Bài giảng môn Tiếng Việt lớp 4 năm học 2021-2022 - Tuần 8: Luyện từ và câu Dấu ngoặc kép (Trường Tiểu học Thạch Bàn B)

Bài giảng môn Tiếng Việt lớp 4 năm học 2021-2022 - Tuần 8: Luyện từ và câu Dấu ngoặc kép (Trường Tiểu học Thạch Bàn B) được biên soạn với mục tiêu nhằm giúp học sinh hiểu được tác dụng của dấu ngoặc kép, cách dùng dấu ngoặc kép; biết dùng dấu ngoặc kép trong khi viết;... Mời quý thầy cô và các em học sinh cùng tham khảo chi tiết nội dung bài giảng!

Kh i đ ng ở ộ

A) Lép Tôn­xtôi.       B) Quy­dăng­x ơ

C) gia­các­ta.      D) Hi­Ma­Lay­a

 Hãy xác đ nh các tên dị ưới đây tên nước 

ngoài nào vi t sai vi t l i cho đúng.ế ế ạ

C) Gia ­ các ­ ta.      D) Hi ­ ma ­ lay ­ a.

D u ngo c kép ấ ặ

Hình thành ki n th c m i ế ứ ớ

Ho t  đ ng 

1. 

ạ ộ

Nh n ậ  xét

I. Nh n xét: ậ

1. Nh ng t  ng  và câu đ t trong d u ngo c kép dữ ừ ữ ặ ấ ặ ưới đây là l i c a ai ? Nêu tác d ng c a d u ngo c kép:ờ ủ ụ ủ ấ ặ

     Bác t  cho mình là “ngự ười lính vâng l nh qu c dân ra ệ ố

m t tr n”, là “đ y t  trung thành c a nhân dân”.   Bác, ặ ậ ầ ớ ủ Ởlòng yêu m n nhân dân đã tr  thành m t s  say mê mãnh ế ở ộ ự

li t. Bác nói: “Tôi ch  có m t s  ham mu n, ham mu n t t ệ ỉ ộ ự ố ố ộ

b c, là làm sao cho nậ ước ta hoàn toàn đ c l p, dân ta độ ậ ược hoàn toàn t  do, đ ng bào ta ai cũng có c m ăn, áo m c, ai ự ồ ơ ặcũng được h c hành.”ọ

Nh ng t  ng  và câu nào đ t ữ ừ ữ ặ

trong d u ngo c kép?ấ ặ

     Bác t  cho mình là “ự người lính vâng l nh qu c dân ra ệ ố

m t tr nặ ậ ”, là “đ y t  trung thành c a nhân dânầ ớ ủ ”.   Bác, Ởlòng yêu m n nhân dân đã tr  thành m t s  say mê mãnh ế ở ộ ự

li t. Bác nói:ệ  “Tôi ch  có m t s  ham mu n, ham mu n ỉ ộ ự ố ố

t t b c, là làm sao cho nộ ậ ước ta hoàn toàn đ c l p, dân ta ộ ậ

được hoàn toàn t  do, đ ng bào ta ai cũng có c m ăn, áo ự ồ ơ

D u ngo c kép dùng đ  d n l i nói tr c ti p c a ấ ặ ể ẫ ờ ự ế ủ

Bác H ồ

Nh ng d u ngo c kép dùng trong đo n văn trên ữ ấ ặ ạ

có tác d ng gì?ụ

*  T  ng :  ừ ữ “ng ườ i lính vâng l nh qu c  ệ ố

*  Câu :  “Tôi  ch   có  m t  s   ham  mu n, ỉ ộ ự ố

ham mu n t t b c, là làm sao cho nố ộ ậ ước ta hoàn toàn đ c l p, dân ta độ ậ ược hoàn toàn 

t   do,  đ ng  bào  ta  ai  cũng  có  c m  ăn,  áo ự ồ ơ

2. Khi nào d u ngo c kép đấ ặ ược dùng đ c l p? Khi ộ ậ

nào đ u ngo c kép đấ ặ ược dùng ph i h p v i d u hai ố ợ ớ ấ

ch m?ấ

­ D u ngo c kép đấ ặ ược dùng đ c l p ộ ậ khi l i d n tr c ờ ẫ ự

ti p ch  là ế ỉ m t t  ộ ừ hay m t ộ c m t ụ ừ

­  D u  ngo c  kép  đấ ặ ược  dùng  ph i  h p ố ợ v i  d u ớ ấ hai 

ch m ấ khi l i d n tr c ti p là ờ ẫ ự ế m t câu tr n v n ộ ọ ẹ hay 

m t ộ đo n văn.  ạ

 3. Trong kh  th  sau, t  ổ ơ ừ l uầ  được dùng v i ý nghĩa gì? ớ

D u  ngo c  kép  trong  trấ ặ ường  h p  này  đợ ược  dùng  làm gì? 

Có b n t c kè hoaạ ắXây “l uầ ” trên cây đaRét, ch i trò đi tr nơ ố

Đ i  m tr i m i ra.ợ ấ ờ ớ

T c kè là loài bò sát gi ng th n l n, s ng trên cây to. Nó thắ ố ằ ằ ố ường 

kêu t c kè,…, t c kè. Ngắ ắ ười ta hay dùng nó đ  làm thu c.ể ố

­ T c kè hoa có xây đắ ược l u ầ theo nghĩa trên 

không?

­ T  ừ l uầ  ch  cái gì? ỉ

T c kè xây t  trên cây – t  t c kè nh  bé, không ph i ắ ổ ổ ắ ỏ ảcái l u theo nghĩa con ngầ ười

* T  ừ l uầ  trong kh  th  đổ ơ ược dùng v i nghĩa gì? ớ

D u ngo c kép trong trấ ặ ường h p này đợ ược dùng làm gì?

 G i cái t  c a t c kè b ng t  ọ ổ ủ ắ ằ ừ l uầ  đ  đ  cao giá tr  ể ề ị

Ho t  đ ng 

2. 

ạ ộ

Ghi nh ớ

  1.  D u  ngo c  kép  thấ ặ ường  d n  l i  nói  tr c  ti p  c a ẫ ờ ự ế ủ

nhân v t ho c c a ngậ ặ ủ ười nào đó. 

     N u l i nói tr c ti p là m t câu tr n v n hay m t ế ờ ự ế ộ ọ ẹ ộ

đo n văn thì trạ ước d u ngo c kép ta thấ ặ ường ph i thêm ả

d u hai ch m.ấ ấ

    2. D u ngo c kép còn đấ ặ ược dùng đ  đánh d u nh ng ể ấ ữ

t  ng  đừ ữ ược dùng v i ý nghĩa đ c bi t.ớ ặ ệ

Con hãy tìm nh ng ví ữ

d  c  th  v  tác d ng ụ ụ ể ề ụ

c a d u ngo c kép!ủ ấ ặ

Luy n t p ­ th c hành ệ ậ ự

       Có l n, cô giáo ra cho chúng tôi m t đ  văn   l p: ầ ộ ề ở ớ

“Em đã làm gì đ  giúp đ  m ?”ể ỡ ẹ

      Tôi loay hoay m t m t lúc, r i c m bút và b t đ u ấ ộ ồ ầ ắ ầ

vi t:  “Em  đã  nhi u  l n  giúp  đ   m   Em  quét  nhà  và ế ề ầ ỡ ẹ

r a bát đĩa. Đôi khi, em gi t khăn mùi soa.”ử ặ

1. Tìm l i nói tr c ti p trong đo n văn sau:ờ ự ế ạ

III. Luy n t pệ ậ

Hi u  đ ể ượ c  tác  d ng  c a  d u  ngo c  kép,  cách  dùng  d u  ngo c  ụ ủ ấ ặ ấ ặ kép.

2. Có th  đ t nh ng l i nói tr c ti p trong đo n văn ể ặ ữ ờ ự ế ạ

 bài t p 1 xu ng dòng, sau d u g ch ngang đ u 

dòng không ? Vì sao ? 

    Nh ng l i nói tr c ti p trong đo n văn không th  ữ ờ ự ế ạ ể

vi t xu ng dòng sau d u g ch ngang đ u dòng. Vì ế ố ấ ạ ầđây không ph i là l i nói tr c ti p gi a hai nhân v t ả ờ ự ế ữ ậđang nói chuy n v i nhau.ệ ớ

Hi u  đ ể ượ c  tác  d ng  c a  d u  ngo c  kép,  cách  dùng  d u  ngo c  ụ ủ ấ ặ ấ ặ kép.

3. Em đ t d u ngo c kép vào ch  nào trong các câu sau:ặ ấ ặ ỗ

a)  C  b y ong cùng nhau xây t  Con nào con n y h t ả ầ ổ ấ ế

s c ti t ki m vôi v a.ứ ế ệ ữ

a)  C  b y ong cùng nhau xây t  Con nào con n y h t ả ầ ổ ấ ế

s c ti t ki m ứ ế ệ “vôi v a”.ữ

Vì t  “vôi v a”   đây không ph i có nghĩa nh  vôi v a ừ ữ ở ả ư ữ

con người dùng. Nó có ý nghĩa đ c bi t.ặ ệ

Vì sao t  “vôi v a” l i đừ ữ ạ ược dùng trong d u ngo c kép?ấ ặ

3. Em đ t d u ngo c kép vào ch  nào trong các câu sau:ặ ấ ặ ỗ

b)  Tr ng Qu nh th y có ng ạ ỳ ấ ườ i dâng vua m t mâm đào g i là  ộ ọ đào tr ườ ng th  thì th n nhiên l y m t qu  mà ăn. Vua gi n, ra  ọ ả ấ ộ ả ậ

l nh chém đ u Qu nh. Qu nh bèn tâu:  ệ ầ ỳ ỳ

      ­ Tâu b  h , th n th y qu  đào g i là tr ệ ạ ầ ấ ả ọ ườ ng th  thì m i  ọ ớ

l y  ăn,  t ấ ưở ng  ăn  vào  thì  đ ượ c  s ng  lâu  th   vua.  Không  ng ,  ố ờ ờ

nu t  ch a  kh i  mi ng  mà  ch t  đã  đ n  c   V y  nên,  xin  đ c  ố ư ỏ ệ ế ế ổ ậ ứ vua đ i tên qu   y là đo n th  và tr  t i k  xu n nh dâng đào.  ổ ả ấ ả ọ ị ộ ẻ ị        Vua nghe v y b t c ậ ậ ườ i, tha t i cho Tr ng Qu nh ộ ạ ỳ

3. Em đ t d u ngo c kép vào ch  nào trong các câu sau:ặ ấ ặ ỗ

b)  Tr ng Qu nh th y có ng ạ ỳ ấ ườ i dâng vua m t mâm đào g i là  ộ ọ đào  “trường th ” ọ thì th n nhiên l y m t qu  mà ăn. Vua gi n,  ả ấ ộ ả ậ

ra l nh chém đ u Qu nh. Qu nh bèn tâu:  ệ ầ ỳ ỳ

      ­ Tâu b  h , th n th y qu  đào g i là  ệ ạ ầ ấ ả ọ “trường th ” ọ thì 

m i  l y  ăn,  t ớ ấ ưở ng  ăn  vào  thì  đ ượ c  s ng  lâu  th   vua.  Không  ố ờ

ng , nu t ch a kh i mi ng mà ch t đã đ n c  V y nên, xin  ờ ố ư ỏ ệ ế ế ổ ậ

đ c  vua  đ i  tên  qu   y  là  ứ ổ ả ấ “đo n  th ” ả ọ và  tr   t i  k   xu  n nh  ị ộ ẻ ị dâng đào. 

       Vua nghe v y b t c ậ ậ ườ i, tha t i cho Tr ng Qu nh ộ ạ ỳ

Hi u  đ ể ượ c  tác  d ng  c a  d u  ngo c  kép,  cách  dùng  d u  ngo c  ụ ủ ấ ặ ấ ặ kép.

V n d ng ậ ụ