Đại số 7 chương i §2 cộng, trừ số hữu tỉ (3)

GIỚI THIỆU CHƯƠNG IIHàm số và đồ thị Một số bài toán về đại lượng tỉ lệ thuận Hàm số Đại l ượng tỉ lệ nghịch Đại l ượng tỉ lệ nghịch Một số bài toán về đại lượng tỉ lệ nghịch Mặt phẳ

GIỚI THIỆU CHƯƠNG II

Hàm số và đồ thị

Một số bài toán

về đại lượng tỉ lệ thuận

Hàm số

Đại l ượng

tỉ lệ nghịch

Đại l ượng

tỉ lệ nghịch

Một số bài toán

về đại lượng tỉ lệ nghịch

Mặt phẳng tọa độ

Đồ thị y = ax

1

Đại l ượng

tỉ lệ thuận

Đại l ượng

tỉ lệ thuận

Trong cuộc sống hằng ngày, chúng ta hay bắt gặp nhiều bài toán thú vị, đơn giản như bài toán:

“Bạn Anh có 10 000đ mua được 20 viên kẹo, hỏi bạn B có

60 000đ thì mua được bao nhiêu viên kẹo cùng loại?”

KHỞI ĐỘNG

Hai đại lượng trên liên hệ với nhau: khi đại lượng này tăng (hoặc giảm) bao nhiêu lần thì đại lượng kia cũng tăng (hoặc giảm) bấy nhiêu lần.

Bài 1: ĐẠI LƯỢNG TỈ LỆ THUẬN

1 Định nghĩa:

Hãy viết công thức tính

a Quãng đường đi được s (km) theo thời gian t (h) của một vật chuyển động đều với vận tốc 15 km/h;

b Khối lượng m (kg) theo thể tích V (m3) của thanh kim loại

đồng chất có khối lượng riêng D (kg/m3)

(Chú ý: D là một hằng số khác 0);

?

1

3

Là: S = 15.t Là: m = V.D

Bài 1: ĐẠI LƯỢNG TỈ LỆ THUẬN

1 Định nghĩa:

1

A y =- x

7

54

C y =

x

D y =x

B y =0x

x là 2 đại lượng tỉ lệ thuận?

Nếu đại lượng y liên hệ với đại lượng x theo công

thức: y = k x (với k là hằng số khác 0) thì ta nói y

tỉ lệ thuận với x theo hệ số tỉ lệ k.

Công thức y = k.x (k khác 0)

Nếu giả sử quãng đường đó là quãng đường

em đến trường, tức là em đã tham gia giao thông vậy thì ta phải làm gì khi tham gia giao thông?

- Chấp hành luật giao thông

- Thế nhưng, vẫn còn nhiều em đi học tới trường hay đi

hàng hai, hàng ba, … một số em đi xe đạp còn lạng lách

ra giữa lòng đường, gặp tình huống bạn có hành vi như

thế em sẽ làm gì? - Nhắc nhở bạn không được đi hàng 2 hàng 3, … những bạn đi xe đạp cần phải cẩn thận, không lạng lách, đi đúng phần đường của mình để tránh những rủi ro có thể xảy ra.

Một vài hình ảnh vi phạm giao thông của các em học

sinh khi tham gia giao thông trên đường các em xem

nhanh và rút kinh nghiệm cho mình nhé.

Bài 1: ĐẠI LƯỢNG TỈ LỆ THUẬN

5

1 Định nghĩa:

?1a) Quãng đường đi được s(km) theo thời gian t(h) của một vật chuyển động đều với vận tốc 15 km/h;

Một số hình ảnh vi phạm an toàn giao thông

05/02/22 7

- Khi đại lượng y tỉ lệ thuận với đại lượng x thì x cũng tỉ lệ thuận với y, ta nói hai đại lượng đó tỉ lệ thuận với nhau

Hỏi x tỉ lệ thuận với y theo hệ số tỉ lệ nào?

Cho biết y tỉ lệ thuận với x theo hệ số tỉ lệ

Chú ý: (sgk- 52)

1, Định nghĩa: Công thức y = k.x (k là hệ số tỉ lệ khác 0)

5

k = −

Vậy khi y tỉ lệ thuận với x theo hệ số tỉ lệ là k

Thì x tỉ lệ thuận với y theo hệ số tỉ lệ là 1

k

5 '

3

- Nếu y tỉ lệ thuận với x theo hệ số tỉ lệ k thì x tỉ lệ thuận

với y theo hệ số tỉ lệ 1

k

Bài 1: ĐẠI LƯỢNG TỈ LỆ THUẬN

(k 0)≠

Cột a b c d

Chiều cao

Khối lượng

m ( tấn) 10

m = k h (k

≠ 0)

10tÊn

?3 Hình vẽ dưới đây là một biểu đồ hình cột biểu diễn khối lượng của bốn con khủng long Mỗi con khủng long ở cột b, c, d, nặng bao nhiêu tấn nếu biết rằng con khủng long ở cột a nặng 10 tấn và chiều cao các cột được cho trong bảng sau.

Chiều cao của cột (h) và khối

lượng (m) của khủng long là hai

đại lượng tỉ lệ thuận:

Ở cột a có m = 10; h = 10 nên 10 = k 10 => k

= 1

Quan sát hình vẽ ta thấy đây là biểu đồ hình cột chỉ khối lượng của khủng long, cột càng cao thì khối lượng của loài khủng long đó thay đổi thế nào?

Tăng lên theo tỉ lệ

Ngoài biểu đồ hình cột ta còn các biểu đồ khác như biểu đồ hình tròn, biểu đồ dưới dạng ô vuông… vẽ biểu đồ bằng tay

ta thấy lâu và không chuẩn xác từng tỉ lệ, để vẽ chính xác hơn, nhanh hơn ta nên áp dụng môn học nào vào đây?

Môn:Tin học

Khủng long là loài vật đã bị tuyệt chủng khoảng 65 triệu

năm trước Hiện nay cũng có một số loài đứng trước nguy cơ

tuyệt chủng, theo em nhà nước ta đã làm gì để hạn chế điều

này? Các em làm gì để bảo vệ động vật quý hiếm?

Bài 1: ĐẠI LƯỢNG TỈ LỆ THUẬN

1) Định nghĩa: Công thức y = k.x (k 0) ≠

Các em cùng xem một vài hình ảnh tàn phá của

thiên nhiên, con người và hình ảnh loài động vật có trong sách đỏ ở Việt Nam .

11

05/02/22 Gv dạy: Phạm Phúc Đinh 13

Thông qua các ví dụ trên, em nào có thể cho biết cách mô tả ngắn gọn hai đại lượng tỉ lệ thuận?

Kết luận: Biểu diễn hai đại lượng tỉ lệ thuận thông qua

công thức y = kx (trong đó k là hệ số tỉ lệ khác 0)

Bài 1: ĐẠI LƯỢNG TỈ LỆ THUẬN

1) Định nghĩa:

x x1 = 3 x2 = 4 x3 = 5 x4 = 6

y y1 = 6 y2 =? y3=? y4=?

Cho biết hai đại lượng y và x tỉ

lệ thuận với nhau

a) Vì y và x tỉ lệ thuận với nhau:

a) Hãy xác định hệ số tỉ lệ của y đối

với x ?

Nên y1 = kx1 hay 6 = k.3 vậy k = 2

Hệ số tỉ lệ của y đối với x là k = 2 Vậy y = 2.x

b) Thay mỗi dấu “?” trong bảng trên

bằng một số thích hợp;

b)

c) Có nhận xét gì về tỉ số giữa hai giá

trị tương ứng:

c)

Bài giải

So sánh:

x x1 = 3 x2 = 4 x3 = 5 x4 = 6

y y1 = 6 y2 = 8 y3= 10 y4= 12

3

y

; ; ;

x x x x

Bài 1: ĐẠI LƯỢNG TỈ LỆ THUẬN

1) Định nghĩa: Công thức y = k.x

2) Tính chất

(k 0) ≠

15

Củng cố:

Giả sử y tỉ lệ thuận với x theo công thức: y = k.x

3

y

Hãy tính và so sánh các tỉ số:

Và và

• Tỉ số hai giá trị tương ứng của chúng luơn khơng

đổi.

• Tỉ số hai giá trị bất kì của đại lượng này bằng tỉ số hai giá trị tương ứng của đại lượng kia.

Cơng thức: y = k.x

Hai đại lượng tỉ lệ thuận cĩ tính chất gì?

1 2

1 2 3

y

= = = k

; ;

Bài 1: ĐẠI LƯỢNG TỈ LỆ THUẬN

1, Định nghĩa:

2 Tính chất

(k 0) ≠

17

Củng cố: Bài 3 (sgk - 54)

Các giá trị tương ứng của V và m được cho trong bảng sau:

m

V

a) Điền số thích hợp vào các ô trống trong bảng trên

b) Hai đại lượng m và V có tỉ lệ thuận với nhau hay không? Vì sao?

7,8

Bài giải Hai đại lượng m và V có tỉ lệ thuận với nhau vì:

a)

b)

2 Tính chất:

a) Tỉ số hai giá trị tương ứng của chúng luôn không đổi

b) Tỉ số hai giá trị bất kì của đại lượng này bằng tỉ số hai giá trị tương ứng của đại lượng kia

Nếu hai đại lượng tỉ lệ thuận với nhau thì:

y

Liên hệ với nhau bởi công thức: y = k.x

Đại lượng tỉ lệ thuận cần nhớ

19

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

- Học thuộc và hiểu định nghĩa hai đại lượng tỉ lệ thuận

- Hiểu và nắm vững tính chất của hai đại lượng tỉ lệ thuận

- Làm bài tập 2, 4 (sgk - 54)