Chuyện cũ trong phủ chúa trịnh (13)

Thú ăn chơi của chúa Trịnh: - Thích chơi đèn đuốc, th ờng ngự ở các li cung trên núi Tử Trầm, núi Dũng Thuý.. Chú giải: - Cuộc chơi của Chúa: + binh lính dàn hầu vòng quanh 4 mặt hồ + cá

“Chuyện ng ời con gái Nam X ơng”

của Nguyễn Dữ đã phản ánh hiện thực nào trong xã hội cũ?

- Phản ánh xã hội phong kiến với chế độ nam

quyền độc đoán đã đẩy ng ời phụ nữ tới b ớc

đ ờng cùng phải tìm đến cái chết.

- Phản ánh xã hội phong kiến vì quyền lợi

địa vị mà tranh giành quyền lực dẫn tới cảnh chiến tranh gây đau khổ cho con ng ời.

TrÝch Vò trung tuú bót - Ph¹m §×nh Hæ)

I Giới thiệu chung:

1 Tác giả:

2 Tác phẩm:

Phạm Đình Hổ (1768 - 1839)

còn gọi là Chiêu Hổ

- Quê : Làng Đan Loan, huyện Đ

ờng An (nay là xã Nhân Quyền,

huyện Bình Giang)- Hải D ơng.

- Ông từng là sinh đồ Quốc tử

giám Ông sống vào thời đất n

ớc loạn lạc nên muốn ẩn c

- Thời vua Minh Mạng có ra làm

quan rồi lại mấy lần từ quan.

- Ông để lại nhiều công trình

biên soạn thuộc nhiều lĩnh vực

văn hoá văn học bằng chữ Hán

2 tác phẩm có giá trị : Tang th

ơng ngẫu lục (cùng viết với

Nguyễn án) và Vũ trung tuỳ

bút.

- Thể loại : Tuỳ bút – thể loại tự

sự nh ng cốt truyện đơn giản, thậm chí không có chuyện, kết cấu tự do, tả ng ời, kể việc và trình bày cảm xúc, ấn t ợng của

ng ời viết.

- Vũ trung tuỳ bút viết

khoảng đầu thế kỉ XIX, gồm

88 mẩu chuyện nhỏ, viết theo thể tuỳ bút (ghi chép tuỳ hứng tản mạn, không cần hệ thống, không cầu kì).

* “Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh”: ghi chép về cuộc sống và sinh hoạt ở phủ chúa thời Thịnh V ơng Trịnh Sâm (1742 – 1782).

- Nội dung : Ghi lại hiện thực

đen tối của lịch sử Việt Nam

đầu đời Nguyễn.

I Giíi thiÖu chung:

1 T¸c gi¶

2 T¸c phÈm:

II §äc - hiÓu V¨n B¶n

1 §äc

2 Chó gi¶i:

3 Bè côc ®o¹n trÝch:

* 2 phÇn:

- Tõ ®Çu - triÖu bÊt t êng: Thó

¨n ch¬i cña chóa TrÞnh

- Cßn l¹i: Sù tham lam nhòng nhiÔu cña quan l¹i trong phñ chóa

a Thó ¨n ch¬i cña chóa TrÞnh:

4 Ph©n tÝch:

I Giới thiệu chung:

1 Tác giả

2 Tác phẩm:

II Đọc - hiểu Văn Bản

1 Đọc

2 Chú giải:

a Thú ăn chơi của chúa Trịnh:

- Thích chơi đèn đuốc, th ờng ngự ở các li cung trên núi Tử Trầm, núi Dũng Thuý Mỗi tháng 3, 4 lần V ơng ra cung Thuỵ Liên trên bờ Tây Hồ

- Việc làm:

+ xây dựng đình đài liên miên

+ mỗi tháng 3, 4 lần tổ chức các cuộc chơi đông kẻ hầu ng ời hạ

4 Phân tích:

3 Bố cục đoạn trích:

I Giới thiệu chung:

1 Tác giả

2 Tác phẩm:

II Đọc - hiểu Văn Bản

1 Đọc

2 Chú giải:

- Cuộc chơi của Chúa:

+ binh lính dàn hầu vòng quanh 4 mặt hồ

+ các nội thần bịt khăn, mặc

áo đàn bà, bày bách hoá để bán

+ các quan hỗ tụng đại thần tuỳ ý ghé vào bờ mua bán

+ nhạc công hoà nhạc

a Thú ăn chơi của chúa Trịnh:

- Thích chơi đèn đuốc, th ờng ngự ở các li cung trên núi Tử Trầm, núi Dũng Thuý Mỗi tháng 3, 4 lần V ơng ra cung Thuỵ Liên trên bờ Tây Hồ

- Việc làm:

+ xây dựng đình đài liên miên

+ mỗi tháng 3, 4 lần tổ chức các cuộc chơi đông kẻ hầu ng

ời hạ

-> Cách miêu tả tỉ

mỉ: các cuộc chơi

đều rất đông ng ời

hầu hạ, với nhiều trò

giải trí lố lăng, tốn

kém, xô bồ và thiếu

văn hoá

4 Phân tích:

3 Bố cục đoạn trích:

I Giới thiệu chung:

1 Tác giả

2 Tác phẩm:

II Đọc - hiểu Văn Bản

1 Đọc

2 Chú giải:

4 Phân tích:

a Thú ăn chơi của chúa Trịnh:

ớp một cách trắng trợn Đó không phải là sự h ởng thụ cái đẹp chính đáng

- Thích chơi cây cảnh: “Bao nhiêu loài trân cầm dị thú, cổ mộc quái thạch, chậu hoa cây cảnh ở chốn dân gian, đều sức thu lấy, không thiếu một thứ gì”.

- Thích chơi đèn đuốc, ngự li cung…

- Lấy cả cây đa to, cành lá r ờm

rà, từ bờ bắc chở qua sông đem về: 1 cơ binh mới khiêng nổi, 4 ng

ời đi kèm…, đánh thanh la đốc thúc quân lính khiêng đi cho

đều tay

- Trong phủ chúa bày vẽ cảnh núi non.-> Các sự việc đ a ra cụ thể, chân thực và khách quan, tác giả không để

lộ thái độ cảm xúc, mà muốn tự sự việc nói lên vấn đề

→ Chúa chỉ lo ăn chơi

xa xỉ, không lo việc n

ớc, ăn chơi bằng quyền

lực và hết sức tham

lam.

3 Bố cục đoạn trích:

I Giới thiệu chung:

1 Tác giả

2 Tác phẩm:

III Phân tích:

II Đọc - hiểu Văn Bản

1 Đọc

2 Chú giải:

3 Thể loại văn bản: Tuỳ bút

4 Bố cục đoạn trích:

1 Thú ăn chơi của chúa Trịnh:

ớp một cách trắng trợn Đó không phải là sự h ởng thụ cái đẹp chính đáng

- Thích chơi cây cảnh

- Thích chơi đèn đuốc…

→ Chúa chỉ lo ăn chơi

xa xỉ, không lo việc n

ớc, ăn chơi bằng quyền

lực và hết sức tham

lam.

"Mỗi khi đêm thanh cảnh vắng, tiếng chim kêu v ợn hót ran khắp bốn bề, hoặc nửa

đêm ồn ào nh trận m a sa gió táp, vỡ tổ tan đàn, kẻ thức giả biết đó là triệu bất t ờng". Cảnh rùng rợn, bí

hiểm, ma quái nh dự báo tr ớc sự suy vong tất yếu của một triều

đại chỉ biết ăn chơi

h ởng lạc trên mồ hôi,

n ớc mắt của dân lành

I Giới thiệu chung:

1 Tác giả

2 Tác phẩm:

II Đọc - hiểu Văn Bản

1 Đọc

2 Chú giải:

4 Phân tích:

a Thú ăn chơi của chúa Trịnh: b Sự tham lam,

nhũng nhiễu của

quan lại trong phủ

chúa:

xét nhà nào có chậu hoa, cây cảnh, chim quí thì biên 2 chữ

“phụng thủ”

- Sau đó: Đêm đến, trèo thành lẻn ra, sai lính đem về, có khi phá nhà, đập t ờng để khiêng ra.

- Cuối cùng: Buộc tội cất giấu vật cung phụng, doạ lấy tiền.

→ Hành động “vừa ăn c ớp vừa la làng”

- Bà Cung nhân phải sai chặt đi 1cây lê và 2 cây lựu quý.

+ Cảm xúc của tác giả

cũng đ ợc gửi gắm kín

đáo.

+ Làm tăng sức thuyết phục cho những chi tiết chân thực ở trên.

+ Cách viết thêm phong phú, sinh động.

3 Bố cục đoạn trích:

I Giới thiệu chung:

1 Tác giả

2 Tác phẩm:

II Đọc - hiểu Văn Bản

1 Đọc

2 Chú giải:

4 Phân tích:

a Thú ăn chơi của chúa Trịnh: b Sự tham lam,

nhũng nhiễu của

quan lại trong phủ

chúa.

* Tình cảnh của nhân dân:

phải từ bỏ thú chơi tao nhã

- Ng ời nghèo: phải xây dựng

đình đài liên miên, đổ mồ hôi, x ơng máu

+ Kín đáo biểu lộ sự căm ghét bất bình qua việc miêu tả, kể các sự việc xảy ra đối với nhân dân và với gia đình mình

-> Bất bình căm giận thể hiện kín đáo qua miêu tả, kể chuyện

* Cảm xúc của tác giả:

+ Dự báo về cảnh suy vong của triều đại

Iii Tổng kết: Ghi nhớ (SGK)

3 Bố cục đoạn trích:

I Giới thiệu chung:

1 Tác giả

2 Tác phẩm:

II Đọc - hiểu Văn Bản

1 Đọc

2 Chú giải:

4 Phân tích:

a Thú ăn chơi của chúa Trịnh: b Sự tham lam,

nhũng nhiễu của

quan lại trong phủ

chúa.

c Tình cảnh của nhân dân:

Iii Tổng kết: Ghi nhớ (SGK)

iV Luyện tập:

phủ chúa Trịnh, có thể khái quát một trong những nguyên nhân khiến chính quyền Lê - Trịnh suy tàn

và sụp đổ không thể cứu vãn là gì?

2 So sánh sự giống và khác nhau về thể loại giữa tuỳ bút, bút kí, kí sự với truyện?

3 Bố cục đoạn trích:

- Đều thuộc loại tự sự - Văn xuôi

- Có chi tiết, sự việc, cảm xúc, nhân vật

Tuỳ bút Truyện

* Điểm khác nhau giữa Tuỳ bút và Truyện:

- Cốt truyện đơn giản,

mờ nhạt hoặc không có

cốt truyện

- Cốt truyện phải có, có khi phức tạp

- Kết cấu chặt chẽ, có sự sắp đặt có dụng ý của

ng ời viết

-Tính cảm xúc chủ quan thể hiện kín đáo qua nhân vật, sự việc

- Chi tiết, sự việc đ ợc h cấu, sáng tạo

- Chi tiết, sự việc chân thực

- Giàu tính chủ quan

- Kết cấu tự do, có khi tản

mạn, tuỳ cảm xúc ng ời

viết