Giới thiệu về công ty cổ phần Công nghệ Việt Á: Công ty Cổ phần Công nghệ Việt Á Công ty Việt Á hoặc Việt Á Corp là một công ty cung cấp các thiết bị, hóa chất y tế của Việt Nam, có trụ
Trang 1Vụ Công ty Việt Á "thổi giá" kit test Covid-19 và cá nhân Giám đốc Phan Quốc Việt và bài học cho người làm kinh doanh? Trên giác độ của người quản trị dự
án, bạn hãy phân tích những dự án đã được Công ty này triển khai để thực hiện mục tiêu của họ!
A TỔNG QUAN VỀ CÔNG TY CỔ PHẦN CÔNG NGHỆ VIỆT Á:
1 Giới thiệu về công ty cổ phần Công nghệ Việt Á:
Công ty Cổ phần Công nghệ Việt Á (Công ty Việt Á hoặc Việt Á Corp) là một công ty cung cấp các thiết bị, hóa chất y tế của Việt Nam, có trụ sở tại TP Hồ Chí Minh và 5 chi nhánh tại Cần Thơ, Bình Dương, Kon Tum… Công ty được biết đến nhờ việc sản xuất kit xét nghiệm COVID - 19 trong đại dịch ở Việt Nam
Công ty Cổ phần Công nghệ Việt Á, là 1 công ty chuyên về lĩnh vực sinh học phân tử, với đội ngũ cán bộ chuyên môn có kinh nghiệm gần 10 năm về lĩnh vực này, đây cũng là nhóm đầu tiên tại Việt Nam ứng dụng thành công và đưa vào thương mại từ rất sớm các kit sử dụng kỹ thuật realtime PCR và lai phân tử Toàn bộ hoạt động của công ty đều đạt tiêu chuẩn ISO 9001:2008 và GMP-WHO
Việt Á là đơn vị đi tiên phong trong việc phổ biến các xét nghiệm kỹ thuật cao đến với đông đảo mọi người tại nhiều nơi trên cả nước bằng nhiều hoạt động, trong đó 2 hoạt động đáng chú ý:
Trang 2• Đầu tư các hệ thống real-time PCR tại nhiều nơi trên cả nước, nhờ đó cơ sở y
tế được đầu tư có điều kiện triển khai được các xét nghiệm kỹ thuật cao phục vụ người dân
• Thiết lập hệ thống thu gom mẫu tại những nơi chưa đủ điều kiện trang bị hệ thống real-time PCR đưa về Việt Á hoặc các đơn vị Việt Á đầu tư máy real-time PCR để thực hiện xét nghiệm.1
2 Lịch sử:
Công ty được thành lập vào năm 2007 với số vốn ban đầu là 80 triệu từ 3 thành viên Ông Phan Quốc Việt (sinh năm 1980) là người sáng lập kiêm Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Công nghệ Việt Á Cuối năm 2017, Việt Á Corp tăng vốn điều lệ từ 200 tỷ đồng lên 1.000 tỉ đồng, mặc dù trước năm 2017, công ty này chỉ thu nhập vài chục tỉ đồng và thường báo lỗ.[4] Trải qua 6 lần tăng vốn điều
lệ, tỷ lệ góp vốn của 3 cổ đông sáng lập vào Công ty Việt Á không biến động, vẫn nắm giữ khoảng 20% Tuy số vốn nhiều, Công ty Việt Á chỉ mượn chỗ để đặt cái bảng hiệu trụ sở công ty trong 10 năm.[5][6] Phòng sản xuất kit của công
ty này chỉ rộng chừng hơn 10m2 với 10 nhân sự Hệ thống thiết bị, máy móc chỉ
là vài chiếc tủ cấp đông và vài chiếc máy tách chiết cũ
Trước dịch COVID - 19, công ty được Bộ Y tế cấp phép sản xuất 15 bộ kit thử bệnh lao, viêm gan A, viêm gan B, tay - chân - miệng HPV…Việt Á tự giới thiệu là công ty có kinh nghiệm 10 năm về lĩnh vực sinh học phân tử
1 "Công ty Cổ Phần Công Nghệ Việt Á - TopCV." https://www.topcv.vn/cong-ty/cong-ty-co-phan-cong-nghe-viet-a/30382.html Ngày truy cập 22 thg 1 2022.
Trang 3Ngày 4 tháng 3 năm 2020, bộ sinh phẩm realtime PCR chẩn đoán SARS-CoV-2
do Học viện Quân y và Công ty Cổ phần Công nghệ Việt Á phối hợp nghiên cứu với ngân sách gần 19 tỷ đồng, sản xuất trở thành sản phẩm xét nghiệm SARS-CoV-2 đầu tiên của Việt Nam được Bộ Y tế Việt Nam cấp phép sử dụng tạm thời Bộ kit giúp Việt Nam trở thành một trong số ít quốc gia phát triển được kit xét nghiệm virus SARS-CoV-2 vào thời điểm đó
Trong giai đoạn thiếu hụt kit xét nghiệm toàn cầu, sản phẩm trên đã được dùng cho lên đến 80% xét nghiệm tại Việt Nam
Đến tháng 12 năm 2021, công ty đã cung ứng kit cho 62 tỉnh, thành phố với doanh thu gần 4.000 tỷ đồng
3 Sản phẩm:
Kit xét nghiệm LightPower iVA SARS-CoV-2 1st RT-rPCR, với các ưu điểm là
chỉ cần 1 phản ứng, cho kết quả xét nghiệm trong 1 giờ
Kit xét nghiệm lao, viêm gan A, B, tay - chân - miệng, HPV…
4 Thành tích:
Tháng 3 năm 2021, công ty được Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tặng Huân chương lao động hạng Ba theo đề nghị của UBND TP HCM, do Việt Á có thành tích xuất sắc trong việc nghiên cứu, chế tạo và ứng dụng sinh phẩm xét nghiệm RT-PCR phát hiện virus SARS-CoV-2, phục vụ hiệu quả cho công tác phòng, chống đại dịch COVID-19
Trang 45 Bê bối:
Ngày 18 tháng 12 năm 2021, ông Phan Quốc Việt - Tổng giám đốc của công ty
đã bị bắt để điều tra về hành vi nâng khống giá kit test COVID-19, chi tiền hối
lộ cho lãnh đạo Bệnh viện, CDC các tỉnh thành để bán kit với giá cao hơn so với giá thành sản xuất Cùng bị tạm giam là Phạm Duy Tuyến (Giám đốc Trung tâm kiểm soát bệnh tật tỉnh Hải Dương – CDC Hải Dương) Cả hai cùng 5 bị can khác bị cáo buộc đã vi phạm Luật đấu thầu gây thiệt hại tài sản Nhà nước ước tính khoảng 30 tỷ đồng Trước đó vào tháng 4 năm 2020, Bộ Y tế Việt Nam, Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam đưa tin loại kit test trên đã được WHO chấp thuận và Bộ Y tế Anh cấp chứng nhận đạt chuẩn châu Âu Tuy nhiên thực tế WHO không chấp nhận loại kit này Trên trang thông tin chính thức Bộ Y tế và Chăm sóc Sức khỏe Anh, bộ xét nghiệm của Việt Á không có tên trong danh sách đạt chuẩn Anh và được phép lưu hành trên thị trường Anh Cũng trong thời gian trên, Bộ Y tế Việt Nam với tư cách bộ quản lý chuyên ngành đã cấp phép đăng ký lưu hành cho sản phẩm kit xét nghiệm COVID-19 của Việt Á nên được cho là cơ quan thực hiện việc công bố/cập nhật công khai giá bộ kit xét nghiệm (trong đó bộ kit của Việt Á được ghi 470.000 đồng/kit)
Bộ Khoa học và Công nghệ sau đó vào ngày 27 tháng 12 năm 2021 phát đi văn bản cho rằng thông tin sai sự thực về kit xét nghiệm của Việt Á là "trên cơ sở tổng hợp nguồn tin từ các cơ quan báo chí chính thống", nhưng chính Bộ này trước đó đã gửi thông tin chính thức đến các cơ quan báo chí khẳng định việc
Trang 5"bộ kit xét nghiệm COVID-19 của Việt Nam sản xuất vừa được Tổ chức Y tế thế giới (WHO) chấp thuận" Cùng ngày, tại Hội nghị Đoàn Chủ tịch lần thứ 11 (khóa IX), nhiều Ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã đề nghị làm rõ trách nhiệm của Bộ Y tế và Bộ Khoa học và Công nghệ
Ngày 31 tháng 12, khi có căn cứ xác định dấu hiệu sai phạm trong việc quản lý, nghiên cứu, chuyển giao Đề tài khoa học về sản phẩm kit xét nghiệm
COVID-19 tại Bộ Khoa học và Công nghệ và trong việc cấp phép đăng ký lưu hành tạm thời, cấp phép đăng ký lưu hành chính thức sản phẩm kit xét nghiệm
COVID-19, việc hiệp thương giá sản phẩm kit xét nghiệm COVID-19 với Công ty Việt
Á tại Bộ Y tế, Bộ Công an đã khởi tố 11 viên chức của Bộ Khoa học và Công nghệ và Bộ Y tế Ngoài ra, các viên chức của CDC Nghệ An, CDC Bình Dương cũng bị khởi tố về tội "Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng"
Ngày 7 tháng 1 năm 2022, Tô Ân Xô, người phát ngôn bộ Công an cho biết 19
bị can đã bị khởi tố về các tội "vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả
nghiêm trọng"; "đưa hối lộ, nhận hối lộ"; "lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ" Cơ quan điều tra đã kê biên 28 bất động sản, phong tỏa tài khoản hơn 320 tỷ đồng, 100.000 USD và tạm giữ số tiền hơn 4,8 tỷ đồng do một số đối tượng có liên quan tự nguyện giao nộp
Trang 6Theo thông tin từ Tổng cục Hải quan phát đi vào tối 20 tháng 1 năm 2022, từ tháng 9 đến tháng 12-2021, công ty Việt Á nhập khẩu 3 triệu que test nhanh kháng nguyên virus SARS-CoV-2 từ Trung Quốc với giá khai báo 0,955
USD/test (khoảng 21.560 đồng/test), tổng trị giá là 64,68 tỉ đồng Ngoài ra công
ty còn nhập khẩu hóa chất, chất thử, chất chuẩn, dụng cụ, máy móc, thiết bị các loại với tổng giá trị nhập khẩu trong 5 năm 2017 - 2021 là 286 tỉ đồng.2
6 Tham khảo:
https://vi.wikipedia.org/wiki/C%C3%B4ng_ty_C%E1%BB%95_ph%E1%BA
%A7n_C%C3%B4ng_ngh%E1%BB%87_Vi%E1%BB%87t_%C3%81
https://www.topcv.vn/cong-ty/cong-ty-co-phan-cong-nghe-viet-a/30382.html
B NỘI DUNG PHÂN TÍCH:
1 Vụ Công ty Việt Á "thổi giá" kit test Covid-19 và cá nhân Giám đốc Phan Quốc Việt và bài học cho người làm kinh doanh?
Trong bốn năm từ 2016 đến 2019, hoạt động của Việt Á có xu hướng giảm dần khi doanh thu từ 166 tỷ giảm về còn 63 tỷ đồng Tuy nhiên, chỉ tiêu này tăng vọt lên hơn 400 tỷ đồng vào năm 2020, năm được cấp phép kit test, gấp hơn 6 lần năm 2019
2 "Công ty Cổ phần Công nghệ Việt Á – Wikipedia tiếng Việt."
https://vi.wikipedia.org/wiki/Công_ty_Cổ_phần_Công_nghệ_Việt_Á Ngày truy cập 22 thg 1 2022.
Trang 7Về quá trình ra đời của bộ kit này, năm 2020 Học viện Quân y đề xuất nhiệm vụ nghiên cứu bộ sinh phẩm xét nghiệm Covid-19 Công ty Việt Á tham gia cùng nhóm nghiên cứu từ những ngày đầu Việc chuyển giao kit gần như đồng thời giữa nhóm nghiên cứu và đơn vị sản xuất để cùng nhau thẩm định kết quả, kịp cho việc sản xuất kit phục vụ phòng chống dịch Việt Á cũng được Hội đồng tư vấn lựa chọn là đối tác nghiên cứu phát triển sản phẩm bởi đơn vị này có năng lực sản xuất kit test
Khi chào hàng sản phẩm "hàng Việt Nam" của mình, ông Phan Quốc Việt từng nói chi phí sản xuất bộ kit đã được tài trợ nên giá 400.000-600.000 đồng/test Ông Phan Quốc Việt nêu quan điểm: "Doanh nghiệp sản xuất trong nước phục
vụ cho chính người dân của mình, vậy tại sao phải tăng giá lên cắt cổ người dân"
Nhưng thực tế lại khác, một năm sau đó, nhiều doanh nghiệp, người dân phản ánh về việc loạn giá kit và chi phí xét nghiệm Việt Á, một trong 3-4 đơn vị sản xuất kit trong nước, bị đưa vào "tầm ngắm" khi có những nghi ngờ "thổi giá" Dựa vào việc kit test Covid-19 là sản phẩm thuộc danh mục được áp dụng "chỉ định thầu rút gọn" nên ông Phan Quốc Việt đã chủ động cung ứng trước thiết bị, vật tư, sinh phẩm y tế cho các bệnh viện, CDC các tỉnh, thành phố để sử dụng Ông Phan Quốc Việt sau đó thông đồng với lãnh đạo CDC để hợp thức hồ sơ chỉ định thầu bằng cách sử dụng các pháp nhân là các công ty liên doanh, công
Trang 8ty con để lập hồ sơ chào hàng sản phẩm, nâng khống giá thiết bị, chi phí nguyên vật liệu đầu vào Việc này làm giá sản phẩm của Việt Á cao hơn nhiều so với thực tế, định giá ở mức 470.000 đồng/kit Hành vi này bị đánh giá là "nâng khống giá", vi phạm quy định về đấu thầu
Ngoài ra, để được giao cung ứng trước thiết bị, vật tư y tế với số lượng lớn và được tạo điều kiện trong việc hoàn thiện hồ sơ, thanh quyết toán, ông Phan Quốc Việt đã thỏa thuận chi số tiền lớn cho lãnh đạo nhiều đơn vị mua hàng.3 https://vnexpress.net/viet-a-bi-cao-buoc-thoi-gia-kit-xet-nghiem-nhu-the-nao-4409106.html
Đại biểu Quốc hội Nguyễn Anh Trí cho hay ban đầu khi vừa nghe thông tin việc nâng khống giá kit xét nghiệm COVID-19 nhằm trục lợi, ông thấy rất đau lòng Theo ông, các cơ quan pháp luật, Bộ Y tế cần phải vào cuộc để tìm hiểu vấn đề này thật kỹ
"Nhưng điều quan trọng nhất là rút ra được những bài học, kinh nghiệm để không xảy ra những chuyện tương tự nữa
Các cơ quan quản lý phải rút ra bài học chẳng những để xử lý, phán quyết đúng
cá nhân sai phạm mà điều quan trọng là tiếp tục nâng đỡ những đơn vị làm tốt
để họ tiếp tục phát triển, không bị chững lại, tránh một lượng ngoại tệ khổng lồ
3 "Việt Á bị cáo buộc 'thổi giá' kit xét nghiệm như thế nào? - VnExpress." 28 thg 12 2021,
https://vnexpress.net/viet-a-bi-cao-buoc-thoi-gia-kit-xet-nghiem-nhu-the-nao-4409106.html Ngày truy cập 22 thg 1 2022.
Trang 9cứ phải chảy ra nước ngoài để mua những thứ mà người Việt Nam mình có thể làm được" - ông Trí nói
Trong khi đó, đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Kim Thúy cho rằng việc lợi dụng dịch bệnh để trục lợi là không thể chấp nhận Sau vụ việc này cần phải tăng cường thanh tra, kiểm tra giám sát
Còn bác sĩ Trương Hữu Khanh - nguyên trưởng khoa nhiễm - thần kinh, Bệnh viện Nhi đồng 1, TP.HCM - cho rằng sau vụ việc này, việc mua vật tư y tế phải được diễn ra quy củ hơn, đấu thầu đàng hoàng và có phản biện
Không nên để giám đốc chuyên môn làm các vấn đề về kinh tế, mua sắm thiết
bị vật tư Phải có vị lãnh đạo khác chuyên về đấu thầu, giải quyết các thủ tục được an toàn, minh bạch hơn.4
https://tuoitre.vn/vu-viet-a-nang-gia-kit-xet-nghiem-covid-19-nhieu-dia-phuong-thong-dong-thoi-gia-20211220080913595.htm
- Những bài học cho người làm kinh doanh:
Mặc dù mục tiêu lớn nhất của người làm kinh doanh là tối đa hóa lợi nhuận cho người chủ của doanh nghiệp và phát triển doanh nghiệp mình ngày một lớn mạnh hơn, tuy nhiên không thể vì lợi ích của bản thân doanh nghiệp mà không
từ thủ đoạn thậm chí là chấp nhận phạm pháp để đạt được mục tiêu đề ra
4 "Vụ Việt Á nâng giá kit xét nghiệm COVID-19 - Báo Tuổi trẻ." 20 thg 12 2021, https://tuoitre.vn/vu-
viet-a-nang-gia-kit-xet-nghiem-covid-19-nhieu-dia-phuong-thong-dong-thoi-gia-20211220080913595.htm Ngày truy cập 22 thg 1 2022.
Trang 10Vụ việc vi phạm của công ty cổ phần Công nghệ Việt Á đã làm chấn động tin tức ở trong nước, ảnh hưởng lớn tới nhiều ngành nghề, đặc biệt là những người làm kinh doanh
Từ những sai phạm của công ty Việt Á, các doanh nghiệp, những người làm kinh doanh lớn nhỏ cũng cần rút ra những bài học cho bản thân doanh nghiệp mình, để tránh đi theo vết xe đổ của Việt Á:
● Đầu tiên, về phần đầu vào: các doanh nghiệp cần nhập nguyên vật liệu có nguồn gốc rõ ràng, uy tín, đảm bảo an toàn và đảm bảo thực hiện đúng quy trình Không nên vì cái lợi trước mắt, vì ham rẻ mà làm hại tới người tiêu dùng để rồi hại cả doanh nghiệp mình
● Tiếp theo là về giá bán: không lợi dụng những yếu tố bên ngoài như dịch bệnh hay nhu cầu của người tiêu dùng để rồi nâng khống giá của sản phẩm lên quá cao để nhằm mục đích thu lợi bất chính Mặc dù trong kinh doanh, giá bán của một sản phẩm phụ thuộc lớn vào lượng cầu trên thị trường, doanh nghiệp có quyền nâng giá của sản phẩm lên để nhằm mục đích tối đa hóa lợi nhuận của doanh nghiệp, tuy nhiên việc bán sản phẩm không đạt chất lượng trên thị trường và tìm mọi cách để có thể nâng giá sản phẩm lên trong tình hình dịch bệnh Covid-19 diễn biến phức tạp để thu lợi bất chính như công ty cổ phần Công nghệ Việt Á là điều đáng lên án
Trang 11● Về vấn đề truyền thông: các doanh nghiệp cần phải làm truyền thông về sản phẩm của mình nhằm mục đích cho người tiêu dùng biết đến sản phẩm của doanh nghiệp, những quảng cáo và truyền thông đó cần hấp dẫn và nêu rõ những công dụng, lợi ích của sản phẩm Tuy nhiên, truyền thông hấp dẫn không phải là thần thánh hóa sản phẩm của doanh nghiệp mình, cần biết rõ sản phẩm doanh nghiệp mình đang ở vị trí nào và đem lại những lợi ích gì cho người tiêu dùng Vấn đề truyền thông sản phẩm một cách quá thần thánh sẽ làm cho người tiêu dùng dễ cảm thấy thất vọng khi trực tiếp mua và trải nghiệm sản phẩm, khiến họ không muốn mua lại sản phẩm của doanh nghiệp mình, dễ dẫn đến truyền thông thất bại Đây cũng là một vấn đề mà nhiều doanh nghiệp kinh doanh mắc phải, những người làm kinh doanh phải đặc biệt chú ý
● Về vấn đề đấu thầu: các doanh nghiệp cần thực hiện việc đấu thầu một cách đúng quy trình, không nên vì muốn đạt được mục đích mà không từ thủ đoạn thậm chí là hối lộ các lãnh đạo và cán bộ cấp cao Đây là điều tối kỵ cho những người làm kinh doanh, việc đưa và nhận hối lộ là việc làm vi phạm pháp luật, đã và đang được xã hội quan tâm và lên án mạnh mẽ
=> Hiện nay, vấn đề đạo đức trong kinh doanh đang nhận được quan tâm lớn từ
xã hội Một doanh nghiệp muốn tồn tại và phát triển thì buộc phải tuân thủ những đạo đức trong kinh doanh Đạo đức kinh doanh là yếu tố nền tảng để tạo