GIÁO dục PHÁP LUẬT, vấn đề HIỆU QUẢ GIÁO dục ý THỨC PHÁP LUẬT, LIÊN hệ THỰC TIỄN

Vì thế pháp luật mới có thể phát huy tác dụng, vai trò quản lý Nhà nước, quản lý xãhội vào đời sống.Trong suốt thời gian qua, giáo dục pháp luật đã được bộ GD-ĐT quan tâmđến rất nhiều .V

ĐẠI HỌC NỘI VỤ HÀ NÔI

MÔN HỌC: PHÁP LUẬT ĐẠI CƯƠNG

ĐỀ TÀI: GIÁO DỤC PHÁP LUẬT: KHÁI NIỆM, MỤC ĐÍCH HÌNH THỨC, PHƯƠNG PHÁP, VẤN ĐỀ HIỆU QUẢ GIÁO DỤC Ý THỨC

PHÁP LUẬT, LIÊN HỆ THỰC TIỄN

Giảng viên hướng dẫn:

Sinh viên thực hiện:

Mã sinh viên:

Lớp:

Hà Nội, Tháng 2/2022

Mục lục

MỞ BÀI 3

1 Lý do chọn đề tài 3

2 Mục đích,nhiệm vụ nghiên cứu đề tài 4

2.1 Mục đích 4

2.2 Nhiệm vụ 4

3 Kết cấu đề tài 4

NỘI DUNG 5

Chương 1: GIÁO DỤC PHÁP LUẬT LÀ GÌ? 5

1 Khái niệm giáo dục pháp luật 5

4 Hình thức giáo dục pháp luật 7

5 Phương pháp giáo dục pháp luật 9

6 Vai trò của giáo dục pháp luật 10

Chương 2: VẤN ĐỀ GIÁO DỤC HIỆU QUẢ Ý THỨC 11

1 Ý thức pháp luật là gì 11

1.1 Khái niệm 11

2 Đặc điểm 12

3 Các giải pháp khắc phục và nâng cao ý thức pháp luật 17

Chương 3: Liên hệ thực tiễn về vấn đề giáo dục ý thức pháp luật 19

1 Tuân thủ quy định pháp luật trong thi cử của HS,SV 19

2 Giáo dục ý thức của người dân trong thời kỳ Covid 19 20

KẾT LUẬN 23

MỞ BÀI

Một nguyên lý đã được khẳng định là nhà nước không thể tồn tại thiếu pháp luật vàpháp luật không thể phát huy hiệu lực của mình nếu không có sức mạnh của bộ máy nhànước Vì thế pháp luật mới có thể phát huy tác dụng, vai trò quản lý Nhà nước, quản lý xãhội vào đời sống.Trong suốt thời gian qua, giáo dục pháp luật đã được bộ GD-ĐT quan tâmđến rất nhiều Và chỉ tính riêng từ năm 2004-2010 đã có hơn 30 văn bản chỉ đạo trựctiếp về công tác phổ biến , giáo dục pháp luật do bộ GD đã ban hành và phối hợp ban hành.Giáo dục pháp luật góp phần đem lại cho mọi người có trí thức pháp luật, xây dựng tìnhcảm pháp luật và có hành vi hợp pháp, biết sử dụng pháp luật làm phương tiện để bảo vệquyền và lợi ích hợp pháp của mình, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình quản lý Nhànước, quản lý xã hội

1 Lý do chọn đề tài

Hiện nay có thể thấy là các đối tượng phạm pháp , gây nên nhiều vụ án nghiêm trọngxảy ra ở mọi lứa tuổi và nằm nhiều ở lứa tuổi thanh thiếu niên, mà cũng là lứa tuổi cònđược giáo dục bởi các nhà trường Vì thế, chúng ta cần giáo dục về pháp luật cho học sinh ,sinh viên từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường từ đó học sinh , sinh viên mới có đủ kiếnthức về pháp luật để chấp hành nghiêm túc về chúng và đồng thời tích cực tuyên truyềncho mọi người hiểu rõ hơn về pháp luật đê thực hiện tốt các quy định của pháp luật Đểcủng cố và tăng cường pháp chế đòi hỏi phải áp dụng nhiều biện pháp khác nhau, đồngthời trong đó có việc nâng cao trình độ văn hoá pháp lý, xây dựng ý thức pháp luật ở mỗingười dân

Với những lý do trên nên bài tiểu luận này chúng tôi sẽ chọn đề tài nói về “Giáo dụcpháp luật: khái niệm,mục đích,hình thức, phương pháp,vấn đề hiệu quả giáo dục ý thứcpháp luận và thực tiễn” để nghiên cứu Và bài tiểu luận này chúng tôi viết để mọi người cóthể hiểu biết sâu và rõ hơn về tầm quan trọng của giáo dục pháp luật với người dân hiện

2.2 Nhiệm vụ

- Có ba nhiệm vụ cần nghiên cứu đó là:

+ Giải thích giáo dục pháp luận là gì?

+ Vấn đề giáo dục hiệu quả ý thức của người dân

+ Thực tiễn ngoài đời sống

NỘI DUNG

Chương 1: GIÁO DỤC PHÁP LUẬT LÀ GÌ?

1 Khái niệm giáo dục pháp luật

- Đầu tiên thì giáo dục pháp luật đó là một nhiệm vụ mang tính thường xuyên, liêntục của nhà nước Như vậy, cơ quan nhà nước cần thực hiện việc tổ chức, quản lý, đánh giákết quả lĩnh vực hoạt động này.Theo cách hiểu chung về giáo dục pháp luật có hai nghĩa:

đó là nghĩa hẹp và nghĩa rộng

+ Theo nghĩa hẹp: phổ biến, giáo dục pháp luật là giới thiệu về tinh thần văn bảnpháp luật cho người có nhu cầu Từ đó phổ biến, giáo dục luật pháp là việc truyền bá phápluật cho đối tượng nhằm nâng cao tri thức, tình cảm, niềm chống pháp luật cho đối tượng

và từ đó nâng cao ý thức tôn trọng pháp luật, nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật của đốitượng đó

+ Theo nghĩa rộng: Giáo dục pháp luận là một nhãn hiệu của tổ chức hoạt động chứcnăng thực hiện pháp luật, là hoạt động định hướng có tổ chức, có chủ định thông qua cáchình thức giáo dục, thuyết phục, nêu gương…nhằm được mục đích hình thành các đốitượng về tình cảm, tri thức, pháp lý và hành vi phù hợp với các yêu cầu của hệ thống luậtpháp, hệ thống với các phương thức, phương tiện, phương pháp đặc thù

Tóm lại, giáo dục pháp luật là quá trình hoạt động thường xuyên, liên tục và lâu dàicủa chủ thể truyền đạt tới cho đối tượng, là cầu nối để đưa luật vào đời sống Trong việcquản lý nhà nước, giáo dục pháp luật được hiểu theo nghĩa là rộng và được xác định là mộtcông việc quan trọng và thường xuyên của các bộ máy nhà nước,các cấp, các ngành Giáodục pháp luật phải bảo đảm thời gian, thực thi và phù hợp về các phương diện nội dung,hình thức và cả đối tượng Tổng quan dưới góc độ cần gắn kết công việc giáo dục pháp luậttrong trường học, trong xã hội chính trị với giáo dục cộng đồng và gia đình Quan trọng,cần gắn giáo dục pháp luật với quá trình thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế xã hội, an

ninh của đất nước, bảo đảm quốc phòng, của từng vùng, miền, từng địa phương.

2 Mục đích giáo dục pháp luật

Mục đích của giáo dục pháp luật được xem xét ở nhiều góc độ khác nhau, tùy thuộcvào các đối tượng cần giáo dục, cấp độ giáo dục cũng như là các hình thức giáo dục Nhìntổng quát, mục tiêu giáo dục có thể mang tính lâu dài hoặc trước mắt nhưng đều hướng tới

ba vấn đề:

- Một là cơ sở giáo dục pháp luật nhằm để nâng cao khả năng nhận thức, sự hiểu biếtcủa pháp luật, hình thành tri thức pháp luật cần thiết cho chủ thể Đây là mục đích hàngđầu của luật giáo dục bởi lẽ sự hiểu biết về luật có vai trò rất quan trọng trong công việcbảo đảm sự phát triển của tư duy pháp lý, định hướng các hành động của chủ thể trên thực

tế Tri thức của pháp luật, tạo nên các cơ sở khẳng định được lòng tin vào các giá trị củapháp luật Tri thức pháp luật không phải là sự hiểu biết đơn giản, đơn giản chỉ về một sốkhía cạnh pháp luật mà nó mang hệ thống, logíc Vì vậy, pháp luật giáo dục là hoạt động cóvai trò rất quan trọng đối với quá trình mở rộng lượng tri thức, nâng cao khả năng hiểu biết

về pháp luật một cách toàn diện nhất và thống nhất đối với chủ thể

- Hai là giáo dục pháp luật nhằm khơi dậy tình cảm, lòng tin và thái độ đúng đắn đốivới luật pháp Để tạo nên lòng tin và thái độ tích cực đối với pháp luật, mỗi người cần giảiquyết các vấn đề liên quan, trong đó giáo dục pháp luật là hoạt động cơ bản Chúng ta nênbiết rằng có lòng tin vào luật pháp là lòng tin vào công lý, công bằng được hình thành bởichính pháp luật Lòng tin của ta chỉ có giá trị thực sự khi nó đem lại thái độ chủ động trongviệc xử sự phù hợp với pháp luật và được hình thành trên tri thức luật pháp cần thiết (nếukhông sẽ là niềm tin trong mù quáng, sẽ phản tác dụng) Giáo dục pháp luật không chỉ đểhiểu về các quy định của pháp luật, cao hơn là để pháp luật được “sống” trong tư duy, hành

vi của mọi người, khơi dậy tình cảm, lòng tin và thái độ đúng đắn ở mỗi con người

đối với pháp luật Cần giáo dục tình cảm một cách công bằng, khoan dung, trách

nhiệm và chế độ không khoan nhượng trước các vi phạm pháp luật, cuối cùng là tôn trọngpháp luật.

- Ba là pháp luật giáo dục nhằm mục đích hình thành thói quen xử lý theo pháp luậtvới hoạt động tích cực Tri thức pháp luật không đơn thuần là những nội dung lí luận đơngiản mà nó phải được thực hiện thông qua các phương pháp điều hành hoạt động pháp lýthực tiễn Mục đích của pháp luật giáo dục không chỉ cung cấp các kiến thức lý luận hoặccác quy định pháp luật cụ thể như vậy mà quan trọng hơn hết đó chính là tạo được các thóiquen xử sự theo pháp luật ở mỗi chủ thể trong xã hội Thói quen được tạo nên không chỉ làthụ động, vô thức mà là dựa trên nền tảng của động cơ hợp pháp Trên thực tế, để có đượcthói quen xử sự hợp pháp không chỉ là đòi hỏi con người có một lượng kiến thức pháp lý

mà còn phải trải qua quá trình chuyển hóa chủ quan về mặt quản lý

3 Nguyên tắc giáo dục pháp luật

1/ Chính xác, đầy đủ, rõ ràng, dễ hiểu, thiết thực

2/ Kịp thời, thường xuyên, có trọng tâm, trọng điểm

3/ Đa dạng các hình thức phổ biến, giáo dục pháp luật, phù hợp với nhu cầu, lứatuổi, trình độ của đối tượng được phổ biến, giáo dục pháp luật và truyền thống, phong tục,tập quán tốt đẹp của dân tộc

4/ Gắn với việc thi hành pháp luật, thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội,bảo đảm quốc phòng, an ninh của đất nước, của địa phương và đời sống hằng ngày củangười dân

5/ Phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan, tổ chức, gia đình và xã hội

4 Hình thức giáo dục pháp luật

Hình thức giáo dục pháp luật là cách thức mà nhà nước sử dụng để tác động vàolương tâm và tâm lý của các chủ thể Do nội dung và đối tượng giáo dục khác nhau nên

phải đa dạng hoá các hình thức giáo dục, phương pháp giáo dục mới hiệu quả

Kết hợp các hình thức giáo dục pháp luật khác nhau cho cùng một đối tượng,chương trình cũng rất cần thiết Mặt khác, xã hội hóa các hình thức giáo dục pháp luậtnhằm thúc đẩy, kích hoạt nhận thức và khả năng tham gia vào đời sống xã hội Trên thực

tế, không nên quá coi trọng hoặc coi thường một số hình thức giáo dục pháp luật Theo quyđịnh của pháp luật, các hình thức phổ biến giáo dục pháp luật ở nước ta bao gồm:

- Họp báo, thông cáo báo chí

- Trực tiếp phổ biến pháp luật, tư vấn và hướng dẫn pháp luật, cung cấp thông tin vàvăn bản pháp luật

- Thông qua các phương tiện thông tin đại chúng, loa truyền thanh, mạng Internet, pa

nô, áp phích, tranh cổ động, được xuất bản trên Tạp chí Chính thức, công bố thông tin pháp

lý trên trang web, trưng bày tại các công sở, bảng thông báo của cơ quan, tổ chức, khu dâncư

- Thông qua công tác xét xử và quản lý vi phạm hành chính, hoạt động tiếp côngdân, giải quyết đơn thư, khiếu nại của công dân và các hoạt động khác của các cơ quan bộmáy nhà nước, thông qua các hoạt động trợ giúp pháp lý và hòa giải cơ bản

- Lồng ghép vào các hoạt động văn hóa, văn nghệ, hoạt động của các tổ chức chínhtrị, đoàn thể, câu lạc bộ, thư viện pháp luật và các thiết chế văn hóa cơ sở khác

- Thông qua chương trình giáo dục pháp luật trong các cơ sở giáo dục của hệ thốnggiáo dục quốc dân

- Cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan có thể áp dụng các hình thức tuyên truyền,giáo dục pháp luật khác phù hợp với từng đối tượng cụ thể để đảm bảo hiệu quả công tácphổ biến, giáo dục pháp luật

Việc lựa chọn phương pháp giáo dục pháp luật phù hợp có tầm quan trọng đặc biệt

Rõ ràng là không thể áp dụng những phương pháp giống nhau cho các loại đối tượng hoàntoàn khác nhau và ở các cấp học hoàn toàn khác nhau Có, nhưng phải công nhận rằng cáchoạt động giáo dục pháp luật có thể là bắt buộc hoặc không bắt buộc Vì vậy, các thuộctính của phương pháp dạy học cũng phải được nghiên cứu để thích ứng với môn học mới.Thực tế ở nước ta trong thời gian gần đây, công tác giáo dục pháp luật, đặc biệt là giáo dụcpháp luật trong các loại hình, cấp học đã được chú trọng Cơ sở pháp lý và công tác quản lýnhà nước về giáo dục pháp luật nói chung và giáo dục pháp luật trong nhà trường cũngngày càng toàn diện.

Tóm lại, giáo dục pháp luật là một quá trình cần có kế hoạch từ trên xuống dưới.Cần tổng kết, đánh giá kết quả thực tiễn để rút ra bài học kinh nghiệm, nhận thức đầy đủ đểtriển khai thực hiện có hiệu quả

5 Phương pháp giáo dục pháp luật

- Đầu tiên, tổ chức phổ biến và đào sâu kiến thức Các cơ quan, đơn vị, địa phươngcủa tỉnh sẽ tập trung tổ chức phổ biến pháp luật nhằm nâng cao nhận thức, phát huy vai trò,trách nhiệm của toàn hệ thống Chủ trương thực hiện công tác giáo dục, phổ biến pháp luật

-Thứ hai, đổi mới nội dung và hình thức giáo dục pháp luật bảo đảm phù hợp vớinhu cầu của xã hội và của từng nhóm đối tượng, địa bàn Xây dựng và giáo dục pháp luậttheo hướng bám sát thực tiễn trong cuộc sống và đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước, quản

lý xã hội trong từng thời kỳ, địa bàn và đối tượng cụ thể Tập trung vào một số lĩnh vựcpháp luật chủ yếu, thiết yếu phục vụ nhiệm vụ chính trị của ngành, địa phương và đời sốngthực tiễn của người dân Đổi mới, đa dạng hóa các hình thức, phương pháp phổ biến, giáodục pháp luật thực sự hấp dẫn, lôi cuốn, phù hợp với nhu cầu của xã hội và từng nhóm đốitượng Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, thiết bị di động, trọng tâm là phổ biếngiáo dục pháp luật Đồng thời tổ chức cuộc thi “Tìm hiểu pháp luật và phòng chống tệ nạn

XH”,…, tập huấn pháp luận trực tuyến

- Ba là tổ chức triển khai công tác phổ biến giáo dục pháp luật toàn diện, rộng khắp,hướng mạnh về cơ sở, phù hợp với đối tượng, địa bàn cụ thể gắn với việc xây dựng xã,phường, thị trấn đạt chuẩn tiếp cận pháp luật

6 Vai trò của giáo dục pháp luật

- Trang bị kiến thức, phép tắc của pháp luật cho học sinh, sinh viên

Giáo dục pháp luật cho học sinh, sinh viên có thái độ đúng đắn, tâm trạng hứngkhởi, lạc quan, tin tưởng vào sự công bằng, tính nghiêm minh của pháp luật, thấy rõ sự cầnthiết phải chấp hành pháp luật và có thái độ không khoan nhượng với những biểu hiện coithường pháp luật khi còn ngồi trên ghế nhà trường, tin tưởng vào khả năng chấp hành tựgiác, nghiêm minh pháp luật của bản thân và tập thể theo yêu cầu của nhà trường, rènluyện thói quen chấp hành pháp luật trong cuộc sống hàng ngày của học sinh, quan tâm bồidưỡng, rèn luyện ý chí quyết tâm làm chủ bản thân, khắc phục khó khăn, chủ động, sángtạo vượt qua những cám dỗ, suy nghĩ lệch lạc, chấp hành pháp luật với ý thức tự giác cao

- Xây dựng nếp sống văn minh và nâng cao tinh thần đoàn kết vững

Giáo dục pháp luật là một trong những yếu tố tạo nên sức mạnh trong xây dựng tậpthể có nề nếp, có tình yêu thương, mẫu mực, là cơ sở để thực hiện nghiêm pháp luật, kỉluật, xây dựng khối đoàn kết ở tập thể, thể hiện mối quan hệ, tình cảm gần gũi, gắn bó,thương yêu có nguyên tắc Mọi sự vi phạm nề nếp, pháp luật đều dẫn tới làm giảm uy tín,truyền thống, sức mạnh của nhóm nói chung và cá nhân nói riêng Thông qua, giáo dụcpháp luật sẽ định hướng tư tưởng, hành động cho mỗi cá nhân và tập thể, hình thành lốisống có văn hóa, tôn trọng và thực hiện nghiêm nề nếp và đấu tranh phòng ngừa loại bỏnhững tiêu cực, lạc hậu của xã hội hiện nay

- Ngăn ngừa, khắc phục sự suy thoái tư tưởng, đạo đức, lối sống, chống văn hóa độchại, vi phạm pháp luật, góp phần hoàn thiện nhân cách cho cá thể Như vậy, giáo dục pháp

luật có vai trò quan trọng đối với việc trang bị tri thức pháp luật, xây dựng động cơ họctập, rèn luyện nếp sống tuân thủ theo pháp luật, nâng cao năng lực tổ chức, quản lý, chỉhuy, khắc phục sự suy thoái về tư tưởng, đạo đức, lối sống; góp phần nâng cao chất lượnggiáo dục của quốc gia

Chương 2: VẤN ĐỀ GIÁO DỤC HIỆU QUẢ Ý THỨC

Như chúng ta đã biết, pháp luật đóng vai trò rất quan trọng nhằm đảm bảo thiết lậptrật tự một xã hội an toàn văn minh và tốt đẹp, đảm bảo cho mọi hoạt động đời sống ngườidân Để phát huy được hiệu quả của pháp luật thì ý thức pháp luật của người dân chính lànhân tố quan tọng hàng đầu Hiện nay, việc người dân thể hiện ý thức pháp luật của mình

có nhiều bước chuyển biến tích cực, áp đúng nhu cầu của đời sống hiện nay Tuy nhiên vẫncòn tồn tại những bất cập hạn chế qua những hành vi của người dân mà nhu cầu phải cónhững giải pháp cụ thể để có thể giải quyết được vấn đề này Thực hiện pháp luật chịu ảnhhưởng của ý thức pháp luật Ý thức pháp luật tốt giúp chủ thể thực hiện đúng và nghiêmpháp luật Các chủ thể thực hiện đúng, nghiêm pháp luật sẽ giúp tạo nên ý thức pháp luậttốt cho các chủ thể khác

1 Ý thức pháp luật là gì

1.1 Khái niệm

- Ý thức pháp luật là tổng thể những học thuyết, tư tưởng, quan niệm, thái độ, tìnhcảm của con người đối với pháp luật và các hiện tượng pháp lý khác, thể hiện mối quan hệgiữa con người đối với pháp luật (pháp luật đã qua, pháp luật hiện hành và pháp luật cầnphải có) và sự đánh giả về mức độ công bằng, bình đẳng; tính hợp pháp hay không hợppháp đổi với các hành vi, lợi ích hoặc quan hệ từ thực tiễn đời sống pháp lý và xã hội

- Ý thức pháp luật gồm hai bộ phận là tâm lý pháp luật và hệ tư tưởng pháp luật:+ Tâm lý pháp luật là tổng thể các trạng thái tâm lý của con người như tình cảm, tâmtrạng thói quen, xúc cảm đối với pháp luật của từng người, từng nhóm người hoặc cả giai

cấp dưới ảnh hưởng và sự tác động điều chỉnh của pháp luật.

+ Hệ tư tưởng pháp luật là hệ thống những tư tưởng, những quan điểm, những họcthuyết pháp lý của một giai cấp đã được các nhà tư tưởng đại diện cho giai cấp đó hệ thốnghóa, khái quát nâng lên thành lý luận

2 Đặc điểm

- Thứ nhất, ý thức pháp luật do tồn tại xã hội quy định nhưng luôn có tính độc lậptương đối và có sự tác động trở lại tồn tại xã hội.Ý thức pháp luật thường lạc hậu hơn sovới tồn tại xã hội Mặc dù lệ thuộc rất nhiều vào tồn tại xã hội và chịu sự quy định của nónhưng vẫn có tính độc lập tương đối Phản ánh tồn tại xã hội của một thời đại nào đó, song

nó cũng kế thừa những yếu tố nhất định thuộc về ý thức pháp luật của thời đại trước đó.Tuy nhiên sự kế thừa đó có thể là tiêu cực hoặc tích cực Bên cạnh đó, ý thức pháp luật tácđộng trở lại đối với tồn tại xã hội, với ý thức chính trị, đạo đức và các yếu tố thuộc thượngtầng kiến trúc pháp lý như nhà nước và pháp luật

- Thứ hai, ý thức pháp luật mang tính giai cấp: Mỗi quốc gia chỉ có một hệ thốngpháp luật nhưng tồn tại một số hình thái ý thức pháp luật Có ý thức pháp luật của giai cấpthống trị, có ý thức của giai cấp bị trị, ý thức pháp luật của các tầng lớp trung gian Nhờnắm trong tay quyền lực nhà nước, giai cấp thống trị đã thông qua nhà nước để thể hiện ýchí của mình một cách tập trung thống nhất và hợp pháp hóa thành ý chí nhà nước

2 Thực trạng ý thức pháp luật của người dân hiện nay

- Theo yêu cầu đổi mới căn bản,toàn diện giáo dục pháp luật theo tinh thần của Nghịquyết số 29/NQ- TW ngày 4/11/2013, giáo dục pháp luật với vị trí là một phần của nềngiáo dục để thực hiện được mục tiêu giáo dục Việt Nam phát triển toàn diện, vươn đến tầmcao mới Để triển khai thực hiện Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật, Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 04-11-2013 của Ban Chấp hành Trung ương (Khóa XI ) về đổi mới căn bản,toàn diện giáo dục và đào tạo, Sở Tư pháp và Sở Giáo dục và Đào tạo đã ký kết Chương