Quản lý nhà nước về đảm bảo trật tự an toàn giao thông (luật hành chính)

KHOA LUẬTTiểu luận môn: LUẬT HÀNH CHÍNH Đề tài: Quản lý nhà nước về đảm bảo trật tự an toàn giao thông Giảng viên hướng dẫn: Sinh viên thực hiện: Mã sinh viên: Lớp: Hà Nội, Tháng 02/2

KHOA LUẬT

Tiểu luận môn:

LUẬT HÀNH CHÍNH

Đề tài: Quản lý nhà nước về đảm bảo trật tự an toàn giao thông

Giảng viên hướng dẫn:

Sinh viên thực hiện:

Mã sinh viên:

Lớp:

Hà Nội, Tháng 02/2022

Mục lục

MỞ ĐẦU 3

NỘI DUNG 4

I Cơ sở lý luận 4

1.1 Quản lí nhà nước 4

1.1.1 Khái niệm quản lí nhà nước 4

1.1.2 Đặc điểm của quản lí nhà nước 4

1.2 Quản lí hành chính nhà nước 4

1.2.1 Khái niệm 4

1.2.2 Đặc điểm của quản lí hành chính nhà nước 4

1.2 Quản lí nhà nước về trật tự an toàn giao thông đường bộ 5

1.2.1 Một số khái niệm có liên quan 5

1.2.2 Chủ thể quản lý nhà nước về trật tự, an toàn giao thông đường bộ 6

1.2.3 Cơ sở pháp lý trong quản lý nhà nước về trật tự an toàn giao thông đường bộ (Phụ lục) 7

II Cơ sở thực tiễn 8

2.1 Thực trạng vấn đề an toàn giao thông tại Việt Nam 8

2.2 Các nguyên nhân dẫn đến tình trạng tai nạn giao thông gia tăng 9

2.2.1 Nguyên nhân khách quan 9

2.2.2 Nguyên nhân chủ quan 10

2.3 Giải pháp giảm thiểu tai nạn giao thông đường bộ 11

2.3.1 Đối với các cơ quan quản lý nhà nước về trật tự an toàn giao thông đường bộ 11

2.3.2 Đối với cá nhân tham gia giao thông 12

KẾT LUẬN 13

MỞ ĐẦU

Đất nước ta đang phát triển khá nhanh nhờ sự khởi sắc của nền kinh tế và đời sống

xã hội, nhưng lĩnh vực giao thông thì dường như không đáp ứng kịp yêu cầu của thời đại Tình trạng an toàn giao thông hiện nay đã đến mức báo động đỏ và được xếp vào “thứ hạng cao” trong khu vực Đông Nam Á

Giao thông đường bộ ở Việt Nam được coi là lĩnh vực tồi tệ nhất bởi những tai nạn giao thông khủng khiếp thường xuyên xảy ra Mỗi ngày, trung bình có khoảng 35 người chết, mỗi năm hơn chục ngàn người chết vì tai nạn giao thông Có thể nói, những vấn nạn trong lĩnh vực giao thông đường bộ như một loại bệnh dịch nan y, hiểm nghèo, kéo dài, âm

ỉ từng ngày, để lại những hậu quả khó lường trước Tuy đã có những biện pháp, cách khắc phục tối ưu nhất được đề xuất và thực hiện nhưng những con số, những tai nạn kinh hoàng vẫn tăng lên không kiểm soát được

Để tìm hiểu sâu hơn về vấn đề này, em xin phép chọn đề tài “Quản lý nhà nước về đảm bảo trật tự an toàn giao thông” Do vốn kiến thức còn ít và tầm hiểu biết còn hạn

hẹp, em rất mong nhận được sự chỉ dẫn và góp ý từ thầy cô tổ bộ môn Em xin chân thành cảm ơn !

NỘI DUNG

I Cơ sở lý luận

1.1 Quản lí nhà nước

1.1.1 Khái niệm quản lí nhà nước

Quản lí là sự tác động có mục đích của các chủ thể quản lí đối với các đối tượng quản lí nhằm làm cho đối tượng quản lí hành động theo ý chí và ý muốn của chủ thể quản lí

Quản lí nhà nước là hoạt động của bộ máy nhà nước trên các lĩnh vực lập pháp, hành pháp, tư pháp nhằm thực hiện các chức năng đối nội, đối ngoại của nhà nước

1.1.2 Đặc điểm của quản lí nhà nước

Quản lí nhà nước có những đặc trưng riêng sau đây:

+ Quản lí nhà nước chỉ xuất hiện khi nhà nước xuất hiện Nhà nước trở thành người đại diện xã hội là chủ thể chủ yếu quản lý xã hội quản lý một cách toàn diện cả về dân cư lãnh thổ và các lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội

+ Quản lý nhà nước được phân biệt với quản lý tư ở mục tiêu quản lý là những lợi ích công cộng được đảm bảo bằng quyền lực công mà xã hội trao cho nhà nước

+ Quản lý nhà nước là quản lý bằng pháp luật theo pháp luật pháp luật vừa là chuẩn mực của quản lý của thể hiện và đảm bảo uy quyền trong quản lý

1.2 Quản lí hành chính nhà nước

1.2.1 Khái niệm

Quản lí hành chính nhà nước là quản lí nhà nước trong lĩnh vực hành pháp

1.2.2 Đặc điểm của quản lí hành chính nhà nước

Quản lí hành chính nhà nước là một hình thức hoạt động của Nhà nước được thực hiện trước hết và chủ yếu bởi các cơ quan hành chính nhà nước, có nội dung là đảm bảo sự chấp hành pháp luật, pháp lệnh, nghị quyết của các cơ quan quyền lực nhà nước, nhằm tổ chức và chỉ đạo một cách trực tiếp và thường xuyên công cuộc xây dựng kinh tế, văn hóa –

xã hội và hành chính – chính trị

Quản lí hành chính nhà nước là hoạt động chấp hành – điều hành của nhà nước Tính chấp hành: Mục đích quản lí hành chính là đảm bảo thực hiện trên thực tế các văn bản pháp luật của các cơ quan quyền lực nhà nước Mọi hoạt động dựa trên cơ sở pháp luật

Tính điều hành: Đảm bảo các văn bản pháp luật của các cơ quan quyền lực nhà nước được thực hiện trên thực tế, các chủ thể quản lí hành chính nhà nước phải tiến hành tổ chưc

và chỉ đạo trực tiếp với đối tượng quản lí thuộc quyền

Chủ thể quản lí HCNN: tất cả các cơ quan nhà nước (chủ yếu là cơ quan hành chính nhà nước), cán bộ, công chức, viên chức có thẩm quyền, cá nhân, tổ chức được nhà nước trao quyền quản lí HCNN trong một số trường hợp cụ thể

Khách thể quản lí HCNN: Trật tự quản lí hành chính nhà nước (do pháp luật quy định)

Phương tiện quản lí HCNN: Các quy phạm hành chính

Phạm vi: Quản lí NN trong lĩnh vực hành pháp

Hoạt động quản lí hành chính nhà nước bao gồm: ban hành văn bản quy phạm pháp luật (điều hành), lập quy; áp dụng pháp luật; thanh tra kiểm tra, xử lí (xử lí kỉ luật, xử lí hành chính); tuyên truyền pháp luật

1.2 Quản lí nhà nước về trật tự an toàn giao thông đường bộ

1.2.1 Một số khái niệm có liên quan

Giao thông đường bộ được hiểu là việc đi lại từ chỗ này qua chỗ kia của người và phương tiện chuyên chở trên đường, cầu đường bộ, hầm đường bộ, bến phà qua sông, suối nối đường bộ

Quản lí nhà nước về trật tự, an toàn giao thông đường bộ là toàn bộ hoạt động có tổ chức, có định hướng, mang tính quyền lực của nhà nước Trong quá trình quản lý, điều hành và tổ chức thực hiện các quy định về trật tự, an toàn giao thông đường bộ, thiết lập, duy trì trật tự an toàn giao thông đường bộ, xây dựng văn hóa giao thông, đảm bảo giao thông đường bộ thông suốt, an toàn, nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế, xã hội, văn hóa, quốc phòng an ninh và hội nhập quốc tế

1.2.2 Chủ thể quản lý nhà nước về trật tự, an toàn giao thông đường bộ

Điều 85 của bộ Luật giao thông đường bộ năm 2008 là: Chính phủ, Bộ giao thông vận tải, Bộ công an, Bộ Quốc phòng, Bộ, cơ quan ngang bộ, Ủy ban nhân dân các cấp Ngoài ra, theo Quyết định số 57/QĐ-TTg ngày 18/11/2011 của Thủ tưởng Chính phủ về việc kiện toàn Ủy ban An toàn giao thông quốc gia và Ban An toàn giao thông cấp tỉnh thì

Ủy ban An toàn giao thông quốc gia và Ban An tòn giao thông cấp tỉnh cũng là cơ quan thực hiện chức năng QLNN về TTATGT đường bộ

1.2.3 Nguyên tắc quản lý nhà nước về trật tự, an toàn giao thông đường bộ

Thứ nhất, QLNN về TTATGT đường bộ phải đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của Đảng và sự quản lý điều hành tập trung, thống nhất của Nhà nước

Thứ hai, QLNN về TTATGT đường bộ phải gắn liền với Chiến lược quốc gia đảm bảo TTATGT đường bộ đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 và phải được thực hiện trên cơ sở mọi nguồn lực của Nhà nước, của xã hội được huy động

Thứ ba, QLNN về TTATGT đường bộ phải đảm bảo thông suốt, trật tự, an toàn, hiệu quả; góp phần phát triển kinh tế, xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh và bảo vệ môi trường

1.2.2 , Nội dung của quản lý nhà nước về trật tự an toàn giao thông đường bộ

Để giao thông đường bộ đảm bảo được an toàn thì công tác quản lý nhà nước về trật

tự an toàn giao thông đường bộ phải tốt Cho nên nhà nước đã đề ra những nội dung cụ thể

để quản lý Nhà nước dựa vào tình hình xảy ra thực tế về trật tự an toàn giao thông đường

bộ để có những công tác quản lý phù hợp giải quyết vấn đề phát sinh, đảm bảo an toàn giao thông cho người và phương tiện tham gia giao thông Trong quản lý nhà nước bao gồm những nội dung sau:

+ Xây dựng chiến lược quy hoạch, kế hoạch và chính sách đầu tư phát triển giao thông đường bộ

+ Xây dựng và chỉ đạo thực hiện chương trình quốc gia về an toàn giao thông đường

bộ và các biện pháp đảm bảo giao thông đường bộ thông suốt an toàn

+ Ban hành và tổ chức thực hiện các văn bản pháp luật về giao thông đường bộ + Tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật về giao thông đường bộ

+ Tổ chức quản lý bảo trì, bảo vệ kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ

+ Đăng ký cấp thu hồi biển số phương tiện giao thông đường bộ, cấp thu hồi giấy chứng nhận chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường của phương tiện giao thông đường bộ

+ Quản lí đào tạo, sát hạch lái xe, cấp thu hồi giấy phép lái xe

+ Tổ chức nghiên cứu, ứng dụng khoa học và công nghệ về giao thông đường bộ, đào tạo cán bộ, công nhân kỹ thuật giao thông đường bộ

+ Thanh tra, kiểm tra, giải quyết khiếu nại tố cáo, xử lí vi phạm pháp luật về giao

thông đường bộ.

+ Hợp tác quốc tế về giao thông đường bộ

1.2.3 Cơ sở pháp lý trong quản lý nhà nước về trật tự an toàn giao thông đường bộ (Phụ lục)

Tất cả các luật, nghị định, thông tư này đều được quy định rõ ràng để thiết lập trật tự quản lý nhà nước về giao thông đường bộ, về phương tiện và người sử dụng phương tiện tham gia giao thông cũng như những nguyên tắc xử lý đối với vi phạm trong vấn đề giao thông đường bộ

II Cơ sở thực tiễn

2.1 Thực trạng vấn đề an toàn giao thông tại Việt Nam

Theo tổ chức Y tế Thế giới, tai nạn giao thông đã và đang cướp đi sinh mạng của khoảng 1,3 triệu người trện toàn thế giới mỗi năm và đang là một trong những nguyên nhân hàng đâu gây tử vong Tính riêng tại Việt Nam, theo số liệu công bố bởi Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia, sau 6 tháng đầu năm 2018, cả nước xảy ra 8.999 vụ tai nạn giao thông, khiến 7.027 người bị thương và 4.023 người vĩnh viễn không trở về nhà Đây hẳn là những con số đau lòng và là một thực trạng đáng báo động về tình trạng giao thông ở nước

ta hiện nay

Nguyên nhân dẫn đến tai nạn và các vấn đề về giao thông, theo phân tích của các chuyên gia chủ yếu liên quan đến ba yếu tố cơ bản, gồm cơ sở hạ tầng, phương tiện vận tải

và yếu tố con người Trong đó, yếu tố con người là cốt lõi Điều này được minh chứng bởi một số liệu khác từ Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia Số liệu này cho thấy nguyên nhân của các vụ tai nạn giao thông chủ yếu xuất phát từ hành vi của con người (chiếm hơn 60%) Trong đó, những hành vi vi phạm phổ biến có thể kể đến như sử dụng rượu bia (4,23%), vượt xe sai quy định (5,97%), vi phạm tốc độ (8,77%), chuyển hướng không chú

ý, hay đặc biệt là điều khiển phương tiện vi phạm làn đường (26%)

Một thực tế hiện nay chính là ý thức tham gia giao thông tại Việt Nam còn rất thấp khi tư duy “mạnh ai nấy đi” đã ăn sâu vào suy nghĩ của một bộ phận người dân Tuy nhiên, bên cạnh đó việc quá tải trong công việc của những người điều khiển phương tiện giao thông cũng là một nguyên nhân dẫn đến thực trạng đáng buồn này Bởi theo một số liệu từ

Bộ Giao thông Vận tải, tính chung 6 tháng đầu năm, vận tải hành khách trên cả nước đạt 2.262,4 triệu lượt khách, tăng 9,9%, trong khi vận tải hàng hóa đạt 796,2 triệu tấn, tăng 9,3% so với cùng kỳ năm ngoái Lượng khách cũng như hàng hóa tăng liên tục, trong khi tình trạng thiếu hụt tài xế vẫn chưa được cải thiện, các hãng xe phải tăng giờ làm việc và tài xế phải gánh chịu nhiều áp lực, căng thẳng Gây ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe

và tinh thần

2.2 Các nguyên nhân dẫn đến tình trạng tai nạn giao thông gia tăng

2.2.1 Nguyên nhân khách quan

Thứ nhất, do cơ sở hạ tầng giao thông còn nhiều hạn chế Cơ sở hạ tầng còn nhiều lạc hậu một phần do kinh tế yếu kém, chưa có điều kiện để nâng cấp cơ sở hạ tầng Hạ tầng xây dựng thiếu khoa học, bố cục giao thông thành phố lại được tổ chức theo mạng xuyên tâm với nhiều trục được chính kết nối bởi nhiều nhánh ngang và hướng và trung tâm, mật

độ giao thông trên các trục chính này rất lớn và dày đặc quá tải vào giờ cao điểm Nhiều tuyến được kém chất lượng xuống cấp nghiêm trọng, mặt đườn lồi lõm, ổ gà, ổ voi nhưng chưa được khắc phục kịp thời gây tai nạn cho người đi đường, cản trở lưu thông trên nhiều tuyến đường Hệ thống giao thông đường bộ không hoàn chỉnh: mặt đường hẹp, thiếu bãi đậu xe, có quá nhiều nót giao thông chật hẹp Thêm nữa đường phố thường xuyên bị đào xới để sửa chữa, thay thế, lắp mới những công trình ngầm như hệ thống cấp nước và thoát nước, cáp ngầm của các ngành bưu điện hoặc điện lực, rồi tình trạng ngập lụt khá phổ biến vào mùa mưa

Thứ hai là sự gia tăng một cách nhanh chóng của các loại xe cơ giới Phát triển

phương tiện cá nhân tăng nhanh trong thời gian ngắn: Quá trình phát triển kinh tế mang lại cho người dân điều kiện sống ngày càng được nâng cao, chất lượng cuộc sống ngày càng được cải thiện dẫn đến nhu cầu sử dụng phương tiện chất lượng cao ngày càng lớn, nhu cầu sở hữu phương tiện cá nhân ngày càng tăng, mặc dù chính phủ đã có các cơ chế, giải pháp nhằm khống chế tăng phương tiện cá nhân, tuy nhiên chưa có các loại hình giao thông thay thế nên việc khống chế phương tiện cá nhân chưa hiệu quả Lượng phương tiện tham gia giao thông ngày một tăng nhưng diện tích di chuyển vẫn không đổi dễ dẫn đến tình trạng tai nạn giao thông

Thứ ba là việc mở các đường ngang ở các phố có dải phân cách mềm không hợp lý, chỗ quá dầy, chỗ thì quá thưa Chính những vị trí này đã gây nên ùn tắc giao thông vì thường xuyên là chỗ để người điều khiển phương tiện đổi hướng đi, rẽ trái, hoặc quay đầu

xe, đi ngược đường để sang đường được nhanh Việc này là nguyên nhân gián tiếp dẫn đến tai nạn giao thông gia tăng ngày một nhanh

Thứ tư là mức phạt tiền vi phạm Luật Giao thông vẫn còn thấp, chưa đủ sức răn đe đối với người điều khiển phương tiện khi tham gia giao thông trên đường phố Chính vì thế, người tham gia giao thông không chấp hành đúng những quy định và dễ dàng gây tai nạn

Cuối cùng là chất lượng phương tiện tham gia giao thông Thực tế cho thấy, có rất nhiều phương tiện có động cơ khi tham gia giao thông không có đầy đủ đèn chiếu sáng, đèn hiệu xin đường, đèn hiệu khi lùi, đèn phanh, gương chiếu hậu, như qui định trong Luật Giao thông đường bộ

2.2.2 Nguyên nhân chủ quan

Do người điều khiển giao thông:

+ Văn hóa tham gia giao thông quá kém

Ý thức xã hội nói chung và ý thức tham gia giao thông của người Việt rất thấp so với

xã hội văn minh Điều này đã được các phương tiện truyền thông khai thác và phê phán lâu nay Hình ảnh những ngã ba, ngã tư luôn chật cứng ô tô, xe máy chậm chạp di chuyển không hàng, không lối trong những giờ cao điểm, những khuôn mặt cáu gắt, mệt mỏi, những tiếng còi xe inh ỏi lẫn khói bụi mù mịt là chuyện xảy ra hàng ngày tại các đô thị lớn Văn hóa chen lấn, không ai chịu nhường ai chính là nguyên nhân gây ra ách tắc giao thông Bên cạnh đó, tình trạng vượt đèn đỏ, chạy ngược chiều, chạy lấn tuyến, vượt đường là một điều gì đó quá đỗi bình thường trong văn hóa giao thông xứ Việt Hầu như những người đi xe máy không có khái niệm nhường đường, kể cả cho người đi bộ

+ Uống rượu bia khi tham gia giao thông

Những người tham gia giao thông sau khi uống rượu bia là nguyên nhân gây ra TNGT nghiêm trọng nhiều nhất Thống kê cho thấy phần lớn các vụ tử vong do TNGT có nguyên nhân từ rượu bia Những ngày nghỉ, ngày lễ, tỷ lệ tử vong vì TNGT luôn cao hơn những ngày bình thường

+ Thiếu hiểu biết về luật giao thông đường bộ

Mặc dù đã được siết chặt, nhưng công tác đào tạo và cấp bằng lái xe ở Việt Nam vẫn mang nặng tính hình thức, với mục tiêu của người học là có bằng lái xe chứ không phải để hiểu biết luật giao thông đường bộ lẫn kỹ năng lái xe

2.3 Giải pháp giảm thiểu tai nạn giao thông đường bộ

2.3.1 Đối với các cơ quan quản lý nhà nước về trật tự an toàn giao thông đường bộ Thứ nhất, hoàn thiện văn bản pháp luật Ban hành văn bản pháp luật về giao thông đường bộ hoàn chỉnh, đồng bộ và bổ sung kịp thời đáp ứng tình hình phát triển giao thông đường bộ Đồng thời, bổ sung những quy định xử phạt nghiêm hơn đối với các vi phạm trong lĩnh vực an toàn giao thông đường bộ đã được quy định tại các văn bản quy phạm

Thứ hai, nâng cao trình độ hiểu biết pháp luật; chuyên môn nghiệp vụ trong quản lý