Sự suy yếu của nhà nước phong kiến tập quyền (thế kỉ XVI XVIII) (2)

Triều đình nhà Lê -Từ đầu thế kỷ XVI, triều đình Lê sơ bắt đầu suy thoái -Vua quan ăn chơi sa đoạ, nội bộ giai cấp thống trị tranh giành quyền lực.. 2.Phong trào khởi nghĩa của nông dân

Chương V: ĐẠI VIỆT Ở CÁC THẾ KỶ XVI – XVIII

Bài 22: SỰ SUY YẾU CỦA NHÀ NƯỚC PHONG KIẾN TẬP QUYỀN (THẾ

KỶ XVI – XVIII).

I Tình hình chính trị

1 Triều đình nhà Lê

-Từ đầu thế kỷ XVI, triều đình Lê sơ bắt đầu suy thoái

-Vua quan ăn chơi sa đoạ, nội bộ giai cấp thống trị tranh giành quyền lực

2.Phong trào khởi nghĩa của nông dân đầu thế kỷ XVI

a.Nguyên nhân: vua quan nhà Lê bóc lột nhân dân thậm tệ; đời sống

nhân dân lâm vào khốn cùng => mâu thuẫn giai cấp gay gắt

b. Diễn biến (lập bảng):

c Kết quả và ý nghĩa:

-Các cuộc khởi nghĩa lần lượt bị đàn áp và thất bại

-Góp phần làm triều đình nhà Lê sơ mau chóng sụp đổ

II.Các cuộc chiến tranh Nam – Bắc triều và Trịnh – Nguyễn

1. Chiến tranh Nam – Bắc triều

-.Năm 1527, Mạc Đăng Dung lật đổ triều Lê sơ và lập ra triều Mạc (đóng

đô ở Thăng Long), sử gọi là Bắc triều

-.Năm 1533, Nguyễn Kim cùng một số cựu thần nhà Lê sơ đã lập một người thuộc dòng dõi nhà Lê sơ lên ngôi ở Thanh Hoá, sử gọi là Nam triều

b Diễn biến (SGK/107)

c Kết quả:

-.Nam triều đánh bại được Bắc triều và tạm thời thống nhất được đất nước

-.Đất nước bị tàn phá nghiêm trọng, đời sống nhân dân thêm bần cùng

2 Chiến tranh Trịnh – Nguyễn và sự chia cắt Đàng Trong – Đàng Ngoài

a Hoàn cảnh:

-Năm 1545, Nguyễn Kim mất, con rể là Trịnh Kiểm nắm toàn quyền => thế lực họ Trịnh (chúa Trịnh) hình thành

-Năm 1558, Nguyễn Hoàng (con trai của Nguyễn Kim) vào trấn thủ Thuận Hoá, hình thành thế lực họ Nguyễn (chúa Nguyễn)

b Diễn biến (SGK/108 – 109)

c Kết quả:

-Hai bên bất phân thắng bại, cuối cùng lấy sông Gianh (Quảng Bình) làm ranh giới Từ sông Gianh trở ra bắc gọi là Đàng Ngoài; từ sông Gianh trở vào nam gọi Đàng Trong

-Ở Đàng Ngoài, chúa Trịnh xây phủ chúa bên cạnh cung vua Lê và nắm toàn quyền, sử gọi là “vua Lê – chúa Trịnh”

- Ở Đàng Trong, con cháu của họ Nguyễn (tức Nguyễn Hoàng) nối nhau cầm quyền, sử gọi là “chúa Nguyễn”

=> đây là cuộc chiến tranh phi nghĩa giữa hai tập đoàn phong kiến Trịnh – Nguyễn; cuối cùng khiến đất nước càng chia cắt và nhân dân càng đói khổ hơn, kinh tế chậm phát triển

Triều đình vua Lê thế kỷ XVII.

Dặn dò: học bài và làm bài tập trong sách bài tập từ trang 107 – 109 Chuẩn bị bài mới (bài 23)