Qua hơn 20 năm hoạt động, các Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị cấp huyện ở tỉnh Tiền Giang đã thực hiện công tác giáo dục lý luận chính trị của Đảng, nâng cao nhận thức chính trị, tư tưởng,
Trang 1MỞ ĐẦU 1 Chương 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CÔNG TÁC ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ CỦA CÁC TRUNG TÂM BỒI DƯỠNG CHÍNH TRỊ CẤP HUYỆN HIỆN NAY 7
1.1 VỊ TRÍ, VAI TRÒ, CHỨC NĂNG, NHIỆM VỤ ĐÀO TẠO, BỒIDƯỠNG CỦA CÁC TRUNG TÂM BỒI DƯỠNG CHÍNH TRỊ CẤP HUYỆNHIỆN NAY 7
1.2 MỤC TIÊU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG THỨC ĐÀO TẠO, BỒIDƯỠNG LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ CỦA CÁC TRUNG TÂM BỒI DƯỠNGCHÍNH TRỊ CẤP HUYỆN 26
1.3 NHỮNG YẾU TỐ ĐẢM BẢO CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC ĐÀOTẠO, BỒI DƯỠNG LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ CỦA CÁC TRUNG TÂM BỒIDƯỠNG CHÍNH TRỊ CẤP HUYỆN 29
1.4 CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG LÝ LUẬNCHÍNH TRỊ CỦA CÁC TRUNG TÂM BỒI DƯỠNG CHÍNH TRỊ CẤP HUYỆN 33
Chương 2: CÔNG TÁC ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ CỦA CÁC TRUNG TÂM BỒI DƯỠNG CHÍNH TRỊ CẤP HUYỆN Ở TỈNH TIỀN GIANG -THỰC TRẠNG VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA 40
2.1 TÌNH HÌNH TIỀN GIANG VÀ NHỮNG YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾNCÔNG TÁC ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ CẤP HUYỆNTRÊN ĐỊA BÀN TỈNH TIỀN GIANG 40
2.2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG LÝ LUẬNCHÍNH TRỊ CỦA CÁC TRUNG TÂM BỒI DƯỠNG CHÍNH TRỊ CẤP HUYỆN
Ở TỈNH TIỀN GIANG HIỆN NAY 47
Chương 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP CHỦ YẾU NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG LÝ LUẬN
Trang 23.1 PHƯƠNG HƯỚNG, MỤC TIÊU NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CÔNGTÁC ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ CỦA CÁC TRUNG TÂMBỒI DƯỠNG CHÍNH TRỊ CÂP HUYỆN Ở TỈNH TIỀN GIANG TRONG GIAIĐOẠN HIỆN NAY 75
3.2 MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CÔNGTÁC ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ CỦA CÁC TRUNG TÂMBỒI DƯỠNG CHÍNH TRỊ CẤP HUYỆN Ở TIỀN GIANG TRONG GIAI ĐOẠN
TỪ NAY ĐẾN NĂM 2020 77
KẾT LUẬN 95 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 97
Trang 3MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên là một
bộ phận quan trọng trong công tác tư tưởng của Đảng nhằm thực hiện việc truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước trong cán bộ, đảng viên.
Đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị nhằm hình thành thế giới quan, phương pháp luận khoa học, bản lĩnh chính trị, niềm tin và năng lực hoạt động thực tiễn cho đội ngũ cán bộ, đảng viên nhằm đáp ứng yêu cầu của cách mạng trong các thời kỳ lịch sử, từ đó đóng vai trò rất quan trọng trong việc hình thành, phát triển và hoàn thiện đường lối chính trị, đảm bảo cho sự lãnh đạo của Đảng đối với toàn xã hội; đồng thời, thông qua công tác này mà chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước thấm sâu vào quần chúng, góp phần nâng cao nhận thức chính trị cho cán bộ, đảng viên và toàn thể Nhân dân
C.Mác chỉ rõ vai trò của giáo dục lý luận chính trị: “Vũ khí của sự phê phán cố nhiên không thể thay thế được sự phê phán của vũ khí, lực lượng vật chất chỉ có thể đánh đổ bằng lực lượng vật chất, nhưng lý luận cũng trở thành lực lượng vật chất, một khi nó thâm nhập vào quần chúng” [28, tr.580] V.I.Lênin nhấn mạnh: “Không có lý luận cách mạng thì không thể có phong trào cách mạng” [26, tr.30] và “Chỉ Đảng nào được lý luận tiên phong dẫn đường thì mới có khả năng làm tròn vai trò chiến sĩ tiên phong” [26, tr.32]
Chủ tịch Hồ Chí Minh nêu rõ: “Không có lý luận chính trị thì chí khí kém cương quyết, không trông xa thấy rộng, trong lúc đấu tranh dễ lạc phương hướng, kết quả là “mù chính trị”, thậm chí hủ hóa, xa rời cách mạng” [35, tr.280] Người đặc biệt quan tâm đến công tác cán bộ, đến việc lựa chọn, đào tạo, rèn luyện đội ngũ cán bộ và khẳng định vấn đề cán bộ có ý nghĩa quyết định đối với sự nghiệp cách mạng cũng như công tác xây dựng Đảng Người thường dạy rằng: “Cán bộ là cái gốc của mọi công việc”, [33, tr.309] “Công việc thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hay kém”, [33, tr.313], bất cứ chính sách công tác
gì nếu có cán bộ tốt thì thành công Thật vậy, thực tiễn đã chứng minh: Cán bộ là
Trang 4nguyên nhân của mọi nguyên nhân, vấn đề cán bộ và công tác cán bộ có vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng trong công tác xây dựng hệ thống chính trị.
Công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị trang bị cho cán bộ, đảng viên những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh nhằm xây dựng nhận thức đúng đắn và niềm tin vững chắc vào lý tưởng cộng sản, vào con đường và biện pháp do Đảng vạch ra để thực hiện lý tưởng đó Ngay từ khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời đến nay, công tác đào tạo lý luận chính trị đã góp phần quan trọng trong việc làm cho lý luận cách mạng thâm nhập vào quần chúng, đặc biệt trở thành “công cụ vật chất” để đội ngũ cán bộ đủ trình độ nhận thức và trưởng thành trong các hoạt động cách mạng của mình.
Hiện nay, công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị có vai trò rất quan trọng trong sự nghiệp cách mạng giai đoạn mới Thông qua đào tạo lý luận chính trị, Đảng Cộng sản Việt Nam tiếp tục xây dựng vững mạnh về chính trị, tư tưởng cho đội ngũ cán bộ lãnh đạo của Đảng Thông qua đào tạo lý luận chính trị cho cán bộ để nâng cao trình độ lý luận chính trị trong toàn Đảng, làm cho toàn Đảng thống nhất mục tiêu lý tưởng, cương lĩnh, đường lối, khắc phục mọi biểu hiện suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong Đảng Mặt khác, thông qua công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị góp phần nâng cao ý thức tự giác tu dưỡng đạo đức cách mạng, khắc phục chủ nghĩa cá nhân, góp phần vào việc xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo gồm những người kiên định lập trường, có năng lực tổ chức, tập hợp, động viên, giáo dục, thuyết phục quần chúng, có năng lực
tổ chức hoạt động thực tiễn Chính vì vậy, công tác giáo dục lý luận chính trị có vai trò quan trọng trong công tác xây dựng Đảng từ Trung ương đến cơ sở.
Trong xu thế đổi mới hiện nay, cùng với những chuyển biến căn bản trong đời sống kinh tế - xã hội với nhiều thuận lợi và thách thức, nhiều vấn đề mới đặt
ra cả về lý luận và thực tiễn đòi hỏi sự thống nhất cao về tư tưởng và hành động trong Đảng, sự đồng thuận của toàn xã hội, trên nền tảng tư tưởng của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng Thực tiễn đặt ra cho Đảng Cộng sản Việt Nam yêu cầu phải tăng cường đổi mới, nâng cao chất lượng và hiệu quả của công tác giáo dục lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên và Nhân dân Nhiệm vụ cách mạng trong giai đoạn mới hết sức nặng nề,
Trang 5khó khăn đòi hỏi mỗi cán bộ phải có bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, năng lực phù hợp với yêu cầu mới của cách mạng Cho nên, nhiệm vụ của hệ thống chính trị là phải nâng cao trình độ về mọi mặt cho cán bộ, nhất là trình độ lý luận chính trị cho cán bộ cấp cơ sở.
Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị huyện, thị xã, thành phố ở tỉnh Tiền Giang (sau đây gọi tắt là Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị cấp huyện) được thành lập theo Quyết định số 100-QĐ/TW ngày 03/6/1995 của Ban Bí thư Trung ương (khóa VII) về tổ chức Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị ở cấp huyện Qua hơn 20 năm hoạt động, các Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị cấp huyện ở tỉnh Tiền Giang
đã thực hiện công tác giáo dục lý luận chính trị của Đảng, nâng cao nhận thức chính trị, tư tưởng, trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho cán bộ trong hệ thống chính trị cấp huyện và cơ sở, đào tạo và bồi dưỡng lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ, đảng viên và quần chúng trên địa bàn cấp huyện, góp phần nâng cao chất lượng công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, củng cố hệ thống chính trị, nâng cao niềm tin của cán bộ, đảng viên vào sự lãnh đạo của Đảng trong công cuộc đổi mới; giữ vững ổn định chính trị cơ sở; nâng cao hiệu quả hoạt động thực tiễn của cán bộ, đảng viên; thúc đẩy việc thực hiện nhiệm vụ chính trị ở địa phương ngày càng tốt hơn Nhiều cấp ủy đảng đã sử dụng Trung tâm bồi dưỡng chính trị như một công cụ để tuyên truyền, giáo dục lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên có hiệu quả Các cấp ủy quan tâm, nâng cao trách nhiệm lãnh đạo, quản lý đối với hoạt động của các Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị, tăng cường đầu tư cơ sở vật chất và nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên, tạo mọi điều kiện thuận lợi cho các Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị nâng cao chất lượng hoạt động
Bên cạnh những điểm tích cực trên, hoạt động của Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị cấp huyện ở tỉnh Tiền Giang còn tồn tại những yếu kém, bất cập như: các văn bản quy định chức năng, nhiệm vụ và tổ chức bộ máy, biên chế của Trung tâm chưa thật sự phù hợp; chất lượng hiệu quả hoạt động nhìn chung chưa cao, nội dung một số chương trình còn nặng về lý luận, nhẹ về tính thực tiễn, chưa giúp cán bộ, đảng viên có thể xử lý các tình huống cụ thể đang diễn ra ở cơ
sở Chất lượng đội ngũ giảng viên chuyên trách còn một số hạn chế, đội ngũ giảng viên kiêm chức còn nhiều bất cập, ngân sách đầu tư cho Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị chưa nhiều; một số nơi cấp ủy đảng, chính quyền chưa vào cuộc, chưa thật sự quan tâm chỉ đạo hoạt động và đầu tư cơ sở vật chất cho
Trang 6Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị một cách thỏa đáng Điều đó đã ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị ớ các Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị trên địa bàn tỉnh.
Từ những vấn đề đã nêu trên và là một cán bộ đang làm công tác giảng dạy tại Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị huyện Gò Công Đông tỉnh Tiền Giang, tôi nhận thấy việc nâng cao chất lượng công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị của các Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị cấp huyện ở tỉnh Tiền Giang hiện nay
là một vấn đề cần được đặc biệt quan tâm nghiên cứu Chính vì vậy tôi chọn đề
tài: “Nâng cao chất lượng công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị của Trung tâm Bồi dưỡng chính trị cấp huyện ở tỉnh Tiền Giang hiện nay” để
nghiên cứu làm đề tài luận văn thạc sĩ.
Đây là một đề tài rất cần thiết, có ý nghĩa lý luận và ý nghĩa thực tiễn nhằm thực hiện tốt những nhiệm vụ và giải pháp lớn theo tinh thần văn kiện Đại hội XII: “Tiếp tục đổi mới hệ thống chương trình đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị theo hướng nâng cao chất lượng, chú trọng tính hiệu quả và phù hợp với từng đối tượng” [24, tr.202]
2 Tổng quan tình hình nghiên cứu
Đề tài đã được nhiều công trình khoa học đề cập như:
- Vũ Ngọc Am, (2000), “Một số vấn đề về phương pháp giảng dạy lý luận chính trị” [1]
- Vũ Ngọc Am (2007), “Tăng cường cơ sở vật chất- yếu tố đảm bảo nâng cao chất lượng các Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị cấp huyện” [2]
- Lê Ngọc Dính (2006), “Đôi điều về nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị cấp huyện” của [13]
- Nguyễn Thị Kim Dung (2016), “Quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh
về vai trò của lý luận và công tác lý luận - Ý nghĩa trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay” [14].
- Mai Yến Nga ( 2017), “Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị cấp huyện sau 20 năm nhìn lại” [37]
- Thân Minh Quế (2016), “Vai trò và trách nhiệm người thầy giáo dục lý luận chính trị” [38].
- Nguyễn Xuân Thắng (2017), “Đổi mới, tăng cường công tác dạy và học
lý luận chính trị, góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ” [39].
Trang 7Những công trình nghiên cứu nêu trên với nội dung phong phú, phù hợp với phạm vi và mục tiêu nghiên cứu cho từng đề tài, đã góp phần làm rõ vị trí, vai trò hết sức quan trọng của công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên Trên cơ sở kế thừa những thành quả của các công trình nghiên cứu khoa học đi trước, đề tài luận văn này lý giải về lý luận và thực tiễn những vấn đề cần làm sáng tỏ thêm về công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị của các Trung tâm bồi dưỡng chính trị cấp huyện ở tỉnh Tiền Giang từ năm 2008 đến nay, từ đó đề xuất những phương hướng và giải pháp đổi mới công tác đào tạo, bồi dưỡng của các Trung tâm bồi dưỡng chính trị cấp huyện ở tỉnh Tiền Giang từ nay đến năm 2020.
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1 Mục đích
Luận giải cơ sở lý luận và thực tiễn về chất lượng đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị của các Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị cấp huyện ở tỉnh Tiền Giang hiện nay, từ đó đề xuất những giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao chất lượng công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị của các Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị trên địa bàn tỉnh
3.2 Nhiệm vụ
Để đạt được mục đích trên, luận văn có những nhiệm vụ sau đây:
- Phân tích làm rõ vị trí, vai trò, chức năng, nhiệm vụ, quan niệm và tiêu chí đánh giá chất lượng đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị của các Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị cấp huyện hiện nay.
- Đánh giá đúng thực trạng đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị của các Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị cấp huyện ở tỉnh Tiền Giang, chỉ rõ nguyên nhân
và những vấn đề đặt ra từ thực trạng đó.
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Luận văn nghiên cứu các văn bản liên quan đến công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị của các Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị cấp huyện ở tỉnh Tiền Giang hiện nay.
4.2 Phạm vi nghiên cứu
Trang 8Nghiên cứu công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị của các Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị cấp huyện ở tỉnh Tiền Giang từ 2008 đến nay.
5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
- Luận văn được nghiên cứu trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin
và tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng ta về giáo dục lý luận chính trị, vai trò của giáo dục lý luận chính trị.
- Luận văn được thực hiện bởi phương pháp tổng hợp dữ liệu, phân tích, thống kê, so sánh.
6 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
- Làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị của các Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị cấp huyện ở tỉnh Tiền Giang giai đoạn hiện nay và đề xuất những giải pháp chủ yếu nhằm đổi mới, nâng cao chất lượng công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị của các Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị cấp huyện trên địa bàn tỉnh.
- Kết quả đạt được của luận văn có thể dùng làm tài liệu tham khảo trong việc đổi mới, nâng cao chất lượng công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị của Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị cấp huyện.
- Luận văn có thể góp phần nâng cao nhận thức và trách nhiệm của cấp ủy huyện, thị, thành phố trong việc bồi dưỡng lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên ở tỉnh Tiền Giang trong giai đoạn hiện nay.
7 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung của luận văn gồm 3 chương, 8 tiết.
Trang 9Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CÔNG TÁC ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ CỦA CÁC TRUNG TÂM
BỒI DƯỠNG CHÍNH TRỊ CẤP HUYỆN HIỆN NAY
1.1 VỊ TRÍ, VAI TRÒ, CHỨC NĂNG, NHIỆM VỤ CỦA CÁC TRUNG TÂM BỒI DƯỠNG CHÍNH TRỊ CẤP HUYỆN HIỆN NAY
1.1.1 Khái quát về các Trung tâm Bồi dưỡng chính trị cấp huyện
Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị cấp huyện được thành lập trên nền của Trường Đảng cấp huyện và Trung tâm Giáo dục chính trị cấp huyện trước đây
Vào đầu thập niên 70 của thế kỷ trước, nước ta bước vào giai đoạn cam go,
ác liệt của cuộc kháng chiến chống Mỹ nằm thực hiện mục tiêu giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước; miền Bắc phải ra sức khôi phục và phát triển kinh tế, đẩy mạnh sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội nhằm tăng cường tiềm lực kinh tế
và quốc phòng, là hậu phương vững chắc cho miền Nam Trước yêu cầu, đòi hỏi của nhiệm vụ kháng chiến và xây dựng chủ nghĩa xã hội, Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa III) đã đề ra chủ trương thành lập hệ thống Trường Đảng ở cấp huyện để tăng cường đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên ở
cơ sở và phục vụ công tác phát triển đảng viên.
Thực hiện nhiệm vụ được giao, Trường Đảng đã đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ lý luận chính trị, tuyên truyền chủ trương, cơ chế, chính sách của địa phương cho cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân trên địa bàn cấp huyện Tuyên truyền, vận động quần chúng nhân dân tích cực sản xuất, xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật cho chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, đóng góp sức người, sức của cho miền Nam ruột thịt với tinh thần “thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một người”, xứng đáng là hậu phương lớn cho tuyền tuyến lớn, quyết tâm đánh Mỹ và thắng Mỹ giải phóng miền Nam, thống nhất nước nhà Hiệu quả của công tác giáo dục lý luận chính trị đã góp phần không nhỏ vào thực hiện thắng lợi hai nhiệm vụ chiến lược của Đảng: Công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc và cuộc cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân ở miền Nam
Trang 10Được sự quan tâm của Đảng và Chính phủ, quy mô, chất lượng Trường Đảng cấp huyện không ngừng được củng cố, tăng cường Nhưng đến cuối thập
kỷ 80, đầu thập kỷ 90 của thế kỷ XX, chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô và Đông Âu sụp đổ, tình hình chính trị thế giới có nhiều biến động phức tạp, ảnh hưởng không nhỏ đến các nước đi theo con đường xã hội chủ nghĩa, trong đó có Việt Nam Trong nước, tình hình tư tưởng, tâm trạng của cán bộ, đảng viên và Nhân dân lo lắng, băn khoăn, thậm chí hoài nghi về vai trò lãnh đạo của Đảng, về con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta Trong thời gian đó, hoạt động Trường Đảng cấp huyện gặp nhiều khó khăn và thử thách, nhiều nơi không mở được các lớp bồi dưỡng lý luận chính trị vì không chiêu sinh được học viên, có nơi Trường Đảng phải sáp nhập với Ban Tuyên giáo Huyện ủy và chỉ là một bộ phận của Ban Tuyên giáo Mô hình tổ chức thay đổi tạo ra sự lúng túng trong việc tổ chức thực hiện chức năng, nhiệm vụ của công tác giáo dục lý luận chính trị
Trước tình hình đó, để duy trì hoạt động của Trường Đảng huyện phù hợp với yêu cầu của tình hình mới, Ban Bí thư Trung ương đã chủ trương thành lập Trung tâm Giáo dục Chính trị cấp huyện trên nền của Trường Đảng huyện và giao cho Ban Tổ chức Trung ương Đảng hướng dẫn việc thành lập Trung tâm Giáo dục chính trị cấp huyện Trên cơ sở Hướng dẫn số 729-TC/TW của Ban Tổ chức Trung ương Đảng, trong hai năm, 1989 và 1990, các Trung tâm Giáo dục Chính trị huyện, thị xã, thành phố lần lượt ra đời và đi vào hoạt động Mô hình Trung tâm Giáo dục Chính trị lúc đó là một bộ phận trực thuộc Ban Tuyên giáo cấp huyện, do đồng chí Trưởng Ban Tuyên giáo kiêm nhiệm làm Giám đốc Khi mới thành lập, các Trung tâm Giáo dục chính trị huyện, thị xã, thành phố đều gặp khó khăn trong tổ chức hoạt động theo chức năng, nhiệm vụ được giao.
Sau hơn 5 năm hoạt động, các Trung tâm Giáo dục Chính trị huyện đã bộc
lộ một số bất cập, mọi hoạt động của Trung tâm Giáo dục Chính trị phụ thuộc vào Ban Tuyên giáo nên không thể chủ động thực hiện nhiệm vụ được giao Trung ương đã tổng kết mô hình hoạt động của các Trung tâm Giáo dục Chính trị cấp huyện trên địa bàn cả nước, đánh giá đúng vị trí, vai trò, chức năng, nhiệm vụ của Trung tâm Giáo dục Chính trị cấp huyện và nhận thức rõ những yêu cầu đòi hỏi của thời kỳ mới Một lần nữa Ban Bí thư Trung ương (khóa VII)
Trang 11ban hành Quyết định số 100-QĐ/TW ngày 03/6/1995 về việc thành lập Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị cấp huyện (quận, thị xã, thành phố)
Căn cứ Quyết định của Ban Bí thư, Ban Tổ chức và Ban Tư tưởng Văn hóa Trung ương ban hành hướng dẫn số 08-TC-TTVH/TW ngày 26/8/1995 về việc tổ chức Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị cấp huyện Thực hiện hướng dẫn trên, từ năm 1995 đến năm 1996, Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị cấp huyện ra đời và đi vào hoạt động.
Bộ máy tổ chức của Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị do Cấp ủy huyện quyết định theo hướng dẫn của Trung ương Cấp ủy huyện, trực tiếp là Ban Thường vụ lãnh đạo về chuyên môn; Ủy ban nhân dân cấp huyện quản lý về cơ
sở vật chất và cấp kinh phí hoạt động; Ban Tuyên giáo Huyện ủy có trách nhiệm giúp cấp ủy kiểm tra về định hướng chính trị, tư tưởng trong giảng dạy ở tất cả các chương trình giáo dục lý luận chính trị, tuyên truyền nghị quyết và thông tin, định hướng cho cán bộ, đảng viên cơ sở; Ban Tổ chức chủ trì phối hợp với Ban Tuyên giáo và Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng trên cơ sở quy hoạch cán bộ của Đảng, chính quyền, các tổ chức chính trị
- xã hội ở cơ sở, xây dựng bộ máy, biên chế cán bộ và thực hiện chế độ chính sách đối với người dạy và người học; các phòng, ban chuyên môn của Cấp ủy và
Ủy ban nhân dân huyện tùy theo chức năng, phối hợp tạo điều kiện để các Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị hoạt động có hiệu quả; Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy chủ trì phối hợp với các ban, ngành của tỉnh hướng dẫn kế hoạch hoạt động hàng năm cho Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị, kiểm tra việc thực hiện nhiệm vụ, tổ chức
sơ kết, tổng kết hoạt động giáo dục lý luận chính trị của Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị; Trường chính trị tỉnh chủ trì phối hợp với Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy có
kế hoạch bồi dưỡng lý luận chính trị, nghiệp vụ chuyên môn cho lãnh đạo, giảng viên chuyên trách và kiêm chức của Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị; hướng dẫn giúp đỡ Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị về chuyên môn nghiệp vụ.
Hiện nay, tổ chức bộ máy Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị cấp huyện có từ 04- 06 biên chế Đa số Giám đốc Trung tâm đều là giám đốc chuyên trách, một ít nơi Cấp ủy phân công trưởng Ban Tuyên giáo Huyện ủy kiêm nhiệm Giám đốc chịu trách trước Cấp ủy huyện về tất cả các hoạt động của Trung tâm Phó Giám
Trang 12đốc thường được phân công phụ trách công tác giáo vụ và hành chính Giám đốc
và Phó giám đốc tham gia giảng dạy hầu hết các chương trình bồi dưỡng của Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị và tham gia hoạt động báo cáo viên.
Số giảng viên còn lại thường được phân công 01 giảng viên phụ trách giáo vụ (kiêm kế toán), 01 giảng viên phụ trách báo cáo viên, 01 cán bộ hành chính (kiêm thủ quỹ) Như vậy, giảng viên của Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị cấp huyện vừa là giảng viên chuyên trách đồng thời kiêm nhiệm các nhiệm vụ khác để đảm bảo cho công tác đào tạo, bồi dưỡng thực hiện theo đúng kế hoạch
đề ra.
Ngoài đội ngũ giảng viên chuyên trách, Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị còn có đội ngũ giảng viên kiêm chức Giảng viên kiêm chức chủ yếu là các đồng chí trong Ban Thường vụ cấp uỷ cấp huyện, lãnh đạo các ban xây dựng Đảng, các phòng chuyên môn của Ủy ban nhân dân huyện, các tổ chức chính trị - xã hội cấp huyện Đây là những người có đủ tiêu chuẩn về phẩm chất chính trị, đạo đức lối sống; có trình độ chuyên môn (đại học), trình độ lý luận chính trị (cao cấp); có nghiệp vụ sư phạm, đủ khả năng giảng dạy lý luận chính trị tại Trung tâm Bồi dưỡng chính trị cấp huyện.
Thời gian qua, các Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị cấp huyện đã thực hiện công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị, góp phần nâng cao trình độ lý luận chính trị và trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ cấp cơ sở; đáp ứng tốt hơn những đòi hỏi của công tác lãnh đạo, quản lý và nhiệm vụ chính trị ở địa phương, cơ sở Nhiều cán bộ cấp cơ sở, đảng viên sau học tập đã vận dụng tốt kiến thức đã học vào thực tiễn, phát huy được vai trò lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành công việc, vận động nhân dân thực hiện các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, góp phần tích cực thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
1.1.2 Vị trí, vai trò của các Trung tâm Bồi dưỡng chính trị cấp huyện
Trung tâm bồi dưỡng chính trị cấp huyện là đơn vị sự nghiệp trực thuộc Cấp uỷ và Ủy ban nhân dân cấp huyện, đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp và thường xuyên của Ban Thường vụ cấp uỷ cấp huyện.
Trang 13Trong hệ thống giáo dục lý luận chính trị của Đảng ta hiện nay, Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị cấp huyện có vai trò hết sức quan trọng trong công tác xây dựng Đảng nói chung và công tác tư tưởng nói riêng, thể hiện trên những mặt sau đây:
- Một là, nâng cao nhận thức cho cán bộ, đảng viên trên địa bàn cấp huyện về tầm quan trọng của việc học tập lý luận chính trị để từ đó nêu cao ý thức tự giác học tập của cán bộ, đảng viên.
Sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội là một sự nghiệp mới mẻ và do vậy, càng không thể thiếu lý luận Để có thể xây dựng được chủ nghĩa xã hội, nhất thiết phải nâng cao trình độ lý luận cho toàn thể cán bộ, đảng viên, nhất là các cán bộ cốt cán của Đảng Nói về nhiệm vụ này, Hồ Chí Minh đã chỉ rõ:
“Muốn cải tạo xã hội mà đảng viên không tự cải tạo mình, không tự nâng cao mình thì không thể được Cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa đòi hỏi đảng viên và cán bộ phải có lập trường giai cấp vô sản thật vững chắc, giác ngộ
về chủ nghĩa xã hội cao; đòi hỏi cán bộ đảng viên phải rửa sạch ảnh hưởng của những tư tưởng của giai cấp bóc lột, rửa sạch chủ nghĩa cá nhân, rèn luyện chủ nghĩa tập thể Nó đòi hỏi cán bộ và đảng viên phải khắc phục các bệnh quan liêu
và cô độc hẹp hòi để liên hệ chặt chẽ với quần chúng, do đó mà phát huy được đầy đủ tính sáng tạo của hàng triệu quần chúng nhân dân xây dựng chủ nghĩa xã hội, vì chủ nghĩa xã hội chỉ có thể xây dựng được với sự giác ngộ đầy đủ và lao động sáng tạo của hàng chục triệu người Muốn thế phải nâng cao trình độ lý luận chung của Đảng, phải tổ chức học tập lý luận trong Đảng, trước hết là trong những cán bộ cốt cán của Đảng” [35, tr 494 - 495].
Hồ Chí Minh luôn đề cao vai trò của lý luận, Người chỉ rõ:
“Lý luận làm cho quần chúng giác ngộ, bày cho quần chúng tổ chức,
động viên quần chúng để đấu tranh cho đúng Nhờ lý luận mà quần chúng hiểu
rõ nguyên nhân vì sao mà cực khổ, thấy rõ đường lối đấu tranh để giải phóng mình, hiểu rõ phương pháp đấu tranh với địch Có lý luận soi đường thì quần
chúng hành động mới đúng đắn, mới phát triển được tài năng và lực lượng vô cùng tận của mình” [34, tr 231].
Trang 14Vì thế, cùng với tư tưởng về lý luận, Hồ Chí Minh rất coi trọng việc học
tập lý luận chính trị Giải thích “vì sao phải học lý luận”, Người chỉ rõ: Trước
hết, Đảng ta tổ chức trường học lý luận cho cán bộ là để nâng cao trình độ lý luận của Đảng ta nhằm giải quyết sự đòi hỏi của nhiệm vụ cách mạng và tình hình thực tế của Đảng ta, để Đảng ta có thể làm tốt hơn công tác của mình, hoàn thành tốt hơn nhiệm vụ cách mạng vĩ đại của mình.
Nhận rõ vai trò đặc biệt quan trọng của lý luận trong việc nhận thức đúng đắn chiều hướng và quy luật phát triển của xã hội đối với việc định hướng tư tưởng cho cán bộ, đảng viên và toàn thể nhân dân, định hướng mục tiêu và con đường đi lên của cách mạng Việt Nam trong mọi thời điểm, Hồ Chí Minh luôn chăm lo và quan tâm đặc biệt tới công tác lý luận và việc học tập lý luận, nhất là của cán bộ, đảng viên.
Báo cáo tại Đại hội lần thứ III của Đảng nêu rõ: Vấn đề nâng cao trình độ Mác - Lênin cho cán bộ, đảng viên là một vấn đề thường xuyên của Đảng, bởi vì
lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin soi đường cho toàn Đảng trong công tác lãnh đạo cách mạng cho nên công tác giáo dục và nghiên cứu lý luận là một công tác quan trọng bậc nhất của mỗi chính Đảng Mác - Lênin Hiện nay việc nâng cao trình độ Mác - Lênin trong cán bộ, đảng viên là điều kiện chủ yếu để tăng cường
sự thống nhất trong Đảng ta, làm cho sự đoàn kết thống nhất ấy có cơ sở thật vững chắc Xuất phát từ đó, mỗi cán bộ, đảng viên sẽ thấy rõ thái độ của mình đối với việc học tập, nghiên cứu lý luận Mác - Lênin là vấn đề thuộc tính Đảng, một vấn đề có quan hệ đến sinh mạng của Đảng
Từ Đại hội Đảng lần thứ III đến nay, trong các văn kiện Đại hội Đảng, các Nghị quyết, các chỉ thị của Đảng đều đề cập đến vai trò quan trọng của công tác giáo dục lý luận chính trị Đồng thời yêu cầu phải tăng cường công tác giáo dục
lý luận chính trị trong tình hình mới
Bộ Chính trị khóa VIII đã ban hành Quy định số 54-QĐ/TW ngày 12/5/1999 về chế độ học tập lý luận chính trị trong Đảng, quy định nêu rõ:
“Mọi cán bộ, đảng viên, trước hết là cán bộ lãnh đạo chủ chốt phải thường xuyên học tập, nâng cao trình độ thực tiễn Học tập là nghĩa vụ bắt buộc đối với mọi cán bộ, đảng viên và phải quy định thành chế độ học tập, lười suy
Trang 15nghĩ, không thường xuyên tiếp nhận những thông tin mới, những biểu hiện mới, cũng là sự biểu hiện của sự thoái hoá”
Và việc “Nhận thức sai lệch về ý nghĩa, tầm quan trọng của lý luận và học tập lý luận chính trị; lười học tập chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, chủ trương, đường lối, nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước” là một trong 27 biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ đã được nêu trong Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XII).
Hiện nay, đất nước ta đang trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá, công cuộc đổi mới ở nước ta ngày càng mở rộng và phát triển theo chiều sâu Những biến đổi trên thế giới ngày càng phức tạp, nhanh chóng, khó lường, những vấn đề mới đặt ra ngày càng nhiều, đòi hỏi phải làm sáng tỏ để tìm ra giải đáp đúng đắn và do vậy, công tác lý luận càng trở nên đặc biệt quan trọng Mặt khác, các thế lực thù địch luôn tìm mọi cách phá hoại sự nghiệp cách mạng của chúng ta, ra sức tấn công vào nền tảng tư tưởng của Đảng nhằm làm cho chúng
ta đi chệch hướng Vì vậy, công tác giáo dục, học tập, truyền bá lý luận càng trở nên cấp thiết nhằm làm cho cán bộ, đảng viên và Nhân dân nắm vững lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối của Đảng, nâng cao phẩm chất cách mạng và năng lực hoạt động thực tiễn, hướng dẫn họ vận dụng những hiểu biết ấy vào cuộc sống sôi động hiện nay
- Hai là, trang bị cho cán bộ, đảng viên ở cơ sở những kiến thức cơ bản
về lý luận chính trị
Thông qua các chương trình, Trung tâm Bồi dưỡng chính trị đã giúp cho cán bộ, đảng viên tiếp cận với những kiến thức ban đầu, những kiến thức cơ bản nhất về chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; tuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; bồi dưỡng các chuyên
đề về chủ nghĩa yêu nước, giáo dục đạo đức cách mạng, hội nhập quốc tế, các chính sách về tôn giáo, chính sách dân tộc; các chủ trương, cơ chế, chính sách, tình hình phát triển kinh tế-xã hội của địa phương cho cán bộ, đảng viên và Nhân dân trên địa bàn cấp huyện Đây là một nội dung quan trọng trong công tác giáo dục lý luận chính trị tại các Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị cấp huyện.
Trang 16Hồ Chí Minh giải thích: “Vì sao phải học tập đường lối của Đảng ? Vì có nắm vững đường lối cách mạng, mới hiểu rõ cần phải làm gì và đi theo phương hướng gì để thực hiện mục đích của Đảng trong giai đoạn cách mạng hiện nay” [36, tr.115] Thực tiễn cách mạng Việt Nam trong mọi giai đoạn cho thấy, cán
bộ, đảng viên nào nắm vững chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước thì giải quyết công việc khá hiệu quả và ngược lại cán bộ, đảng viên nào không nắm vững đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước thì lúng túng, bị động khi thực hiện nhiệm vụ được giao Cán bộ, đảng viên không nắm vững nên không dám làm, không dám giải quyết công việc, dẫn đến tình trạng tồn đọng khó khăn, vướng mắc tại đơn vị, địa phương mình Thậm chí có cán bộ, đảng viên giải quyết công việc trái với chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, trái với nguyện vọng của nhân dân Điều đó không chỉ ảnh hưởng đến uy tín của cán bộ, đảng viên đó mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín của Đảng, đến sự tồn tại và phát triển của Đảng, của chế độ ta Cho nên việc bồi dưỡng nâng cao trình độ lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên
cơ sở tại các Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị cấp huyện ngày càng có vai trò hết sức quan trọng, cần được tập trung lãnh đạo, chỉ đạo đạt hiệu quả tốt hơn.
- Ba là, giáo dục, tuyên truyền lý tưởng cách mạng của Đảng, của dân tộc ta; giáo dục, bồi dưỡng phẩm chất đạo đức cách mạng cho cán bộ, đảng viên và Nhân dân trên địa bàn cấp huyện.
Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị cấp huyện có vai trò hết sức quan trọng trong việc giáo dục, tuyên truyền mục tiêu, lý tưởng của Đảng và dân tộc ta, đó
là mục tiêu “độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội” Sự nghiệp đổi mới đất nước do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo, nhờ kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, Đảng đã lãnh đạo nhân dân vượt qua mọi khó khăn thử thách, đất nước đã ra khỏi tình trạng kém phát triển, trở thành nước đang phát triển, đang đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế
Để thực hiện thắng lợi sự nghiệp đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước trong thời kỳ mới, trước bối cảnh thế giới, khu vực tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường; xu hướng toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế diễn ra sâu rộng, tác động nhiều chiều đến sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc của nước ta.
Trang 17Đặc biệt, các thế lực thù địch tăng cường chống phá trên tất cả các lĩnh vực, hòng xóa bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng và chế độ xã hội chủ nghĩa ở nước ta, Đảng ta khẳng định: phải kiên định mục tiêu “độc lập dân tộc gắn với chủ nghĩa
xã hội”, thường xuyên nêu cao cảnh giác, bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ; bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa Trong đó, vấn đề tiên quyết là giữ vững độc lập, tự chủ về đường lối chính trị của Đảng, bảo đảm con đường đi lên chủ nghĩa xã hội của dân tộc không bị lệ thuộc vào bất cứ thế lực nào Sự kiên định lập trường đó trong sự nghiệp đổi mới nhằm bảo đảm cho đất nước ta “đổi mới nhưng không đổi hướng”, “hội nhập nhưng không hòa tan” trong thế giới “đa cực” với nhiều biến động phức tạp, nhanh chóng của tình hình hiện nay Muốn đạt được mục tiêu trên, trước hết Đảng ta phải tiến hành giáo dục, tuyên truyền nhằm hình thành các lớp thế hệ cán bộ, đảng viên, con người Việt Nam thấm nhuần lý tưởng cách mạng của Đảng, có bản lĩnh chính trị, kiên định mục tiêu, con đường đi lên chủ nghĩa xã hội, năng động, sáng tạo, hăng hái, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ của sự nghiệp đổi mới Đó là một trong những nguồn gốc làm nên những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử của công cuộc đổi mới.
Hiện nay, chúng ta đang thực hiện nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Việt Nam chủ động và tích cực hội nhập quốc tế Quá trình hội nhập đã đem đến cho Việt Nam rất nhiều cơ hội để phát triển Bên cạnh những mặt tích cực của cơ chế thị trường, thời cơ của quá trình hội nhập thì mặt trái của
nó đã và đang gây cho chúng ta không ít khó khăn, thách thức, đó là bệnh chủ nghĩa cá nhân, lối sống cơ hội thực dụng, chạy theo lợi ích vật chất tầm thường, chà đạp lên lợi ích của tập thể, của cộng đồng; tình trạng tham nhũng, lãng phí, quan liêu, xa rời quần chúng… diễn ra ngày càng nghiêm trọng Một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên bị thoái hóa biến chất, trong đó có cả đảng viên có chức, có quyền đang là lực cản rất lớn đến bước đường phát triển của đất nước Đảng Cộng sản Việt Nam đã nhận thức sâu sắc những vấn đề trên và xác định đó
là một trong những nguy cơ, thách thức lớn ảnh hưởng tới sự tồn tại và phát triển của Đảng, của chế độ Để khắc phục tình trạng trên, Đảng đã đề ra nhiều biện pháp, song trên thực tế những biểu hiện đó đang còn diễn biến hết sức phức tạp,
Trang 18chúng ta vẫn chưa ngăn chặn và đẩy lùi kịp thời Một trong những nguyên nhân
đó là, trong thời gian trước chúng ta quá tập trung chăm lo phát triển kinh tế, chưa thật sự quan tâm đúng mức đến công tác giáo dục đạo đức cho cán bộ, đảng viên và Nhân dân Trong những năm gần đây, nhận thức rõ tầm quan trọng của công tác giáo dục đạo đức lối sống cho cán bộ, đảng viên, Đảng ta đã ban hành
nhiều Chỉ thị (Chỉ thị 06-CT/TW ngày 07/11/2006 của Bộ Chính trị về tổ chức cuộc vận động học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, Chỉ thị 03- CT/TW ngày 14/5/2011 về tiếp tục đẩy mạnh việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, Chỉ thị 05-CT/TW ngày 15/5/2016 về đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh), Nghị quyết (Nghị quyết Trung ương 4 khóa XI “Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay”, Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII về tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng; ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" trong nội bộ), tổ chức rất
nhiều đợt học tập về đạo đức cách mạng, đặc biệt triển khai học tập về tấm gương, tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh cho cán bộ, đảng viên và Nhân dân; coi đó là một trong những giải pháp để khắc phục tình trạng suy thoái
về tư tưởng chính trị, đạo đức của một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên
Nội dung giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức cách mạng, lối sống cho quần chúng nhân dân, mà trước hết là cho đội ngũ cán bộ, đảng viên luôn được các Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị cấp huyện đặc biệt quan tâm, chú trọng triển khai thực hiện, trong đó thường xuyên tổ chức các lớp bồi dưỡng chuyên đề
“Giáo dục đạo đức cách mạng trong thời kỳ mới”, chuyên đề “Chủ nghĩa yêu nước Việt Nam”, chuyên đề “Tư tưởng Hồ Chí Minh” theo hướng dẫn của Ban Tuyên giáo Trung ương, triển khai các chuyên đề học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh hàng năm cho cán bộ, đảng viên, đoàn viên, hội viên các tổ chức chính trị - xã hội ở cơ sở.
Ngoài ra, các Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị cấp huyện thường xuyên
triển khai các tác phẩm của Chủ tịch Hồ Chí Minh như “Sửa đổi lối làm việc”,
“Di chúc”, “Nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân”, đồng
thời lồng ghép nội dung giáo dục đạo đức vào tất cả các chương trình đào tạo,
Trang 19bồi dưỡng như: chương trình sơ cấp lý luận chính trị, chương trình bồi dưỡng đối tượng kết nạp Đảng, chương trình bồi dưỡng đảng viên mới, các chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ chuyên môn cho cán bộ trong hệ thống chính trị ở cơ sở.
Qua học tập, mỗi cán bộ, đảng viên, đoàn viên, hội viên đều nhận thức sâu sắc vai trò của đạo đức, các phẩm chất đạo đức mới của người Việt Nam, nội dung rèn luyện của đạo đức cách mạng theo tư tưởng Đảng, của Chủ tịch Hồ Chí Minh; nguyên tắc xây dựng đạo đức mới; ý nghĩa của việc rèn luyện đạo đức…
Từ đó, mỗi cán bộ, đảng viên thấy rõ trách nhiệm của mình trong việc thường xuyên rèn luyện đạo đức cách mạng Tự giác xây dựng chương trình, kế hoạch rèn luyện cụ thể, sát thực, phù hợp với truyền thống đạo đức của dân tộc Việt Nam, phù hợp với chuẩn về những phẩm chất đạo đức theo tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh và những phẩm chất của người Việt Nam theo tinh thần Nghị quyết Trung ương 9 (khóa XI) về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước Nhờ vậy, đã tạo sự chuyển biến trong công việc cũng như trong rèn luyện đạo đức, lối sống của cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân.
- Bốn là, phối hợp với Trường chính trị tỉnh đào tạo lớp trung cấp lý luận chính trị cho cán bộ cấp cơ sở; phối hợp với các ban, phòng, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội cấp huyện bồi dưỡng nghiệp vụ chuyên môn cho cán bộ cơ sở.
Để chuẩn hóa đội ngũ cán bộ cho cơ sở theo Quy định số 54-QĐ/TW của
Bộ Chính trị ngày 12/5/1999 về chế độ học tập lý luận chính trị trong Đảng và để tạo nguồn cán bộ cho cơ sở, hiện nay, các Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị huyện
đã phối hợp với Trường chính trị tỉnh mở các lớp đào tạo trung cấp lý luận chính trị - hành chính theo quyết định 1855/QĐ-HVCTQG ngày 21/4/2016 của Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh về việc ban hành bộ quy chế quản lý, đào tạo của Trường Chính trị tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.
Hình thức đào tạo chương trình trung cấp lý luận chính trị - hành chính tại Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị cấp huyện là đào tạo không tập trung nhằm giúp cho cán bộ cấp cơ sở vừa học tập nâng cao trình độ lý luận chính trị vừa hoàn thành nhiệm vụ chuyên môn Qua đào tạo, đội ngũ cán bộ, đảng viên ở sơ sở đã
Trang 20vận dụng sáng tạo những kiến thức đã được trang bị để nâng cao hiệu quả trong công tác, giải quyết tốt những vấn đề mới phát sinh trong thực tiễn công tác.
Cùng với việc phối hợp với Trường Chính trị tỉnh mở lớp đào tạo trung cấp lý luận chính trị, các Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị đã chủ động phối hợp với các phòng, ban, các tổ chức chính trị - xã hội cấp huyện mở các lớp đào tạo
sơ cấp lý luận chính trị; bồi dưỡng lý luận chính trị cho đối tượng kết nạp Đảng, đảng viên mới; bồi dưỡng kiến thức quốc phòng - an ninh cho đối tượng 4, đối tượng 5; tập huấn nghiệp vụ chuyên môn cho cán bộ trong hệ thống chính trị ở
cơ sở như: bồi dưỡng nghiệp vụ công tác Đảng (công tác kiểm tra, công tác dân vận, công tác tuyên giáo, công tác văn phòng, công tác tổ chức); bồi dưỡnglý luận chính trị và nghiệp vụ chuyên môn cho cán bộ các tổ chức chính trị- xã hội như Mặt trận Tổ quốc, Công đoàn, Cựu chiến binh, Đoàn Thanh niên, Hội Phụ
nữ, Hội Nông dân; bồi dưỡng nghiệp vụ chuyên môn cho cán bộ các Hội đặc thù như Hội Người cao tuổi, Hội Chữ thập đỏ, Hội Khuyến học… Qua các lớp bồi dưỡng giúp cho cán bộ chủ chốt trong hệ thống chính trị cơ sở nắm vững chủ trương, chính sách, nghiệp vụ chuyên môn của tổ chức mình để thực hiện tốt nhiệm vụ được giao.
Nội dung, hình thức, phương pháp tập huấn nghiệp vụ cho cán bộ trong hệ thống chính trị hiện nay tương đối phù hợp, tạo điều kiện cho cán bộ có điều kiện học hỏi kinh nghiệm hay, những cách làm tốt của đơn vị bạn, được giải đáp những vướng mắc, khó khăn trong quá trình công tác, tạo sự thống nhất trong ý chí và hành động, giúp cán bộ cơ sở ngày càng nhuần nhuyễn trong công việc được phân công.
- Năm là, phối hợp Ban Tuyên giáo Huyện ủy tổ chức thông tin nhằm định hướng cho cán bộ, đảng viên cơ sở thông qua đội ngũ báo cáo viên và tuyên truyền viên cơ sở
Ngày nay, cuộc cách mạng khoa học - công nghệ phát triển nhanh như vũ bão, đặc biệt là khoa học công nghệ thông tin Sự phát triển đó đã đem lại cho chúng ta rất nhiều thành tựu và cơ hội để phát triển, mặt khác nó cũng gây cho chúng ta không ít khó khăn Hiện nay có rất nhiều phương tiện thông tin truyền thông như đài, báo, internet… đặc biệt là các trang mạng xã hội với nội dung
Trang 21phong phú, đa chiều, thông tin đến với người dân rất nhanh Có những nội dung thông tin chúng ta kiểm soát được, có những nội dung thông tin ngoài luồng chúng ta chưa thể kiểm soát hết Do đó, công tác tổ chức thông tin nhằm định hướng cho cán bộ, đảng viên và nhân dân là hết sức quan trọng, giúp cho cán bộ, đảng viên lựa chọn thông tin, xử lý thông tin đúng để quyết định hành động của mình đúng với định hướng của Đảng và Nhà nước
Nội dung định hướng thông tin tại các Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị cấp huyện hiện nay rất phong phú và đa dạng Đó là những thông tin định hướng trên các lĩnh vực từ kinh tế, chính trị, văn hóa - xã hội, an ninh quốc phòng, chính sách đối ngoại của Đảng và Nhà nước, của địa phương, đồng thời tiếp nhận các thông tin từ cơ sở phản ánh ngược trở lại để giúp cấp ủy huyện nắm bắt tình hình diễn biến ở cơ sở, từ đó có biện pháp giải quyết tốt các vấn đề của cơ sở đặt ra, không để xảy ra tình trạng bức xúc và khiếu kiện đông người, khiếu kiện vượt cấp, góp phần tạo sự thống nhất trong Đảng và sự đồng thuận của Nhân dân.
- Sáu là, thường xuyên tuyên truyền những tấm gương điển hình tiên tiến thời kỳ mới; nêu cao ý thức, tinh thần trách nhiệm của cán bộ, đảng viên trong đấu tranh chống lại các hiện tượng tiêu cực trong cơ quan, đơn vị; chống lại các luận điệu xuyên tạc, âm mưu diễn biến hòa bình của các thế lực thù địch; bảo vệ Đảng, Nhà nước, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, bảo vệ công cuộc đổi mới.
Công tác tuyên truyền, nhân rộng những tấm gương điển hình tiên tiến ở nước ta luôn luôn là một bộ phận quan trọng trong công tác tư tưởng và là công
cụ lãnh đạo của Đảng, công cụ quản lý của Nhà nước
Công tác tuyên truyền, nhân rộng điển hình tiên tiến trong thời kỳ mới có vai trò, ý nghĩa to lớn trong sự nghiệp cách mạng của Nhân dân ta dưới sự lãnh đạo của Đảng Thông qua công tác tuyên truyền, nhân rộng các tấm gương điển hình tiên tiến mà các quan điểm tư tưởng, chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến với cán bộ, đảng viên, thâm nhập vào đời sống
xã hội, hình thành tình cảm, ý chí và niềm tin trong cán bộ, đảng viên, tạo nên phong trào cách mạng rộng rãi; là nguồn lực quan trọng tạo ra và khơi dậy những tiềm năng, nhiệt tình của cán bộ, đảng viên, làm nên sức mạnh to lớn của
Trang 22toàn dân tộc để thực hiện thắng lợi sự nghiệp cách mạng do Đảng lãnh đạo Tích cực xây dựng con người mới, cuộc sống mới, do đó nó có vai trò giáo dục, bồi dưỡng, phát triển con người, cải tạo thực tiễn, đấu tranh xoá bỏ những thói hư, tật xấu, hình thành nhân cách con người mới Việt Nam xã hội chủ nghĩa; tạo sự thống nhất trong nhận thức tư tưởng và hành động cách mạng ở mỗi cán bộ, đảng viên để hoàn thành tốt nhiệm vụ chính trị do Đảng đề ra Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị cấp huyện xác định đó là việc làm thường xuyên, cần thiết nhằm giúp cho đội ngũ đảng viên vừa nâng cao trí tuệ, năng lực vừa có phẩm chất đạo đức,
có bản lĩnh chính trị vững vàng, kiên định mục tiêu lý tưởng của Đảng Nắm vững
và vận dụng đúng đắn đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước vào thực tiễn địa phương, góp phần thúc đẩy kinh tế, văn hoá, xã hội địa phương phát triển Kiên quyết đấu tranh với hiện tượng sai trái, tiêu cực, các
âm mưu phá hoại của các thế lực thù địch, đặc biệt là âm mưu diễn biến hòa bình.
Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị cấp huyện có vị trí, vai trò quan trọng trong công tác xây dựng Đảng nói chung và trong công tác tư tưởng của Đảng nói riêng Chính vì vậy, Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X yêu cầu phải kiện toàn tổ chức nâng cao chất lượng hoạt động của các Trường chính trị tỉnh, các Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị cấp huyện và các Trường dân tộc nội trú để đào tạo bồi dưỡng cán bộ cơ sở Trên tinh thần đó, Nghị quyết Trung ương 6 (khóa X) về nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng
và chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên khẳng định: “Tăng cường công tác giáo dục chính trị tư tưởng, xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên có bản lĩnh chính trị vững vàng, có trí tuệ, phẩm chất đạo đức cách mạng, có ý thức tổ chức kỷ luật, thực sự tiên phong gương mẫu, đủ năng lực hoàn thành nhiệm vụ được giao” Nghị quyết yêu cầu: “Hàng năm cán bộ chuyên trách, cấp ủy viên cơ sở xã phường, thị trấn phải được bồi dưỡng để cập nhật kiến thức tại Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị cấp huyện hoặc Trường chính trị tỉnh, thành phố”.
1.1.3 Chức năng, nhiệm vụ của các Trung tâm Bồi dưỡng chính trị cấp huyện hiện nay
Ngày 3/6/1995, Ban Bí thư Trung ương (khóa VII) ban hành quyết định 100-QĐ/TW về việc tổ chức Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị cấp huyện Ban Tổ
Trang 23chức Trung ương và Ban Tư tưởng - Văn hóa Trung ương đã kịp thời có hướng dẫn số 08-TC-TTVH/TW ngày 26/8/1995 về việc thực hiện quyết định 100-QĐ/
TW Hướng dẫn đã xác định rõ chức năng, nhiệm vụ, mối quan hệ công tác của Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị cấp huyện, việc ban hành hướng dẫn này đã tạo
sự thống nhất trong tổ chức hoạt động của Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị và giúp các Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị đi vào hoạt động ổn định và có nề nếp.
Thực hiện hướng dẫn số 08-TC-TTVH/TW được 7 năm, Ban Tổ chức Trung ương và Ban Tư tưởng - Văn hóa Trung ương đã nhận thức rõ những bất cập trong tổ chức, hoạt động của Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị cấp huyện và tiếp tục ban hành hướng dẫn số 2098-HD/TC-TTVH/TW ngày 28/8/2002, hướng dẫn sửa đổi bổ sung Hướng dẫn số 08-TC-TTVH/TW.
Ngoài ra, Ban Tư tưởng - Văn hóa Trung ương còn ban hành các hướng dẫn khác nhằm nâng cao chất lượng hoạt động của các Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị cấp huyện như: Quy định 183-QĐ/TTVH ngày 26/7/2002 của Ban Tư tưởng- Văn hóa Trung ương về giảng dạy và học tập của Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị, quy định đã xác định rõ tiêu chuẩn, quyền lợi, nhiệm vụ của người dạy
và người học, giúp cho đội ngũ giảng viên của các Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị ngày càng được chuẩn hóa, đồng thời bản thân giảng viên, học viên cũng nhận thức rõ trách nhiệm của mình trong quá trình thực hiện nhiệm vụ dạy và học; Quy định số 184-QĐ/TTVH ngày 26/7/2002, của Ban Tư tưởng - Văn hóa Trung ương về việc tổ chức kiểm tra, thi tốt nghiệp, cấp giấy chứng nhận cho người học tại Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị cấp huyện, quy định các chương trình cấp giấy chứng nhận, điều kiện cấp giấy chứng nhận, việc tiến hành kiểm tra đánh giá kết quả học tập, xếp loại, mẫu giấy chứng nhận.
Đặc biệt, ngày 03/9/2008 Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa X) đã
ra thông báo số 181-TB/TW về kết luận của Ban Bí thư Trung ương về đổi mới nâng cao chất lượng hoạt động của Trường chính trị cấp tỉnh và Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị cấp huyện; Ban hành quyết định 185-QĐ/TW của Ban Bí thư Trung ương (khóa X) về chức năng nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh Ban Tổ chức Trung ương và Ban Tuyên giáo Trung ương cũng đã ban hành hướng dẫn số 29-
Trang 24HD/BTCTW-BTGTW ngày 27/7/2009 để hướng dẫn thực hiện quyết định QĐ/TW Ngày 04/3/2010, Ban Tuyên giáo Trung ương đã ra quyết định số 1853-QĐ/TW về ban hành quy chế giảng dạy và học tập của Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị huyện, quận, thành phố, thị xã thuộc tỉnh Ngoài ra, Ban Tuyên giáo Trung ương cũng đã ban hành các văn bản hướng dẫn thực hiện các chương trình đào tạo, bồi dưỡng tại Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị cấp huyện
185-Với hệ thống văn bản như trên đã từng bước khắc phục những bất cập, tháo gỡ dần những vướng mắc, khó khăn trong tổ chức hoạt động của Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị cấp huyện trong thời gian qua.
- Chức năng của Trung tâm Bồi dưỡng chính trị cấp huyện
Theo Quyết định 185-QĐ/TW ngày 3/9/2008 của Ban Bí thư Trung ương (khóa X) ) “Về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh”, Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị cấp huyện có chức năng tổ chức đào tạo, bồi dưỡng về lý luận chính trị
- hành chính; các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; kiến thức, kỹ năng và chuyên môn, nghiệp vụ công tác xây dựng đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội, kiến thức quản
lý nhà nước cho cán bộ, đảng viên trong hệ thống chính trị ở cơ sở trên địa bàn cấp huyện, không thuộc đối tượng đào tạo, bồi dưỡng của trường chính trị tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.
- Nhiệm vụ của Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị cấp huyện
Theo Quyết định số 185-QĐ/TW ngày 03/9/2008 của Ban Bí thư Trung ương (khóa X) “Về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh”, Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị cấp huyện có các nhiệm vụ như sau:
+ Đào tạo sơ cấp lý luận chính trị - hành chính; bồi dưỡng các chương trình lý luận chính trị cho các đối tượng theo quy định; các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước cho cán bộ, đảng viên trên địa bàn huyện.
+ Bồi dưỡng, cập nhật kiến thức mới về chuyên môn, nghiệp vụ công tác xây dựng Đảng, quản lý nhà nước, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị -
Trang 25xã hội và một số lĩnh vực khác cho cán bộ đảng (là cấp uỷ viên cơ sở), cán bộ chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể ở cơ sở.
+ Bồi dưỡng chính trị cho đối tượng phát triển đảng; lý luận chính trị cho đảng viên mới; nghiệp vụ công tác đảng cho cấp uỷ viên cơ sở.
+ Tổ chức thông tin về tình hình thời sự, chính sách cho đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên ở cơ sở.
+ Thực hiện một số nhiệm vụ khác theo yêu cầu và tình hình thực tế do chỉ đạo của cấp uỷ, chính quyền địa phương.
Trên cơ sở các nhiệm vụ theo quy định của Ban Bí thư Trung ương, căn
cứ vào tình hình thực hiện nhiệm vụ chính trị thực tế ở địa phương, hiện nay các Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị đảm nhận những nhiệm vụ chính sau đây:
- Đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên trên địa bàn huyện theo quy định của Ban Tuyên giáo Trung ương gồm có các chương trình:
+ Chương trình đào tạo sơ cấp lý luận chính trị theo hướng dẫn 65-HD/BTGTW ngày 11/12/2012 của Ban Tuyên giáo Trung ương hướng dẫn thực hiện chương trình sơ cấp lý luận chính trị.
+ Chương trình bồi dưỡng lý luận chính trị dành cho đối tượng kết nạp Đảng theo hướng dẫn hướng dẫn số 10-HD/BTGTW ngày 30/9/2016 của Ban Tuyên giáo Trung ương về thực hiện chương trình học tập lý luận chính trị dành cho học viên lớp đối tượng kết nạp Đảng
+ Chương trình bồi dưỡng lý luận chính trị dành cho đảng viên mới thực hiện theo Hướng dẫn số 11-HD/BTGTW ngày 30/9/2016 của Ban Tuyên giáo Trung ương về thực hiện chương trình bồi dưỡng lý luận chính trị dành cho đảng viên mới
+ Chương trình bồi dưỡng các chuyên đề gồm:
Chương trình bồi dưỡng chuyên đề “Chủ nghĩa yêu nước Việt Nam” thực hiện theo hướng dẫn số 40-HD/BTGTW ngày 01/9/2017 của Ban Tuyên giáo Trung ương.
Chương trình bồi dưỡng chuyên đề “Giáo dục đạo đức cách mạng trong thời kỳ mới” thực hiện theo hướng dẫn số 41-HD/BTGTW ngày 01/9/2017 của Ban Tuyên giáo Trung ương.
Trang 26 Chương trình bồi dưỡng chuyên đề “Hội nhập quốc tế” thực hiện theo hướng dẫn số 42-HD/BTGTW ngày 01/9/2017 của Ban Tuyên giáo Trung ương.
Chương trình bồi dưỡng chuyên đề “Vấn đề tôn giáo và chính sách tôn giáo” thực hiện theo hướng dẫn số 43-HD/BTGTW ngày 01/9/2017 của Ban Tuyên giáo Trung ương.
Chương trình bồi dưỡng chuyên đề “Vấn đề dân tộc và chính sách dân tộc” thực hiện theo hướng dẫn số 44-HD/BTGTW ngày 01/9/2017 của Ban Tuyên giáo Trung ương.
Chương trình bồi dưỡng chuyên đề “Tư tưởng Hồ Chí Minh” theo hướng dẫn số 45-HD/BTGTW ngày 01/9/2017 của Ban Tuyên giáo Trung ương.
Ngoài ra, Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị cấp huyện còn phối hợp với Trường Chính trị tỉnh tổ chức đào tạo chương trình trung cấp lý luận chính trị - hành chính theo Quyết định số 1479/QĐ-HVCTQG ngày 21/4/2016 và Quyết định
số 1855/QĐ-HVCTQG ngày 21/4/2016 của Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; tổ chức triển khai, quán triệt, học tập các văn kiện, nghị quyết, chỉ thị của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước theo kế hoạch của cấp ủy huyện
- Bồi dưỡng nghiệp vụ, chuyên môn công tác Đảng, chính quyền, đoàn thể chính trị - xã hội cho cán bộ trong hệ thống chính trị ở cơ sở
+ Chương trình bồi dưỡng công tác Đảng cho bí thư chi bộ và cấp ủy viên
cơ sở thực hiện theo hướng dẫn số 12-HD/BTGTW ngày 30/9/2016 của Ban Tuyên giáo Trung ương;
+ Chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ công tác kiểm tra đảng cho đội ngũ cán bộ làm công tác kiểm tra cơ sở;
+ Chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ công tác dân vận cho cán bộ trong
hệ thống chính trị cơ sở;
+ Chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ công tác văn phòng cấp ủy cho cán
bộ văn phòng cấp ủy cơ sở;
+ Chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ công tác tuyên giáo cho đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên cơ sở thực hiện theo hướng dẫn số 63-HD/BTGTW ngày 17/11/2008 của Ban Tuyên giáo Trung ương.
Trang 27+ Chương trình bồi dưỡng kiến thức quốc phòng, an ninh cho cán bộ, đảng viên không thuộc đối tượng bồi dưỡng của Trường Quân sự tỉnh, thực hiện theo Thông tư 38/2014/TT-BQP ngày 30/5/2014 của Bộ Quốc phòng về ban hành chương trình, nội dung, chương trình khung bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh.
+ Chương trình bồi dưỡng lý luận chính trị và nghiệp vụ công tác Mặt trận
Tổ quốc thực hiện theo hướng dẫn số 23-HD/BTGTW ngày 17/11/2011 của Ban Tuyên giáo Trung ương.
+ Chương trình bồi dưỡng lý luận chính trị và nghiệp vụ dành cho cán bộ Hội Liên hiệp phụ nữ cơ sở thực hiện theo hướng dẫn số 24-HD/BTGTW ngày 17/11/2011 của Ban Tuyên giáo Trung ương.
+ Chương trình bồi dưỡng lý luận chính trị và nghiệp vụ công tác công đoàn cho cán bộ công đoàn cơ sở thực hiện theo hướng dẫn số 33-HD/BTGTW ngày 12/01/2012 của Ban Tuyên giáo Trung ương.
+ Chương trình bồi dưỡng lý luận chính trị và nghiệp vụ dành cho cán bộ Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh ở cơ sở thực hiện theo hướng dẫn số 35- HD/BTGTW ngày 12/01/2012 của Ban Tuyên giáo Trung ương.
+ Chương trình bồi dưỡng lý luận chính trị và nghiệp vụ dành cho cán bộ Hội Cựu chiến binh cơ sở thực hiện theo hướng dẫn số 34-HD/BTGTW ngày 12/01/2012 của Ban Tuyên giáo Trung ương.
+ Chương trình bồi dưỡng lý luận chính trị và nghiệp vụ dành cho cán bộ Hội Nông dân cơ sở thực hiện theo hướng dẫn số 21-HD/BTGTW ngày 01/11/2011 của Ban Tuyên giáo Trung ương.
Ngoài các chương trình trên, Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị cấp huyện còn tổ chức các lớp bồi dưỡng lý luận chính trị và nghiệp vụ chuyên môn cho cán bộ của một số hội đặc thù như: Hội Chữ thập đỏ, Hội khuyến học, Hội Người cao tuổi.
- Tổ chức hội nghị thông tin thời sự cho đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên ở cơ sở và bí thư các chi bộ, đảng bộ trực thuộc cấp ủy huyện.
Trung tâm Bồi dưỡng chính trị phối hợp Ban Tuyên giáo cấp ủy huyện tổ chức hội nghị thông tin thời sự mỗi tháng một lần nhằm cập nhật kiến thức,
Trang 28chuyển tải thông tin định hướng của Đảng và những chủ trương cơ chế, chính sách của địa phương trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội cho đội ngũ báo
cáo viên, tuyên truyền viên cơ sở và bí thư các chi bộ, đảng bộ trực thuộc cấp ủy
huyện; giải thích, truyên truyền các vấn đề dư luận xã hội đang quan tâm; đồng thời nắm bắt thông tin phản ánh tình hình của cơ sở thông qua đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên để báo báo cấp ủy huyện hàng tháng
- Ngoài ra, Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị còn thực hiện một số nhiệm vụ cấp ủy phân công như: trong trường hợp cấp ủy liên kết với một số Trường Đại
học, cao đẳng đào tạo nguồn nhân lực cho địa phương giao cho Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị có nhiệm vụ phối hợp cùng các trường tham gia quản lý học viên; đồng thời Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị tham gia với các đoàn công tác
đi cơ sở, tham gia các ban chỉ đạo khi cấp ủy huyện yêu cầu.
1.2 MỤC TIÊU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG THỨC ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ CỦA CÁC TRUNG TÂM BỒI DƯỠNG CHÍNH TRỊ CẤP HUYỆN
Huấn luyện cán bộ là khái niệm mang tính lịch sử được Chủ tịch Hồ Chí Minh rất quan tâm Người nói “Cán bộ là gốc của mọi công việc Vì vậy, huấn luyện cán bộ là việc gốc của Đảng” [33, tr.269]; “Học để làm việc, làm người, làm cán bộ, học để phụng sự đoàn thể, giai cấp và nhân dân, tổ quốc và nhân loại” [33, tr.684] Trong công cuộc đổi mới và hội nhập quốc tế ngày càng sâu, rộng hiện nay, đào tạo và bồi dưỡng lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên là một hoạt động giữ vai trò quan trọng trong chiến lược phát triển nguồn nhân lực của quốc gia Trong lĩnh vực xây dựng Đảng, để đáp ứng nhiệm vụ xây dựng tổ chức Đảng ngày càng trong sạch, vững mạnh, yêu cầu đặt ra cho công tác đào tạo và bồi dưỡng lý luận chính trị là phải đem lại kết quả, hiệu quả thiết thực đối với tổ chức cũng như cá nhân cán bộ, đảng viên được đào tạo, bồi dưỡng.
Đào tạo là các hoạt động học tập cung cấp những kiến thức, kỹ năng nhằm giúp cán bộ, đảng viên có thể thực hiện hiệu quả hơn chức năng, nhiệm vụ của mình Đó là quá trình truyền thụ khối kiến thức mới một cách có hệ thống để người cán bộ, đảng viên thông qua đó trở thành người có văn bằng mới hoặc có trình độ cao hơn trình độ trước đó Đó chính là quá trình học tập làm cho người
Trang 29lao động nắm vững hơn về công việc của mình, là những hoạt động học tập để nâng cao trình độ, kỹ năng của người lao động để thực hiện nhiệm vụ có hiệu quả hơn Có thể thấy đào tạo là hoạt động làm cho cán bộ, đảng viên trở thành người có năng lực theo những tiêu chuẩn nhất định gắn với chức năng, nhiệm vụ được giao Quá trình đào tạo được tiến hành trong khoảng thời gian dài và được hiểu là quá trình chuẩn bị cho nguồn nhân lực phát triển trong tương lai
Bồi dưỡng là hoạt động trang bị, cập nhật, nâng cao kiến thức, kỹ năng làm việc trong quá trình thực thi nhiệm vụ Quá trình bồi dưỡng được thực hiện trong thời gian ngắn, mục tiêu là đáp ứng ngay nhu cầu cần cập nhật, nâng cao kiến thức cho người học Khối lượng kiến thức được quy định tại các chương trình bồi dưỡng phù hợp với từng đối tượng cán bộ, đảng viên Kết quả của các khóa bồi dưỡng là người học thu nhận được những kiến thức cần thiết cho nhiệm
vụ đang đảm nhận, được nhận chứng chỉ ghi nhận kết quả bồi dưỡng.
Như vậy, đào tạo và bồi dưỡng là cầu nối để thực hiện quá trình truyền thụ kiến thức một cách có kế hoạch Thông qua đào tạo và bồi dưỡng cán bộ, đảng viên tiếp nhận được kiến thức để thực hiện nhiệm vụ có hiệu quả hơn.
1.2.1 Mục tiêu đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị
Mục tiêu đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị là kết quả cần đạt được của chương trình đào tạo, bồi dưỡng Mục tiêu của đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị là giáo dục thế giới quan, nhân sinh quan, đạo đức cách mạng và trang bị kiến thức, phương pháp làm việc cho cán bộ, đảng viên; góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên có lập trường chính trị vững vàng, thái độ chính trị đúng đắn, phẩm chất đạo đức tốt và năng lực, phong cách làm việc hiệu quả, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
1.2.2 Nội dung đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị
- Đào tạo, bồi dưỡng các kiến thức lý luận cơ bản về những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam, không chỉ trang bị cho cán bộ, đảng viên về mặt kiến thức
mà còn góp phần hình thành thế giới quan và phương pháp luận khoa học, định hướng nhận thức, hành động và hoàn thiện nhân cách; giúp cán bộ đảng viên có năng lực định hướng, giải quyết tốt các vấn đề trong hoạt động thực tiễn Thông qua đó, cán bộ đảng viên có cơ sở khoa học để có niềm tin đúng đắn vào sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội, vào con đường mà Đảng và Nhân dân ta đã
Trang 30lựa chọn, có niềm tin, hoài bão và ý chí vươn lên, phát huy năng lực, trí tuệ thực hiện lý tưởng cao đẹp Đặc biệt, trong thời đại ngày nay - thời đại hội nhập và phát triển, việc định hướng đúng đắn trong nhận thực sẽ dẫn đến định hướng đúng đắn trong hành động Điều đó có ý nghĩa hết sức quan trọng đối với mỗi cán bộ, đảng viên.
- Giáo dục các chuẩn mực đạo đức cách mạng và các nguyên tắc rèn luyện các chuẩn mực đó Trong hai tiêu chuẩn cơ bản “đức” và “tài” của người cán bộ, đảng viên thì ‘đức” được xem là gốc Do vậy, giáo dục đạo đức phải được xem
là một trong những nội dung cơ bản, là nhiệm vụ thường xuyên trong công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, đảng viên nhằm trang bị đầy đủ kiến thức cơ bản giúp cán bộ, đảng viên phân biệt rõ đúng sai, những việc cần làm và những việc cần tránh Thông qua giáo dục đạo đức giúp cán bộ, đảng viên nhận thức, rèn luyện
và hoàn thiện nhân cách của mình trong quá trình hoạt động thực tiễn.
- Giáo dục đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước Đây là những nội dung không chỉ mang tính chất định tính trong trong nhận thức lý luận cho đội ngũ cán bộ, đảng viên mà còn định hướng, hướng dẫn cho cán bộ, đảng viên hành động; cũng chính là biểu hiện của nội dung gắn liền
lý luận với thực tiễn Bởi đường lối, chủ trương của Đảng và chính sách pháp luật của Nhà nước là sự quán triệt, vận dụng chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ chí Minh vào điều kiện cụ thể của Việt Nam.
1.2.3 Phương thức đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị
Phương thức đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị là các hình thức đào tạo, bồi dưỡng Hình thức đào tạo, bồi dưỡng là cách thức tổ chức một khóa học Các lớp đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị tại Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị cấp huyện thường được tổ chức dưới các hình thức sau:
- Đào tạo, bồi dưỡng theo hình thức tập trung;
- Đào tạo, bồi dưỡng theo hình thức vừa làm vừa học;
- Đào tạo, bồi dưỡng dài hạn;
- Đào tạo, bồi dưỡng ngắn hạn.
Mỗi hình thức đào tạo, bồi dưỡng trên đều có những ưu, nhược điểm nhất định Việc lựa chọn hình thức tổ chức lớp đào tạo, bồi dưỡng không phụ thuộc vào ý muốn chủ quan của người tổ chức lớp học mà phải xem xét đến các yếu tố
Trang 31liên quan đến khóa học như: đối tượng học viên, nội dung chương trình, thời gian, kinh phí tổ chức khóa học…
- Tự đào tạo, bồi dưỡng để nâng cao trình độ lý luận chính trị và nghiệp
vụ chuyên môn Tự đào tạo, bồi dưỡng có vai trò rất quan trọng trong quá trình công tác của mỗi cán bộ, đảng viên; đó là quá trình cán bộ, đảng viên tự nghiên cứu, tìm tòi, học hỏi, rút kinh nghiệm qua thực tế công việc để nhận thức, nâng cao trình độ lý luận chính trị và năng lực tổ chức thực hiện nhiệm vụ của mình
1.3 NHỮNG YẾU TỐ ĐẢM BẢO CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ CỦA CÁC TRUNG TÂM BỒI DƯỠNG CHÍNH TRỊ CẤP HUYỆN
1.3.1 Quan điểm, chủ trương, chính sách đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị
Từ những năm 20 của thế kỷ trước, trong nỗ lực truyền bá Chủ nghĩa Mác-Lênin về Việt Nam, tại Quảng Châu (Trung Quốc), lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đã mở các lớp học đào tạo về lý luận cách mạng và cách thức hoạt động cách mạng cho những thanh niên Việt Nam yêu nước Từ những cán bộ cách mạng đầu tiên do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đào tạo và cử về nước, đội ngũ cán bộ của Đảng đã được nhân rộng, lớn mạnh và trưởng thành trong tranh đấu, đủ khả năng đảm đương chức trách do Đảng và nhân dân giao phó
Thực hiện di huấn của Chủ tịch Hồ Chí Minh về chiến lược trồng người
và coi cán bộ là cái gốc của công việc, Đảng luôn coi trọng công tác đào tạo và bồi dưỡng cán bộ, đặc biệt là đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị Đảng đã ban hành nhiều Quy định, Chỉ thị, Nghị quyết về công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị như: Nghị quyết Hội nghị Trung ương 3 (khóa VIII) về “Chiến lược công tác cán bộ trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước”, Quy định 54-QĐ/TW ngày 12/5/1999 của Bộ Chính trị về chế độ học tập
lý luận chính trị trong Đảng; Kết luận số 69-KL/TW ngày 14/4/2010 của Ban Bí thư về tiếp tục thực hiện quy định 54-QĐ/TW ngày 12/5/1999 của Bộ Chính trị (khóa VIII) về chế độ học tập lý luận chính trị trong Đảng; Quy định số 164-QĐ/
TW ngày 01/02/2013 của Bộ Chính trị về chế độ bồi dưỡng, cập nhật kiến thức đối với cán bộ, lãnh đạo quản lý các cấp; Kết luận 57-KL/TW ngày 8/3/2013 của Ban Bí thư về tiếp tục đẩy mạnh công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho cán bộ lãnh đạo quản lý các cấp; Nghị quyết số 32-NQ/TW ngày 26/5/2014
Trang 32của Bộ Chính trị về tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho cán bộ lãnh đạo, quản lý.
Từ những quan điểm, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm, đường lối, chủ trương của Đảng, Chính phủ và các bộ ngành, địa phương đã cụ thể hóa thành các chính sách đào tạo, bồi dưỡng nói chung, trong đó có đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị Đó là Quyết định số 874/QĐ-TTg ngày 20/11/1996 về công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ và công chức nhà nước; Quyết định phê duyệt kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức trong từng giai đoạn 2001-2005, 2006-2010, 2011-2015, 2016-2025.
Các quan điểm, chủ trương, chính sách đào tạo, bồi dưỡng trong thời gian vừa qua đã thể hiện tính đúng đắn, hợp lý và đã có những tác động tích cực đối với công tác đào tạo, bồi dưỡng nói chúng và đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên nói riêng Quá trình triển khai thực hiện công tác đào tạo, bồi dưỡng đã quán triệt nghiêm túc các quyết định, chỉ thị của Bộ Chính trị, Ban
Bí thư về đẩy mạnh công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ trong thời kỳ mới; hình thành hành lang pháp lý, sự đổi mới trong tư duy hệ thống về quản lý và tổ chức đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Đã hình thành một hệ thống các trường đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức tương đối hoàn chỉnh gồm: Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh; các học viện, trường, trung tâm đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức bộ, ngành; 63 trường chính trị cấp tỉnh và mỗi huyện, quận, thị xã thuộc tỉnh có 01 trung tâm bồi dưỡng chính trị, hầu hết được đầu tư xây dựng và nâng cấp cơ sở vật chất, trang thiết bị giảng dạy và học tập Đây là yếu tố quan trọng, tạo nền móng và định hướng cho công tác xây dựng kế hoạch, triển khai công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên.
1.3.2 Nguồn lực cho công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị
Nguồn lực dành công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị bao gồm: chế độ đối với cán bộ, đảng viên được đào tạo, bồi dưỡng; ngân sách dành cho đào tạo, bồi dưỡng, cơ sở vật chất phục vụ giảng dạy và học tập.
- Chế độ đào tạo, bồi dưỡng là các nguyên tắc, các quy định bằng văn bản nhằm điều chỉnh hoạt động đào tạo, bồi dưỡng Đây là nhân tố quan trọng tác động trực tiếp đến công tác đào tạo, bồi dưỡng Các chế độ ưu tiên, động viên, khuyến khích sẽ thúc đẩy các hoạt động đào tạo, bồi dưỡng, do đó cũng thức đẩy
Trang 33cán bộ, đảng viên tích cực tham gia học tập để nâng cao trình độ lý luận chính trị, nâng cao năng lực công tác
- Nguồn ngân sách dành cho đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị là nguồn ngân sách Nhà nước Bộ Tài Chính đã ban hành nhiều thông tư hướng dẫn quản
lý, sử dụng kinh phí đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức Nhà nước như: Thông
tư số 70/1998/TT-BTC ngày 21/5/1998 hướng dẫn về kinh phí hoạt động của Trung tâm bồi dưỡng Chính trị cấp huyện; thông tư số 105/1998/TT-BTC ngày 23/7/1998 hướng dẫn thực hiện chế độ báo cáo viên của Đảng; thông tư
số 105/2001/TT-BTC ngày 27/12/2001, thông tư 79/2005/TT-BTC ngày 15/9/2005, thông tư 51/2008/TT-BTC ngày 16/6/2008 hướng dẫn quản lý và sử dụng kinh phí đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức Nhà nước Từ năm 2010, việc lập dự toán, quản lý và sử dụng kinh phí từ ngân sách nhà nước dành cho công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức được thực hiện theo thông tư 139/2010/TT- BTC ngày 21/9/2010 của Bộ Tài Chính.
- Cơ sở vật chất là yếu tố cần thiết có tác động thúc đẩy hoặc hạn chế chất lượng đào tạo, bồi dưỡng Cơ sở vật chất tốt là điều kiện thuận lợi cho công tác đào tạo, bồi dưỡng; ngược lại, nếu cơ sở vật chất không tốt hoặc không đầy đủ thì gây ảnh hưởng rất lớn đối với hoạt động đào tạo, bồi dưỡng, thậm chí không thể thực hiện được hoạt động đào tạo, bồi dưỡng.
Bên cạnh đó, trong quá trình đào tạo, bồi dưỡng, giảng viên là một trong những yếu tố rất quan trọng ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo, bồi dưỡng V.I Lênin cho rằng trong bất kỳ một trường học nào, điều quan trọng nhất là phương hướng chính trị và tư tưởng của các bài giảng Điều gì quyết định phương hướng đó? Có lẽ, trước hết là người giảng viên, nghĩa là trong hoạt động đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị, vai trò giảng viên rất quan trọng, chính vì họ là người truyền tải những nội dung thông tin có định hướng, quan điểm, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, kiến thức và kỹ năng trong bài giảng đến với người học; định hướng suy nghĩ, cổ vũ, động viên, thôi thúc học viên vận dụng những kiến thức đó vào hoạt động thực tiễn của bản thân và cơ quan, tổ chức, đơn vị mình Vì vậy, nếu giảng viên có kiến thức vững vàng, tư liệu thông
Trang 34tin phong phú, cách trình bày hấp dẫn, chắc chắn bài giảng sẽ sinh động, gây được hứng thú với người học
Ngoài ra, giáo trình, tài liệu phục vụ công tác đào tạo, bồi dưỡng cũng có ảnh hưởng rất lớn tới kết quả đào tạo, bồi dưỡng Đặc trưng lớn nhất của tài liệu đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên là tính không ổn định, đòi hỏi phải luôn được cập nhật thường xuyên Điều đó gây khó khăn cho hoạt động đào tạo, bồi dưỡng vì tài liệu phải luôn được đổi mới, biên soạn lại, làm tăng chi phí đào tạo, bồi dưỡng.
1.3.3 Các yêu cầu của ngành, của địa phương về đào tạo, bồi dưỡng
lý luận chính trị
Hoạt động đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cũng chịu ảnh hưởng bởi những yêu cầu của ngành, của đại phương Mỗi ngành, mỗi địa phương có những yêu cầu khác nhau đối với công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị Ở những ngành, địa phương có trình độ lý luận chính trị của cán bộ, đảng viên chưa đạt chuẩn theo quy định thì yêu cầu đào tạo, bồi dưỡng cao Ở những ngành, địa phương mà cán bộ, đảng viên có trình độ lý luận chính trị đã đạt chuẩn thì yêu cầu đào tạo, bồi dưỡng thấp hơn, chủ yếu là đào tạo, bồi dưỡng mang tính nâng cao và chuyên sâu Vì vậy, yêu cầu của các ngành, các địa phương cũng là yếu tố tác động tới công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị.
1.3.4 Nhận thức của cán bộ, đảng viên đối với công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị
Nhận thức của đội ngũ cán bộ, đảng viên là yếu tố cơ bản và quyết định đối với kết quả công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị, bởi vì đó là yếu tố chủ quan, yếu tố nội tại bên trong của mỗi người Nhận thức đúng là tiền đề, là kim chỉ nam cho những hành động, việc làm đúng đắn, khoa học và ngược lại
Để hoàn thành tốt nhiệm vụ đòi hỏi mỗi cán bộ, đảng viên phải có đủ trình
độ và năng lực Mặt khác, yêu cầu công việc ngày càng cao và luôn đòi hỏi phải được hoàn thành ở mức độ tốt hơn, do đó mỗi cán bộ, đảng viên phải không ngừng học tập để có trình độ và năng lực mới, đủ khả năng thích ứng với yêu cầu nhiệm vụ mới.
Trang 35Nếu mỗi cán bộ, đảng viên nhận thức được vai trò, tầm quan trọng của việc đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị nhằm nâng cao trình độ, kiến thức, kỹ năng, phương pháp làm việc, bổ sung cập nhật kịp thời những kiến thức mới cho bản thân thì họ sẽ có ý thức trong việc tự rèn luyện, học hỏi, trau dồi kiến thức, tham gia các khóa đào tạo, bồi dưỡng một cách tích cực và có hiệu quả Ngược lại, nếu cán bộ, đảng viên cho rằng việc tham gia các khóa đào tạo, bồi dưỡng là
để đối phó nhằm chuẩn hóa bằng cấp để được bổ nhiệm, được nâng ngạch lương hoặc để “đánh bóng” tên tuổi của mình chứ chưa thực sự có mục đích học để nâng cao trình độ, nâng cao kiến thức phục vụ cho công việc thì họ sẽ có thái độ thờ ơ khi tham gia các khóa đào tạo, bồi dưỡng; làm lãng phí thời gian, kinh phí, mục tiêu và kết quả của công tác đào tạo, bồi dưỡng không đạt được.
1.4 CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ CỦA CÁC TRUNG TÂM BỒI DƯỠNG CHÍNH TRỊ CẤP HUYỆN
1.4.1 Quan niệm về chất lượng và nâng cao chất lượng công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị của các Trung tâm Bồi dưỡng chính trị
1.4.1.1 Chất lượng công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị của các Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị cấp huyện.
Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị cấp huyện là một trong những công cụ tiến hành công tác tư tưởng của cấp ủy huyện Theo quy định của Trung ương, Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị là đơn vị sự nghiệp, tổ chức rất nhiều hoạt động để thực hiện chức năng, nhiệm vụ được giao theo quyết định của Ban Bí thư Trung ương nhằm nâng cáo chất lượng công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị, có thể khái quát ở một số nhóm hoạt động chủ yếu sau:
Một là, hoạt động tổ chức đào tạo, bồi dưỡng nâng cao nhận thức lý luận
chính trị và chuyên môn, nghiệp vụ cho cán bộ, đảng viên cấp cơ sở
Đối với nhóm hoạt động thứ nhất này, các Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị cấp huyện phải tiến hành các hoạt động dạy và học; hoạt động quản lý nội dung, chương trình đào tạo, bồi dưỡng; quản lý chất lượng dạy và học của giảng viên
và học viên; cấp giấy chứng nhận; quản lý và bồi dưỡng cho đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên cơ sở.
Trang 36Hai là, tiến hành các hoạt động xây dựng tổ chức, bộ máy, thiết lập quan
hệ hợp tác với các cơ quan có liên quan trong công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị
Với nhóm hoạt động này, Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị phải làm khá nhiều việc như: xây dựng tổ chức đảng, chính quyền và đoàn thể đảm bảo thực hiện tốt nhiệm vụ được giao; cử cán bộ, giảng viên, báo cáo viên đi đào tạo, bồi dưỡng sát với nhiệm vụ thực tiễn ở địa phương; chủ động thiết lập quan hệ chặt chẽ giữa Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị với các ban xây dựng Đảng của cấp ủy huyện, các phòng chuyên môn của Ủy ban nhân dân, Mặt trận tổ quốc và các tổ chức đoàn thể chính trị - xã hội cấp huyện, với cấp uỷ đảng, chính quyền cơ sở, với Trường Chính trị và Ban Tuyên giáo Tỉnh uỷ.
Ba là, xây dựng cơ sở vật chất, kinh phí phục vụ nhiệm vụ đào tạo, bồi
dưỡng lý luận chính trị của Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị Tranh thủ sự quan tâm đầu tư của cấp ủy và chính quyền về kinh phí thực hiện nhiệm vụ đào tạo, bồi dưỡng hàng năm và kinh phí xây dựng cơ sở vật chất, tăng cường trang thiết
bị phục vụ công tác đào tạo, bồi dưỡng theo hướng đổi mới nội dung chương trình, từng bước thực hiện phương pháp giảng dạy tích cực trong đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị và chuyên môn nghiệp vụ.
1.4.1.2 Quan niệm về chất lượng công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị của các Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị cấp huyện.
Khi nói đến chất lượng công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị của
Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị cấp, cần xem xét trên các phương diện sau:
Thứ nhất, tính đúng đắn trong các quyết định lãnh đạo, chỉ đạo của cấp uỷ
đảng cấp huyện Bởi các Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị cấp huyện là đối tượng lãnh đạo, là công cụ thực hiện công tác tư tưởng của cấp uỷ đảng cấp huyện
Thứ hai, là quy mô, trình độ, hiệu quả trong công tác đào tạo, bồi dưỡng
lý luận chính trị của Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị bao gồm: công tác đào tạo,
bồi dưỡng lý luận chính trị; công tác xây dựng tổ chức, bộ máy, xây dựng chất lượng đội ngũ giảng viên giảng dạy lý luận chính trị; công tác bảo đảm cơ sở vật chất và hoạt động xây dựng mối quan hệ hợp tác thực hiện công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị.
Trang 37Thứ ba, là đội ngũ cán bộ, đảng viên sau khi được đào tạo, bồi dưỡng lý
luận chính trị đã đáp ứng mức độ nào đối với các yêu cầu của đời sống chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội ở cơ sở.
1.4.2 Tiêu chí đánh giá chất lượng công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị của các Trung tâm Bồi dưỡng chính trị cấp huyện
Từ quan niệm về chất lượng hoạt động của Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị cấp huyện và căn cứ Quyết định 185-QĐ/TW ngày 03/9/2008 của Ban Bí thư Trung ương về chức năng nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh; căn cứ tình hình thực tế hoạt động của các Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị cho thấy, chất lượng hoạt động của các Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị có nhiều tiêu chí đánh giá chất lượng hoạt động, trong đó có các tiêu chí cơ bản sau:
Một là, năng lực thực hiện công tác đào tạo, bồi dưỡng của Trung tâm Bồi
dưỡng Chính trị.
- Phẩm chất và năng lực của đội ngũ giảng viên chuyên trách và giảng viên kiêm chức Chất lượng của các cơ sở đào tạo, bồi dưỡng nói chung, của các Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị nói riêng trước hết phụ thuộc vào phẩm chất và năng lực của đội ngũ giảng viên chuyên trách và giảng viên kiêm chức Chính họ
là những người truyền đạt nội dung của chương trình đến với người học, biến kiến thức thành niềm tin, thành năng lực và kỹ năng hoạt động của người học Bởi vậy, để đánh giá các Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị phải xem xét từ đội ngũ giảng viên, báo cáo viên hoạt động trong các Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị đó
- Nội dung chương trình đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị đúng hướng dẫn của Ban Tuyên giáo Trung ương, đảm bảo đúng đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước Chương trình đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị phải đảm bảo tính toàn diện, tính hệ thống và tính khoa học.
Nội dung chương trình đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị được đánh giá trên một số mặt cơ bản sau:
+ Nội dung đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị phù hợp với mục tiêu lý tưởng của Đảng, phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ của cách mạng trong từng giai đoạn cách mạng
Trang 38+ Hướng dẫn thực hiện chương trình đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị phải chi tiết, thể hiện rõ khối lượng kiến thức giảng viên cần truyền đạt; lượng kiến thức học viên cần nhận thức để vận dụng vào thực tiễn công tác; số tiết học
lý thuyết; số tiết thảo luận; số tiết đi thực tế, nghe báo cáo điển hình hoặc báo cáo chuyên đề; thời gian tự nghiên cứu; bài kiểm tra đánh giá chất lượng.
+ Số lượng, chất lượng các tài liệu phục vụ cho công tác giảng dạy và học tập, tài liệu tham khảo cho học viên và giảng viên.
- Sử dụng có hiệu quả các phương pháp đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị Cùng với nội dung chương trình đào tạo, bồi dưỡng, việc lựa chọn các phương pháp đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị phù hợp có ý nghĩa quyết định đến quá trình truyền đạt và tiếp thu nội dung chương trình đào tạo, bồi dưỡng.
Sự kết hợp linh hoạt, các hình thức, phương pháp phù hợp với từng nội dung chương trình sẽ đảm bảo khả năng truyền tải nhanh nhất, hiệu quả nhất nội dung chương trình đào tạo, bồi dưỡng đặt ra, góp phần chuyển biến nhận thức, tình cảm và hành vi của đối tượng được đào tạo, bồi dưỡng
Việc đánh giá hình thức, phương pháp đào tạo, bồi dưỡng được xem xét ở góc độ: trong quá trình giảng dạy phải luôn chú ý đổi mới phương pháp giảng dạy cho phù hợp với từng đối tượng, được học viên, đánh giá là phù hợp Muốn đạt được kết quả đó, giảng viên phải áp dụng các phương pháp giảng dạy tích cực, biết sử dụng các phương tiện hiện đại vào quá trình giảng dạy lý luận chính trị Tuy nhiên, việc sử dụng hình thức, phương pháp giảng dạy nào cũng đòi hỏi học viên phải có tư duy độc lập, tích cực nghiên cứu tài liệu, tự giác trong học tập và rèn luyện, biết vận dụng lý luận vào thực tiễn mới đạt được hiệu quả tốt
- Chất lượng quản lý trong công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị Công tác quản lý đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cũng là một trong yếu tố đánh giá chất lượng toàn diện các Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị, công tác này được thể hiện cụ thể ở một số nội dung như: quy trình mở lớp, việc xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng, công tác quản lý về ý thức tổ chức chấp hành nội quy học tập của học viên, chất lượng giảng bài của giảng viên, quản lý các loại hồ sơ lưu trữ theo quy định của cấp trên Quản lý nội dung chương trình, nội dung bài giảng phải đúng chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách, pháp
Trang 39luật của Nhà nước Thời gian học tập, thời gian thảo luận, viết bài thu hoạch đúng hướng dẫn thực hiện chương trình của Ban Tuyên giáo Trung ương
Hai là, khả năng đáp ứng cơ sở vật chất phục vụ công tác đào tạo, bồi
dưỡng lý luận chính trị của Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị.
Cơ sở vật chất phục vụ công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị của Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị bao gồm: diện tích khuôn viên, số lớp học, thư viện, phòng làm việc của cán bộ giảng viên, khu ký túc xá, khu vui chơi thể thao, nhà ăn, cảnh quan đơn vị… Bên cạnh đó, kinh phí phục vụ cho toàn bộ hoạt động của Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị, chế độ chính sách đối với giảng viên, học viên, là điều kiện không kém phần quan trọng để các Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị nâng cao chất lượng hoạt động.
Ba là, xây dựng tổ chức, bộ máy của Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị
tương ứng với nhiệm vụ, chức năng được giao.
Từng cán bộ, đảng viên Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị phải tiến hành xây dựng tổ chức đảng trong sạch vững mạnh, xây dựng chính quyền, đoàn thể vững mạnh, tiêu biểu; cán bộ, đảng viên viên gương mẫu thực hiện chủ trương, đường lối, rèn luyện đạo đức, lối sống, kiến thức toàn diện, phương pháp giảng dạy đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ được giao
Trên cơ sở số lượng biên chế được giao, Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị củng cố tổ chức bộ máy hoạt động có hiệu quả, đủ khả năng thực hiện nhiệm vụ, xây dựng quy chế hoạt động, phân công nhiệm vụ cụ thể Tham mưu cho Ban Thường vụ cấp ủy huyện lựa chọn giảng viên kiêm chức đủ số lượng, có cơ cấu hợp lý, đảm bảo tiêu chuẩn và chất lượng Tập trung nâng cao trình độ của giảng viên đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ
Bốn là, mức độ đáp ứng yêu cầu thực tiễn của cán bộ, đảng viên sau khi
được đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị
Sự chuyển biến về phẩm chất chính trị, đạo đức lối sống của cán bộ đảng viên và năng lực tổ chức thực hiện nhiệm vụ sau đào tạo, bồi dưỡng là tiêu chuẩn
cơ bản đánh giá hiệu quả của công tác đào tạo, bồi dưỡng Phẩm chất chính trị,
tư tưởng, đạo đức là yếu tố hết sức cơ bản cấu thành nên nhân cách của con người Những phẩm chất đó bao gồm: hình thành thế giới quan khoa học, niềm tin cộng sản chủ nghĩa, hiểu biết sâu sắc về chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách pháp luật của Nhà nước đồng thời luôn có ý thức vận dụng những chủ
Trang 40trương, chính sách đó vào thực tiễn; có bản lĩnh chính trị vững vàng, kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội; có lối sống trong sáng lành mạnh, giản dị, thực hành tiết kiệm, chống chủ nghĩa cá nhân; có ý thức công dân, tinh thần yêu chủ nghĩa xã hội, sẵn sàng bảo vệ thành quả của cách mạng; đấu tranh với những tư tưởng sai trái để bảo vệ sự trong sáng của chủ nghĩa Mác Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ Đảng, bảo vệ đường lối chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước.
Việc đánh giá mức độ đáp ứng yêu cầu thực tiễn của cán bộ, đảng viên sau khi được đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị hiện nay cơ bản vẫn dựa vào thành tích học tập của học viên Tuy nhiên, để đánh giá một cách toàn diện, chính xác cần phải xuất phát từ các yếu tố tổng hợp như sau:
+ Sự chuyển hóa kiến thức thành lý tưởng, niềm tin vào chủ nghĩa xã hội
Lý tưởng, niềm tin được thể hiện ở sự nhận thức đúng đắn quy luật phát triển khách quan của xã hội mà chủ nghĩa Mác - Lênin đã vạch ra, là con đường
đi lên chủ nghĩa xã hội và cuối cùng là chủ nghĩa cộng sản của nhân loại Học viên càng nắm vững và hiểu biết sâu sắc chủ nghĩa Mác - Lênin thì trong hoạt động thực tiễn càng biết tuân theo quy luật khách quan để hoạt động có hiệu quả hơn Tích cực tham gia vào các hoạt động chính trị - xã hội, quyết tâm phấn đấu đạt mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, phấn đấu vì lợi ích của nhân dân lao động Trong cuộc sống và thực tiễn công tác, họ luôn tự giác phấn đấu rèn luyện nâng cao trình độ văn hóa, chuyên môn nghiệp vụ, có thái độ lao động tích cực với năng suất chất lượng cao Có tinh thần sẵn sàng nhận nhiệm vụ khi được tổ chức phân công, không sợ khó khăn gian khổ, dám làm dám chịu trách nhiệm
+ Năng lực vận dụng đúng đắn, sáng tạo chủ nghĩa Mác- Lênin, tư tưởng
Hồ Chí Minh và chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước vào thực tiễn hoạt động của địa phương, đơn vị.
Việc đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị phải góp phần hình thành năng lực vận dụng đúng đắn, sáng tạo chủ nghĩa Mác- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước Chủ tịch
Hồ Chí Minh thường căn dặn: “Học chủ nghĩa Mác - Lênin là học cái tinh thần
xử lý mọi việc”, là nắm vững lập trường, quan điểm để áp dụng vào cách mạng Việt Nam, chứ không phải học thuộc từng câu từng chữ “Học để làm việc, làm