HỌC VIỆN NGÂN HÀNG KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN MÔN: LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM ĐỀ TÀI: Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời là sản phẩm của sự kết hợp chủ nghĩaMác-
Trang 1HỌC VIỆN NGÂN HÀNG KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ
TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN MÔN: LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
ĐỀ TÀI: Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời là sản phẩm của sự kết hợp chủ nghĩaMác-Lênin với phong trào công nhân và phong trào yêu nước Việt Nam Sinh viên hiện nay cần làm
gì để thể hiện lòng yêu nước của mình?
Giảng viên hướng dẫn: BÙI THỊ HỒNG THÚY
Sinh viên thực hiện: NGUYỄN VĂN KIÊN
Mã sinh viên: 23A4070107
Nhóm tín chỉ: PLT10A_30
Mã đề: 03
Hà Nội, tháng 10 năm 2021
Trang 2MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1
1 Tính cấp thiết của đề tài 1
2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 1
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2
4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu 2
5 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài 2
NỘI DUNG 3
I Sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam 3
1.1 Tình hình thế giới và Việt Nam cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX 3
1.1.1 Tình hình thế giới 3
1.1.2 Tình hình Việt Nam 3
1.2 Phong trào đấu tranh yêu nước của nhân dân ta trước khi Đảng ra đời 5 1.3 Nguyễn Ái Quốc đã đến với chủ nghĩa Mác – Lênin và sự phát triển phong trào yêu nước 6
1.4 Phong trào công nhân Việt Nam 8
1.5 Các tổ chức cộng sản ở Việt Nam ra đời 9
II Sinh viên thể hiện lòng yêu nước 10
2.1 Biểu hiện của lòng yêu nước 10
2.2 Vai trò của lòng yêu nước 11
2.3 Trách nhiệm của sinh viên đối với đất nước 11
KẾT LUẬN 14
TÀI LIỆU THAM KHẢO 15
Trang 3MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam đã đáp ứng được yêu cầu cơ bán
và cấp bách của nhân dân ta, phù hợp với xu thế của thời đại, chấm dứt sự khủng hoảng của đường lỗi cứu nước, là khách quan tất yếu của cách mạng giải phóng dân tộc kết quả của sự kết hợp giữa chủ nghĩa Mác - Lênin và phong trào công nhân, phong trào yêu nước ở nước ta, sự ra đời đó khẳng định bước phát triển của cách mạng nước ta trải qua nhiều năm đấu tranh chống lại thực dân Những thắng lợi của các cuộc cách mạng Việt Nam đã từng trải qua không thể phủ nhận vai trò của Nguyễn Ái Quốc trong vận dụng sáng tạo học thuyết Mác- lênin vào hoàn cảnh phù hợp với đất nước ta Trong quá trình đấu tranh dựng nước và giữ nước từ xưa đã có truyền thống yêu nước nồng nàn, tinh thần đấu tranh anh dũng, chống lại mọi kẻ thù xâm lược
để bảo vệ đất nước Đa số giai cấp công nhân có xuất thân từ nông dân và tầng lớp nhân dân lao động khác nên có mối quan hệ mật thiết với nhau, cũng như với đông đảo nhân dân lao động bị bóc lột sức lao động Tạo thành khối liên minh công – nông và khối đại đoàn kết, giai cấp công nhân Viêt Nam ra đời trong điều kiện các giai cấp khác bế tắc về con đường cứu nước thì chỉ có giai cấp công nhân mới có khả năng tìm thấy lối thoát cho cách mạng Vì thế những điều kiện trên tạo sự lãnh đạo của giai cấp công nhân trong quá trinh đấu tranh giành giải phóng dân tộc, không thể thiếu 1 trong ba yếu tố trên để
giành thắng lợi được nên tôi chọn chủ đề “ Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời
là sản phẩm của sự kết hợp chủ nghĩa Mác- lênin với phong trào công nhân và phong trào yêu nước Việt Nam”
2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
Làm sáng tỏ điều kiện lịch sử những quy luật của cách mạng Việt Nam sự
ra đời của các tổ chức cộng sản, quá trình hình thành phát triển của tổ chức
Trang 4đảng, đấu tranh của giai cấp công nhân trong cuộc khai thác thuộc địa của thực dân Pháp
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Sự thất bại của các phong trào cứu nước tự phát của giai cấp công nhân lao động cũng như của các nhà yêu nước có ý nghĩa rất quan trọng là sự tiếp nối truyền thống yếu nước, chính sự phát triển của phong trào yêu nước đã tạo
cơ sở xã hội thuận lợi cho việc tiếp nhận chủ nghĩa Mác- lênin, quan điểm của Nguyễn Ái Quốc vào Việt Nam, phong trào yêu nước trở thành một trong ba
yếu tố để thành lập Đảng cộng sản Việt Nam
4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
Cơ sở lý luận dựa vào chủ nghĩa Mác- Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh tháy được giá trị trong việc sử dụng sáng tạo học thuyết vào cách mạng nước
ta
Phương pháp nghiên cứu sử dụng phương pháp lịch sử với những sự kiện chi tiết về thời gian, địa điểm một cách sinh động để hiểu rõ về bản chất và trong mối liên hệ có tính liên kết với nhau, ngoài ra sử dụng phương pháp logic để phân tích tính chất của hoạt động của quá trình đấu tranh của nhân dân ta
5 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài
Tìm hiểu sự ra đời của Đảng cộng sản Việt Nam có ý nghĩa quan trọng trong việc giáo dục lòng yêu nước, lòng tự hào dân tộc đối với Đảng và nhân dân ta đã vượt qua mọi khó khăn, gian khổ để giành được độc lập dân tộc hiểu được biết vai trò và trách nhiệm cảu mỗi người trong việc bảo vệ và xây dựng
Tổ quốc
Trang 5NỘI DUNG
I Sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam
1.1 Tình hình thế giới và Việt Nam cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX
1.1.1 Tình hình thế giới
Cuộc chiến tranh xâm lược thuộc địa của các nước tư bản như các nước
đế quốc Anh, Pháp, Đức, Mỹ, Nhật, diễn ra ngày càng mạnh mẽ mục đích nhằm khai thác các nguồn tài nguồn thiên nhiên, nơi tiêu thụ sản phẩm hàng hóa, mua bán nguyên vật liệu, khai thác sức lao động nhân công ở các nước thuộc địa
Năm 1917, Cách mạng tháng Mười Nga thành công có ý nghĩa quan trọng không chỉ với nước Nga mà còn có tầm quan trọng đới với cách mạng trên thế giới đấu tranh chống lại sự áp bức, bóc lột và giải phóng dân tộc, làm cho các phong trào cách mạng vô sản đoàn kết đấu tranh chống kẻ thù chung là chủ nghĩa đế quốc Năm 1919, Quốc tế Cộng sản được thành lập, tại đại hội II “
sơ thảo lần thứ nhất những luận cương về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc đại được Lênin công bố” Những yếu tố trên dẫn đến nhiều đảng cộng sản trên thế giới đưọc thành lập có ảnh hưởng đến Việt Nam
1.1.2 Tình hình Việt Nam
Năm 1858, thực dân pháp bắt đầu xâm lược Việt Nam, tiến hành các cuộc khai thác địa nhằm cướp nguồn tài nguyên thiên nhiên của nước ta, tiêu thụ hàng hóa với nhân công lao động rẻ Sau khi thực dân Pháp tiến hành cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất và lần thứ hai đã làm thay đổi tinh hình kinh
tế, xã hội Việt Nam cụ thể:
Về chính trị, chúng thi hành chính sách chia để trị rất thâm độc, chia nước
ta làm ba kỳ với một chế độ cai trị khác nhau, nhập ba kì đó với các nước Lào
và Campuchia để lập ra liên bang Đông Dương thuộc quyền cai trị của Pháp
Trang 6Chúng chai sẽ sự đoàn kết giữa các dân tộc, các địa phương với nhau để dễ cai quản, khủng bố, đàn áp các phong trào đấu tranh của nhân dân
Về văn hóa, thi hành chính sách văn hóa nô dịch, mọi hoạt động yêu nước đều bị cấm, khuyến khích các hoạt động mê tín dị đoan vào người dân, thi hành chính sách ngu dân
Tình hình xã hội sự phân hóa giai cấp ngày càng sâu sắc hơn Giai cấp địa chủ phong kiến bị phân hóa rõ rệt thành đại, trung và tiểu đại chủ có quyền lợi
về kinh tế khác nhau Một số địa chủ nhỏ và vừa bị chèn ép về kinh tế, có tinh thần đấu tranh chống lại thực dân Pháp nên có mâu thuần với đế quốc đã tham gia đấu tranh chống thực dân và bọn phản động tay sai
Giai cấp nông dân chiếm đại đa số khoảng 90% dân số, chủ yếu dựa vào
nông nghiệp nhưng lại bị cướp mất, chịu thuế khóa nặng nề, chính sách độc quyền về kinh tế không những chịu cảnh áp bức bọc lột của đế quốc mà còn
có cả chế độ phong kiến lỗi thời đã đẩy người dân vào hoàn cảnh khó khăn bần cùng hóa, nên môt số ít bán sức lao động, làm thuê trong các hầm mỏ , đồn điền điều kiện lao động không đảm bảo chịu áp bức vơi giá nhân công rẻ mạt Mâu thuẫn xảy ra ngày càng gay gắt giữa người nông dân và đế quốc, phong kiến đặcbiệt nhất là với đế quốc và tay sai Yêu cầu cấp thiết lúc này là giai phong dân tộc , giai phong giai cấp song nhiệm vụ trước nhât là độc lập dân tộc Giai cấp này là lực lượng đông đảo nhất khi có người lãnh đạo họ sẽ phát huy vai trò của mình trong cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc
Giai cấp tư sản hình thành trong quá trình khai thác thuộc địa của Pháp,
phân thành hai bộ phận đó là tư sản mại bản và tư sản dân tộc Tư sản mại bản
là tư sản lớn có tiềm lực kinh tế có quyền lợi kinh tế, chính trị gắn liền với lợi ích của thực dân Pháp nên là không có ý thức đấu tranh chống lại đế quốc thực dân Tư sản dân tộc là bộ phận đông nhất trong giai cấp tư sản, họ bị chèn ép về quyền lợi kinh tế, có mâu thuẫn với đế quốc nên có tinh thần đấu
Trang 7tranh là một lực lượng không thể thiếu trong phong trào cách mạng giải phóng dân tộc
Giai cấp tiểu tư sản bao gồm nhiều bộ phận khác nhau như tiểu thương,
tiểu chủ, trí thức, học sinh, sinh viên Họ có tinh thần yêu nước nhưng bị đế quốc và phong kiến áp bức, kinh tế khó khăn nên rất tích cực tham gia đấu tranh là một lực lượng cách mạng quan trọng
Giai cấp công nhân xuất thuân chủ yếu từ nông dân trong cuộc khai thác
thuộc địa bị áp bức, bóc lột nặng nề làm việc ở các đồn điền, hầm mỏ Mâu thuẫn sâu sắc với đế quốc, phong kiến và tư sản bản xứ, họ có tinh thần đấu tranh cách mạng
Chính sách khai thác thuộc địa của thực dân Pháp đã làm thay đổi sâu sắc
về chính trị, kinh tế, văn hóa, từ một xã hội phong kiến trở thành một xã hội thuộc địa Chính sách bóc lột nặng nề, kìm hãm sự phát triển kinh tế độc lập của nước ta, đã đẩy nhân dân ta vào cảnh bần cùng,làm cho nền kinh tế bị không phát triển được, để lại hậu quả nghiêm trọng kéo dài Trong xã hội tồn tại hai mâu thuẫn cơ bản: mâu thuẫn giữa toàn thể dân tộc với thực dân pháp
và mâu thuẫn giữa nhân dân ta với giai cấp đại chủ phong kiến tay sai, hai mâu thuẫn này có quan hệ chặt chẽ với nhau nhưng mâu thuẫn chủ yếu là giữa toàn dân với thực dân Pháp, đấu tranh giành độc lập dân tộc phải gắn liền với đấu tranh đòi quyền dân sinh, dân chủ
1.2 Phong trào đấu tranh yêu nước của nhân dân ta trước khi Đảng ra đời
Trong quá trình đấu tranh dựng nước và giữ nước từ xưa đã có truyền thống yêu nước nồng nàn, tinh thần đấu tranh anh dũng, chống lại mọi kẻ thù xâm lược để bảo vệ đất nước Vì vậy, khi thực dân Pháp xâm lược, nhân dân
ta lại tiếp tục đứng lên đấu tranh chống lại thực dân Pháp, có nhiều cuộc khởi nghĩa nổ ra theo nhiều khuynh hướng khác nhau, như khởi nghĩa Trương Công Định, phong trào Cần Vương, phong trào Đông Du, Đông Kinh nghĩa
Trang 8thục, Duy Tân, Cuộc khởi nghĩa do Phan Đình Phùng, Hoàng Hoa Thám, lãnh đạo nhưng tất cả đều bị thực dân Pháp đàn áp tàn bạo và đều thất bại Mặc dù thất bại nhưng nó có ý nghĩa rất quan trọng là sự tiếp nối truyền thống yêu nước,phong trào tập hợp được đông dảo lực lượng tham gia gồm nhiều giai cấp và tầng lớp, dân tộc khác nhau, chính sự phát triển của phong trào yêu nước đã tạo cơ sở xã hội thuận lợi cho việc tiếp nhận chủ nghĩa Mác- lênin, quan điểm của Nguyễn Ái Quốc vào Việt Nam, phong trào yêu nước trở thành một trong ba yếu tố để thành lập Đảng cộng sản Việt Nam, phong trào yêu nước có chiều dài và chiều sâu trong lịch sử dân tộc
Nguyên nhân dẫn tới các phong trào thất bại do người lãnh đạo chưa tìm được con đường cứu nước phán ánh đúng nhu cầu phát triển của xã hội lúc bấy giờ Cách mạng Việt Nam đứng trước khủng hoảng về đường lối cứu nước, việc tìm ra con đường cứu nước đúng đắn, phù hợp là nhu cầu cấp thiết nhất lúc này
1.3 Nguyễn Ái Quốc đã đến với chủ nghĩa Mác – Lênin và sự phát triển phong trào yêu nước
Trước yêu tình hình kinh tế, chính trị cấp bách của đất nước cần tìm ra hướng đi mới để giải phóng dân tộc Vì vậy,tháng 6 năm 1911 Nguyễn Ái Quốc đã lên đường sang các nước phương Tây để xem họ làm như thế nào để phát triển đất nước, và những tư tưởng dân chủ tự do để về giúp đồng bào ta thoát khỏi áp bức bóc lột nặng nề đấu tranh giành độc lập Người đến các nước tư bản phát triển như Mỹ, Pháp, Anh, người nhận thấy tại đây cuộc sống của người dân cũng bị bóc lột nặng nề, những lời tuyên bố của bọn đế quốc đều là trog bịp bợm, các dân tộc muốn được tự do thực sự chỉ có tự mình đứng lên đấu tranh giải phóng cho mình
Sau cuộc cách mạng Tháng Mười Nga, năm 1920 Nguyễn Ái Quốc đọc “
sơ thảo lần thứ nhất những luận cương về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa
Trang 9Quốc, tự do cho đồng bào Về sau Người viết: “Luận cương của Lênin làm cho tôi rất cảm động, phấn khởi, sảng tỏ, tin tưởng biết bao! Tôi vui mừng đến phát khóc lên Ngồi một mình trong buồng mà tôi nói to lên như đang nói trước quần chúng đông đảo: “ Hỡi đồng bào bị đạo đầy đau khổ! Nguyễn Ái Quốc là người Việt Nam đầu tiên tiếp thu và vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào nước ta, tìm ra con đường đúng đắn giải phóng dân tộc Việt Nam Chủ nghĩa Mác- Lênin trang bị về lý luận, chỉ ra mục tiêu đấu tranh chống lại giai cấp thống trị, lý tưởng, nhiệm vụ trong khi đấu tranh và sau khi giành được độc lập dân tộc cần làm những nhiệm vụ nào,phương pháp khoa học soi đường dẫn lối cho giai cấp vô sản và quần chúng lao động tiến hành đấu tranh cách mạng hóa, xóa bỏ chế độ xã hội cũ- chế độ áp bức bóc lột người dân nặng nề đẩy người dân vào hoàn cảnh khó khăn bần cùng, xây dựng chế độ xã hội mới xã hội chủ nghĩa Ngoài ra còn nêu trong quá trình đấu tranh chính kẻ thù giai cấp và trong sự nghiệp xã hội mới giai cấp công nhân phải thành lập Đảng vô sản của mình Kể từ đó người tích cực hoạt động truyền bá chủ nghĩa Mác- Lênin vào trong nước
Tháng 12 - 1920, Người đã tham gia vào Đảng Cộng sản Pháp, trở thành người cộng sản, thực hiện nhiệm vụ đối với phong trào cộng sản và công nhân quốc tế, người tiếp xúc với học thuyết chủ nghhĩa Mác - Lênin để truyền bá vào nước ta, chuẩn bị thành lập chính đảng cộng sản ở Việt Nam Đến năm
1921 thành lập Hội liên hiệp thuộc địa nhằm tập hợp tất cả những người ở thuộc địa sống trên nước Pháp chống lại chủ nghĩa thực dân, quyết định xuất bản bảo người cùng khổ do Nguyễn Ái Quốc chủ nhiệm Tác phẩm Bản án chế độ thực dân Pháp người có nêu “ chủ nghĩa tư bản là một con đỉa có một cái vòi bám váo giai cấp vô sản ở chính quốc và một cái vòi khác bám vào giai câp vô sản ở các thuộc đại Nếu người ta muốn giết con vật ấy, người ta phải đông thời cắt cả hai vòi Nếu người ta chỉ cắt một vòi thôi, thì cái vòi kia vẫn tiếp tục hút máu của giai cấp vô sản, con vật vẫn tiếp tục sống và cái vòi
bị cắt đứt sẽ mọc ra” Nhờ có tác phẩm đấy mà thức tỉnh cuộc đấu tranh của
Trang 10nhân dân ta phải tự mình đứng lên đấu tranh không nên dựa dẫm từ bên ngoài giúp
Tháng 6 - 1925, Người sáng lập ra Hội Việt Nam Cách mạng thanh niên, đây là bước chuẩn bị có ý nghĩa ra đời Đảng cộng sản Việt Nam Đầu năm
1927 xuất bản sách Đường kách mệnh đã chỉ ra phương hướng về chiến lược
và sách lược của cách mạng giải phóng dân tộc ở Việt Nam
Sự truyền bá của chủ nghĩa Mác- lênin và tư tướng cách mạng Hồ Chí Minh vào phong trào công nhân và phong trào yêu nước của nhân dân ta gắn liền với hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, việc đó đã dấy lên một phong trào dân tộc dân chỉ ở Việt Nam ngày càng mạnh mẽ nhất là phong trào công nhân
1.4 Phong trào công nhân Việt Nam
Cuộc đấu tranh của công nhân xuất hiện ngay từ khi giai cấp công nhân ra đời, năm 1858, thực dân Pháp xâm lược nước ta biến nước ta thành một nước thuộc đại nửa phong kiến, vào đầu thế kỉ XX Pháp câu kết với bọn phong kiến tay sai tiến hành khai thác các hầm mỏ, xây dựng các nhà máy, xí nghiệp, lực lượng lao động chính là công nhân làm thuê
Trước Chiến tranh thế giới thứ nhất các cuộc đấu tranh của công nhân đã bắt đầu diễn ra nhưng với các hình thức tự phát như bỏ trốn tập thế, đốt giao kèo, đập phá máy móc của chủ xưởng, đòi tăng lương, giảm giờ làm, rồi sau đấy đấu tranh có mục tiêu, có tính tổ chức như hình thức bãi công.Cuộc bãi khóa của học sinh trường Bách nghệ Sài Gòn, công nhân tham gia vào phong trào yêu nước như công nhân mỏ than Đông Triều tham gia vào đội nghĩa quân của lãnh binh Pha và Hy năm 1892, công nhân tham gia khởi nghĩa Duy Tân ở Huế năm 1916 hay như trong cuộc binh biến ở Thái Nguyên các công nhân tham gia trực tiếp chiến đấu hoặc rèn vũ khí cho nghĩa quân 1917