên hệ: Khoa Luật, Đại học Quốc gia Hà nội, Bộ môn

Lý luận, Lịch sử nhà nước và pháp luật

Email: mvt_anson@mail.ru

so sánh, Xã hội học pháp luật

1.5. Giảng viên 5

Họ và tên: Phạm Thị Duyên Thảo

Email: phamduyenthao@gmail.com

Các hướng nghiên cứu chính: Lý luận và lịch sử nhà nước và pháp luật, Xã hội học pháp luật

1.6.Giảng viên 6

Họ và tên: Lê Thị Phương Nga

Địa điểm làm việc, địa chỉ liên hệ: Khoa Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội, Bộ môn

Email: ngalethiphuong@gmail.com

Trang 4

Các hướng nghiên cứu chính: Lý luận và lịch sử nhà nước và pháp luật, Nhà nước

và pháp luật các quốc gia ASEAN

1.7. Giảng viên 7

Họ và tên: Phan Thị Lan Phương

Email: phanphuong503@yahoo.com.vn

Các hướng nghiên cứu chính: Lý luận và lịch sử nhà nước và pháp luật

1.8.Giảng viên 8

Họ và tên: Nguyễn Thị Hoài Phương

Chức danh khoa học, học vị: ThS Giảng viên

Email: hoaiphuongkl@gmail.com

Các hướng nghiên cứu chính: Lý luận và lịch sử nhà nước và pháp luật, Tư duy pháp lý

1.8 Giảng viên 9

Họ và tên: Nguyễn Văn Quân

Email: nguyen.vnu@gmail.com

Các hướng nghiên cứu chính: Lý luận và lịch sử nhà nước và pháp luật, Tư duy pháp lý, Luật học so sánh

2 Thông tin chung về học phần

Trang 5

-Tên học phần: Nhà nước và pháp luật đại cương

-Mã học phần: THL 1057

-Số tín chỉ: 2

-Học phần: Bắt buộc

-Các học phần tiên quyết (nếu có): PHI1004

-Các học phần kế tiếp (nếu có):

-Các yêu cầu đối với học phần (nếu có):

-Số giờ tín chỉ: Lý thuyết: 20 giờ tín chỉ

Thực hành: 5 giờ tín chỉ

Tự học: 5 giờ tín chỉ

-Địa chỉ Khoa/Bộ môn phụ trách học phần: Khoa Luật, Đại học Quốc gia Hà nội,

Bộ môn Lý luận, Lịch sử nhà nước và pháp luật

3 Mục tiêu và chuẩn đầu ra của học phần:

3.1 Mục tiêu chung:

- Mục tiêu chung của học phần là giúp sinh viên nắm được những khái niệm, nội dung cơ bản về nhà nước và pháp luật; Những nội dung cơ bản, phổ thông về một

số ngành luật cơ bản Ngoài ra, học phần cũng giúp sinh viên có được các kỹ năng như: Trả lời câu hỏi, xây dựng phương pháp tư duy đúng đắn trong hoạt động nghiên cứu khoa học và thực tiễn; Cũng như vận dụng được những kiến thức cơ bản về nhà nước và pháp luật vào việc tìm hiểu, đánh giá, thực hiện pháp luật trong thực tiễn Bên cạnh đó, sinh viên cũng sẽ hiểu được ý nghĩa lý luận và thực tiễn của học phần, ứng dụng vào việc học tập và cuộc sống, có thể nâng cao ý thức tôn trọng, tuân thủ pháp luật, ý thức đạo đức, hiểu biết và thực hành các quyền con người, trách nhiệm đối với cộng đồng, xã hội

3.2.Chuẩn đầu ra của học phần

Sau khi hoàn thành học phần này, học viên cần đạt được các mục tiêu sau đây:

- Về kiến thức

Học phần cung cấp cho sinh viên những kiến thức cơ bản, có hệ thống về nhà nước và pháp luật, hướng dẫn, rèn luyện cho sinh viên phương pháp tiếp cận, phương pháp tư duy các vấn đề pháp lý, mối quan hệ giữa các vấn đề cơ bản về nhà nước, pháp luật với các vấn đề chính trị, kinh tế, xã hội, văn hóa

Trang 6

Nội dung học phần bao gồm những kiến thức cơ bản, phương pháp tiếp cận quy luật hình thành, phát triển của nhà nước và pháp luật; hệ thống các khái niệm, phạm trù cơ bản của nhà nước và pháp luật Học phần trang bị hệ thống các kiến thức cơ bản về mối quan hệ giữa nhà nước, pháp luật, xã hội, xu hướng phát triển của các hiện tượng, quá trình của đời sống nhà nước và pháp luật

Học phần cung cấp phương pháp tiếp cận xu hướng phát triển của đời sống nhà nước và pháp luật, hệ thống các kiến thức cơ bản, hiện đại về pháp luật: thuộc tính, chức năng, hình thức, nguồn và nguyên tắc pháp luật; mối quan hệ giữa pháp luật

và nhà nước với các phương tiện điều chỉnh, thiết chế xã hội khác; nhà nước pháp quyền, xã hội dân sự Nội dung học phần còn bao gồm các vấn đề cơ bản về cơ chế điều chỉnh pháp luật; mối quan hệ giữa xây dựng và thực hiện, áp dụng pháp luật;

ý thức pháp luật, văn hóa pháp luật

- Về kỹ năng

Học phần trang bị cho người học kỹ năng phát hiện, đánh giá phân tích các vấn đề

cơ bản của đời sống nhà nước và pháp luật ; kỹ năng làm việc nhóm về phân tích các hiện tượng nhà nước và pháp luật trong mối quan hệ biện chứng với nhau và với các hiện tượng xã hội khác

Có phương pháp tiếp cận khoa học, kỹ năng phân tích, đánh giá các vấn đề pháp luật - xã hội - pháp lý Sinh viên được trang bị kỹ năng vận dụng các quy luật chung, các khái niệm cơ bản về nhà nước và pháp luật vào đời sống thực tiễn

- Về phẩm chất đạo đức

- Có phẩm chất đạo đức nhân văn, đạo đức nghề nghiệp của luật gia, có ý thức, lối sống đạo đức, tôn trọng và chấp hành pháp luật

- Có ý thức tham gia quản lý nhà nước góp phần thúc đẩy sự phát triển của nền …

- Có bản lĩnh nghề nghiệp, mạnh dạn tranh luận, bày tỏ quan điểm và biết lắng nghe

- Có tinh thần làm việc nghiêm túc, khoa học, trách nhiệm với công việc được giao

và có tinh thần làm việc hợp tác, phối hợp với người khác và trong tập thể

4 Tóm tắt nội dung học phần

Nhà nước và pháp luật đại cương là học phần bắt buộc được đưa vào chương trình giảng dạy nhiều năm nay ở các cơ sở đào tạo khác nhau Đây là học phần nghiên cứu những vấn đề chung nhất và cơ bản nhất, mang tính toàn diện và hệ thống các

Trang 7

tri thức về nhà nước và pháp luật, nghiên cứu bản chất, vai trò xã hội, qui luật phát sinh, tồn tại và phát triển của hai hiện tượng xã hội này Ngoài ra nhà nước và pháp luật đại cương cũng nghiên cứu những nét cơ bản nhất về các ngành luật trong hệ thống pháp luật Việt Nam Đây cũng là học phần nghiên cứu một cách toàn diện và

có hệ thống nhất các khái niệm, phạm trù, các nguyên tắc và các qui luật về nhà nước và pháp luật

5 Nội dung học phần

5.1 Nội dung chi tiết học phần

A.

PHẦN THỨ NHẤT: NHÀ NƯỚC

Bài 1 Khái luận về học phần nhà nước và pháp luật đại cương

1.1.Đối tượng nghiên cứu khoa học nhà nước và pháp luật đại cương

1.2. Phương pháp nghiên cứu khoa học nhà nước và pháp luật đại cương

1.3. Tình hình nghiên cứu và ý nghĩa học phần

Bài 2 Nguồn gốc, bản chất, đặc trưng, vai trò của Nhà nước

2.1 Nguồn gốc của Nhà nước

 Học thuyết Mác - Lê nin và các học thuyết khác về nguồn gốc Nhà nước

 Quá trình hình thành Nhà nước

2.2 Bản chất của Nhà nước và các đặc trưng chủ yếu của nhà nước

 Tính giai cấp của Nhà nước

 Vai trò xã hội của Nhà nước

 Các đặc trưng chủ yếu của Nhà nước

 Vấn đề định nghĩa “nhà nước”

2.3 Vai trò của nhà nước

2.4 Bản chất và các đặc điểm cơ bản của nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

 Bản chất của nhà nước CHXHCN Việt Nam

 Đặc điểm cơ bản của nhà nước CHXHCN Việt Nam

Bài 3: Bộ máy, chức năng, hình thức nhà nước và chế độ chính trị

3.1 Bộ máy nhà nước:

 Khái niệm và cấu trúc của bộ máy Nhà nước

Trang 8

 Các nguyên tắc cơ bản về tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước hiện đại

 Bộ máy nhà nước CHXHCNVN

3.2 Chức năng Nhà nước

 Khái niệm chức năng của Nhà nước

 Các chức năng chủ yếu của nhà nước và phương thức thực hiện chức năng nhà nước

3.3 Hình thức nhà nước và chế độ chính trị

 Hình thức nhà nước

 Chế độ chính trị và phương thức thực hiện quyền lực nhà nước

B.

PHẦN THỨ HAI: PHÁP LUẬT

Bài 4 Nguồn gốc, thuộc tính, bản chất, chúc năng, vai trò, hình thức, Qui phạm pháp luật, văn bản Qui phạm pháp luật

4.1 Nguồn gốc của pháp luật

4.2 Bản chất và các thuộc tính cơ bản của pháp luật

4.3 Chức năng của pháp luật

4.4 Vai trò của pháp luật

4.5 Hình thức của pháp luật

4.6 Qui phạm pháp luật và văn bản qui phạm pháp luật

Bài 5 Thực hiện pháp luật, quan hệ pháp luật, ý thức pháp luật, văn hóa pháp luật, giáo dục pháp luật, hành vi pháp luật, vi phạm pháp luật và trách nhiệm pháp lý

5.1 Thực hiện pháp luật và áp dụng pháp luật

5.2 Quan hệ pháp luật

5.3 Ý thức pháp luật, văn hóa pháp luật và giáo dục pháp luật

5.4 Hành vi pháp luật, vi phạm pháp luật và trách nhiệm pháp lý

Bài 6 Hệ thống pháp luật Việt nam

6.1.Quan niệm về hệ thống pháp luật và hệ thống pháp luật Việt Nam

6.2.Cấu trúc nội tại của pháp luật

6.3.Những vấn đề cơ bản về một số ngành luật trong hệ thống pháp luật Việt Nam

5.2 Nội dung cụ thể từng bài học

Trang 9

- Nội dung 1: Đề cương học phần và kế hoạch học tập

- Nội dung 2: Đối tượng nghiên cứu, phạm vi nghiên cứu và phương pháp

nghiên cứu học phần nhà nước và pháp luật đại cương

- Nội dung 3: Nguồn gốc, bản chất, các đặc trưng nhà nước

- Nội dung 4: Bản chất và những đặc điểm cơ bản của nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

- Nội dung 5: Bộ máy, chức năng, hình thức nhà nước và chế độ chính trị

- Nội dung 6: Nguồn gốc, thuộc tính, bản chất, chúc năng, vai trò, hình thức, Qui phạm pháp luật, văn bản Qui phạm pháp luật

- Nội dung 7: Thực hiện pháp luật, quan hệ pháp luật, ý thức pháp luật, văn hóa pháp luật, giáo dục pháp luật; hành vi pháp luật, vi phạm pháp luật, trách nhiệm pháp lý

- Nội dung 8: Hệ thống pháp luật Việt Nam

6 Học liệu:

-Học liệu bắt buộc :

1 Đào Trí Úc, Hoàng Thị Kim Quế (đồng chủ biên), Giáo trình đại cương về

nhà nước và pháp luật, Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà nội, 2018.

-Học liệu tham khảo:

1 Montesquieu, Tinh thần pháp luật (Bản dịch), Nhà xuất bản Giáo Dục, 1996.

2 Hoàng Thị Kim Quế, Giáo trình Lý luận chung nhà nước và pháp luật, Nhà

xuất bản Đại học Quốc gia Hà nội, 2015

3 Đào Trí Úc, Giáo trình nhà nước pháp quyền, Nhà xuất bản Đại học Quốc

gia Hà nội, 2015

4 Hoàng Thị Kim Quế, Ngô Huy Cương (đồng chủ biên), Văn hóa pháp luật

-những vấn đề lý luận cơ bản và ứng dụng chuyên ngành, Nhà xuất bản Đại

học Quốc gia Hà nội, năm 2012

5 Nguyễn Minh Tuấn, Giáo trình Lịch sử nhà nước và pháp luật thế giới, Nhà

xuất bản Đại học Quốc gia, Hà nội, 2016

6 Nguyễn Minh Tuấn, Mai Văn Thắng, Phạm Thị Duyên Thảo (Đồng chủ

biên), Giáo trình Lịch sử nhà nước và pháp luật Việt Nam, Nhà xuất bản Đại

học Quốc gia, Hà nội, 2017

Trang 10

7 Nguyễn Minh Tuấn, Mai Văn Thắng (Đồng chủ biên), Nhà nước và pháp

luật triều Hậu Lê với việc bảo vệ quyền lợi chính đáng của con người (Sách chuyên khảo), Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà nội, 2014.

8 Nguyễn Hoàng Anh, Vũ Công Giao, Nguyễn Minh Tuấn (Đồng chủ biên),

Tư duy pháp lý – Lý luận và thực tiễn, Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà

nội, 2016

9 Arnaud de Raulin, Jean – Paul Pastorel, Trịnh Quốc Toản, Nguyễn Hoàng

Anh (Đồng chủ biên), Ảnh hưởng của truyền thống pháp luật Pháp tới Pháp

luật Việt Nam, Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà nội, 2016.

10.Hoàng Thị Kim Quế, Nguyễn Đăng Dung (Đồng chủ biên), Lịch sử tư tưởng

chính trị - pháp lý, Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà nội, 2016.

Ghi chú: Tất cả các học liệu giới thiệu ở mục 6 trên đây đều được lưu trữ đầy đủ

tại Phòng đọc của Khoa Luật, Đại học Quốc gia Hà nội, Tầng 5 nhà E1, Khoa Luật, 144 Xuân Thủy, Cầu Giấy, Hà nội và được bán với giá ưu đãi cho sinh viên.

7 Lịch trình tổ chức dạy học

Học phần gồm có 2 tín chỉ (30 giờ tín chỉ, trong đó có 20 giờ tín chỉ lý thuyết, 5 giờ tín chỉ thảo luận trên lớp, 5 giờ tín chỉ tự học có hướng dẫn, có kiểm

tra đánh giá [Việc tự học thường xuyên theo yêu cầu của Giáo viên không được

tính vào 5 giờ tín chỉ tự học này]).

Lịch trình chung: (15 tuần, trường hợp mỗi tuần bố trí 2 giờ tín chỉ)

Tuần 1: Giảng lý thuyết nội dung 1 và 2 trên lớp (2 giờ tín chỉ)

Tuần 2: Giảng lý thuyết nội dung 3 trên lớp (2 giờ tín chỉ)

Tuần 4: Thảo luận trên lớp nội dung 3 và 4 (1 giờ tín chỉ), Giảng lý thuyết nội dung 5 trên lớp (1 giờ tín chỉ)

Tuần 5: Tự học có kiểm tra, đánh giá nội dung 5 ở thư viện (2 giờ tín chỉ) Tuần 6: Giảng lý thuyết nội dung 5 trên lớp (2 giờ tín chỉ);

Tuần 7: Giảng lý thuyết nội dung 5 trên lớp (1 giờ tín chỉ); Thảo luận nội dung 5 trên lớp (1 giờ tín chỉ)

Tuần 8: Giảng lý thuyết nội dung 6 trên lớp (2 giờ tín chỉ);

Tuần 9: Giảng lý thuyết nội dung 6 trên lớp (1 giờ tín chỉ); Thảo luận trên lớp (1 giờ tín chỉ)

Trang 11

Tuần 12: Tự học có kiểm tra, đánh giá nội dung 7 ở thư viện (2 giờ tín chỉ) Tuần 13: Giảng lý thuyết nội dung 7 trên lớp (1 giờ tín chỉ); Thảo luận trên lớp nội dung 7 (1 giờ tín chỉ)

Tuần 14: Tự học có kiểm tra, đánh gia nội dung 8 (1 giờ tín chỉ); Giảng lý thuyết nội dung 8 trên lớp (1 giờ tín chỉ);

Tuần 15: Giảng nội dung 8 trên lớp (1 giờ tín chỉ); Thảo luận nội dung 8 (1 giờ tín chỉ)

đọc

Ghi chú

Tuần 1 Đối tượng nghiên cứu, phạm vi nghiên

cứu và phương pháp nghiên cứu học

phần nhà nước và pháp luật đại cương

1 Giới thiệu đề cương và tổng quan học

phần

2 Trình bày bài Khái luận về nhà nước và

pháp luật đại cương gồm:

- Đối tượng nghiên cứu của khoa học

NNPLĐC

- Phạm vi nghiên cứu

- Phương pháp nghiên cứu

- ý nghĩa của khoa học, học phần

NNPLĐC

đại cương về nhà nước và pháp luật,

Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà nội, 2018

- Đọc các tài liệu liên quan theo hướng dẫn của giảng viên

Tuần 2 Nguồn gốc, bản chất, các đặc trưng nhà

nước

1 Nguồn gốc nhà nước

2 Bản chất và các đặc trưng cơ bản của

nhà nước

- Giáo trình

đại cương về nhà nước và pháp luật,

Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà nội, 2018

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	193,79 KB