NHỮNG vấn đề đặt RA TRONG CÔNG tác QUẢN lý MẠNG xã hội ở VIỆT NAM

NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA TRONG CÔNG TÁC QUẢN LÝ MẠNG XÃ HỘI Ở VIỆT NAM Thế giới đang chứng kiến cuộc cách mạng lần thứ 4 với sự phát triển vượt bậc của công nghệ xuyên ngành thế hệ mới. Từ đó, mở ra thời đại phát triển mới của loài gắn với trí tuệ nhân tạo, internet vạn vật cùng sự phát triển bùng nổ của nền kinh tế số. Trong phạm vi có hạn của buổi thảo luận hôm nay, nhóm 4 đề cập đến vấn đề đặt ra trong công tác quản lý xã hội ở Việt nam Mạng xã hội ở Việt Nam có thể phân thành hai loại, thứ nhất, mạng xã hội do các doanh nghiệp trong nước cung cấp và chịu sự điều chỉnh của pháp luật Việt Nam. Thứ hai, mạng xã hội do doanh nghiệp nước ngoài cung cấp xuyên biên giới vào Việt Nam, điển hình như Facebook, Google, Youtube, Twitter, Microsoft... Trước tháng 82013, mạng xã hội tại Việt Nam được quản lý dưới phương thức đăng ký cung cấp dịch vụ. Tuy nhiên, do sự phát triển nhanh, mạnh của mạng xã hội, Việt Nam đã thay đổi phương thức quản lý từ đăng ký cung cấp dịch vụ sang phương thức cấp giấy phép hoạt động. Đến thời điểm hiện tại, Việt Nam đã có 270 mạng xã hội được cấp giấy phép hoạt động. Các mạng xã hội do doanh nghiệp Việt Nam cung cấp, đặc biệt là các trang đã được cấp phép hoạt động phần lớn đều tuân thủ quy định của pháp luật hiện hành. Số ít trường hợp để xảy ra sai phạm và nội dung vi phạm chủ yếu là cho thành viên chia sẻ, trao đổi các nội dung vi phạm về thuần phong mỹ tục, dung tục và phản cảm. Các mạng xã hội của nước ngoài cung cấp xuyên biên giới vào Việt Nam được người Việt Nam lựa chọn sử dụng nhiều nhất hiện nay là Facebook và Youtube. Theo báo cáo của Google, Việt Nam là 1 trong nhóm 10 nước có lượng người dùng Youtube cao nhất trên thế giới. Trong thời gian qua, các hành vi tiêu cực, như tung tin giả mạo, phát tán tin xấu độc, xuyên tạc, bịa đặt, phát ngôn gây thù ghét... chủ yếu tồn tại trên các mạng xã hội nước ngoài do nhận thức của người sử dụng cho rằng mạng xã hội là môi trường ảo nên có thể tự do phát ngôn, tự do thông tin mà không phải chịu trách nhiệm nào. Để quản lý hoạt động của mạng xã hội, trong những năm qua, Việt Nam từng bước xây dựng, hoàn thiện hệ thống cơ chế, chính sách, văn bản quy phạm pháp luật điều chỉnh hoạt động intơnét nói chung và mạng xã hội nói riêng, bảo đảm môi trường pháp lý bình đẳng, minh bạch, phù hợp với yêu cầu thực tiễn(1). Các cơ quan quản lý nhà nước của Việt Nam cũng đã ban hành một số văn bản mang tính chỉ đạo, điều hành. Trong đó, tập trung yêu cầu các tổ chức, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ mạng xã hội chủ động rà soát toàn bộ hoạt động cung cấp dịch vụ của mình, nâng cao trách nhiệm quản lý thông tin trên mạng xã hội do mình cung cấp. Ngoài ra, Bộ Thông tin và Truyền thông Việt Nam thường xuyên chủ trì tổ chức các cuộc họp định kỳ, đột xuất với các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ mạng xã hội nhằm tìm hiểu, nắm bắt xu hướng phát triển của loại hình này, cũng như trao đổi, tìm kiếm các giải pháp nhằm tháo gỡ khó khăn, hỗ trợ cho các doanh nghiệp Việt Nam có điều kiện phát huy khả năng để cạnh tranh với mạng xã hội nước ngoài. Công tác thanh tra, kiểm tra hoạt động mạng xã hội được Bộ Thông tin và Truyền thông Việt Nam triển khai thường xuyên, quyết liệt. Trong trường hợp xác định được nhân thân của đối tượng cung cấp thông tin vi phạm các quy định hiện hành trên mạng xã hội, thì tùy theo tính chất mức độ, Việt Nam sẽ áp dụng hình thức xử lý phù hợp. Trường hợp vi phạm mức độ nhẹ thì nhắc nhở, rút kinh nghiệm, trường hợp vi phạm ở mức độ nặng có thể xem xét xử phạt vi phạm hành chính, thu hồi giấy phép, thu hồi tên miền,... Trong trường hợp không xác định được nhân thân của đối tượng vi phạm, hoặc đối tượng vi phạm ở nước ngoài, Việt Nam sẽ áp dụng biện pháp yêu cầu các nhà cung cấp dịch vụ mạng xã hội phối hợp ngăn chặn, gỡ bỏ thông tin sai phạm. Hiện nay, Chính phủ Việt Nam đã thiết lập được cơ chế phối hợp với Google và Facebook. Đây là hai dịch vụ của nước ngoài có khá đông người Việt Nam sử dụng.

NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA TRONG CÔNG TÁC QUẢN

LÝ MẠNG XÃ HỘI Ở VIỆT NAM

Thế giới đang chứng kiến cuộc cách mạng lần thứ 4 với sự phát triển vượt bậc của công nghệ xuyên ngành thế hệ mới Từ đó, mở ra thời đại phát triển mới của loài gắn với trí tuệ nhân tạo, internet vạn vật cùng

sự phát triển bùng nổ của nền kinh tế số Trong phạm vi có hạn của buổi thảo luận hôm nay, nhóm 4 đề cập đến vấn đề đặt ra trong công tác quản

lý xã hội ở Việt nam

Mạng xã hội ở Việt Nam có thể phân thành hai loại, thứ nhất, mạng xã hội do các doanh nghiệp trong nước cung cấp và chịu sự điều chỉnh của pháp luật Việt Nam Thứ hai, mạng xã hội do doanh

nghiệp nước ngoài cung cấp xuyên biên giới vào Việt Nam, điển hình như Facebook, Google, Youtube, Twitter, Microsoft Trước tháng

8-2013, mạng xã hội tại Việt Nam được quản lý dưới phương thức đăng ký cung cấp dịch vụ Tuy nhiên, do sự phát triển nhanh, mạnh của mạng xã hội, Việt Nam đã thay đổi phương thức quản lý từ đăng ký cung cấp dịch

vụ sang phương thức cấp giấy phép hoạt động Đến thời điểm hiện tại, Việt Nam đã có 270 mạng xã hội được cấp giấy phép hoạt động

Các mạng xã hội do doanh nghiệp Việt Nam cung cấp, đặc biệt là các trang đã được cấp phép hoạt động phần lớn đều tuân thủ quy định của pháp luật hiện hành Số ít trường hợp để xảy ra sai phạm và nội dung

vi phạm chủ yếu là cho thành viên chia sẻ, trao đổi các nội dung vi phạm

về thuần phong mỹ tục, dung tục và phản cảm

Các mạng xã hội của nước ngoài cung cấp xuyên biên giới vào Việt Nam được người Việt Nam lựa chọn sử dụng nhiều nhất hiện nay là Facebook và Youtube Theo báo cáo của Google, Việt Nam là 1 trong nhóm 10 nước có lượng người dùng Youtube cao nhất trên thế giới

Trong thời gian qua, các hành vi tiêu cực, như tung tin giả mạo, phát tán tin xấu độc, xuyên tạc, bịa đặt, phát ngôn gây thù ghét chủ yếu tồn tại trên các mạng xã hội nước ngoài do nhận thức của người sử dụng cho rằng mạng xã hội là môi trường ảo nên có thể tự do phát ngôn, tự do

thông tin mà không phải chịu trách nhiệm nào Để quản lý hoạt động của mạng xã hội, trong những năm qua, Việt Nam từng bước xây dựng, hoàn thiện hệ thống cơ chế, chính sách, văn bản quy phạm pháp luật điều chỉnh hoạt động in-tơ-nét nói chung và mạng xã hội nói riêng, bảo đảm môi trường pháp lý bình đẳng, minh bạch, phù hợp với yêu cầu thực tiễn(1)

Các cơ quan quản lý nhà nước của Việt Nam cũng đã ban hành một số văn bản mang tính chỉ đạo, điều hành Trong đó, tập trung yêu cầu các tổ chức, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ mạng xã hội chủ động

rà soát toàn bộ hoạt động cung cấp dịch vụ của mình, nâng cao trách nhiệm quản lý thông tin trên mạng xã hội do mình cung cấp Ngoài ra,

Bộ Thông tin và Truyền thông Việt Nam thường xuyên chủ trì tổ chức các cuộc họp định kỳ, đột xuất với các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ mạng xã hội nhằm tìm hiểu, nắm bắt xu hướng phát triển của loại hình này, cũng như trao đổi, tìm kiếm các giải pháp nhằm tháo gỡ khó khăn,

hỗ trợ cho các doanh nghiệp Việt Nam có điều kiện phát huy khả năng

để cạnh tranh với mạng xã hội nước ngoài Công tác thanh tra, kiểm tra hoạt động mạng xã hội được Bộ Thông tin

và Truyền thông Việt Nam triển khai thường xuyên, quyết liệt Trong trường hợp xác định được nhân thân của đối tượng cung cấp thông tin vi phạm các quy định hiện hành trên mạng xã hội, thì tùy theo tính chất mức độ, Việt Nam sẽ áp dụng hình thức xử lý phù hợp Trường hợp vi phạm mức độ nhẹ thì nhắc nhở, rút kinh nghiệm, trường hợp vi phạm ở mức độ nặng có thể xem xét xử phạt vi phạm hành chính, thu hồi giấy phép, thu hồi tên miền, Trong trường hợp không xác định được nhân thân của đối tượng vi phạm, hoặc đối tượng vi phạm ở nước ngoài, Việt Nam sẽ áp dụng biện pháp yêu cầu các nhà cung cấp dịch vụ mạng xã hội phối hợp ngăn chặn, gỡ bỏ thông tin sai phạm Hiện nay, Chính phủ Việt Nam đã thiết lập được cơ chế phối hợp với Google và Facebook Đây là hai dịch vụ của nước ngoài có khá đông người Việt Nam sử dụng

Bên cạnh việc tăng cường công tác quản lý mạng xã hội, Chính phủ Việt Nam đã đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao nhận thức, văn hóa của người sử dụng mạng xã hội, nhất là giới trẻ, để từng người sử dụng

có ý thức, trách nhiệm hơn khi phát ngôn trên mạng xã hội Đồng thời, đẩy mạnh cung cấp thông tin, công khai, minh bạch thông tin trên các phương tiện truyền thông chính thống góp phần hạn chế cơ hội phát triển của các phát ngôn vi phạm pháp luật, gây thù ghét trên mạng xã hội Huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị từ trung ương đến địa phương, phối hợp trách nhiệm giữa các cơ quan chức năng với các tổ chức, đoàn thể, giữa gia đình và nhà trường, giữa ý thức cá nhân với các phong trào mang tính cộng đồng, hướng tới mục tiêu cùng chung tay xây dựng mạng xã hội tại Việt Nam lành mạnh, an toàn, đóng góp ngày càng tích cực và hiệu quả vào sự phát triển của toàn xã hội

Với lợi thế lan tỏa nhanh, ảnh hưởng sâu rộng, phù hợp với nhu cầu công chúng, mạng xã hội trở thành một phần tất yếu trong đời sống

xã hội Tuy nhiên, mạng xã hội có cả mặt tiêu cực và tích cực Không thể từ chối hay đóng cửa mạng xã hội Kinh nghiệm của nhiều nước trong quản lý mạng xã hội cho thấy những biện pháp kiểm soát đếu hướng tới mục đích chung là hạn chế tối thiểu nguy cơ từ mạng xã hội đồng thời vẫn đảm bảo phát triển mạng xã hội

Những vấn đề đặt ra đối với công tác quản lý mạng xã hội trong thời gian tới

Thứ nhất là Hệ thống pháp luật phù hợp với sự phát triển nhanh

và mạnh của Internet nói chung và mạng xã hội nói riêng

Ðến nay, chúng ta đã có một hệ thống văn bản điều chỉnh các hoạt động liên quan đến việc cung cấp, sử dụng thông tin trên MXH được bổ sung, hoàn thiện đáng kể

Một số chính sách của Nhà nước

Nghị định số 174/2013/NĐ-CP của Chính phủ, quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, công nghệ thông tin và tần số vô tuyến điện

Chính phủ cũng đã ban hành Nghị định số 72/2013/NĐ-CP ngày 15-7-2013 về Quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ internet và thông tin trên mạng thay thế cho Nghị định số 97/2008/NĐ-CP, một Nghị định có tầm quan trọng trong việc tạo hành lang pháp lý, tạo động lực thúc đẩy phát triển internet, cung cấp dịch vụ trên internet và trên các trang mạng

xã hội ở nước ta hiện nay (3) Cho đến thời điểm này, các tiêu chí về thông tin xấu độc cũng đã được quy định cụ thể tại khoản 1 điều 5 của Nghị định số 72/2013/NĐ-CP (4) và Thông tư số 38/2016/TT-BTTTT của Bộ TTTT (5)

Chính phủ ban hành Nghị định số 27/2018/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 72/2013/NĐ-CP của chính phủ về quản

lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ internet và thông tin trên mạng

Ngoài ra, Bộ TTTT cũng đã ban hành nhiều văn bản về quản lý nhà nước đối với hoạt động internet và MXH

Tuy nhiên, hệ thống các văn bản về quản lý nội dung thông tin điện tử trên MXH vẫn chưa đồng bộ, thiếu các quy định cụ thể để phân định rõ ràng, chính xác các hành vi vi phạm pháp luật Do vậy, việc xây dựng quy định, chính sách hiện thời vẫn chưa theo kịp sự phát triển của các phương tiện truyền thông Về cơ bản, các văn bản này đều hướng đến mục đích tạo điều kiện cho việc quản lý của các cơ quan chức năng nên thường có xu hướng đặt internet và MXH trong lối tư duy cho rằng chúng mang nhiều tác hại, tiềm ẩn nhiều nguy cơ chứ chưa thực sự nhìn thấy những lợi ích để từ đó khai thác các tính năng hữu ích, khuyến khích, hướng dẫn những người sử dụng Internet và mạng xã hội theo chiều hướng lành mạnh và hiệu quả

Trong một số trường hợp đưa ra biện pháp nặng về đối phó, cấm đoán cực đoan bằng biện pháp hành chính và kỹ thuật, thiếu tính khả thi, trái với bản chất và xu thế phát triển của in-tơ-nét Đó là một trong những lý

do dẫn đến việc khi triển khai vào thực tiễn, một số quan điểm chỉ đạo, chính sách quản lý đã gặp không ít khó khăn, thậm chí là không phù hợp

và không khả thi

Bên cạnh đó, một trong những vấn đề khó khăn trong việc áp dụng chính sách pháp luật là tính chất không biên giới của mạng xã hội Chẳng hạn, một hành vi trên mạng xã hội có thể vi phạm pháp luật ở nước này nhưng rất có thể lại được coi là hợp pháp ở một quốc gia khác, vì vậy việc xử lý vi phạm, yêu cầu gỡ bỏ những thông tin sai trái trên môi trường mạng cũng bị giới hạn, chỉ có tác dụng nhất định khi người vi

phạm, hành vi vi phạm xảy ra ở một quốc gia nhất định mà thôi Được biết, hiện việc xác định và xử lý công khai nội dung sai phạm chủ yếu do

Bộ TTTT chủ trì trong đó chủ yếu dựa vào các quy định định tính, chưa

cụ thể về hành vi sai phạm của văn bản quy phạm pháp luật hiện hành và cũng chưa có được sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành có liên quan Tình trạng này tất yếu dẫn đến việc nhà quản lý có thể đưa ra một

số quyết định mang tính chủ quan, áp đặt, và trong tình hình đó, nhiều trường hợp đã bị lợi dụng kích động với những thông tin nhạy cảm về chính trị, đối ngoại mà dư luận quốc tế đang quan tâm gây khó khăn cho việc tạo sự đồng thuận trong dư luận xã hội và tạo ra áp lực lớn cho các

cơ quan chức năng Vì vậy, trong công tác thực thi, các đơn vị quản lý vấp phải khó khăn khi quyết định hình thức xử lý, thậm chí nhiều trường hợp không dám công khai biện pháp xử lý do có yếu tố nhạy cảm Hệ quả là nhiều biện pháp xử lý chưa đủ tính răn đe đối với các đối tượng vi phạm cũng như nhóm đối tượng có nguy cơ vi phạm Nhược điểm sau cùng cần phải nhìn nhận là công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý sai phạm tuy đã được tăng cường nhưng năng lực của bộ máy thanh tra, kiểm tra,

xử lý vi phạm còn hạn chế Chúng ta còn rất thiếu về số lượng thanh tra chuyên ngành; năng lực kỹ thuật xử lý, ngăn chặn thông tin sai phạm từ các máy chủ đặt tại nước ngoài còn nhiều bất cập, chế tài xử lý chưa đủ mạnh, chưa đạt được hiệu quả răn đe cần thiết

Thứ hai, mạng xã hội sẽ trở thành kênh thông tin quan trọng trong đời sống xã hội đối với người dân Vấn đề đặt ra là cơ quan báo chí và các nhà báo chuyên nghiệp không còn là người độc quyền thông tin Thói quen đọc báo của người dân thay đổi, nhất là giới trẻ.

Tại Hội thảo “Tương tác giữa báo chí và mạng xã hội” do Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức, các nhà nghiên cứu cho biết, tính đến cuối 2015,

số người truy cập mạng xã hội đã chiếm 30% dân số Trong đó, số người dùng mạng xã hội Facebook đạt 19,6 triệu (74,1%) lượng người dùng sử dụng, trong đó có khoảng 70% người dùng Facebook có độ tuổi từ 18 đến 34 Trong khi đó, theo số liệu được đưa ra tại hội thảo “Nghị viện các quốc gia trong việc phòng, chống mối đe dọa của chiến tranh mạng đối với hòa bình, an ninh thế giới” do Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Viện Nghiên cứu Lập pháp tổ chức, tính trung bình ở Việt Nam có 128,3 triệu lượt người có kết nối mạng di động (141%); mỗi người sở hữu 1,4 thuê bao di động; có 24 triệu tài khoản mạng xã hội sử dụng bằng điện thoại (26%) Ngoài mạng xã hội Facebook, ở Việt Nam cũng xuất hiện những mạng khác thu hút đông đảo các thành viên tham gia như Yahoo, Zalo, Zingme, Youtube, Viber… Hiện nay, ở Việt Nam, ước tính có khoảng

35 triệu người dùng mạng xã hội, chiếm 37% dân số Trung bình mỗi ngày người Việt Nam vào mạng xã hội khoảng 2 giờ 18 phút

Với đặc điểm của truyền thông xã hội như chứa đựng thông tin lớn, thông tin đa dạng phong phú và việc liên tục cập nhật những tiến bộ mới nhất trong nghiên cứu về trí tuệ nhân tạo cho việc phát triển nền tảng công nghệ, các mạng xã hội đang ngày càng thông minh hơn và mang lại nhiều tiện ích lớn hơn cho người sử dụng Không dừng lại ở việc cung cấp thông tin từ người dùng, mạng xã hội đang thực sự lớn mạnh và bước vào mọi ngóc ngách của cuộc sống, từ việc liên lạc, kết nối đến sử dụng mạng xã hội như một công cụ hữu ích cho việc học tập, phát triển kinh doanh của tất cả các cá nhân và tổ chức

Bên cạnh đó, với số lượng người dùng tăng trưởng nhanh chóng, các mạng xã hội đang thực sự tạo ra một “xã hội ảo” tồn tại song song với xã hội thực, sự lan truyền hay “lây nhiễm” của mạng xã hội đang khiến cho bất kỳ cá nhân nào, đặc biệt là những người trẻ - đối tượng có

thể hấp thụ nhanh chóng về công nghệ, buộc phải tham gia vào mạng xã hội nếu không muốn đứng lại hay lạc hậu so với xã hội Chính vì vậy, sự phát triển của các mạng xã hội sẽ không bị thoái trào mà còn ngày càng phát triển và có tầm ảnh hưởng lớn đến chiều hướng, tính chất của dư luận xã hội không chỉ trong phạm vi quốc gia mà còn cả trên thế giới; có

sự tác động mạnh mẽ đến quá trình hình thành nhận thức, niềm tin và hành động của xã hội

Thứ ba, mạng xã hội trở thành môi trường thuận lợi để thông tin xấu độc, gây hại, những phát ngôn thù ghét phát triển, lan tỏa; mức độ tác động đến xã hội ngày càng nghiêm trọng Vấn đề đặt ra là quản lý thông tin và nguyên tắc ứng xử trên mạng xã hội

Tại hội nghị triển khai công tác hằng năm, Chính phủ Việt Nam đều đánh giá: Nhiều thông tin không chính thống trên mạng xã hội đã làm nhiễu loạn, ảnh hưởng rất nhiều đến công tác chỉ đạo, điều hành Tuy nhiên, không thể ngăn cấm mạng xã hội bằng những mệnh lệnh hành chính, mà phải biết tận dụng mặt tích cực của nó để định hướng dư luận đến với cái đúng, cái tốt, đấu tranh với cái sai, cái xấu Điều đó chỉ

có thể được thực hiện khi cơ quan chức năng chủ động cung cấp thông tin chính xác, kịp thời đến với người dân

Tại Việt Nam, các mạng xã hội đang trở thành một kênh thông tin thiết yếu của người dân Với độ mở cao, thông tin trên các mạng xã hội

có sức lan truyền rất nhanh và diện bao phủ cũng vô cùng rộng lớn Tuy nhiên, độ trung thực, tính chính xác, tích cực của thông tin trên mạng xã hội lại phụ thuộc chủ yếu vào ý thức, trách nhiệm và mục đích của cá nhân người đăng tải

Trong môi trường phát triển số hóa mạnh mẽ như ngày nay, mạng

xã hội cũng như “con dao hai lưỡi” Nhiều người rất khó để phân biệt được đâu là thực tế (tin thật), đâu là màn kịch được dựng lên (tin giả) Vì thế, thời gian qua xuất hiện không ít thông tin trên mạng xã hội hoàn toàn bịa đặt, vu khống, sai sự thật, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của tổ chức và cá nhân, gây hoang mang và bất bình trong dư luận xã hội Loại thông tin độc hại này đã và đang trực tiếp làm mạng xã hội trở thành thế giới ảo theo đúng nghĩa đen, và làm cho sự thiện chí, lương thiện của

hàng triệu người lành mạnh, tử tế dùng mạng xã hội như bị chìm lấp trong trận đồ bát quái giữa thật và giả, giữa trắng và đen, giữa tích cực

và tiêu cực… Ví dụ khi sự việc xảy ra nhiều mạng xã hội vào cuộc như thông tin hoa quả nhiễm độc, mất an toàn vệ sinh thực phẩm , mới đây nhất là vụ việc cà phê pin…làm người dân hoang mang, không biết đâu

là thật là giả

Mới đây Bộ TTTT lấy ý kiến xây dựng bộ quy tắc ứng xử trên mạng xã hội cho các nhà cung cấp dịch vụ và người sử dụng hướng tới xây dựng môi trường mạng lành mạnh, an toàn tại Việt nam Tuy nhiên vẫn còn nhiều ý kiến khác nhau về việc này, và phần lớn các ý kiến cho rằng khó xây dựng bộ quy tắc ứng xử chung bởi quy tắc phụ thuộc lớn vào tính tự nguyện, mỗi đối tượng có đặc thù khác nhau, chẳng hạn công chức viên chức khổng thể áp cho người lao động tự do

Thứ tư, mạng xã hội trở thành cánh tay nối dài của báo chí truyền thống.Tuy nhiên báo chí không chỉ sử dụng truyền thông xã hội như công cụ để phục vụ mình thôi chưa đủ Điều quan trọng báo chí kết hợp với truyền thông xã hội để cung cấp thông tin có chất lượng đến với công chúng.

Vấn đề đặt ra mối quan hệ nhà báo, cơ quan báo chí và mạng xã hội

Mạng xã hội đáp ứng một nhu cầu quan trọng của cuộc sống con người là tạo lập các mối tương tác, tạo điều kiện để mỗi người có thể thể hiện suy nghĩ, tâm tư, sở thích, biểu lộ tình cảm, trao đổi, chia sẻ trải nghiệm, tham khảo ý kiến, trình bày quan niệm về vấn đề nào đó của xã hội hoặc của cá nhân Tính kết nối, chia sẻ gắn liền với mỗi cá nhân đã làm cho thông tin trên mạng xã hội hết sức phong phú

Các tiện ích của mạng xã hội ngày càng thu hút nhiều người, tạo ra môi trường mở giúp giao lưu, liên kết Từ các tiện ích đó, nhiều cơ quan báo chí truyền thống lập trang Facebook của báo để mở rộng thông tin đến bạn đọc Có thể nói, mạng xã hội đang đóng góp vào hoạt động của các nhà báo một cách quan trọng trên 3 khía cạnh

- Một là, nguồn cung cấp thông tin rộng lớn cho các nhà báo, với nhiều tiếng nói khác nhau, từ chính trị gia cho đến người dân bình thường, từ miền xuôi cho đến miền ngược, người giàu, người nghèo đều

có thể đưa thông tin, và trở thành nguồn tin của nhà báo

- Hai là, truyền thông xã hội góp phần quảng bá thông tin báo chí Truyền thông xã hội đang giúp nối dài cánh tay của báo chí Rất nhiều

cơ quan báo chí đang thực hiện những chiến lược nhằm khai thác truyền thông xã hội để thu hút, gia tăng lượng người truy cập Họ chủ động sử dụng các công cụ truyền thông xã hội để truyền tải nội dung thông tin, truyền tải những giá trị của văn hóa báo chí đến với nhiều đối tượng hơn Các tờ báo điện tử hiện nay chú trọng trang bị những ứng dụng tự động cho phép cập nhật những bài báo của mình lên mạng xã hội và số lượng các liên kết được chia sẻ liên tục, đồng nghĩa với đó là số lượt người truy cập vào tài khoản của các tờ báo cũng tăng Ngoài ra, các tờ báo như VietNamnet, VnExpress, Tuổi trẻ, Dân trí còn xây dựng trang giới thiệu trên tyruyeenf thông xã hội nhằm thu hút, đáp ứng nhu cầu thông tin nhanh, cập nhật của cộng đồng mạng

-Ba là, truyền thông xã hội là kênh tương tác giữa báo chí và công dân Truyền thông xã hội được thiết lập như là một cách thức, môi trường đề báo chí thiết lập những mối quan hệ và lắng nghe ý kiến của công chúng Nhiều nhà báo đồng thời là thành viên trên truyền thông xã hội có điều kiện theo dõi, cập nhật phản hồi, tham khảo ý kiến cộng đồng mạng, nắm bắt chiều hướng dư luận về những nội dung mà báo chí

đề cập sự tương tác giữa báo chí và công chúng trên truyền thông xã hội diễn ra nhanh chóng và phổ biến một số tờ báo lập fanpage trên facebook để giao lưu với độc giả Nhờ truyền thông xã hội mà báo chí gần gũi hơn với công chúng, có cơ hội hiểu và tham khảo ý kiến của công chúng

Nhà báo, nhà quản lý báo chí không thể phủ nhận TTXH đối với đời sống, do đó chủ động hội nhập, sử dụng TTXH một cách hiệu quả Nhà báo luôn nắm giữ vai trò trung tâm trong sử dụng, kiểm chứng và định hướng thông tin và từ đó nâng cao chất lượng báo chí chính thống

là giải pháp buộc TTXH phục vụ sự nghiệp phát triển của xã hội

- Thứ năm, mạng xã hội tạo điều kiện cho loại hình “báo chí công dân” phát triển.

Nhà báo công dân là bất kỳ ai, từ công chúng đơn thuần đến cộng tác viên, bloger, hoặc người sử dụng mạng xã hội thường xuyên tham gia cung cấp trhoong tin cho cộng đồng và cho báo chí Khi Internet ra đời, đặc biệt kho mạng xã hội xuất hiện và bùng nổ, những cách thức mới để giao tiếp và tham gia thu thập, chia sẻ tin tức xuất hiện, lực lượng nhà báo không chuyên từ công chúng ngày một đông đảo các mạng xã hội đều tạo điều kiện cho mọi người trở thành nhà báo công dân theo cách của họ, giúp họ cơ hội chia sẻ những thông tin họ muốn

Những nội dung được nhà báo công dân tạo ra rất đa dạng, có thể

là bài viết của một blogger độc lập, một bức ảnh trên trang web chia sẻ ảnh, hoặc bình luận dưới bài viết, thậm chí một tác phẩm hoàn chỉnh trên báo chí

Đặc điểm của nhà báo công dân:

+ Nhạy bén với thời cuộc, tích cực tham gia vào hoạt động báo chí + Đa dạng trong quan điểm thông tin

+ Ưu tiên xuất bản hơn biên tập, kiểm chứng nội dung thông tin + Tính di động và trực tiếp

Ảnh hưởng của nhà báo công dân, báo chí công dân đối với hoạt động báo chí chuyên nghiệp: Báo chí công dân làm thay đổi kết cấu truyền thông truyền thống Với sự ra đời của truyền thông xã hội, hỗ trợ của công nghệ, thông tin không còn là đọc quyền của cơ quan báo chí và truyền thông, ai trong công chúng cũng có thể trở trhanhf nguồn phát và mọi công dân đều có thể xây dựng tòa soạn của riêng mình

Báo chí công dân giúp lấp đầy khoảng trống thông tin của truyền thông Những nội dung do công chúng cung cấp ngày càng được các cơ quan báo chí sử dụng nhiều do mang lại nhiều lợi ích như tăng chất lượng sản phẩm báo chí, giúp thu hút công chúng và tăng năng lực cạnh tranh Báo chí công dân góp phần làm phong phú nguồn tin Báo chí