Bài giảng môn Tiếng Việt lớp 4 năm học 2020-2021 - Tuần 14: Tập làm văn Cấu tạo bài văn miêu tả đồ vật (Trường Tiểu học Thạch Bàn B) được biên soạn với mục tiêu nhằm giúp học sinh nắm được cấu tạo bài văn miêu tả đồ vật, các kiểu mở bài, kết bài, trình tự miêu tả trong phần thân bài; biết vận dụng kiến thức đã học để viết mở bài, kết bài cho một bài văn miêu tả cái trống trường;... Mời quý thầy cô và các em học sinh cùng tham khảo chi tiết nội dung bài giảng!
Trang 1Môn: Tập làm văn
Lớp 4
Trang 3Miêu t là v l i b ng l i nh ng đ c đi m n i ả ẽ ạ ằ ờ ữ ặ ể ổ
b t c a c nh, c a ng ậ ủ ả ủ ườ i, c a v t đ giúp ng ủ ậ ể ườ i nghe, ng ườ ọ i đ c hình dung đ ượ c các đ i t ố ượ ng y.
ấ
+ Th nào là miêu t ? ế ả
Trang 5Cái c i tân ố
Cái c i xinh xinh xu t hi n nh m t gi c m ng, ng i ch m ch gi a gian ố ấ ệ ư ộ ấ ộ ồ ễ ệ ữnhà tr ng.ố
U g i nó là cái c i tân. Cái vành, cái áo đ u làm b ng nan tre. Hai cái tai nó ọ ố ề ằ
b ng tre già màu nâu. M i tai có m t cái l tròn xoe. Lúc nào, tai cũng t nh táo đ ằ ỗ ộ ỗ ỉ ểnghe ngóng. C i có hai hàm răng b ng g d U g i nó là dăm. Răng nó nhi u, ố ằ ỗ ẻ ọ ềken vào nhau. V y nên, ngậ ười ta nói "ch t nh nêm c i". Nói đ n c i l i ph i ậ ư ố ế ố ạ ảnói đ n c n. Cái c n dài b ng tre đ c vàng óng. Đ u c n là c tre, có cái ch t. ế ầ ầ ằ ự ầ ầ ủ ốCái ch t b ng tre mà r n nh đanh, móc vào tai c i. T ch tay c m có cái th ng ố ằ ắ ư ố ừ ỗ ầ ừ
bu c vào xà nhà. Đ y đi kéo l i, c i kêu ù ù.ộ ẩ ạ ố
Ch n đọ ược ngày lành tháng t t, u đong m t gánh thóc vàng ố ộ ươm v Đ vào ề ổlòng c i, u xay th T xung quanh c i, g o l n tr u ch y xu ng vành rào rào ố ử ừ ố ạ ẫ ấ ả ố
nh m a. U v c ra m t n m, tãi ra, th i phù phù. C v c g o ch l i vài h t ư ư ố ộ ắ ổ ả ố ạ ỉ ỏ ạ
thóc. U g t đ u nói: "C i tuy m i, ch a thu n nh ng mà nó xay đậ ầ ố ớ ử ầ ư ược th này là ế
nh t đ y!" C th ngày l i ngày qua, đêm đêm tôi xay lúa v i u. Đêm đêm ti ng ấ ấ ứ ế ạ ớ ế
c i ù ù vui c xóm ố ả
Cái c i xay cũng nh nh ng đ dùng đã s ng cùng tôi cái võng đay, cái ố ư ữ ồ ố
chi u manh, cái mâm g , cái gi cua, cái ch n bát, cái giế ỗ ỏ ạ ường n a t t c , t t ứ ấ ả ấ
c chúng nó đ u c t ti ng nói: "Chúng tôi đả ề ấ ế ượ ốc s ng cùng v i tu i th anh. ớ ổ ơ
Chúng tôi hoàn toàn không mu n nh v anh cái gì.Chúng tôi ch mu n theo dõi ố ờ ả ỉ ố
t ng bừ ước anh đi "
Trang 6+ T ìm các ph n m bài, k t bài? M i ph n ầ ở ế ỗ ầ
Trang 7Cái c i tân ố
Cái c i xinh xinh xu t hi n nh m t gi c m ng, ng i ch m ch gi a gian nhà ố ấ ệ ư ộ ấ ộ ồ ễ ệ ữ
tr ng.ố
U g i nó là cái c i tân. Cái vành, cái áo đ u làm b ng nan tre. Hai cái tai nó ọ ố ề ằ
b ng tre già màu nâu. M i tai có m t cái l tròn xoe. Lúc nào, tai cũng t nh táo đ ằ ỗ ộ ỗ ỉ ểnghe ngóng. C i có hai hàm răng b ng g d U g i nó là dăm. Răng nó nhi u, ken ố ằ ỗ ẻ ọ ềvào nhau. V y nên, ngậ ười ta nói "ch t nh nêm c i". Nói đ n c i l i ph i nói đ n ậ ư ố ế ố ạ ả ế
c n. Cái c n dài b ng tre đ c vàng óng. Đ u c n là c tre, có cái ch t. Cái ch t ầ ầ ằ ự ầ ầ ủ ố ố
b ng tre mà r n nh đanh, móc vào tai c i. T ch tay c m có cái th ng bu c vào ằ ắ ư ố ừ ỗ ầ ừ ộ
xà nhà. Đ y đi kéo l i, c i kêu ù ù.ẩ ạ ố
Ch n đọ ược ngày lành tháng t t, u đong m t gánh thóc vàng ố ộ ươm v Đ vào ề ổlòng c i, u xay th T xung quanh c i, g o l n tr u ch y xu ng vành rào rào nh ố ử ừ ố ạ ẫ ấ ả ố ư
m a. U v c ra m t n m, tãi ra, th i phù phù. C v c g o ch l i vài h t thóc. U ư ố ộ ắ ổ ả ố ạ ỉ ỏ ạ
g t đ u nói: "C i tuy m i, ch a thu n nh ng mà nó xay đậ ầ ố ớ ử ầ ư ược th này là nh t ế ấ
đ y!"C th ngày l i ngày qua, đêm đêm tôi xay lúa v i u. Đêm đêm ti ng c i ù ù ấ ứ ế ạ ớ ế ốvui c xóm ả
Cái c i xay cũng nh nh ng đ dùng đã s ng cùng tôi cái võng đay, cái chi u ố ư ữ ồ ố ếmanh, cái mâm g , cái gi cua, cái ch n bát, cái giỗ ỏ ạ ường n a t t c , t t c ứ ấ ả ấ ả
chúng nó đ u c t ti ng nói: "Chúng tôi đề ấ ế ượ ốc s ng cùng v i tu i th anh. ớ ổ ơ Chúng tôi hoàn toàn không mu n nh v anh cái gì ố ờ ả Chúng tôi ch mu n theo dõi ỉ ố
t ng bừ ước anh đi "
MB
KB
Gi i thi u v cái c i xay.ớ ệ ề ố
Tình c m c a b n nh v i các đ dùng trong nhà.ả ủ ạ ỏ ớ ồ
Trang 8U g i nó là cái c i tân. Cái vành, cái áo đ u làm b ng nan ọ ố ề ằ tre. Hai cái tai nó b ng tre già màu nâu. M i tai có m t cái l ằ ỗ ộ ỗ
tròn xoe. Lúc nào, tai cũng t nh táo đ nghe ngóng. C i có hai ỉ ể ố
hàm răng b ng g d U g i nó là dăm. Răng nó nhi u, ken vào ằ ỗ ẻ ọ ề nhau. V y nên, ng ậ ườ i ta nói " ch t nh nêm c i". Nói đ n c i ậ ư ố ế ố
l i ph i nói đ n c n. Cái c n dài b ng tre đ c vàng óng. Đ u ạ ả ế ầ ầ ằ ự ầ
c n là c tre, có cái ch t. Cái ch t b ng tre mà r n nh đanh, ầ ủ ố ố ằ ắ ư móc vào tai c i. T ch tay c m có cái th ng bu c vào xà nhà. ố ừ ỗ ầ ừ ộ
Đ y đi kéo l i, c i kêu ù ù ẩ ạ ố
Ch n đ ọ ượ c ngày lành tháng t t, u đong m t gánh thóc vàng ố ộ
m v Đ vào lòng c i, u xay th T xung quanh c i, g o
l n tr u ch y xu ng vành rào rào nh m a. U v c ra m t n m, ẫ ấ ả ố ư ư ố ộ ắ tãi ra, th i phù phù. C v c g o ch l i vài h t thóc. U g t đ u ổ ả ố ạ ỉ ỏ ạ ậ ầ nói: "C i tuy m i, ch a thu n nh ng mà nó xay đ ố ớ ử ầ ư ượ c th này là ế
nh t đ y!" C th ngày l i ngày qua, đêm đêm tôi xay lúa v i u. ấ ấ ứ ế ạ ớ Đêm đêm ti ng c i ù ù vui c xóm ế ố ả
Đo n 1: ạ
Đo n 2: ạ t hình dáng cái c i xay ả ố
t ho t đ ng c a cái c i xay ả ạ ộ ủ ố
Thân bài
Trang 9T hình dáng ả (T t b ph n ả ừ ộ ậ
l n đ n b ph n nh , t ngoài ớ ế ộ ậ ỏ ừ vào trong, t chính đ n ph ừ ế ụ )
Trang 10C ái c i tân ố
Cái c i xinh xinh xu t hi n nh m t gi c m ng, ng i ch m ch gi a gian ố ấ ệ ư ộ ấ ộ ồ ễ ệ ữnhà tr ng.ố
U g i nó là cái c i tân. Cái vành, cái áo đ u làm b ng nan tre. Hai cái tai nó ọ ố ề ằ
b ng tre già màu nâu. M i tai có m t cái l tròn xoe. Lúc nào, tai cũng t nh táo đ ằ ỗ ộ ỗ ỉ ểnghe ngóng. C i có hai hàm răng b ng g d U g i nó là dăm. Răng nó nhi u, ken ố ằ ỗ ẻ ọ ềvào nhau. V y nên, ngậ ười ta nói " ch t nh nêm c i". Nói đ n c i l i ph i nói đ n ậ ư ố ế ố ạ ả ế
c n. Cái c n dài b ng tre đ c vàng óng. Đ u c n là c tre, có cái ch t. Cái ch t ầ ầ ằ ự ầ ầ ủ ố ố
b ng tre mà r n nh đanh, móc vào tai c i. T ch tay c m có cái th ng bu c vào ằ ắ ư ố ừ ỗ ầ ừ ộ
xà nhà. Đ y đi kéo l i, c i kêu ù ù.ẩ ạ ố
Ch n đọ ược ngày lành tháng t t, u đong m t gánh thóc vàng ố ộ ươm v Đ vào ề ổlòng c i, u xay th T xung quanh c i, g o l n tr u ch y xu ng vành rào rào nh ố ử ừ ố ạ ẫ ấ ả ố ư
m a. U v c ra m t n m, tãi ra, th i phù phù. C v c g o ch l i vài h t thóc. U ư ố ộ ắ ổ ả ố ạ ỉ ỏ ạ
g t đ u nói: "C i tuy m i, ch a thu n nh ng mà nó xay đậ ầ ố ớ ử ầ ư ược th này là nh t ế ấ
đ y!" C th ngày l i ngày qua, đêm đêm tôi xay lúa v i u. Đêm đêm ti ng c i ù ù ấ ứ ế ạ ớ ế ốvui c xóm ả
Cái c i xay cũng nh nh ng đ dùng đã s ng cùng tôi cái võng đay, cái chi u ố ư ữ ồ ố ếmanh, cái mâm g , cái gi cua, cái ch n bát, cái giỗ ỏ ạ ường n a t t c , t t c ứ ấ ả ấ ả
chúng nó đ u c t ti ng nói: "Chúng tôi đề ấ ế ượ ốc s ng cùng v i tu i th anh. Chúng ớ ổ ơtôi ch mu n theo dõi t ng bỉ ố ừ ước anh đi "
ch t nh nêm c iậ ư ố
mà r n nh đanhắ ư
Cái ch t b ng treố ằ
ng i ch m ch gi a gian nhàồ ễ ệ ữ
tai cũng t nh táo đ ngheỉ ể
ngóng
đ u c t ti ng ề ấ ế
nói
cái võng đay, cái chi uếmanh, cái mâm g , cái gi cua, cái ch n bát, cái giỗ ỏ ạ ường n a t t c , t t c chúng ứ ấ ả ấ ả
nó
Cái c i xinh xinh xu t hi n nh m t gi c m ngố ấ ệ ư ộ ấ ộ
tr ng.ố
Trang 12II. Ghi nh (SGK) ớ
1. Bài văn miêu t đ v t có ba ph n là m bài, thân ả ồ ậ ầ ở bài và k t bài ế
2. Có th m bài theo ki u tr c ti p hay gián ti p và ể ở ể ự ế ế
k t bài theo ki u m r ng ho c không m r ng ế ể ở ộ ặ ở ộ
3. Trong ph n thân bài, tr ầ ướ c h t , nên t bao quát ế ả
toàn b đ v t, r i t nh ng b ph n có đ c đi m n i ộ ồ ậ ồ ả ữ ộ ậ ặ ể ổ
b t ậ
T ậ p làm văn
C u t o bài văn miêu t đ ấ ạ ả ồ
v t ậ
Trang 13III. Luy n t p ệ ậ
ph n thân bài t cái tr ng tr Ở ầ ả ố ườ ng, m t b n h c sinh đã vi t: ộ ạ ọ ế
Anh chàng tr ng này tròn nh cái chum, lúc nào cũng ch m ố ư ễ
ch ng i trên m t cái giá g kê tr ệ ồ ộ ỗ ở ướ c phòng b o v Mình anh ta ả ệ
đ ượ c ghép b ng nh ng m nh g đ u ch n ch n, n gi a, khum nh ằ ữ ả ỗ ề ằ ặ ở ở ữ ỏ hai đ u. Ngang l ng qu n hai vành đai to b ng con r n c p nong,
nom r t hùng dũng. Hai đ u tr ng b t kín b ng da trâu thu c kĩ, căng ấ ầ ố ị ằ ộ
r t ph ng ấ ẳ
Sáng sáng đi h c t i g n tr ọ ớ ầ ườ ng, nghe th y ti ng m m ấ ế ồ ồ
gi c giã "Tùng! Tùng! Tùng!" là chúng tôi r o b ụ ả ướ c cho k p gi h c. ị ờ ọ Vào nh ng lúc t p th d c, anh tr ng l i "c m càng" cho chúng tôi ữ ậ ể ụ ố ạ ầ
theo nh p " c c, tùng! C c, tùng!" đ u đ n. Khi anh ta " x h i" m t ị ắ ắ ề ặ ả ơ ộ
h i dài là lúc chúng tôi cũng đ ồ ượ c " x h i" sau m t bu i h c ả ơ ộ ổ ọ
Trang 15Anh chàng tr ng này tròn nh cái chum, lúc nào ố ư cũng ch m ch ng i trên m t cái giá g kê tr ễ ệ ồ ộ ỗ ở ướ c phòng b o v Mình anh ta đ ả ệ ượ c ghép b ng nh ng ằ ữ
m nh g đ u ch n ch n, n gi a, khum nh hai ả ỗ ề ằ ặ ở ở ữ ỏ ở
đ u. Ngang l ng qu n hai vành đai to b ng con r n ầ ư ấ ằ ắ
c p nong, nom r t hùng dũng. Hai đ u tr ng b t kín ạ ấ ầ ố ị
b ng da trâu thu c kĩ, căng r t ph ng ằ ộ ấ ẳ
Sáng sáng đi h c t i g n tr ọ ớ ầ ườ ng, nghe th y ti ng ấ ế
m m gi c giã "Tùng! Tùng! Tùng!" là chúng tôi r o
b ướ c cho k p gi h c. Vào nh ng lúc t p th d c, ị ờ ọ ữ ậ ể ụ
anh tr ng l i "c m càng" cho chũng tôi theo nh p " ố ạ ầ ị
c c, tùng! C c, tùng!" đ u đ n. Khi anh ta " x h i" ắ ắ ề ặ ả ơ
m t h i dài là lúc chúng tôi cũng đ ộ ồ ượ c " x h i" sau ả ơ
m t bu i h c ộ ổ ọ
Anh chàng tr ng này tròn nh cái chum, lúc nào ố ư
cũng ch m ch ng i trên m t cái giá g kê tr ễ ệ ồ ộ ỗ ở ướ c
phòng b o v ả ệ
Trang 17Anh chàng tr ng này tròn nh cái chum, lúc nào cũng ố ư
ch m ch ng i trên m t cái giá g kê tr ễ ệ ồ ộ ỗ ở ướ c phòng b o ả
v Mình anh ta đ ệ ượ c ghép b ng nh ng m nh g đ u ch n ằ ữ ả ỗ ề ằ
ch n, n gi a, khum nh hai đ u. Ngang l ng qu n ặ ở ở ữ ỏ ở ầ ư ấ
hai vành đai to b ng con r n c p nong, nom r t hùng dũng. ằ ắ ạ ấ Hai đ u tr ng b t kín b ng da trâu thu c kĩ, căng r t ph ng ầ ố ị ằ ộ ấ ẳ Sáng sáng đi h c t i g n tr ọ ớ ầ ườ ng, nghe th y ti ng m ấ ế ồ
m gi c giã "Tùng! Tùng! Tùng!" là chúng tôi r o b c
"x h i" m t h i ả ơ ộ ồ dài
Tùng! Tùng! Tùng!
Trang 19III. Luy n t p ệ ậ
Ví dụ :
M bài tr c ti p ở ự ế : Nh ng ngày đ u c p sách đ n ữ ầ ắ ế
tr ườ ng, có m t đ v t gây cho em n t ộ ồ ậ ấ ượ ng nh t, ấ
đó là chi c tr ng tr ế ố ườ ng.
M bài gián ti p ở ế : K ni m nh ng ngày đ u đi h c ỉ ệ ữ ầ ọ
là gì? Là cái c ng tr ổ ườ ng cao ng p, là cái bàn h c ợ ọ
đ ng g n t i c hay t ứ ầ ớ ổ ườ ng vôi m i quét tr ng ớ ắ
tinh ? Còn tôi, tôi luôn nh chi c tr ng tr ớ ế ố ườ ng,
nh nh ng âm thanh r n rã, náo n c c a nó ớ ữ ộ ứ ủ
T ậ p làm văn
C u t o bài văn miêu t đ ấ ạ ả ồ
v t ậ
Trang 21III. Luy n t p ệ ậ
K t bài m r ng: ế ở ộ R i đây, chúng tôi s xa mái ồ ẽ
tr ườ ng ti u h c nh ng âm thanh thôi thúc, r n ể ọ ư ộ ràng c a ti ng tr ng tr ủ ế ố ườ ng th ủơ ấ u th v n ơ ẫ