ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘITIỂU LUẬN HẾT MÔN QUẢN TRỊ CÔNG TY Đề tài: Nguyên tắc công bố thông tin và tính minh bạch trong quản trị công ty và sự tiếp nhận pháp luật Việt Nam đối với nguyên
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TIỂU LUẬN HẾT MÔN QUẢN TRỊ CÔNG TY
Đề tài: Nguyên tắc công bố thông tin và tính minh bạch trong quản trị công
ty và sự tiếp nhận pháp luật Việt Nam đối với nguyên tắc này và thực trạng
thực thi trong hoạt động quản trị công ty Việt Nam
Sinh viên:
MSV: Mã lớp học phần: BSL2023 LKD 1
Giảng viên:
Hà Nội, Tháng 01/2021
MỤC LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU 3 CHƯƠNG I: LÝ LUẬN CHUNG VỀ NGUYÊN TẮC CÔNG BỐ THÔNG TIN
VÀ TÍNH MINH BẠCH CỦA QUẢN TRỊ CÔNG TY 3
1 Khái niệm công bố thông tin và tính minh bạch 3
2 Nội dung và tiêu chí đánh giá 4 CHƯƠNG II: SỰ TIẾP NHẬN PHÁP LUẬT VIỆT NAM VỀ NGUYÊN TẮC CÔNG BỐ THÔNG TIN VÀ TÍNH MINH BẠCH CỦA QUẢN TRỊ CÔNG TY 5
1 Sự tiếp nhận nguyên tắc công bố thông tin và tính minh bạch trong pháp luật Việt Nam 5
Trang 22 Chủ thể có trách nhiệm thực hiện công bố thông tin và đảm bảo tính minh
bạch trong quản trị công ty 6
CHƯƠNG III: THỰC TRẠNG THỰC THI NGUYÊN TẮC CÔNG BỐ THÔNG TIN VÀ TÍNH MINH BẠCH TRONG QUẢN TRỊ CÔNG TY TẠI VIỆT NAM 7
1 Ưu điểm 7
2 Hạn chế 8
3 Kiến nghị giải pháp 8
PHẦN KẾT LUẬN 9
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 10
PHẦN MỞ ĐẦU
Trong nền kinh tế thị trường và xu hướng toàn cầu hoá, ngày càng nhiều tổ chức kinh tế được thành lập với sự tham gia, góp vốn của nhiều chủ thể khác nhau trong xã hội Mà để hài hoà lợi ích cũng như đảm bảo quyền lợi chính đáng của các cá nhân, tổ chức tham gia vào các công ty, doanh nghiệp, thì không thể thiếu nguyên tắc về tính minh bạch và công bố thông tin Nguyên tắc này của Tổ chức Hợp tác Kinh tế và phát triển OECD công nhận và được nhiều quốc gia trên thế giới hợp pháp hoá trong pháp luật nước mình, trong đó có Việt Nam
Vậy, nguyên tắc công bố thông tin và tính minh bạch trong quản trị công ty là gì? Việt Nam đã tiếp nhận nguyên tắc này như thế nào? Và thực trạng thực thi nguyên tắc
Trang 3công bố thông tin và tính minh bạch tại Việt Nam ra sao? Người viết sẽ lý giải các vấn đề nêu trên trong tiểu luận này, thông qua các nội dung chính như sau:
Chương I: Lý luận chung về nguyên tắc công bố thông tin và tính minh bạch của quản trị công ty
Chương II: Sự tiếp nhận pháp luật Việt Nam về nguyên tắc công bố thông tin và tính minh bạch của quản trị công ty
Chương III: Thực trạng thực thi nguyên tắc công bố thông tin và tính minh bạch trong quản trị công ty tại Việt Nam
CHƯƠNG I: LÝ LUẬN CHUNG VỀ NGUYÊN TẮC CÔNG BỐ THÔNG TIN VÀ TÍNH MINH BẠCH CỦA QUẢN TRỊ CÔNG TY
1 Khái niệm công bố thông tin và tính minh bạch
Công bố thông tin trong quản trị công ty là hoạt động người đại diện công ty hoặc người được công ty uỷ quyền thực hiện công bố các thông tin liên quan đến công ty như tình hình tài chính, vốn điều lệ, hoạt động, thành viên,… của công ty nhằm mục đích đảm bảo tính công bằng trong hoạt động đầu tư, đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể có lợi ích liên quan
Tính minh bạch là sự đảm bảo hiểu thông tin một cách chi tiết, không chỉ là công khai mà còn là sự tiếp cận và nắm rõ các thông tin Tính minh bạch trong quản trị công ty
là mức độ mà nhà đầu tư, thành viên, cổ đông của công ty có thể tiếp cận và nắm được các thông tin cần thiết để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của mình
2 Nội dung và tiêu chí đánh giá
Nội dung của nguyên tắc công bố thông tin và tính minh bạch trong quản trị công ty:
- Nội dung công bố bao gồm: kết quả tài chính và hoạt động của công ty; mục tiêu của công ty; sở hữu cổ phần đa số và quyền biểu quyết; chính sách thù lao cho thành viên HĐQT và cán bộ quản lý cấp cao, bao gồm trình độ, quy trình tuyển chọn, các vị trí đang nắm giữ tại công ty khác; các giao dịch với các bên liên quan; các yếu tố rủi ro có thể tiên liệu; các vấn đề liên quan đến người lao động và các bên có quyền lợi liên quan khác và
Trang 4cơ cấu và chính sách quản trị, cụ thể là nội dung của bất kỳ quy tắc hoặc chính sách quản trị nào và quy trình thực hiện nó
- Thông tin phải đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng cao về tài chính, kế toán, phí tài chính
- Kênh phổ biến thông tin phải tạo điều kiện tiếp cận thông tin bình đẳng, tiết kiệm
và kịp thời
- Khuôn khổ QTCT phải được bổ sung bằng các biện pháp thúc đẩy sự phát triển của các dịch vụ phân tích hay tư vấn do các tổ chức phân tích, môi giới chứng khoán, định mức tín nhiệm…cung cấp
Tiêu chí đánh giá tính minh bạch trong quản trị công ty
- Tính công khai của thông tin (thông tin về công ty phải được rõ ràng về nội dung
và được công bố công khai)
- Tính xác thực của thông tin (thông tin phải có nguồn gốc, được cung cấp bởi cơ quan tổ chức đáng tin cậy)
- Tính tiếp cận của thông tin (thông tin phải được chuyển tới những đối tượng có liên quan trong và ngoài công ty, truyền tải bằng những công cụ, phương tiện để mọi người có liên quan đều tiếp cận được)
- Tính giá trị về mặt nội dung (thông tin phải có giá trị với những người có liên quan về tình hình tài chính, các hoạt động thu chi, các hoạt động quản trị công ty)
CHƯƠNG II: SỰ TIẾP NHẬN PHÁP LUẬT VIỆT NAM VỀ NGUYÊN TẮC CÔNG BỐ THÔNG TIN VÀ TÍNH MINH BẠCH CỦA QUẢN TRỊ CÔNG TY
1 Sự tiếp nhận nguyên tắc công bố thông tin và tính minh bạch trong pháp luật Việt Nam
Nguyên tắc công bố thông tin và tính minh bạch của OECD đã được Việt Nam áp dụng để xây dựng các quy phạm pháp luật trong hoạt động quản trị công ty, cụ thể là tại Điều 109, 110 và 176 Luật Doanh nghiệp 2020
Trang 5Nguyên tắc công bố thông tin và tính minh bạch được quy định chung đối với các loại hình doanh nghiệp tại Điều 109 và 110, bao gồm công bố thông tin định kỳ và công
bố thông ty bất thường
Công bố thông tin định kỳ được quy định tương tự nội dung của OECD, cụ thể: Định kỳ công ty phải thực hiện công bố thông tin với các nội dung bắt buộc theo quy định pháp luật trên trang thông tin điện tử của công ty và của cơ quan đại diện chủ sở hữu một cách kịp thời, đầy đủ và chính xác
Người đại diện theo pháp luật hoặc người được ủy quyền công bố thông tin thực hiện công bố thông tin Người đại diện theo pháp luật phải chịu trách nhiệm về tính đầy
đủ, kịp thời, trung thực và chính xác của thông tin được công bố
Tại Điều 176 Luật Doanh nghiệp 2020 quy định trường hợp cụ thể đối với công bố thông tin và tính minh bạch của công ty cổ phần như sau:
Các thông tin phải công bố công trai trên trang thông tin điện tử của công ty: Theo quy định tại khoản 2 Điều 176 LDN 2020, CTCP phải đăng tải các thông tin về (i) Điều
lệ công ty; (ii) Sơ yếu lý lịch, trình độ học vấn và kinh nghiệm nghề nghiệp của các thành viên HĐQT, Kiểm soát viên, Giám đốc hoặc Tổng giám đốc (GĐ/TGĐ) công ty; (iii) Báo cáo tài chính hằng năm; (iv) Báo cáo đánh giá kết quả hoạt động hằng năm của HĐQT và BKS Thông tin của các thành viên Hội đồng quản trị, Kiểm soát viên, Giám đốc hoặc Tổng giám đốc công ty gồm sơ yếu lý lịch, trình độ học vấn và kinh nghiệm nghề nghiệp Việc công bố các thông tin trên giúp các cổ đông không trực tiếp quản lý công ty có thể biết các nhân sự cấp cao quản lý công ty có đáp ứng đủ và đúng điều kiện và tiêu chuẩn để thực hiện việc quản lý, điều hành hoạt động của công ty Về kết quả tài chính, hoạt động của công ty: Công ty cổ phần có nghĩa vụ gửi báo cáo tài chính hằng năm đã được Đại hội đồng cổ đông (ĐHĐCĐ) thông qua đến các cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo quy định của pháp luật về kế toán và quy định khác của pháp luật liên quan Việc công khai báo cáo tài chính hàng năm, báo cáo đánh giá kết quả hoạt động hàng năm của HĐQT và BKS nhằm đảm bảo tất cả cổ đông đều được nắm bắt tình hình trạng tài chính, lợi nhuận của công ty trong một năm hoạt động và quá trình quản lý, điều hành của các cơ quan quản lý
Trang 6Việc công bố thông tin này của công ty cổ phần phải được thực hiện trên trang thông tin điện tử của ty, và nếu là CTCP đã niêm yết thì phải đồng thời thực hiện trên phương tiện công bố thông tin của UBCKNN và SGDCK nơi công ty đó niêm yết chứng khoán Pháp luật điều chỉnh chặt chẽ hơn đối với công bố thông tin của công ty đại chúng
so với CTCP thông thường bởi quy mô, tính chất của loại hình này Hoạt động công bố thông tin của công ty đại chúng có vị thế quan trọng trên thị trường chứng khoán và có ảnh hưởng rất lớn tới các chủ thể khác tham gia thị trường, đặc biệt là nhà đầu tư Do đó ngoài chịu sự điều chỉnh của Luật Doanh nghiệp thì công ty đại chúng thực hiện công bố, công khai thông tin theo quy định của pháp luật về chứng khoán
Nguyên tắccông bố thông tin và tính minh bạch được pháp luật Việt Nam tiếp thu
và áp dụng linh hoạt trong các quy định của pháp luật quốc gia, theo đó, tính minh bạch được đảm bảo trong những chế định cụ thể, thông qua cơ chế kiểm soát giữa các cơ quan trong công ty cũng như của công ty với các thành phần bên ngoài
2 Chủ thể có trách nhiệm thực hiện công bố thông tin và đảm bảo tính minh bạch trong quản trị công ty
Các chủ thể có trách nhiệm thực hiện công bố thông tin và tính minh bạch trong quản trị công ty bao gồm:
- Đại hội đồng cổ đông: Các cổ đông phải luôn ý thức được về quyền được yêu cầu công bố và minh bạch thông tin của mình ĐHĐCĐ thường chỉ đưa ra quyết định đối với những vấn đề quan trọng có ảnh hưởng tới công ty ví dụ như bầu, miễn nhiệm, bãi nhiệm thành viên Hội đồng quản trị, Kiểm soát viên, thông qua báo cáo tài chính hằng năm; phê duyệt quy chế quản trị nội bộ; quy chế hoạt động Hội đồng quản trị, Ban kiểm soát; phê duyệt danh sách công ty kiểm toán độc lập; quyết định công ty kiểm toán độc lập thực hiện kiểm tra hoạt động của công ty; phân chia lỗ lãi (bao gồm cả việc trả cổ tức), thay đổi vốn điều lệ, chỉnh sửa bổ sung điều lệ, quyết định tái tổ chức và giải thể,…1
- Hội đồng quản trị: HĐQT hoạt động vì lợi ích của công ty, bảo vệ quyền lợi của tất cả các cổ đông, giám sát hoạt động của Tổng giám đốc và Ban giám đốc điều hành, cũng như các hệ thống kiểm soát tài chính
Trang 7- Ban Giám đốc: Theo khoản 2 LDN 2020, “Giám đốc hoặc Tổng giám đốc là người điều hành công việc kinh doanh hằng ngày của công ty và chịu sự giám sát của hội đồng quản trị chịu trách nhiệm trước Hội đồng quản trị và trước pháp luật về việc thực hiện các quyền và nghĩa vụ được giao”
- Cơ quan giám sát nội bộ: Bao gồm Ban Kiểm soát, Kiểm soát viên, thành viên độc lập HĐQT đều có chức năng đảm bảo tính minh bạch trong công ty cổ phần
CHƯƠNG III: THỰC TRẠNG THỰC THI NGUYÊN TẮC CÔNG BỐ THÔNG TIN VÀ TÍNH MINH BẠCH TRONG QUẢN TRỊ CÔNG TY TẠI VIỆT NAM
1 Ưu điểm
Thứ nhất, Việt Nam đã cơ bản tiếp thu nội dung cốt lõi của nguyên tắc công bố thông tin và tính minh bạch trong quản trị công ty của OECD Trên phương diện quản trị doanh nghiệp, có thể thấy LDN năm 2020 ra đời và có hiệu lực ngày 01 tháng 01 năm
2021 đã xây dựng nền tảng cho việc hình thành cơ chế quản trị công ty, trong đó phải kể đến tính ổn định và hoàn thiện hơn của LDN năm 2020 so với LDN năm 2005 và LDN năm 2014, nhiều quy định tương đối rõ ràng và phù hợp, tạo thành cơ chế quản trị phù hợp nhất với nguyên tắc công bố thông tin và tính minh bạch
Thứ hai, các chủ thể trong xã hội, đặc biệt là các thiết chế trong tổ chức kinh tế đã
có ý thức thực hiện nguyên tắc công bố thông tin và tính minh bạch trong quản trị công
ty, tạo điều kiện cho nguyên tắc này được áp dụng rộng rãi trên thực tế
Thứ ba, các cá nhân, tổ chức có quyền và lợi ích liên quan ngày càng ý thức được quyền lợi của mình trong tiếp cận thông tin một cách chính xác, kịp thời và minh bạch, chủ động và tích cực bảo vệ quyền lợi của mình trên thực tế
2 Hạn chế
Thứ nhất, cơ chế kiểm tra, thanh tra và công bố, minh bạch thông tin của Ban Kiểm soát còn nhiều hạn chế, đặc biệt trong loại hình công ty cổ phần Việc bầu Hội đồng quản trị công ty trong CTCP bị chi phối rất nhiều bởi nhóm cổ đông đa số, trong khi đó Ban kiểm soát trong CTCP chưa thể hiện vai trò bảo vệ cổ đông và nhà đầu tư
Trang 8Thứ hai, mặc dù Luật doanh nghiệp 2020 và các văn bản hướng dẫn thi hành khác
đã có những nỗ lực trong việc đưa ra các quy định về nghĩa vụ công bố thông tin và tính minh bạch, song các quy định này mới chỉ là những yêu cầu công bố thông tin mang tính chất tối thiểu và chưa thực sự đi theo các tiêu chuẩn và thông lệ hiện hành trên thế giới về QTCT
Thứ ba, trên thực tế xảy ra không ít trường hợp các cá nhân, tổ chức vì lợi ích cá nhân, lợi ích nhóm mà không thực hiện đúng nghĩa vụ công bố thông tin và tính minh bạch trong quản trị công ty Trong thời gian vừa qua, chúng ta đã chứng kiến nhiều vụ việc vì các cá nhân có thẩm quyền không công khai thông tin một cách minh bạch hoặc
có các hành vi gian dối thông tin, dẫn đến quyền và lợi ích của nhà đầu tư bị ảnh hưởng nghiên trọng
3 Kiến nghị giải pháp
Thứ nhất, hoàn thiện khung pháp lý về nguyên tắc công bố thông tin và tính minh bạch trong quản trị công ty Theo đó, nâng cao chất lượng quản trị công ty theo chuẩn quốc tế, cũng như cập nhật các quy định mới về quản trị công ty tại Luật DN 2020; bổ sung một số chế tài và nâng mức phạt đối với các hành vi vi phạm quy định về CBTT Thứ hai, tăng cường công tác thanh kiểm tra đối với hoạt động của công ty,nhằm nâng cao tính kỷ luật và lòng tin của thị trường Cần có sự vào cuộc của các cơ quan chức năng trong việc giám sát hoạt động công bố thông tin, theo dõi sát sao những biến động thông tin bất thường,
Thứ ba, cần phải nâng cao nhận thức, sự hiểu biết của các cổ đông, của đại hội đồng
cổ đông về vai trò của cơ quan giám sát nội bộ trong quản trị công ty để công ty có thể tạo ra Bộ quy tắc kiểm soát nội bộ nghiêm túc, phù hợp, qua đó thể hiện vai trò độc lập, tách rời của cơ quan giám sát nội bộ trong mối quan hệ với hội hội đồng quản trị
Trang 9PHẦN KẾT LUẬN
Như vậy, Nguyên tắc công bố thông tin và tính minh bạch là khuôn khổ các quy định pháp luật và quy định quản trị nội bộ công ty có tính bắt buộc tuân thủ về công bố công khai, kịp thời và chính xác các thông tin liên quan đến hoạt động tài chính, kinh doanh và các vấn đề quan trọng về sở hữu và quản trị công ty.Nguyên tắc công bố thông tin và tính minh bạch trong quản trị công ty đã được Việt Nam linh hoạt tiếp nhận và hoàn thiện các quy định pháp luật của mình, đặc biệt trong Luật Doanh nghiệp 2020 Tuy nhiên, quá trình tiếp nhận pháp luật này vẫn còn một số hạn chế nhất định.Do đó, người viết kiến nghị một số giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật cũng như nâng cao hiệu quả áp dụng nguyên tắc công bố thông tin và tính minh bạch trên thực tế, để đây thực sự trở thành công cụ hữu hiệu để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể có liên quan
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
cập ngày 3/1/2021 tại https://nhandan.vn/thoi-su-phap-luat/ket-luan-dieu-tra-vu-an-xay-ra-tai-ngan-hang-oceanbank-274579
2 “Yêu cầu về minh bạch trong công ty cổ phần”, Website Pháp trị - Thượng tôn
pháp luật, đăng ngày 09/10/2021, truy cập ngày 1/1/2021 lúc 8:13 tại https://phaptri.vn/yeu-cau-ve-minh-bach-trong-cong-ty-co-phan/
Trang 103 Christoph Nawroth and Sebastian Schuerer (2021), Amendment of the
transparency register: How will it affect reporting obligations in Germany and what will the consequences be for companies that fail to comply?, truy cập tại
https://www.herbertsmithfreehills.com/latest-thinking/amendment-of-the-transparency-register-how-will-it-affect-reporting-obligations-in, truy cập ngày 5/1/2022
4 G20/OECD (2015), “Các nguyên tắc quản trị công ty”, trang 38, truy cập ngày
06/01/2022 tại https://www.ifc.org/wps/wcm/connect/f05f4bff-81c1-4f41-a689-0bf68ec03b49/G20-OECD+CG+Principles_English-Vietnamese+by+IFC.pdf?
MOD=AJPERES&CVID=lAAQVAw
Kỳ, truy cập tại https://www.congress.gov/bill/115th-congress/house-bill/3089, truy cập ngày 02/1/2022 https://www.natlawreview.com/article/congress-passes-corporate-transparency-act-veto-proofmajority?
fbclid=IwAR2ocVStwkXsy0diZUeypLWLFQOuuhwtmg3dzRFepqQgDxZ2MNhjP-DZiL0, truy cập ngày 2/1/2022
6 International Finance Corporation, World Bank Group, “Các nguyên tắc quản trị
công ty của OECD”, 2004
7 Lê Xuân Thái (2020), “Minh bạch và công bố thông tin của các công ty niêm yết
trên thị trường chứng khoán Việt Nam”,
8 Luật Chứng khoán năm 2019
9 Luật doanh nghiệp 2020
10 McDermott Will & Emery (2020), Congress Passes the Corporate Transparency
Act with Veto-Proof Majority, truy cập tại:
11 Nguyễn Hữu Trinh, Lê Văn Tấn và Lê Văn Đại, Bài viết: “Quản trị công ty cổ
phần theo pháp luật doanh nghiệp Việt Nam”, Tạp chí công thương, đăng ngày
04/08/2021 lúc 15:15 (GMT), truy cập ngày 10/1/2022 lúc 16:10 tại https://tapchicongthuong.vn/bai-viet/quan-tri-cong-ty-co-phan-theo-phap-luat-doanh-nghiep-viet-nam-82547.htm