LUẬN VĂN PHÂN TÍCH BÁO CÁO TÀI CHÍNH TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN BIBICA 2017

PHÂN TÍCH BÁO CÁO TÀI CHÍNH TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN BIBICA. KẾ TOÁN (KẾ TOÁN KIỂM TOÁN PHÂN TÍCH) LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH DOANH VÀ QUẢN LÝ LỜI CAM ĐOAN i LỜI CẢM ƠN iv MỤC LỤC v DANH MỤC SƠ ĐỒ, MÔ HÌNH, BIỂU ĐỒ viii DANH MỤC BẢNG BIỂU viii DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT x TÓM TẮT LUẬN VĂN i Chương 1: GIỚI THIỆU NGHIÊN CỨU VỀ PHÂN TÍCH BÁO CÁO TÀI CHÍNH TRONG CÁC DOANH NGHIỆP 10 1.1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu 10 1.2. Tổng quan nghiên cứu về phân tích báo cáo tài chính trong các doanh nghiệp 12 1.3. Mục tiêu nghiên cứu 13 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 14 1.5. Câu hỏi nghiên cứu 14 1.6. Phương pháp nghiên cứu 14 1.7. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài nghiên cứu 14 1.8. Kết cấu của đề tài 15 KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 16 Chương 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÂN TÍCH BÁO CÁO TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP 17 2.1. Báo cáo tài chính và phân tích báo cáo tài chính 17 2.2. Tổ chức phân tích báo cáo tài chính 19 2.2.1. Chuẩn bị phân tích 19 2.2.2 Tiến hành phân tích 19 2.2.3. Kết thúc phân tích 21 2.3. Công cụ và kỹ thuật phân tích báo cáo tài chính 22 2.3.1. Phương pháp so sánh 22 2.3.2. Phương pháp liên hệ cân đối 24 2.3.3. Phương pháp Dupont 25 2.3.4. Phương pháp loại trừ 25 2.4.5. Các công cụ và kỹ thuật phân tích khác 27 2.4. Nội dung phân tích báo cáo tài chính 27 2.4.1. Đánh giá khái quát tình hình tài chính 27 2.4.2. Phân tích cấu trúc tài chính 30 2.4.3. Phân tích tình hình bảo đảm vốn cho hoạt động kinh doanh 34 2.4.4. Phân tích tình hình thanh toán 37 2.4.5. Phân tích khả năng thanh toán 39 2.4.6. Phân tích khả năng sinh lợi 42 2.4.7. Phân tích khả năng tạo tiền và tình hình lưu chuyển tiền tệ 44 KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 47 Chương 3: THỰC TRẠNG PHÂN TÍCH BÁO CÁO TÀI CHÍNH TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN BIBICA GIAI ĐOẠN 20142016 48 3.1. Tổng quan về Công ty Cổ phần Bibica 46 3.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển 46 3.1.2. Đặc điểm tổ chức bộ máy quản lý hoạt động kinh doanh 51 3.2. Thực trạng phân tích báo cáo tài chính tại Công ty Cổ phần Bibica 54 3.2.1. Đánh giá khái quát tình hình phân tích tài chính 54 3.2.2. Phân tích cấu trúc tài chính 56 3.2.3 Phân tích tình hình thanh toán 68 3.2.4. Phân tích khả năng thanh toán 75 3.2.5 Phân tích hiệu quả kinh doanh 79 3.4.4. Phân tích các chỉ tiêu tài chính đặc thù cho công ty niêm yết 86 3.3. Đánh giá thực trạng phân tích báo cáo tài chính tại Công ty Cổ phần Bibica 88 3.3.1. Thành tựu đạt được 88 3.3.2. Tồn tại, hạn chế 89 KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 93 Chương 4: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÂN TÍCH BÁO CÁO TÀI CHÍNH TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN BIBICA 94 4.1. Hoàn thiện tổ chức phân tích báo cáo tài chính tại Công ty Cổ phần Bibica 94 4.2. Hoàn thiện công cụ và kỹ thuật phân tích báo cáo tài chính tại Công ty Cổ phần Bibica 95 4.2.1. Hoàn thiện phân tích BCTC tại công ty cổ phần Bibica bằng phương pháp đồ thị 95

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC HẢI DƯƠNG

KẾ TOÁN (KẾ TOÁN - KIỂM TOÁN - PHÂN TÍCH)

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH DOANH VÀ QUẢN LÝ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC HẢI DƯƠNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH DOANH VÀ QUẢN LÝ

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: GS.TS NGUYỄN VĂN CÔNG

HẢI DƯƠNG, 2017

LỜI CAM ĐOAN

Tôi đã đọc và hiểu về các hành vi vi phạm sự trung thực trong học thuật Tôicam kết bằng danh dự cả nhân rằng nghiên cứu này này do tôi tự thực hiện vàkhông vi phạm yêu cầu về sự trung thực trong học thuật

Hải Dương, ngày tháng năm 2017

Học viên cao học

PHẠM THỊ HẰNG

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành bản luận văn này, em xin chân thành cảm ơn sự hướng dẫn

tận tình, chu đáo của GS.TS Nguyễn Văn Công trong suốt quá trình viết và hoành

thành luận văn

Em xin bày tỏ lòng biết ơn tới các thầy, cô giáo trong hội đồng khoa họctrường Đại học Hải Dương đã tạo điều kiện giúp đỡ em hoàn thành bản luận vănnày

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN iv

MỤC LỤC v

DANH MỤC SƠ ĐỒ, MÔ HÌNH, BIỂU ĐỒ viii

DANH MỤC BẢNG BIỂU viii

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT x

TÓM TẮT LUẬN VĂN i

Chương 1: GIỚI THIỆU NGHIÊN CỨU VỀ PHÂN TÍCH BÁO CÁO TÀI CHÍNH TRONG CÁC DOANH NGHIỆP 10

1.1 Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu 10

1.2 Tổng quan nghiên cứu về phân tích báo cáo tài chính trong các doanh nghiệp 12

1.3 Mục tiêu nghiên cứu 13

1.4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 14

1.5 Câu hỏi nghiên cứu 14

1.6 Phương pháp nghiên cứu 14

1.7 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài nghiên cứu 14

1.8 Kết cấu của đề tài 15

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 16

Chương 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÂN TÍCH BÁO CÁO TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP 17

2.1 Báo cáo tài chính và phân tích báo cáo tài chính 17

2.2 Tổ chức phân tích báo cáo tài chính 19

2.2.1 Chuẩn bị phân tích 19

2.2.2 Tiến hành phân tích 19

2.2.3 Kết thúc phân tích 21

2.3 Công cụ và kỹ thuật phân tích báo cáo tài chính 22

2.3.1 Phương pháp so sánh 22

2.3.2 Phương pháp liên hệ cân đối 24

2.3.3 Phương pháp Dupont 25

2.3.4 Phương pháp loại trừ 25

2.4.5 Các công cụ và kỹ thuật phân tích khác 27

2.4 Nội dung phân tích báo cáo tài chính 27

2.4.1 Đánh giá khái quát tình hình tài chính 27

2.4.2 Phân tích cấu trúc tài chính 30

2.4.3 Phân tích tình hình bảo đảm vốn cho hoạt động kinh doanh 34

2.4.4 Phân tích tình hình thanh toán 37

2.4.5 Phân tích khả năng thanh toán 39

2.4.6 Phân tích khả năng sinh lợi 42

2.4.7 Phân tích khả năng tạo tiền và tình hình lưu chuyển tiền tệ 44

KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 47

Chương 3: THỰC TRẠNG PHÂN TÍCH BÁO CÁO TÀI CHÍNH TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN BIBICA GIAI ĐOẠN 2014-2016 48

3.1 Tổng quan về Công ty Cổ phần Bibica 46

3.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển 46

3.1.2 Đặc điểm tổ chức bộ máy quản lý hoạt động kinh doanh 51

3.2 Thực trạng phân tích báo cáo tài chính tại Công ty Cổ phần Bibica 54

3.2.1 Đánh giá khái quát tình hình phân tích tài chính 54

3.2.2 Phân tích cấu trúc tài chính 56

3.2.3 Phân tích tình hình thanh toán 68

3.2.4 Phân tích khả năng thanh toán 75

3.2.5 Phân tích hiệu quả kinh doanh 79

3.4.4 Phân tích các chỉ tiêu tài chính đặc thù cho công ty niêm yết 86

3.3 Đánh giá thực trạng phân tích báo cáo tài chính tại Công ty Cổ phần Bibica 88

3.3.1 Thành tựu đạt được 88

3.3.2 Tồn tại, hạn chế 89

KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 93

Chương 4: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÂN TÍCH BÁO CÁO TÀI CHÍNH TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN BIBICA 94

4.1 Hoàn thiện tổ chức phân tích báo cáo tài chính tại Công ty Cổ phần Bibica 94 4.2 Hoàn thiện công cụ và kỹ thuật phân tích báo cáo tài chính tại Công ty Cổ phần Bibica 95

4.2.1 Hoàn thiện phân tích BCTC tại công ty cổ phần Bibica bằng phương pháp đồ thị 95

4.2.2 Hoàn thiện phân tích BCTC tại công ty cổ phần Bibica bằng phương

pháp Dupont 97

4.2.3 Hoàn thiện phân tích BCTC tại công ty cổ phần Bibica bằng phương pháp liên hoàn 103

4.3 Hoàn thiện nội dung phân tích báo cáo tài chính tại Công ty Cổ phần Bibica 103

4.3.1 Hoàn thiện phân tích cấu trúc tài chính 103

4.3.2 Hoàn thiện phân tích tình hình thanh toán và khả năng thanh toán 106

4.3.3 Hoàn thiện phân tích hiệu quả kinh doanh 108

4.4 Điều kiện cần thiết để thực hiện các giải pháp hoàn thiện phân tích báo cáo tài chính tại Công ty Cổ phần Bibica 110

4.4.1 Về phía Nhà nước 110

4.4.2 Về phía Công ty 111

KẾT LUẬN CHƯƠNG 4 112

KẾT LUẬN 116

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 114

DANH MỤC SƠ ĐỒ, MÔ HÌNH, BIỂU Đ

Biểu đồ 4.1: Biểu đồ biểu hiện biến động TScủa Công ty CP Bibica 96Biểu đồ 4.2: Biểu đồ biểu hiện biến động nguồn vốn của Công ty Cổ phần Bibica 97

Y

Sơ đồ 1.1: Cơ cấu tổ chức của Công ty Cổ phần Bibica 51

Mô hình 4.1: Phân tích chỉ tiêu ROE năm 2015 theo mô hình Dupont 101

Mô hình 4.2: Phân tích chỉ tiêu ROE năm 2016 theo mô hình Dupont 102

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Bảng 3.1: Cơ cấu tài sản của Công ty Cổ phần Bibica 58

Bảng 3.2: Cơ cấu nguồn vốn của Công ty Cổ phần BibiCa 63

Bảng 3.3: Tình hình đảm bảo nguồn vốn tại công ty cổ phẩn Bibica 67

Bảng 3.4: Phân tích các khoản nợ phải thu tại Công ty cổ phần Bibica 69

Bảng 3.5: Phân tích các khoản nợ phải trả tại Công ty cổ phần Bibica 72

Bảng 3.6: Khả năng thanh toán của công ty Bibica 76

Bảng 3.7: Hệ số chi trả lãi vay tại Công ty cổ phần Bibica 78

Bảng 3.8: Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh tại Công ty cổ phần Bibica 80

Bảng 3.9: Các chỉ tiêu phản ánh hiệu quả kinh doanh tại Công ty cổ phần Bibica .84 Bảng 3.10: Các chỉ tiêu tài chính đặc thù niêm yết của công ty cổ phần Bibica 87

Bảng 4.1: Phân tích ROE tại Công ty cổ phần Bibica 99

Bảng 4.2: Phân tích các chỉ tiêu phản ánh cấu trúc tài chính Công ty CP Bibica 104

Bảng 4.3: Các khoản nợ phải thu so với các khoản nợ phải trả 106

Bảng 4.4: Các chỉ tiêu phản ánh khả năng thanh toán Công ty cổ phần Bibica 107

Bảng 4.5: Các chỉ tiêu phản ánh hiệu quả kinh doanh tại công ty CP Bibica 109

TÓM TẮT LUẬN VĂN

Chương 1 GIỚI THIỆU NGHIÊN CỨU VỀ PHÂN TÍCH BÁO CÁO TÀI CHÍNH

TRONG CÁC DOANH NGHIỆP 1.1 Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu

Ngày nay, trong điều kiện các quan hệ kinh tế được mở rộng, tình hình tàichính của mỗi doanh nghiệp không những được quan tâm bởi các nhà quản lýdoanh nghiệp mà các đối tượng khác có quan tâm tới như các cổ đông, các nhà đầu

tư, các đối tác, các cơ quan quản lý Nhà nước cũng rất quan tâm tới tình hình tàichính doanh nghiệp Chính vì vậy mà việc thường xuyên tiến hành phân tích tìnhhình tài chính tài chính doanh nghiệp sẽ giúp cho các đối tượng sử dụng thông tintài chính của doanh nghiệp nắm bắt được thực trạng tài chính doanh nghiệp, xácđịnh được các nguyên nhân và mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố đến tình hình tàichính cũng như các hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Trong suốtquá trình phát triển của Bibica, công ty luôn đánh giá hoạt động phân tích Báo cáotài chính là một trong những hoạt động cốt lõi, mang tính trọng điểm làm tiền để đểxây dựng các kế hoach, chiến lược kinh doanh trong quá trình tiếp theo Mặc dùvậy, việc phân tích BCTC của công ty vẫn còn một số mặt hạn chế, để giúp cho nhàQuản trị Công ty có được cái nhìn toàn diện về tình hình tài chính tại Công ty, đánhgiá khách quan về sức mạnh tài chính và cụ thể ở đây là phát huy vai trò của phântích báo cáo tài chính đối với sự nghiệp phát triển của Công ty cổ phần Bibica, tác

giả đã lựa chọn đề tài: “Phân tích báo cáo tài chính tại Công ty cổ phân Bibica”

làm đề tài luận văn nghiên cứu của mình

1.2 Tổng quan nghiên cứu về phân tích báo cáo tài chính trong các doanh nghiệp

Từ trước tới nay, đã có rất nhiều nghiên cứu về hoàn thiện phân tích BCTCtrong doanh nghiệp Mặc dù các đề tài nghiên cứu đã đạt được những thành quảnhất định Tuy nhiên các đề tài nghiên cứu kể trên vẫn còn tồn tại những hạn

1

chếnhư: Chưa khái quát được quy trình phân tích BCTC trong doanh nghiệp, hơnnữa chưa có đề tài nào nghiên cứu về việc hoàn thiện phân tích BCTC tại Công ty

cổ phần Bibica Chính vì vậy mà tôi đã thực hiện nghiên cứu đề tài “Giải pháp hoànthiện phân tích báo cáo tài chính tại Công ty cổ phần Bibica” Đề tài này sẽ kháiquát lại các cơ sở lý luận trong phân tích BCTC, chỉ ra quy trình phân tích BCTCcần có tại mỗi doanh nghiệp Quan trọng hơn, đề tài sẽ đi nghiên cứu, đánh giá thựctrạng phân tích BCTC tại Công ty cổ phần Bibica, đề xuất các phương án để hoànthiện hơn công tác phân tích BCTC tại Công ty Từ đó góp phần giúp cho phân tíchBCTC tại Công ty cổ phần Bibica đạt hiệu quả hơn và mang lại lợi ích cho các nhàđầu tư cũng như cho bản thân Công ty

1.3 Mục tiêu nghiên cứu

Hệ thống hoá những vấn đề lý luận cơ bản về nội dung, phương pháp, tổchức phân tích BCTC, phân tích, đánh giá thực trạng phân tích BCTC tại Công ty

cổ Bibica, đánh giá ưu điểm, hạn chế của việc phân tích BCTC tại Công ty cổ phầnBibica, đề xuất những giải pháp nhằm hoàn thiện phân tích BCTC tại Công ty cổphần Bibica, góp phần phục vụ công tác quản lý tài chính tại Công ty đạt hiệu quảhơn

1.4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu tập trung chủ yếu vào công tác phân tíchbáo cáo tài chính tại Công ty cổ phần Bibica từ năm 2014 đến năm 2016

1.5 Câu hỏi nghiên cứu

Những nội dung lý luận nào được dùng làm cơ sở lý luận của đề tài?Thựctrạng phân tích BCTC tại Công ty cổ phần Bibica có những ưu điểm và hạn chế gì?Nguyên nhân của những vấn đề tồn tại trong công tác phân tích BCTC tại công ty

cổ phần Bibica là gì?Các giải pháp nào cần có để hoàn thiện phân tích BCTC tạiCông ty cổ phần Bibica?

2

1.6 Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp định lượng và định tính, thu thập và xử lýcác số liệu sơ cấp và thứ cấp bằng phương pháp thống kê, so sánh, đánh giá

1.7 Ý nghĩa của đề tài nghiên cứu

Đề tài đã hệ thống hoá được cơ sở lý luận về BCTC, tổ chức phân tích, quytrình thực hiện và nội dung phân tích BCTC, đánh giá thực trạng công tác phân tíchBCTC tại Công ty cổ phần Bibica Đưa ra được các giải pháp nhằm hoàn thiện côngtác phân tích BCTC tại Công ty cổ phần Bibica, góp phần tích cực cho việc nângcao chất lượng thông tin về tình hình tài chính của Công ty Giúp cho các nhà đầu

tư, nhà quản trị Công ty và các đối tượng có nhu cầu thông tin về tình hình tài chínhcủa Công ty có được những thông tin hữu ích và cái nhìn toàn diện nhất về tình hìnhtài chính của Công ty Từ đó có thể đưa ra các quyết định đúng đắn và hiệu quảtrong đầu tư, sản xuất và kinh doanh

1.8 Kết cấu của đề tài nghiên cứu

Luận văn được chia thành 4 chương:

Chương 1: Giới thiệu nghiên cứu về phân tích báo cáo tài chính trong cácdoanh nghiệp

Chương 2: Cơ sở lý luận về phân tích BCTC trong doanh nghiệp

Chương 3: Thực trạng phân tích BCTC tại công ty cổ phần Bibica giai đoạn2014-2016

Chương 4: Giải pháp hoàn thiện phân tích BCTC tại công ty Cổ phần Bibica

3

Chương 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÂN TÍCH BÁO CÁO TÀI CHÍNH

TRONG DOANH NGHIỆP

Chương 2 đã tập trung nghiên cứu, hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản

về phân tích báo cáo tài chính Chương này đã trình bày trình bảycơ sở lý luận sau:

2.1 Báo cáo tài chính và phân tích báo cáo tài chính

Tác giả đã tổng hợp các ý kiến và đưa ra khái niệm, mục tiêu, ý nghĩa củaphân tích báo cáo tài chính

Phân tích BCTC là quá trình xem xét, kiểm tra, đối chiếu và so sánh số liệu

về tài chính trong kỳ hiện tại với các kỳ kinh doanh đã qua Thông qua việc phântích BCTC sẽ cung cấp cho người sử dụng thông tin có thể đánh giá được tiềmnăng, hiệu quả kinh doanh cũng như những rủi ro về mặt tài chính của doanhnghiệp

Ý nghĩa của việc phân tích BCTC phụ thuộc vào mục đích của người sửdụng Đối với mỗi đối tượng sử dụng, phân tích BCTC lại có những ý nghĩa khácnhau

2.2 Tổ chức phân tích báo cáo tài chính

Tổ chức phân tích BCTC doanh nghiệp bao gồm ba giai đoạn:

- Lập kế hoạch phân tích: giai đoạn lập kế hoạch phân tích là giai đoạn đầutiên, có ý nghĩa quan trọng, nó ảnh hưởng nhiều đến chất lượng, thời hạn và tácdụng của phân tích tài chính Bộ phận phân tích sẽ phải thực hiện lập kế hoạch phântích Trong kế hoạch phân tích được xây dựng phải chỉ rõ đối tượng sử dụng thôngtin cần hướng đến

- Tiến hành phân tích: Trong giai đoạn tiến hành phân tích, người phân tíchphải tiến hành thực hiện các công việc sau:

4

+ Sưu tầm và xử lý số liệu: Việc thu thập và xử lý số liệu cần đảm bảo chínhxác, toàn diện và khách quan để việc phân tích được xác thực hơn Công việc này

có vai trò quan trọng trong việc đánh giá tình hình hoạt động, tốc độ tăng trưởng vềtài chính của doanh nghiệp

+ Tính toán, phân tích và dự đoán: Sau khi đã thu thập được đầy đủ những tàiliệu cần thiết, vận dụng các phương pháp phân tích phù hợp, cần xác định hệ thốngcác chỉ tiêu phân tích

+ Tổng hợp, rút ra kết luận: Cuối giai đoạn của quá trình phân tích cần phảitổng hợp lại, đưa ra một số chỉ tiêu tổng hợp để đánh giá chung toàn bộ hoạt độngtài chính của DN hoặc phản ánh theo mục tiêu và nội dung phân tích đã được đề ratrong chương trình phân tích

- Hoàn thành công việc phân tích

2.3 Công cụ và kỹ thuật phân tích báo cáo tài chính

Tác giả đã đi tìm hiểu và tổng hợp các phương pháp được dùng trong phântích báo cáo tài chính bao gồm: phương pháp so sánh, phương pháp liên hệ cân đối,phương pháp Dupont, phương pháp đồ thị, phương pháp loại trừ

5

2.4 Nội dung phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp

Tác giả đã tổng hợp và đưa ra những nội dung chủ yếu trong phân tích báocáo tài chính bao gồm:

- Phân tích cấu trúc tài chính và cân bằng tài chính: Phân tích này chỉ ra cơcấu của từng bộ phận TS, NV chiếm trong tổng TS, tổng NV, tình hình bảo đảm vốncho hoạt động kinh doanh

- Phân tích tình hình công nợ và khả năng thanh toán: Phân tích này chỉ ratình trạng công nợ phải thu, phải trả của DN và khả năng thanh toán các khoản nợthông qua một số chỉ tiêu như: Khả năng thanh toán hiện hành, khả năng thanh toánnhanh, khả năng thanh toán nợ ngắn hạn, khả năng thanh toán nợ dài hạn, khả năngchi trả lãi vay

- Phân tích kết quả kinh doanh và hiệu quả kinh doanh: Phân tích này chỉ ra

sự biến động về tình hình kết quả kinh doanh, hiệu quả kinh doanh mà DN đạt đượcthông qua một số chỉ tiêu như: ROA, ROE, tỷ suất lợi nhuận trước thuế/DTT, tỷsuất lợi nhuận sau thuế/DTT,…

- Phân tích các chỉ tiêu tài chính đặc thù của công ty niêm yết: Phân tích nàyđưa ra một số chỉ tiêu: EPS, P/E… Các chỉ tiêu này giúp ích cho các nhà đầu tư đưa

ra quyết định đúng đắn trong đầu tư tài chính, mua cổ phiếu

Chương 3: THỰC TRẠNG PHÂN TÍCH BÁO CÁO TÀI CHÍNH TẠI

CÔNG TY CỔ PHẦN BIBICA 3.1 Tổng quan về Công ty cổ phần Bibica

Công ty Cổ phần Bibica địa chỉ: 443 Lý Thường Kiệt, phường 8,quận TânBình, thành phố Hồ Chí Minh; là một doanh nghiệp chuyên sản xuất bánh kẹo lớnnhất tại Việt Nam với 3 nhà máy: Nhà máy Bibica Biên Hòa, Công ty TNHH MTVBibica Miền Đông và Nhà máy Bibica Hà nội.Công ty được thành lập vào năm

6

1993, bắt đầu sản xuất bánh kẹo với ba dây chuyền sản xuất: dây chuyền kẹo đượcnhập khẩu từ Châu Âu, dây chuyền bánh Biscuits theo công nghệ APV của Anh,dây chuyền mạch nha với thiết bị đồng bộ dùng công nghệ thủy phân bằng Enzyme

và trao đổi ion lần đầu tiên có ở Việt Nam được nhập khẩu từ Đài Loan Sản phẩmbánh kẹo của Công ty nhanh chóng được phân phối đến tất cả các tỉnh thành trong

cả nước và đã được người tiêu dùng đánh giá cao về chất lượng.Đến nay, Công ty

CP Bibica đã được người tiêu dùng bình chọn là Hàng Việt nam chất lượng cao suốt

20 năm liên tục

Trong phần này, tác giả đã trình bày khái quát về quá trình hình thành, pháttriển của Công ty cổ phần Bibica, lĩnh vực và ngành nghề kinh doanh, bộ máy tổchức quản lý của Công ty

3.3 Thực trạng phân tích báo cáo tài chính tại Công ty Cổ phần Bibica

Tại Công ty cổ phần Bibica, công tác phân tích BCTC chưa thực sự được chútrọng Phân tích BCTC chỉ được thực hiện vào thời điểm BCTC năm được lập xonghoặc khi có yêu cầu của Ban Giám đốc, chưa được thực hiện thường xuyên Côngviệc phân tích BCTC được giao cho phòng Tài chính - Kế toán thực hiện Vì việcphân tích BCTC chủ yếu được thực hiện vào cuối năm nên việc lập kế hoạch phântích được thực hiện khá đơn giản vói mục tiêu hướng đến là các nhà quản trị Công

ty Khi tiến hành phân tích, thông tin được sử dụng chủ yếu là các thông tin có được

từ BCTC

Tác giả đã trình bày thực trạng phân tích BCTC tại Công ty, những nội dungphân tích BCTC mà bộ phận phân tích của Công ty đã thực hiện được Những nộidung đó bao gồm:

- Đánh giá khái quát về tình hình tài chính tại công ty cổ phần Bibica

7

- Phân tích cấu trúc tài chính và cân bằng tài chính: thực hiện phân tích cấutrúc tài chính và cân bằng tài chính của Công ty thông qua việc tính toán và so sánhcác chỉ tiêu qua các năm 2014-2016.

- Phân tích tình hình công nợ và khả năng thanh toán: chỉ ra tình trạng công

nợ phải thu, phải trả của DN và khả năng thanh toán các khoản nợ thông qua một sốchỉ tiêu như: Khả năng thanh toán hiện hành, khả năng thanh toán nhanh, khả năngchi trả lãi vay

- Phân tích kết quả kinh doanh và hiệu quả kinh doanh: chỉ ra sự biến động

về tình hình kết quả kinh doanh, hiệu quả kinh doanh mà doanh nghiệp đạt được

- Phân tích các chỉ tiêu tài chính đặc thù của công ty niêm yết: thực hiệnphân tích một số chỉ tiêu: EPS, P/E…Từ đó đưa ra những nhận định về tình hình cổphiếu của Công ty

Những nội dung phân tích công ty đã thực hiện được tác giả tổng hợp lại là

cơ sở để đánh giá kết quả đạt được, những mặt tồn tại cần khắc phục trong công tácphân tích Báo cáo tài chính tại Công ty cổ phần Bibica

3.3 Đánh giá thực trạng phân tích báo cáo tài chính tại Công ty Cổ phần Bibica

Đề tài đã đi đánh giá kết quả đạt được và những mặt còn hạn chế trong côngtác phân tích Báo cáo tài chính tại công ty về công tác tổ chức phân tích BCTC,phương pháp phân tích, nội dung phân tích

+ Những kết quả đạt được

Công tác tổ chức phân tích đã được thực hiện tại Công ty cổ phần Bibica.Công ty đã thực hiện tổ chức phân tích Báo cáo tài chính theo các giai đoạn cầnthiết, từ giai đoạn lập kế hoạch phân tích cho đến giai đoạn hoàn thành công việcphân tích

8

Phương pháp so sánh, phương pháp tỷ lệ và phương pháp thống kê là nhữngphương pháp được sử dụng chủ yếu trong phân tích Báo cáo tài chính tại Công ty cổphần Bibica

Nội dung phân tích Báo cáo tài chính tại Công ty bao gồm: Đánh giá kháiquát tình hình tài chính tại Công ty, phân tích cơ cấu Tài sản – Nguồn vốn, phân tíchtình hình công nợ và khả năng thanh toán, phân tích kết quả kinh doanh và hiệu quảkinh doanh tại Công ty

+ Những mặt còn hạn chế

Mặc dù công tác tổ chức phân tích Báo cáo tài chính đã được giao cho phòngTài chính - kế toán Tuy nhiên công tác tổ chức phân tích vẫn còn khá đơn giản vàmang tính hình thức

Bộ phận phân tích tại Công ty đã sử dụng kết hợp nhiều phương pháp phântích Tuy nhiên phương pháp được sử dụng chủ yếu vẫn là phương pháp so sánh,việc so sánh lại được thực hiện khá đơn giản khi chỉ so sánh các chỉ tiêu trong nămvới nhau hoặc với năm liền kề trước đó, từ đó đưa ra nhận xét

Nội dung phân tích chưa đưa ra được bức tranh rõ nét về tình hình tài chínhtại Công ty

Chương 4: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÂN TÍCH BÁO CÁO TÀI

CHÍNH TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN BIBICA

Trên cơ sở tìm hiểu, đánh giá những ưu điểm và hạn chế trong công tác phântích Báo cáo tài chính tại công ty Cổ phần Bibica tại chương 3 Tác giả đã đưa racác giải pháp khắc phục để hoản thiện hơn về công tác tổ chức và nội dung phântích Báo cáo tài chính tại Công ty

Tác giả đã đưa ra các giải pháp để hoàn thiện phân tích Báo cáo tài chính tạicông ty về tổ chức phân tích, khuyến nghị công ty nên sử dụng thêm các phương

9

pháp như đồ thị, Dupont… vào trong phân tích Và bổ sung thêm một số chỉ tiêuquan trọng trong nội dung phân tích Báo cáo tài chính như : Phân tích khả năngthanh toán nợ dài hạn, khả năng thanh toán nợ tức thời, phân tích hiệu quả kinhdoanh,từ đó có được đánh giá khách quan về hiệu quả kinh doanh của Công ty.Ngoài ra, tác giả còn đưa ra các điều kiện cơ bản cần thiết để thực hiện được cácgiải pháp đề ra.

KẾT LUẬN

Xu thế hôi nhập kinh tế quốc tế đã đặt nền kinh tế Việt Nam nói chung vàCông ty Cổ phần Bibica trước những cơ hội và thách thức mới Để tồn tại và pháttriển trong môi trường cạnh tranh ngày càng khốc liệt này, các doanh nghiệp phảinắm vững tiềm năng cũng như các nhân tố ảnh hưởng, xu hướng tác động của từngnhân tố đến kết quả kinh doanh Do vậy việc tổ chức và phát triển công tác phântích báo cáo tài chính ở Công ty là rất cần thiết, nó giúp Công ty đánh giá đúng thựctrạng tài chính cũng như giúp cho các nhà quản lý có những thông tin đáng tin cậytrong việc lựa chọn và đưa ra các quyết định kinh doanh hiệu quả nhất

Trên nhu cầu cấp bách đó, tác giả đã hoàn thành luận văn “Phân tích báo cáo tài chính tại Công ty Cổ phần Bibica” Luận văn đã giải quyết các vấn đề cơ bản

sau:

- Trình bày khái quát những vấn đề lý luận cơ bản về phân tích báo cáo tàichính cũng như nội dung, phương pháp phân tích báo cáo tài chính tại các doanhnghiệp

- Nghiên cứu thực trạng phân tích báo cáo tài chính tại Công ty Cổ phầnBibica những điểm đã đạt được, những điểm còn tồn tại và các phương pháp Công

ty đã sử dụng trong công tác phân tích Báo cáo tài chính

- Đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện phân tích Báo cáo tài chính tạiCông ty Cổ phần Bibica

10

11

Chương 1: GIỚI THIỆU NGHIÊN CỨU VỀ PHÂN TÍCH BÁO CÁO

TÀI CHÍNH TRONG CÁC DOANH NGHIỆP

1.1 Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu

Ngày nay, trong điều kiện các quan hệ kinh tế được mở rộng, tình hình tàichính của mỗi doanh nghiệp không những được quan tâm bởi các nhà quản lýdoanh nghiệp mà các đối tượng khác có quan tâm tới như các cổ đông, các nhà đầu

tư, các đối tác, các cơ quan quản lý Nhà nước cũng rất quan tâm tới tình hình tàichính doanh nghiệp Chính vì vậy mà việc thường xuyên tiến hành phân tích báocáo tài chính doanh nghiệp sẽ giúp cho các đối tượng sử dụng thông tin tài chínhcủa doanh nghiệp nắm bắt được thực trạng tài chính doanh nghiệp, xác định đượccác nguyên nhân vàmức độ ảnh hưởng của từng nhân tố đến tình hình tài chínhcũng như các hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Quá trình phân tíchbáo cáo tài chính doanh nghiệp chủ yếu dựa trên các Báo cáo tài chính định kỳ, baogồm Bảng cân đối kế toán, Báo cáo kết quả kinh doanh,Bảng báo các lưu chuyểntiền tệ và các bảng phụ chú khác.Thông qua việc phân tích các Báo cáo tài chínhcho phép đánh giá được thực trạng tài chính, kết quả cũng như trình độ sử dụng,quản lý vốn của doanh nghiệp và triển vọng Kinh tế – Tài chính trong thời gian tới

Từ đó có cơ sở để đưa ra các giải pháp nhằm phát huy khả năng của doanh nghiệp,hạn chế những mặt còn yếu kém nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh củadoanh nghiệp, tạo điều kiện tốt nhất cho doanh nghiệp phát triển hơn nữatrongchiến lược sản xuất kinh doanh của mình

Trong báo cáo tổng kết của Bibica năm 2014 về toàn ngành bánh kẹo ViệtNam có tốc độ tăng trưởng cao và ổn định, với sản lượng hàng năm trên 150 ngàntấn, doanh thu năm 2014 đạt 27 ngàn tỉ đồng (BĐ1) Mức tăng trưởng doanh thuhàng năm toàn ngành bình quân trong giai đoạn 2010 – 2014 đạt 10%, trong khi con

số này trong giai đoạn 2006 – 2010 là 35%, dự báo từ 2015 – 2019 mức tăng trưởngkhoảng 8-9%

Theo báo cáo ngành VietinbankSc về ngành bánh kẹo Việt Nam tháng7/2015, Công ty Cổ Phần Bibica với thị phần 8% luôn có vị trí nằm trong top 4 củangành bánh kẹo Việt Nam và giữ vị trí dẫn đầu về thị trường sản phẩm bánh kẹo,

10

được người tiêu dùng bình chọn là doanh nghiệp nằm trong danh sách năm Công ty

hàng đầu của ngành bánh kẹo Việt Nam Ra đời từ năm 1993 đến nay, Công ty Cổphần Bibicalà một trong các doanh nghiệp nội địa đang chiếm lĩnh thị trường trongnước Công ty đã có 17 năm liên tiếp được bình chọn là thương hiệu dẫn đầu nămtrong danh sách "Hàng Việt Nam chất lượng cao"(từ 1997-2014) Hằng năm, Công

ty đã cung cấp cho thị trường hơn 15.000 tấn sản phẩm các loại, với một hệ thốngsản phẩm rất đa dạng và phong phú gồm các chủng loại chính: Bánh quy, bánhcookies, bánh layer cake, chocolate, kẹo cứng, kẹo mềm, kẹo dẻo, snack, bột ngũcốc dinh dưỡng, bánh trung thu, mạch nha v.v Công ty đã được Uỷ ban chứngkhoán nhà nước cấp phép niêm yết ngày 16/11/2001 và chính thức giao dịch tạiTrung tâm giao dịch chứng khoán TP HCM từ đầu tháng 12/2001

Với chiến lược tầm nhìn trở thành công ty sản xuất bánh kẹo hàng đầu ViệtNam, với doanh số 2.300 tỉ và chiếm thị phần 14% vào năm 2018 Đặc biệt là việc

ký kết hợp tác với Công ty LOTTE Hàn Quốc là một bước ngoặt trong quá trìnhphát triển của công ty, mở ra cơ hội rất lớn trong việc đầu tư mở rộng sản xuất kinhdoanh, hướng tới mục tiêu trở thành công ty dẫn đầu trong lĩnh vực sản xuất bánhkẹo tại Việt Nam

Trong suốt quá trình phát triển của Bibica, công ty luôn đánh giá hoạt độngphân tích Báo cáo tài chính là một trong những hoạt động cốt lõi, mang tính trọngđiểm làm tiền để để xây dựng các kế hoach, chiến lược kinh doanh trong quá trìnhtiếp theo Một số những thành tựu Bibica đã đạt được trong quá trình phân tích báocáo tài chính như: luôn duy trì mức lợi nhuận tăng trưởng ổn đinh, cơ cấu tài sảndịch chuyển theo hướng phù hợp với một doanh nghiệp sản xuất, đảm bảo uy tín vớikhách hàng, nhà cung cấp cũng như các đối tác tín dụng khác như ngân hàng, cácdoanh nghiệp cho vay…

Tuy đạt được những thành tựu nhất định, song công tác phân tích Báo cáo tàichính tại Công ty cổ phần Bibica còn rất nhiều bất cập như: cơ cấu nguồn vốn chủyếu là vốn chủ sở hữu, không tận dụng được đòn bẩy tài chính trong kinh doanh;các phương pháp sử dụng trong phân tích báo cáo tài chính còn sơ sài, chủ yếu so

sánh giữa năm trước và năm sau; các chỉ tiêu phản ánh khả năng thanh toán, tìnhhình thanh toán của công ty còn chưa đầy đủ, thực hiện dập khuôn theo năm trước;nội dung phản ánh hiệu quả kinh doanh mang tính chung chung chưa bao quát đượctoàn bộ nội dung cần phân tích, nội dung phân tích mang tính hình thức tại doanhnghiệp,không phản ánh đầy đủ dưới góc nhìn của nhà quản lý và người đầutư… Do đó, việc phân tích Báo cáo tài chính tại Công ty Cổ phần Bibica là yêu cầucấp bách, để tìm ra giải pháp để khắc phục những hạn chế mà Công ty đang có.

Nhận thấy tính cấp bách từ thực tiễn tại Công ty Cổ phần Bibica, tác giả đã

lựa chọn đề tài: “Phân tích báo cáo tài chính tại Công ty cổ phân Bibica” làm luận

văn nghiên cứu của mình

1.2 Tổng quan nghiên cứu về phân tích báo cáo tài chính trong các

ra những tồn tại hạn chế để tìm ra giải pháp ngay tại công ty tác giả nghiên cứu Tuynhiên, luận văn mới chỉ dừng lại ở phân tích qua báo cáo tài chính của Công tynghiên cứu chứ chưa có sự so sánh với các doanh nghiệp cùng ngành để có thể đưa

ra điểm mạnh, điểm yếu so với các doanh nghiệp khác, giúp Công ty tạo nên lợi thếcạnh tranh cho mình

- Nguyễn Thị Mai Loan, nghiên cứu năm 2013 với đề tài: “Hoàn thiện phân tích báo cáo tài chính tại Công ty cổ phần thép Nam Kim” Đề tài đã hệ thống

hóa được các lý luận cơ bản về phân tích báo cáo tài chính trong các doanh nghiệp,

áp dụng những cơ sở lý luận này vào hoàn thiện công tác tổ chức và nội dung phântích BCTC tại công ty cổ phần thép Nam Kim Tuy nhiên đề tài mới chỉ dừng lại ởphân tích một cách tổng quát, chưa đi sâu phân tích cụ thể ở từng chỉ tiêu

- Tác giả Nguyễn Thị Phương Uyên thực hiện vào năm 2013 với đề tài:

“Hoàn thiện phân tích báo cáo tài chính tại công ty cổ phần sữa Hà Nội” Tác giả

đã hệ thống hóa được cơ sở lý luận về phân tích báo cáo tài chính Tuy nhiên tác giảvẫn chưa đưa ra được số liệu của ngành sữa nói chung để phân tích hiệu quả kinhdoanh được toàn diện.

- tác giả Trần Thị Thúy Hồng, năm 2015,: “Hoàn thiện Báo cáo tài chính tại công ty bánh kẹo Hải Hà”, đề tài luận văn thạc sỹ Đề tài trình bày xuyên

suốt cả quá trình tổng thể về Báo cáo tài chính từ lý luận, thực tiễn tại công ty bánhkẹo Hải Hà, đến giải pháp khắc phục những khó khăn về phân tích BCTC Tuynhiên, những giải pháp mang tính chung chung, chưa có sự liên kết chặt chẽ vớinhững tồn tại vốn có tại Công ty Hải Hà

Mặc dù hầu hết các tác giả đều đưa ra được cơ sở lý luận về phân tích báocáo tài chính, phân tích thực trạng phân tích BCTC tại doanh nghiệp mà tác giảnghiên cứu và phương án hoàn thiện phân tích BCTC đối với mỗi doanh nghiệp.Tuy nhiên các đề tài nghiên cứu kể trên vẫn còn tồn tại những hạn chế như: Chưaphân tích cụ thể, chi tiết được tình hình tài chính tại doanh nghiệp, chưa so sánhđược tình hình tài chính của doanh nghiệp với tình hình tài chính của các doanhnghiệp khác trong cùng ngành, các giải pháp hoàn thiện phân tích còn chưa cụ thể

Chính vì vậy mà tôi đã thực hiện nghiên cứu đề tài “Phân tích báo cáo tài chính tại Công ty cổ phần Bibica” Đề tài này sẽ khái quát lại các cơ sở lý luận trong phân

tích báo cáo tài chính Quan trọng hơn, đề tài sẽ đi nghiên cứu, đánh giá thực trạngphân tích báo cáo tài chính tại Công ty cổ phần Bibica, đề xuất các phương án đểhoàn thiện hơn công tác phân tích báo cáo tài chính tại Công ty Từ đó góp phầngiúp cho phân tích báo cáo tài chính tại Công ty cổ phần Bibica đạt hiệu quả hơn vàmang lại lợi ích cho các nhà đầu tư cũng như cho bản thân Công ty

1.3 Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu cơ bản: Giải pháp để hoàn thiện phân tích BCTC của công ty cổ phần Bibica

Mục tiêu cụ thể, đề tài nghiên cứu các vấn đề sau:

- Hệ thống hoá cơ sở lý luận cơ bản về phân tích báo cáo tài chính doanhnghiệp, từ đó thấy được các phương pháp và nội dung phân tích BCTC trong doanhnghiệp.

- Phân tích, đánh giá thực tình hình tài chính, hiệu quả hoạt động kinhdoanh qua BCTC Công ty cổ phần Bibica giai đoạn 2014-2016

- Hệ thống hóa những điểm mạnh, điểm yếu về tình hình tài chính củacông ty và đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao năng lực tài chính tại Công ty

cổ phần Bibica

1.4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

a Đối tượng nghiên cứu:

Đối tượng nghiên cứu của đề tài: Hoạt động phân tích báo cáo tài chính tại Công ty cổ phần Bibica

1.5 Câu hỏi nghiên cứu

Các câu hỏi nghiên cứu được đặt ra trong đề tài là:

Những nội dung lý luận nào được dùng làm cơ sở lý luận của đề tài?

Thực trạng phân tích báo cáo tài chính tại Công ty cổ phần Bibica có những

ưu điểm và hạn chế gì?

Nguyên nhân của những vấn đề tồn tại trong công tác phân tích báo cáo tài chính tại công ty cổ phần Bibica là gì?

Các giải pháp nào cần có để hoàn thiện phân tích báo cáo tài chính tại Công

ty cổ phần Bibica?

1.6 Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu: Luận văn thu thập dữ liệu thứ cấp từ các báo cáo tài chính, sổsách, chứng từ, kết quả phân tích báo cáo tài chính kiểm toán hợp nhất các năm

2014, 2015, 2016 tại Công ty

Trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và duy vậtlịch sử, các phương pháp được sử dụng trong luận văn: Phương pháp phân tích, sosánh, thống kê, tổng hợp

1.7 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài nghiên cứu

Với mục tiêu, đối tượng và phạm vi nghiên cứu luận văn, bằng việc sử dụngcác phương pháp nghiên cứu khoa học, luận văn đã có những đóng góp nhất địnhnhư sau:

- Về mặt lý luận: Đề tài nghiên cứu sẽ góp phần hệ thống hóa cơ sở lý luận

về báo cáo tài chính và phân tích báo cáo tài chính trong doanh nghiệp từ đó là cơ

sở cho việc áp dụng phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp

- Về mặt thực tiễn: Căn cứ vào kết quả phân tích báo cáo tài chính Công ty

Cổ phần Bibica đề tài nghiên cứu này sẽ giúp những người quan tâm có cái nhìntổng quan về tình hình tài chính, hiệu quả hoạt động kinh doanh của công ty Trên

cơ sở đó giúp các đối tượng quan tâm tới sự phát triển của Công ty Cổ phần Bibicađưa ra được các quyết định kịp thời và phù hợp với mục đích của mình Mặt khác,những phân tích trong đề tài này sẽ có giá trị thực tiễn đối với các doanh nghiệpkhác cùng ngành Đồng thời nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản, nguồn vốn… củadoanh nghiệp

1.8 Kết cấu của đề tài

Ngoài phần tóm tắt, danh mục bảng biểu, sơ đồ, kết luận và danh mục tài liệutham khảo, luận văn được trình bày theo kết cấu thành 4 chương:

Chương 1: Giới thiệu nghiên cứu về phân tích báo cáo tài chính trong cácdoanh nghiệp.

Chương 2: Cơ sở lý luận về phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp

Chương 3: Thực trạng phân tích báo cáo tài chính tại Công ty Cổ phầnBibica giai đoạn 2014 - 2016

Chương 4: Giải pháp hoàn thiện phân tích báo cáo tài chính tại Công ty Cổphần Bibica

Chương 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÂN TÍCH BÁO CÁO TÀI CHÍNH

DOANH NGHIỆP 2.1 Báo cáo tài chính và phân tích báo cáo tài chính

Báo cáo tài chính là những báo cáo tổng hợp nhất về tình hình tài sản, vốnchủ sở hữu và công nợ cũng như tình hình tài chính, kết quả kinh doanh trong kỳcủa doanh nghiệp Nói cách khác, báo cáo tài chính là phương tiện trình bày khảnăng sinh lợi và thực trạng tài chính cùa doanh nghiệp cho những người quan tâm

Thông qua báo cáo tài chính, những người sử dụng thông tin có thể đánh giá,phân tích và chuẩn đoán được thực trạng và an ninh tài chính, nắm bắt được kết quả

và hiệu quả hoạt động kinh doanh, dự báo được nhu cầu tài chính trong tương laicủa doanh nghiệp Báo cáo tài chính mang tính bắt buộc, do Nhả nước quy định vớimục đích chủ yếu là cung cấp thông tin cho các đối tượng quan tâm ngoài doanhnghiệp

Theo chế độ kế toán hiện hành, Quyết định số 15/2006/QĐ-BCTC ngày20/03/2006 của Bộ tài chính, hệ thống báo cáo tài chính trong doanh nghiệp ViệtNam bao gồm: Bảng cân đối kế toán (Mẫu số B 01-DN), Báo cáo kết quả kinhdoanh (Mẫu B 02-DN), Báo cáo Lưu chuyển tiền tệ (Mẫu B 03-DN) và Thuyếtminh BCTC (Mẫu số B 09-DN)

Phân tích Báo cáo tài chính là quá trình xem xét, kiểm tra, đối chiếu và sosánh số liệu về tài chính trong kỳ hiện tại với các kỳ kinh doanh đã qua Thông quaviệc phân tích báo cáo tài chính sẽ cung cấp cho người sử dụng thông tin có thểđánh giá được tiềm năng, hiệu quả kinh doanh cũng như những rủi ro về mặt tàichính của doanh nghiệp

Ý nghĩa của phân tích báo cáo tài chính

Phân tích Báo cáo tài chính là một hệ thống các phương pháp nhằm đánh giátình hình tài chính và kết quả kinh doanh của doanh nghiệp trong một thời gian hoạt

động nhất định Trên cơ sở đó, giúp cho các nhà quản trị doanh nghiệp đưa ra cácquyết định chuẩn xác trong quá trình kinh doanh.

Quan tâm tới Báo cáo tài chính của doanh nghiệp thường bao gồm rất nhiềucác đối tượng khác nhau Mỗi đối tượng đều sử dụng thông tin về phân tích báo cáotài chính của doanh nghiệp dưới các góc độ khác nhau và cho nhiều mục đích khácnhau Bởi vậy, việc thường xuyên tiến hành phân tích báo cáo tài chính sẽ giúp chocác đối tượng quan tâm thấy rõ hơn bức tranh về thực trạng hoạt động tài chính, xácđịnh đầy đủ và đúng đắn hơn những nguyên nhân, mức độ ảnh hưởng của các nhân

tố đến tình hình tài chính cuẩ doanh nghiệp, từ đó họ đưa ra quyết định đúng đắnhơn

- Đối với các cổ đông: mục đích của họ là tìm kiếm lợi nhuận thông qua việcđầu tư vào cổ phiếu của doanh nghiệp Do vậy, họ luôn luôn mong đợi, tìm kiếm cơhội đầu tư vào doanh nghiệp có khả năng sinh lợi cao Tuy nhiên, trong điều kiệnnền kinh tế thị trường với sự cạnh tranh gay gắt, các nhà đầu tư cũng phải tìm biệnpháp bảo vệ an toàn cho đồng vốn đầu tư của họ Vì lý do đó mà bên cạnh việc quantâm đến mức sinh lợi, thời gian hoàn vốn, mức độ thu hồi vốn, các nhà đầu tư cònquan tâm nhiều đến các thông tin về mức độ rủi ro, các dự án đầu tư Trên thịtrường chứng khoán, các nhà đầu tư sử dụng rất nhiều các chỉ số tài chính để đánhgiá giá trị và khả năng sinh lời của cổ phiếu cũng như các thông tin về xu hướng thịtrường trước khi đưa ra các quyết định đầu tư hay chấp thuận giao dịch mua bán.Các báo cáo tài chính chứa đựng các chỉ tiêu tài chính tốt, hứa hẹn nhiều lợi nhuận

sẽ làm cho giá cổ phiếu của doanh nghiệp trên thị trường tăng vọt Ngược lại, báocáo cho thấy tình hình xấu và nguy cơ các khoản lỗ sẽ kéo giá cổ phiếu của doanhnghiệp trên thị trường xuống thấp Các nhà đầu tư tương lai và các nhà phân tích tàichính cũng như các chủ doanh nghiệp tìm kiếm cơ hội đầu tư nhờ phân tích cácthông tin từ báo cáo tài chính doanh nghiệp

- Đối với chủ ngân hàng và nhà cung cấp tín dụng quan tâm đến khả năngsinh lợi và khả năng thanh toán của doanh nghiệp thể hiện trên các báo cáo tài chính

để ra quyết định có cho vay hay cho trả chậm hay không

- Đối với các nhà quản lý của doanh nghiệp cần thông tin để kiểm soát và chỉđạo tình hình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Các thông tin do các báo cáotài chính cung cấp thường không đáp ứng đủ cho nhu cầu thông tin của họ Do vậy,các doanh nghiệp cần có bộ phận kế toán quản trị để cung cấp các thông tin phục vụcho việc quản lý doanh nghiệp và ra các quyết định quản lý kinh doanh của doanhnghiệp.

- Đối với các tổ chức khác như: Cơ quan thuế thì cần các thông tin từ phântích Báo cáo tài chính để xác định số thuế mà doanh nghiệp phải nộp, các cơ quanquản lý khác của chính phủ cần các thông tin từ phân tích báo cáo tài chính để kiểmtra tình hình tài chính, kiểm tra tình hình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp vàxây dựng các kế hoạch quản lý vĩ mô …

Tóm lại, các đối tượng quan tâm đến các thông tin từ phân tích báo cáo tàichính của doanh nghiệp dưới nhiều góc độ khác nhau và vì nhiều mục đích khácnhau Do vậy, việc phân tích báo cáo tài chính là rất cần thiết và mang lại nhiều ýnghĩa cho các đối tượng quan tâm đến báo cáo tài chính cả bên trong và bên ngoàidoanh nghiệp

2.2 Tổ chức phân tích báo cáo tài chính

Theo Nguyễn Năng Phúc, Giáo trình Phân tích báo cáo tài chính (2013),NXB Đại học Kinh tế Quốc dân, phân tích BCTC là một công việc hết sức quantrọng đối với mỗi doanh nghiệp Thông qua việc phân tích BCTC, các đối tượng sửdụng thông tin có thể đánh giá được thực trạng tài chính của doanh nghiệp, đánh giáđược tiềm năng, hiệu quả kinh doanh và dự đoán xu hướng phát triển của doanhnghiệp trong tương lai Để kết quả phân tích BCTC đem lại hiệu quả đó cho người

sử dụng thông tin thì doanh nghiệp phải tổ chức phân tích BCTC một cách khoahọc, hợp lý, phù hợp với đặc điểm sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp

Tổ chức phân tích BCTC doanh nghiệp là việc thiết lập trình tự các bướccông việc cần tiến hành trong quá trình phân tích, vận dụng tổng hợp các phươngpháp phân tích để đánh giá kết quả Tổ chức phân tích BCTC phải chỉ rõ bộ phận

chịu trách nhiệm thực hiện và các công việc cần phải thực hiện trong phân tíchBCTC Tổ chức phân tích BCTC bao gồm 3 giai đoạn: Chuẩn bị phân tích, tiếnhành phân tích và kết thúc phân tích.

Trong giai đoạn này phảixây dựng chương trình phân tích BCTC doanhnghiệp về các mặt:

+ Nội dung phân tích: cần xác định rõ các vấn đề cần phân tích, có thể làtoàn bộ hoạt động tài chính hoặc chỉ một số vấn đề cụ thể

+ Phạm vi phân tích: có thể là toàn bộ hệ thống BCTC của doanh nghiệphoặc vài đơn vị trực thuộc doanh nghiệp hoặc chỉ một loại báo cáo nào đó trong hệthống BCTC doanh nghiệp

+ Thời gian ấn định trong chương trình phân tích, bao gồm cả thời gianchuẩn bị, thời gian tiến hành phân tích và thời gian kết thúc phân tích để báo cáo kếtquả phân tích cho các đối tượng sử dụng thông tin

+ Xây dựng hệ thống chỉ tiêu phân tích, lựa chọn hệ thống phương phápphân tích, tổ chức lực lượng cán bộ và phân công trách nhiệm của từng người, từng

bộ phận trực tiếp tham gia phân tích

2.2.2 Tiến hành phân tích

Theo Nguyễn Năng Phúc (2013), Giáo trình phân tích báo cáo tài chính,NXB Đại học Kinh tế Quốc dân, Trong giai đoạn tiến hành phân tích, người phântích phải tiến hành thực hiện các công việc sau:

- Sưu tầm và xử lý số liệu: để đạt được hiệu quả cao trong phân tích báocáo tài chính doanh nghiệp, việc thu thập và xử lý số liệu trước hết cần đảm bảođầy đủ các yêu cầu như: chính xác, toàn diện và khách quan Những tài liệu làmcăn cứ phân tích thường bao gồm: tất cả các số liệu trên hệ thống báo cáo tàichính của doanh nghiệp, ngoài ra cũng cần thu thập thêm các thông tin từ bênngoài doanh nghiệp, từ các kỳ kế hoạch, các kỳ kinh doanh trước hoặc nhiều kỳkinh doanh trước để đánh giá chung tình hình hòan thành kế hoạch hoặc tốc độtăng trưởng về tài chính của doanh nghiệp đồng thời cũng để việc phân tích đượcxác thực hơn.

- Tính toán, phân tích và dự đoán: sau khi thu thập đầy đủ tài liệu cầnthiết, căn cứ vào mục tiêu của doanh nghiệp và các luồng thông tin hiện có, lựachọn phương pháp phân tích và xác định hệ thống chỉ tiêu phân tích phù hợp.Qua đó, xác định sự ảnh hưởng và mức độ ảnh hưởng của từng chỉ tiêu nhân tố,đến chỉ tiêu phân tích, xác định rõ nguyên nhân, chỉ ra nguyên nhân chủ yếu, thứyếu, nguyên nhân khách quan, chủ quan, … Đồng thời cũng là cơ sở tổng hợpnhững kết quả đã phân tích cần rút ra những nhận xét, đánh giá, những ưu điểm

và những tồn tại, những điểm đã đạt được và những yếu kém cần khắc phụctrong kinh doanh

2.2.3 Kết thúc phân tích

Theo Nguyễn Năng Phúc (2013), Giáo trình phân tích báo cáo tài chính,NXB Đại học Kinh tế Quốc dân, giai đoạn hoàn thành công việc phân tích là giaiđoạn cuối cùng của công việc phân tích, nó bao gồm:

Đây là giai đoạn cuối cùng của việc phân tích Trong giai đoạn này cần tiếnhành những công việc cụ thể sau:

- Viết báo cáo phân tích:

Sản phẩm cuối cùng của quá trình phân tích BCTC là báo cáo kết quả phântích Báo cáo kết quả phân tích là bảng tổng hợp những đánh giá cơ bản cùng nhữngtài liệu chọn lọc để minh họa, rút ra từ quá trình phân tích.

Cuối bản báo cáo phân tích cần đề xuất các kiến nghị và chỉ kiến nghị nhữngvấn đề có liên quan đến việc phân tích Những kiến nghị đề xuất phải rõ ràng, thiếtthực và cụ thể kèm theo các điều kiện thực hiện để các kiến nghị đó có thể thực hiệnđược, góp phần thúc đẩy tốc độ tăng trưởng của hoạt động tài chính DN

Báo cáo phân tích cần được trình bày trong hội nghị phân tích để thu thập ýkiến đóng góp và thảo luận các phương hướng, biện pháp đã nêu trong báo cáo phântích toán DN

- Hoàn chỉnh hồ sơ phân tích:

Sau khi đã hoàn thiện BCTC hệ thống BCTC DN, một mặt cần cung cấpthông tin cho các đối tượng sử dụng Mặt khác, phải hoàn thiện hồ sơ phân tích đểđưa vào lưu trữ Hồ sơ phân tích bao gồm:

+ Bản báo cáo phân tích

+ Hệ thống BCTC dùng để phân tích

+ Các tài liệu thu thập được qua hệ thống BCTC của những năm trước đây,

hệ thống thông tin về kinh tế - kỹ thuật – tài chính của DN theo kế hoạch cũng phảiđược hoàn thiện để lưu trữ

+ Các báo cáo của cấp bộ Đảng, chính quyền, các đoàn thể đã thu thập cũngphải được lưu trữ

2.3 Công cụ và kỹ thuật phân tích báo cáo tài chính

2.3.1 Phương pháp so sánh

Theo Nguyễn Năng Phúc (2013), giáo trình phân tích báo cáo tài chínhdoanh nghiệp, NXB Đại học Kinh tế Quốc dân, phương pháp so sánh là một phươngpháp nhằm nghiên cứu sự biến động và xác định mức độ biến động của chỉ tiêu phântích Phương pháp này được sử dụng khá phổ biến trong phân tích BCTC Để áp dụngphương pháp so sánh vào phân tích các BCTC của doanh nghiệp, trước hết phải xácđịnh số gốc để so sánh Việc xác định số gốc để so sánh là tùy thuộc vào mục đích cụthể của phân tích Gốc để so sánh được chọn là gốc về mặt thời gian và không gian

Kỳ phân tích được chọn là kỳ thực hiện hoặc kỳ là kỳ kế hoạch, hoặc là kỳkinh doanh trước Để đảm bảo tính chất so sánh được của chỉ tiêu qua thời gian, cầnđảm bảo thỏa mãn các điều kiện so sánh như: đảm bảo sự thống nhất về nội dungkinh tế của chỉ tiêu, đảm bảo sự thống nhất về phương pháp tính các chỉ tiêu, đảm bảo

sự thống nhất về đơn vị tính các chỉ tiêu, đồng thời cũng phải cùng phương hướngkinh doanh, điều kiện kinh doanh tương tự nhau

Nội dung so sánh, bao gồm:

- So sánh giữa số thực tế kỳ phân tích với số thực tế của kỳ kinh doanh

trước nhằm xác định rõ xu hướng thay đổi về tình hình hoạt động tài chính củadoanh nghiệp, qua đó đánh giá tốc độ tăng trưởng hay giảm đi của các hoạt động tàichính của doanh nghiệp

- So sánh giữa số thực tế kỳ phân tích với số kế hoạch, số dự toán, định

mức để thấy được mức độ hoàn thành kế hoạch đã đặt ra

- So sánh giữa số liệu của doanh nghiệp với số liệu trung bình của ngành,

của doanh nghiệp khác nhằm đánh giá được tình hình của doanh nghiệp tốt, bìnhthường hay yếu kém

Phương pháp so sánh là một trong những phương pháp rất quan trọng Nóđược sử dụng rộng rãi và phổ biến nhất trong bất kỳ một hoạt động phân tích nàocủa doanh nghiệp Quá trình phân tích theo phương pháp so sánh có thể thực hiệnbằng ba hình thức:

- So sánh theo chiều ngang trên các BCTC của doanh nghiệp nhằm so

sánh, đối chiếu tình hình biến động cả về số tương đối và số tuyệt đối trên từng chỉtiêu, trên từng BCTC

- So sánh theo chiều dọc trên các BCTC của doanh nghiệp là việc sử dụng

các tỷ lệ, các hệ số thể hiện mối tương quan giữa các chỉ tiêu trong từng BCTC,giữa các BCTC của doanh nghiệp

- So sánh xác định xu hướng và tính chất liên hệ giữa các chỉ tiêu: Các chỉ

tiêu riêng biệt hay các chỉ tiêu tổng cộng trên BCTC được xem xét trong mối quan

hệ với các chỉ tiêu phản ánh quy mô chung và chúng có thể được xem xét trongnhiều kỳ để phản ánh rõ hơn xu hướng phát triển của các hiện tượng, kinh tế tàichính của doanh nghiệp

Khi tiến hành so sánh phải giải quyết được các vấn đề về điều kiện so sánh

và tiêu chuẩn so sánh, cụ thể:

- Điều kiện so sánh được: Khi so sánh theo thời gian, các chỉ tiêu cần thống

nhất về nội dung kinh tế, về phương pháp, đơn vị tính Khi so sánh về không giancần phải quy đổi về cùng quy mô với các điều kiện kinh doanh tương tự nhau

- Tiêu chuẩn so sánh: Là các chỉ tiêu được chọn làm căn cứ so sánh Tùy

theo mục đích, yêu cầu của phân tích mà chọn các chỉ tiêu so sánh thích hợp

Để phục vụ cho mục đích cụ thể của phân tích, phương pháp so sánh thườngđược sử dụng dưới các dạng sau:

Các dạng so sánh thường được sử dụng trong phân tích là so sánh bằng sốtuyệt đối, so sánh bằng số tương đối và so sánh với số bình quân

- So sánh bằng số tuyệt đối phản ánh qui mô của chỉ tiêu nghiên cứunên khi so sánh bằng số tuyệt đối, các nhà phân tích sẽ thấy rõ được sự biến động vềqui mô của chỉ tiêu nghiên cứu giữa kỳ (điểm) phân tích với kỳ (điểm) gốc

- So sánh bằng số tương đối:Khác với số tuyệt đối, khi so sánh bằng số

tương đối, các nhà quản lý sẽ nắm được kết cấu, mối quan hệ, tốc độ phát triển, mức

độ phổ biến và xu hướng biến động của các chỉ tiêu kinh tế Trong phân tích tàichính, các nhà phân tích thường sử dụng các loại số tương đối sau:

- Số tương đối động thái:Dùng để phản ánh nhịp độ biến động hay

tốc độ tăng trưởng của chỉ tiêu và thường dùng dưới dạng số tương đối định gốc[cố định kỳ gốc: yi/y0 (i = 1, n)] và số tương đối liên hoàn [thay đổi kỳ gốc: y (i +

1)/yi (i = 1, n)]

- Số tương đối kế hoạch:Số tương đối kế hoạch phản ánh mức độ,

nhiệm vụ mà doanh nghiệp cần phải thực hiện trong kỳ trên một số chỉ tiêu nhấtđịnh

- Số tương đối phản ánh mức độ thực hiện:Dùng để đánh giá mức độ

thực hiện trong kỳ của doanh nghiệp đạt bao nhiêu phần so với gốc

- So sánh với số bình quân:Khác với việc so sánh bằng số tuyệt đối và

số tương đối, so sánh bằng số bình quân sẽ cho thấy mức độ mà đơn vị đạt được sovới bình quân chung của tổng thể, của ngành, của khu vực Qua đó, các nhà quản lýxác định được vị trí hiện tại của doanh nghiệp (tiên tiến, trung bình, yếu kém)

2.3.2 Phương pháp liên hệ cân đối

Theo Nguyễn Năng Phúc (2013), giáo trình phân tích báo cáo tài chínhdoanh nghiệp, NXB Đại học Kinh tế Quốc dân, phương pháp liên hệ cân đối dựatrên sự cân bằng về lượng giữa hai mặt của các yếu tố và quá trình kinh doanh Hoạtđộng kinh doanh của doanh nghiệp hình thành rất nhiều mối quan hệ cân đối vềlượng giữa hai mặt của các yếu tố và quá trình kinh doanh như: quan hệ cân đốigiữa tài sản và nguồn vốn, giữa thu, chi và kết quả, Điều này dẫn đến sự cân bằng

về mức biến động giữa kỳ phân tích so với kỳ gốc Dựa vào các mối quan hệ cânđối sẽ xác định được ảnh hưởng của các nhân tố đến sự biến động của chỉ tiêu phảnánh đối tượng phân tích Khác với phương pháp số chênh lệch và phương pháp thaythế liên hoàn, phương pháp liên hệ cân đối được vận dụng để xác định mối quan hệgiữa các chỉ tiêu nhân tố với chỉ tiêu phân tích được biểu hiện dưới dạng tổng sốhoặc hiệu số Để xác định sự ảnh hưởng và mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố đếnchỉ tiêu phân tích chỉ cần xác định mức chênh lệch của từng nhân tố độc lập giữa kỳphân tích với kỳ gốc

2.3.3 Phương pháp Dupont

Theo Nguyễn Năng Phúc (2013), giáo trình phân tích báo cáo tài chínhdoanh nghiệp, NXB Đại học Kinh tế Quốc dân, phân tích Dupont là kỹ thuật nhằmphân tích mối liên hệ giữa các chỉ tiêu tài chính, thông qua đó người ta có thểphát hiện ra những nhân tố đã ảnh hưởng đến chỉ tiêu phân tích theo một trình tựlogic chặt chẽ

Bản chất của hiện tượng này là tách một số tổng hợp phản ánh sức sinh lờicủa DN như thu thập trên TS (ROA), thu nhập sau thuế trên VCSH (ROE) thànhtích số của chuỗi các tỷ số có mối quan hệ nhân quả với nhau Điều đó cho phépphân tích ảnh hưởng của các tỷ số đó đối với tỷ số tổng hợp

Phân tích tài chính dựa vào mô hình Dupont có ý nghĩa rất lớn đối với quảntrị DN Điều đó không chỉ được biểu hiện ở chỗ, có thể đánh giá hiệu quả kinhdoanh một cách sâu sắc và toàn diện Đồng thời, đánh giá đầy đủ và khách quan đếnnhững nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh của DN Từ đó, đề ra được cácbiện pháp tỉ mỉ và xác thực nhằm tăng cường công tác cải tiến tổ chức quản lý DN,góp phần không ngừng nâng cao hiệu quả kinh doanh của DN ở các kỳ kinh doanhtiếp theo

2.3.4 Phương pháp loại trừ

Theo Nguyễn Năng Phúc (2013), giáo trình phân tích báo cáo tài chínhdoanh nghiệp, NXB Đại học Kinh tế Quốc dân, phương pháp loại trừ được sử dụngtrong phân tích BCTC nhằm xác định mức độ ảnh hưởng lần lượt từng nhân tố đếnchỉ tiêu phân tích Phương pháp loại trừ được sử dụng trong phân tích dưới haidạng: Phương pháp thay thế liên hoàn và phương pháp số chênh lệch

Phương pháp thay thế liên hoàn:

Phương pháp thay thế liên hoàn là phương pháp tiến hành lần lượt thay thếtừng nhân tố theo một trình tự nhất định Nhân tố nào được thay thế nó sẽ xác định