kế hoạch bài dạy lịch sử 6 học kì 2 theo cv 5512 có tiết ôn tập và kiểm tra

kế hoạch bài dạy môn lịch sử và địa lí lớp 6 sách kết nối tri thức học kì 2 từ bài 9 đến bài 20. Soạn theo công văn 5512 có 5 hoạt động khởi động hình thành kiến thức, luyện tập, vận dụng. Đặc biệt có thêm tiết ôn tập và kiểm tra giữa kì 2, cuối kì 2 kèm theo ma trận và bản đặc tả......................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

Trang 1

Bài 9 TRUNG QUỐC TỪ THỜI CỔ ĐẠI ĐẾN THẾ KỈ VII

(2 tiết)

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức

- Điều kiện tự nhiên của Trung Quốc cổ đại

- Sơ lược tiến trình lịch sử Trung Quốc từ thời cổ đại đến thế kỉ VII

- Những thành tựu văn hoá tiêu biểu của Trung Quốc thời kì này

2 Kỹ năng

- Phát triển năng lực tìm hiểu lịch sử :Khai thác và sử dụng được các sơ đồ, lược đồ, nguồntư liệu hình ảnh và chữ viết trong bài học dưới sự hướng dẫn của giáo viên

- Phát triển năng lực nhận thức và tư duy lịch sử

+ Trình bày được những đặc điểm về điều kiện tự nhiên của Trung Quốc cổ đại

+ Mô tả được sơ lược quá trình thống nhất và sự xác lập chế độ phong kiến dưới thời TầnThuỷ Hoàng

+ Xây dựng được đường thời gian từ đế chế Hán, Nam – Bắc triều đến nhà Tuỳ

+ Nêu được những thành tựu chủ yếu của văn minh Trung Quốc trước thế kỉ VII

- Phát triển năng lực vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học

+ Kĩ năng trình bày và giải thích chủ kiến về vai trò của nhà Tần; về tư tưởng “Tiên học lễ,hậu học văn”

+Vận dụng hiểu biết để làm rõ vai trò của phát minh kĩ thuật làm giấy đối với xã hội hiệnđại

3 Phẩm chất

- Có thái độ khách quan trong nhìn nhận các nhân vật và sự kiện lịch sử

- Có ý thức tôn trọng và học hỏi cái hay, cái đẹp trong văn hoá của các dân tộc khác

II CHUẨN BỊ THIẾT BỊ VÀ HỌC LIỆU

1 Giáo viên

- Giáo án, phiếu học tập

- Lược đồ Trung Quốc thời nhà Tần, Lược đồ Trung Quốc hiện nay

- Máy tính, máy chiếu

2 Học sinh

- Tìm hiểu vị trí, điều kiện tự nhiên, các thông tin về các thành tựu chủ yếu ở Trung Quốccổ đại chuẩn bi các thông tin thoe hướng dẫn

3 Dự kiến tiết dạy

Tiết 1: Hoạt động khởi động ; Hoạt động hình thành kiến thức: Mục 1,2

Trang 2

Tiết 2: Hoạt động hình thành kiến thức mục 3,4 và hoạt động luyện tâp, vận dụng

III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC

HOẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG

a) Mục tiêu: Tạo tâm thế để học sinh xác định được mục tiêu và nội dung về kiến thức, kỹ

năng trong bài học mới

b) Nội dung: GV Tổ chức trò chơi trả lời câu hỏi về một số điều đặc biệt ở đất nước Trung

Quốc

c) Sản phẩm: - Có thể sẽ không có HS nào trả lời đúng hết được 10 câu hỏi, khi đó Giáo

viên có thể trao thưởng cho HS trả lời được nhiều nhất, và Giáo viên đưa ra đáp án để HScó thêm những thông tin thú vị về đất nước Trung Quốc

d) Cách thức thực hiện:

GV chọn 2 em thư ký quan sát đáp án câu trả lời cuả các bạn

GV lần lượt đưa ra câu hỏi HS lần lượt chọn đáp án

Sau 10 câu hỏi bạn nào trả lời được nhiều nhất bạn đó chiến thắng

ST

T

1 Trung Quốc cổ đại có diện tích lớn hơn Trung Quốc ngày nay Đ

3 Giấy, đồng hồ, La bàn, thuốc súng đều là phát minh của người

Trung Quốc

Đ

4 Trung Quốc là tên gọi duy nhất trong tất cả các giai đoạn Lịch sử S

5 Giấy vệ sinh cũng là một phát minh của người Trung Quốc Đ

6 Người Trung Quốc ăn nước mắm giống như người Việt S

7 Cách đây 4000 năm người Trung quốc đã biết làm kem Đ

HOAT ĐỘNG 2: KHẮM PHÁ KIẾN THỨC

I ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN CỦA TRUNG QUỐC CỔ ĐẠI - Học sinh tự đọc

a) Mục tiêu:- Quan sát, khai thác và sử dụng được thông tin của một số tư liệu để nêu được

những tác động của điều kiện tự nhiên với sự hình thành Trung Quốc cổ đại

Trang 3

b) Nội dung: GV tổ chức cho HS tự đọc, quan sát lược đồ tranh ảnh để trả lời các câu hỏi

và hoàn thành phiếu học tập

c) Sản phẩm:Nêu được vị trí địa lý, điều kiện tự nhiển đã hình thành nền văn minh Trung

Quốc

d Tổ chức hoạt động

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

Nhiệm vụ 1: hoạt động cặp đôi thảo luận trả lời câu hỏi

sau:

Quan sát lược đồ H2 hãy kể tên các dãy núi, sa mạc,

dòng sông và đại dương bao quanh lãnh thổ Trung

Quốc?

Nhiệm vụ 2: Tổ chức HS thảo luận nhóm về vấn đề :

Ảnh hưởng của điều kiện tự nhiên tới cuộc sống của cư

dân Trung Quốc cổ đại như thế nào? Thông qua phiếu

học tập

Ảnh hưởng của điều kiện tự nhiên tới cuộc sống của

cư dân Trung Quốc cổ đại

- Việc lãnh thổ bị bao vây bởi sa mạc sa mạc

Taklamakan, sa mạc Gobi, dãy Himalaya, biển đã ảnh

hưởng như thế nào tới việc sinh sống của các cư dân cổ

đại Trung Quốc?

………

1 Điều kiện tự nhiên

- Trung Quốc thời cổ đại nhỏhơn hiện nay rất nhiều

- Vị trí: Phía bắc và tây bắclà sa mạc, phía Tây và TâyNam là dãy Himalayas,Đông và Đông Nam giápbiển, phía Nam là các bộ tộcBách Việt

- Cư dân cổ đại Trung Quốcsớm sinh sống tại lưu vựcsông Hoàng Hà và TrườngGiang, họ trồng kê, lúa

Trang 4

- Với điều kiện tự nhiên như trên (phía Bắc có các sa mạc Taklamakan và sa mạc Gobi, phía Tây là dãy Himalayas, phía Đông và Nam là biển) thì cư dân cổ đại Trung Quốc sẽ sinh sống ở đâu?; ………

………

- Khi sinh sống ở lưu vực sông Hoàng Hà và Trường Giang, cư dân Trung Quốc cổ đại sẽ hoạt động kinh tế gì? Việc sản xuất ngành kinh tế đó có gặp khó khăn gì không? Lý giải vì sao có khó khăn đó? ………

………

Bước 2 HS Nhận nhiệm vụ và triển khai hoạt động quan

sát và hỗ trợ các nhóm nếu cần bằng các định hướng gợi mở:

+ GV giới thiệu về đặc điểm các con sông và khí hậu ở đây từ đó HS sẽ trả lời được tác động của điều kiện tự nhiên đến đời sống cư dân cổ đại

Bước 3 HS báo cáo

GV điều khiển các nhóm cử đại diện trình bày từng nội dung, các nhóm khác nhận xét, bổ sung theo kỉ thuật 3-2-1

Bước 4: GV Nhận xét cách trình bày và góp ý của các

nhóm cuối cùng chốt ý (kết luận)

-Trung Quốc được bao quanh bởi sa mạc và núi Những rào cản tự nhiên này đã ngăn cách Trung Quốc với phần còn lại của thế giới Nhưng Sự cô lập Sự cô lập của

Trang 5

Trung Quốc đã giúp nước này phát triển nền văn hóa độc

đáo của riêng mình

- Cư dân cổ đại TQ sẽ sinh sống ở lưu vực 2 con sông

Trường Giang và Hoàng Hà

- Hoàng Hà và Trường Giang là một khu vực rất màu

mỡ; tuy nhiên, đất đai cần tưới tiêu để cây trồng phát

triển, và các bờ sông được xây dựng tốt để ngăn chặn lũ

lụt thảm khốc Vào thời cổ đại, cây trồng chính ở lưu vực

sông Hoàng Hà là kê.Ở lưu vực sông Trường Giang, với

khí hậu ấm áp, ẩm ướt, là khu vực đầu tiên trên thế giới

trồng lúa> Người Trung Hoa đã xây dựng nền văn minh

đầu tiên ở đây Tuy nhiên lũ lụt của hai con sông này

cũng gây rất nhiều khó khăn cho cuộc sống

“Hoàng Hà vừa là niềm kiêu hãnh vừa là nỗi buồn của

nhân dân Trung Quốc”

II NHÀ TẦN THỐNG NHẤT VÀ XÁC LẬP CHẾ ĐỘ PHONG KIẾN Ở TRUNG QUỐC

a) Mục tiêu:- Quan sát, khai thác và sử dụng được thông tin của một số tư liệu để mô tả

được sơ lược quá trình thống nhất và sự xác lập chế độ phong kiến dưới thời Tần ThuỷHoàng

b) Nội dung: GV tổ chức cho HS quan sát lược đồ tranh ảnh, đọc thông tin sgk để trả lời

các câu hỏi và hoàn thành các phiếu học tập

c) Sản phẩm: hoàn thành phiéu học tập, kể tên 2 giai cấp cơ bản của phong kiến Trung

Quốc

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

GV tổ chức hoạt động nhóm, chia lớp thành 6 nhóm:

- Năm 221TCN Tần ThuỷHoàng đã dùng chiến thuật “bẻđũa từng chiếc”thống nhất vềmặt lãnh thổ

Trang 6

Nhóm 1,2,3 Hãy đọc thông tin sgk và quan sát hình

2 hoàn thiện sơ đồ 5W1H về quá trình thống nhất đất

nước của Tần Thuỷ Hoàng

Em có nhận xét gì về qúa trình thống nhất đất nước

của Tần thuỷ Hoàng?

Nhóm 4,5,6 – Quan sát sơ đồ H4, em hãy kể tên các

- Thống nhất toàn diện: + quânsự (chấm dứt chiến tranh liênmiên, thống nhất lãnh thổ và mởrộng lãnh thổ);

+ chính trị (chế độ phong kiếnđược xác lập)

+kinh tế (thống nhất tiền tệ tạođiều kiện lưu thông hàng hoá);+ văn hoá (thống nhất chữ viếttạo thuận lợi cho giao lưu tiếpxúc giữa các vùng miền)

-> chính sách cai trị của ông baogồm tích cực (đã thực hiện nhiềubiện pháp đề thiết lập bộ máynhà nước, củng cố đất nước nhưthống nhất chế độ đo lường, tiềntệ, chữ viết, pháp luật, ) và hạnchế (thích dùng hình phạt hàkhắc để cai trị nhân dân)

- Hai giai cấp mới trong xã hộiphong kiến là địa chủ, nông dân

Trang 7

giai cấp mới xuất hiện ở Trung Quốc và mối quan hệ

giữa các giai cấp đó

Bước 2 HS Nhận nhiệm vụ và triển khai hoạt động

quan sát và hỗ trợ các nhóm nếu cần bằng các

định hướng gợi mở:

* Sơ đồ hình 4 :

- Xã hội cổ đại gồm những giai cấp nào?

- Xã hội phong kiến gồm những giai cấp nào?

- Các giai cấp đó hình thành từ những giai cấp nào

trong xã hội cổ đại?

- Quan hệ giữa hai giai cấp cơ bản của xã hội phong

kiến dựa trên cơ sở nào

GV điều khiển các nhóm cử đại diện trình bày từng

nội dung, các nhóm khác nhận xét, bổ sung theo kỉ

thuật 3-2-1

Bước 4: GV Nhận xét cách trình bày và góp ý của

các nhóm cuối cùng chốt ý (kết luận)

lĩnh canh và quan hệ bóc lộtbằng địa tô giữa địa chủ vớinông dân đóng vai trò chủ đạo Xã hội phong kiến được hìnhthành với hai giai cấp cơ bản: địachủ và nông dân lĩnh canh Quanhệ bóc lột tô thuế giữa địa chủ vànông dân lĩnh canh cũng đượcxác lập

III TRUNG QUỐC TỪ THỜI HÁN ĐẾN THỜI TUỲ (206 TCN - thế kỉ VII)

a) Mục tiêu: HS xây dựng được đường thời gian từ đế chế Hán, Nam – Bắc triều đến nhà

Tuỳ, nhận biết được thòi gian tồn tại và chính sách mở rộng lãnh thổ của từng triều đại

b) Nội dung: GV tổ chức cho HS đọc thông tin sgk hoàn thành phiếu học tập

c) Sản phẩm: hoàn thành phiếu thời gian tồn tại của các triều đại của trung Quốc

Bước 1 Chuyển giao nhiệm vụ

- Hoạt động cá nhân: HS đọc sgk hoàn thành phiếu

học tập

- Đây là thời kì có nhiều triềuđại kế tiếp nhau và là thời kìthống nhất xen kẽ chia

Trang 8

- Hoạt động nhóm:Em có nhận xét gì về sự tồn tại

và phát triển của các triều đại phong kiến Trung

Quốc?

Bước 2 HS Nhận nhiệm vụ và triển khai hoạt động GV

quan sát và hỗ trợ các em nếu cần bằng các

định hướng gợi mở:

- Triều đại nào kéo dài nhất? Triều đại nào tồn tại

ngắn nhất? Đặc điểm nổi bật của thời kì này là gì?

- Các triều đại Trung Quốc đã thực hiện chính sách

gì để mở rộng lãnh thổ? (Liên tiếp mở những cuộc

chiến tranh xâm lược các nước láng giềng) Em

có thể kể một số triều đại Trung Quốc xâm lược

nước ta không? Nhà Hán có sự kiện gì liên quan

đến lịch sử Việt Nam? (Nhà Hán đô hộ nước ta,

Hai Bà Trưng phất cờ khởi nghĩa).

-GV chiếu bản đúng lên đề HS tự đánh giá

- GV điều khiển các nhóm cử đại diện trình bày, nhận

xét

Bước 4: GV Nhận xét, trình bày và chốt ý (kết luận)

rẽ lãnh thổ Trung Quốc tiếptục được mở rộng nhờ cáccuộc chiến tranh

Thời Hán: 204TCN-220Tam Quốc 220-260Thời Tần: 280-420Nam – Bắc triều 420-581Thời Tuỳ; 581- 618

IV THÀNH TỰU TIÊU BIỂU CỦA NỀN VĂN MINH TRUNG QUỐC CỔ ĐẠI

a) Mục tiêu:- Quan sát, khai thác và sử dụng được thông tin để kể được một số thành tựu

văn minh tiêu biểu của người Trung Quốc, đồng thời hiểu được giá trị của những thành tựuđó đối với ngày nay

b) Nội dung: GV hướng dẫn học sinh lập bảng thống kê

c) Sản phẩm: Hoàn thành bẩng thống kê

Bước 1 Chuyển giao nhiệm vụ

Giáo viên giới thiệu các tư tưởng thời

Xuân Thu- Chiến Quốc cho HS hiểu

được vì sao các trường phái tư tưởng

này lại xuất hiện vào thời Xuân Thu –

Chiến Quốc?

+ Vì sao học thuyết Nho gia của Khổng

Tử không được các nhà nước trọng

Lĩnh vực Thành tựuTư tưởng Nho giáo, đạo giáoChữ viết Chữ tượng hình, viết trên mai

Trang 9

dụng trong thời kỳ Xuân Thu – Chiến

Quốc?

Sau đó chuyển giao nhiệm vụ cho HS

- GV tổ chức cho HS hoàn thành phiếu

bài tập

Phiếu học tâp

? Trong các thành tự đó em ấn tượng

nhất với thành tựu nào của người Trung

Quốc cổ đại? Tại sao?

- Em có đồng ý với quan điểm: “Tiên

học lễ, hậu học văn” không? Lí giải sự

lựa chọn của em

Bước 2 HS Nhận nhiệm vụ và triển

khai hoạt động.GV quan sát và hỗ trợ

các em nếu cần bằng các định hướng gợi

mở

- GV giải thích được ý nghĩa của câu

“Tiên học lễ, hậu học văn: tiên (trước),

hậu (sau), lễ (lễ nghi, quy tắc, đạo đức,

cách ứng xử), văn (kiến thức, tri thức, sự

hiểu biết); cả câu nghĩa là Học đạo đức,

đối nhân xử thế trước, học kiến thức sau

– Hiện nay, “lễ” nên được hiểu khái

quát hơn: Học làm người trước, học kiến

thức sau; nếu không dù có tài giỏi đến

mấy, không giúp ích được cho xã hội,

thậm chí gây nguy hiểm cho xã hội

bấm huyệt

Kỹ thuật Thiết bị đo động đất Dệt tơ

lụa, làm giấyKiến trúc Vạn lý trường thành

GV mở rộng

- Bốn phát minh kĩ thuật của người TrungQuốc cổ đại:

La bàn xuất hiện từ thời Chiến Quốc, gồm

một nam châm thiên nhiên được mài giũa, đặttrên một địa bàn hình vuông Lúc cân bằng,mũi kim sẽ chỉ vê' phương nam La bàn bắtđấu truyền bá ra nước ngoài từ thời Tống,qua Ả Rập rồi tới châu Âu

Người phát minh ra nghề làm giấy là hoạn

quan Thái Luân Ông dùng vỏ cây, sợi gai,vải rách, để chế tạo ra giấy

Kĩ thuật in bắt nguồn từ thói quen ki tên

bằng triện của người Trung Quốc cổ đại.Người ta đã khắc những con chữ lên tấm gỗgiống như khắc những con dấu rói phủ mộtlớp mực mỏng lên bề mặt tấm gỗ, đặt tờ giấylên, dùng gạt để gạt nhẹ lên tờ giấy

Thuốc súng được phát minh ở Trung Quốc

từ cách đây hơn 1 000 năm, bắt đầu từ thuậtluyện đan Thuốc súng lần đầu được dùngtrong quân sự dưới thời Tống Về sau, phátminh này được truyền qua Ân Độ, rồi sang ẢRập, qua Tây Ban Nha, đến nhiều nước ởchâu Âu

Trang 10

GV điều khiển các nhóm cử đại diện

trình bày từng nội dung, các nhóm khác

nhận xét, bổ sung theo kỉ thuật 3-2-1

Bước 4: GV Nhận xét cách trình bày và

góp ý của các nhóm cuối cùng chốt ý

(kết luận)

Còn thời gian cho HS xem video

https://youtu.be/Ithm-y83J5c Khám phá

Vạn Lý trường thành

Theo em, các triều đại Trung Quốc xây

dựng Vạn Lý Trường Thành để làm gì?

HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP

a) Mục tiêu: Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS đã được lĩnh

hội ở hoạt động hình thành kiến thức về Trung Quốc cổ đại

b) Nội dung: GV hướng dẫn cho HS hoạt động cá nhân hoàn thành bài tập sgk

c) Sản phẩm: trả lời câu hỏi thể hiện đầy đủ nội dung bài học;

d) Tổ chức thực hiện:

-Giao nhiệm vụ hoàn thành 2 bài tập

Câu 1 Điều kiện tự nhiên của Trung Quốc cổ đại có những đặc điểm gì nổi bật? Những đặc điểm đó đã tác động như thế nào đến sự hình thành nền văn minh quốc gia này?

Câu 2 Em hãy nêu vai trò của nhà Tần đối với lịch sử Trung Quốc

Câu 3 Trong các thành tựu của Trung Quốc em thích nhất thành tựu nào? Vì sao?

Giáo viên thực hiện các câu hỏi gợi ý

Câu 1: “GV có thể hướng dân HS trả lời theo gợi ý sau:

- Trung Quốc có hai con sông lớn, hình thành nên những đồng bằng rộng lớn, thuận

lợi cho nông nghiệp phát triển Do đó, nền văn minh cũng sớm hình thành

- Nhiều đổng cỏ rộng lớn là điều kiện để chăn nuôi phát triển

- Mực nước của các con sông lớn lên xuống thất thường nên nhu cầu phải liên kết nhau lại để trị thuỷ do đó sớm hình thành nhà nước

Câu 2: Vai trò của nhà Tần đối với lịch sử Trung Quốc

– Làm rõ vai trò gắn với bối cảnh Trung Quốc cuối thời Xuân Thu – Chiến Quốc (chiến tranh liên miên, sự ra đời của công cụ bằng sắt, sự phát triển của sản xuất, đặt ra yêu cầu cần phải thống nhất)

– Vai trò nhà Tần (thực chất là vai trò của Tần Thuỷ Hoàng) trên hai phương diện:

+ Về chính trị: chấm dứt chiến tranh, thống nhất lãnh thổ và mở rộng lãnh thổ; xác lập chế độ phong kiến

Trang 11

+ Về kinh tế – văn hoá: thống nhất tiền tệ, cân đong, đo lường; thống nhất chữ viết Đặt cơ sở cho sự phát triển lâu dài của Trung Quốc về sau

Câu 3 Hướng dẫn HS lựa chọn và lý giải (miêu tả đựơc thành tựu đó có ý ngĩa gì cho ngàyxưa và ngày nay)

4 Hoạt động VẬN DỤNG

a) Mục tiêu: Vận dụng hiểu biết để làm rõ vai trò của phát minh kĩ thuật làm giấy đối với

xã hội hiện đại

1 Những thành tựu nào của văn minh Trung Quốc thời cổ đại có ảnh hưởng tới văn hoá của người Việt trong quá khứ và hiện tại?

2.Việc phát minh ra kĩ thuật làm giấy có vai trò gì đối với sự phát triển của xã hội hiện nay?

Hướng dẫn HS tranh luận trên cơ sở các gợi ý sau đây:

1 Những thành tựu của văn minh Trung Quốc thời cổ đại có ảnh hưởng tới văn hoá của người Việt trong quá khứ và hiện tại

GV Hướng dẫn bằng các câu hỏi gợi mở

Những ảnh hưởng về tư tưởng tôn giáo:

Hội họa - Kiến trúc - Điêu khắc:

Các khoa học kỉ thuật: Lịch, chữa bệnh bằng châm cứu

2 Phát minh ra kỉ thuật làm giấy

GV Hướng dẫn bằng các câu hỏi gợi mở

- Trước khi giấy ra đời các quốc gia đã viết trên những chất liệu nào?

- Những bất tiện khi lưu giữ tài liệu được viết trên các chất liệu đó?

- Giấy ra đời có ý nghĩa như thế nào?

(Gợi ý:đánh dấu cuộc cách mạng trên lĩnh vực truyền bá văn hoá) Ngày nay,dù bước sangthời đại 4.0 với mạng Internet toàn cầu, với lưu giữ thông tin và trao đổi thông tin qua thưđiện tử, thì giấy vẫn không mất đi vai trò của nó Thậm chí giấy không chỉ dùng để lưu giữthông tin, mà còn nhiều công dụng khác (như giấy dán tường, giấy trang trí nhà cửa; giấylàm bao bì, làm hộp; giấy làm quạt, làm dù che, làm giấy vệ sinh, )

DẶN DÒ

- Chuẩn bị bài Hy Lạp và La Mã cổ đại

Về nhà các em chuẩn bị tìm hiểu theo hệ thống câu hỏi sau

Trang 12

– Điều kiện tự nhiên của Hy Lạp, La mã cổ đại Chỉ nêu tác động về điều kiện tự nhiên

(hải cảng, biển đảo) đối với sự hình thành, phát triển của nền văn minh Hy Lạp và La Mã.

– Nhà nước Hy Lạp, La Mã cổ đại

– Những thành tựu văn hoá tiêu biểu của Hy Lạp, La Mã thời kì này

2 Năng lực

- Phát triển năng lực tìm hiểu lịch sử :Kĩ năng đọc hiểu và phân tích thông tin năng lực phân tích tư liệu

+ Nêu tác động về điều kiện tự nhiên (hải cảng, biển đảo) đối với sự hình thành, phát triển của nền văn minh Hy Lạp và La Mã

+ Trình bày được tổ chức nhà nước thành bang, nhà nước đế chế ở Hy Lạp và La Mã + Nêu được một số thành tựu văn hoá tiêu biểu của Hy Lạp và La Mã

- Phát triển năng lực vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học

+ Sử dụng kiến thức toán học để giải quyết câu hỏi trong bài

+ Biết cách sử dụng các kiến thức đã học trong bài để giải quyết câu hỏi phần vận dụng

- Năng lực chung: Tự học, tự chủ, hợp tác, giao tiếp

3 Hình thành những phẩm chất

Trang 13

Có thái độ trân trọng và đánh giá đúng đắn những cống hiến mang tính tiên phong của người Hy Lạp, La Mã đối với thế giới

II CHUẨN BỊ THIẾT BỊ VÀ HỌC LIỆU

1 Giáo viên

- Giáo án, phiếu học tập

- Lược đồ Hy Lạp, La Mã

- Máy tính, máy chiếu

2 Học sinh

- Tìm hiểu vị trí, điều kiện tự nhiên, các thông tin về các thành tựu chủ yếu ở Hy lạp cổđại

3 Dự kiến thiết daỵ

Tiết 1 Hoạt động khởi động ; Hoạt động hình thành kiến thức mục I

Tiết 2: Mục II,III

Tiết 3 Mục IV và hoạt động luyện tập, vận dụng

III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC

HOẠT ĐỘNG 1:KHỞI ĐỘNG

a) Mục tiêu: Tạo tâm thế để học sinh xác định được mục tiêu và nội dung về kiến thức, kĩ

năng trong bài học Hy Lạp cổ đại

b) Nội dung: GV tổ chức cho HS xem video để nêu vấn đề cho HS tìm hiểu trong tiết học c) Sản phẩm: Hs lắng nghe và suy nghĩ

d) Cách thức thực hiện:

Bước 1: GV giao nhiệm vụ và cho học sinh xem video https://youtu.be/EpGLwJmRpjEđền Pác-tê-nông ở Hy Lap

Bước 2 Đặt vấn đề:

Em đã từng nhìn thấy công trình này chưa? Theo em, công trình kiến trúc này nằm ở quốcgia nào?

GV có thể dẫn dắt HS: Ngôi đền đứng sừng sững trên thành cổ Ác-rô-pô-lit ở A-ten (HyLạp) được coi là tiêu biểu Công trình này cũng được đánh giá là một trong những toà nhàtốt nhất mọi thời đại, do nhà điêu khắc nổi tiếng nhất thời cổ đại - Phi-đi-at thiết kế vànhiều kiến trúc sư giỏi khác trực tiếp giám sát quá trình thi công

Vì sao ngôi đền này được coi là biểu tượng của nền dân chủ A-ten và của văn minhphương Tây cổ đại? Theo em, điều gì khiến cho nền văn minh cổ đại này được đánh giácao như vậy? Văn minh Hy Lạp -La Mã thời cổ đại có điểm gì nổi bật và đã góp vào vănminh nhân loại những thành tựu gì? Đó là những nội dung trong bài học

Hôm nay cô trò cùng tìm hiểu

HOẠT ĐỘNG 2: KHẮM PHÁ KIẾN THỨC

Trang 14

I ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN

1.Hy lạp cổ đại

a) Mục tiêu: Quan sát, khai thác và sử dụng được thông tin của một số tư liệu để nêu được

những tác động của điều kiện tự nhiên với sự hình thành Hy Lạp cổ đại

b) Nội dung: GV tổ chức cho HS quan sát lược đồ tranh ảnh để trả lời các câu

c) Sản phẩm:Nêu được vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên đã hình thành nền văn minh Hy Lạp

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

GV tổ chức hoạt động cá nhân quan sát sơ đồ Hình 2

và H3 trả lời các câu hỏi sau:

- Xác định vị trí địa lý và trình bày hiểu biết của em

về điều kiện tự nhiên của Hy Lạp?

- Điều kiện tự nhiên tác động thế nào đến sự phát triển

của Hy Lạp cổ đại?

- Vai trò của cảng biển Pi-rê (Piraeus) đối với sự phát

triển của kinh tế Hy Lạp cổ đại

Bước 2 HS nhận nhiệm vụ và triển khai hoạt động.

GV quan sát và hỗ trợ các em nếu cần bằng các định

hướng gợi mở:

- Hy lạp có vị trí địa lý, địa hình, khí hậu, khoáng sản

như thế nào?

- Theo em, với điều kiện tự nhiên như vậy, cư dân Hy

Lạp cổ đại có ưu thế phát triển các ngành kinh tế nào?

- Đọc đoạn tư liệu màu vàng sgk, Đoạn tư liệu trên

- Phạm vi lãnh thổ Hy Lạp cổđại rộng lớn hơn ngày nay, gổmvùng nam bán đảo Ban-căng,các đảo trên biển Ê-giê và cácdải đất ven bờ Tiểu Á

- Điều kiện tự nhiên nổi bật của

Hy Lạp:

+ Địa hình bị chia cắt thànhvùng đống bằng nhỏ hẹp bởicác dãy núi thấp chạy dài rabiển, đất đai canh tác ít, khôngmàu mỡ nên không thuận lợicho nông nghiệp trồng lươngthực

+ Đường bờ biển gồ ghề, cónhiều vũng, vịnh thích hợp choviệc lập những hải cảng buônbán (xuất nhập khẩu hàng hoávà nô lệ)

+ Nhiều khoáng sản nên thủcông nghiệp, luyện kim rất pháttriển

⇨ Khó khăn trong pháttriển nông nghiệp

⇨ Thuận lợi trong việc pháttriển các ngành kinh tếhướng biển (thương mại,đánh bắt cá và nôi trông

Trang 15

cho em biết điều gì vê hoạt động kinh tế của Hy Lạp

cổ đại?

- Xác định vị trí cảng Pi-rê trên lược đồ, Vị trí cảng

gần những thành bang nào?

GV gọi 2 HS trình bày, các bạn khác nhận xét, bổ

xử tội chết (đến thế kỉ IV TCN giảm nhẹ thành lưu đày hoặc nộp phạt) Những vòng lá ô liu trao cho người chiến thắng trong các kì thi Olympia bắt buộc phải lấy từ các cây cổ thụ mọc hoang Ngày nay, số lượng cây ô liu ở Hy Lạp rất lớn, bình quân 7 cây ô liu/một người dân Hy Lạp là một trong các quốc gia xuất khẩu dầu ô liu hàng đầu thế giới

2 La Mã cổ đại

a) Mục tiêu: Quan sát, khai thác và sử dụng được thông tin của một số tư liệu để nêu và

nhận xét được ảnh hưởng của điều kiện tự nhiên tới sự phát triển của La Mã

b) Nội dung: GV tổ chức cho HS quan sát lược đồ tranh ảnh và đọc thông tin sgk thảo luận

cặp đôi để trả lời các câu

c) Sản phẩm:Nêu được vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên đã hình thành nền văn minh La Mã

Trang 16

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

GV tổ chức hoạt động cặp đôi quan sát sơ đồ Hình 4

đọc thông tin sgk và trả lời các câu hỏi sau:

- Em hãy cho biết vị trí địa lí và điểu kiện tự nhiên nổi

bật của La Mã cổ đại

- Điều kiện tự nhiên đã ảnh hưởng như thế nào đến sự

hình thành và phát triển của nền văn minh La Mã?

- Quan sát trên lược đồ tìm giới hạn của La Mã

- Đất đai, khí hậu, bờ biển như thế nào?

- Điều kiện tự nhiên của La Mã cổ đại có điểm gì

giống và khác so với Hy Lạp cổ đại?

Bước 3 Các cặp báo cáo GV điều khiển HS trình

bày, nhận xét, đánh giá và tổng hợp lại

- So với Hy Lạp, La Mã thuận lợi hơn để phát triển

toàn diện kinh tế bao gồm nông nghiệp (trồng trọt và

chăn nuôi), thủ công nghiệp (luyện kim, chế tác đá, bê

tông), ngoại thương (buôn bán với các quốc gia trong

khu vực)

+ Vị trí: Nhà nước La Mã cổ đại được hình thành trên bán đảo I-ta-li-a (ở Nam Âu) sau được mở rộng ra trên phần lãnhthổ của cả ba châu lục Âu, Á, Phi

+ Đường bờ biển phía nam có nhiều vịnh, hải cảng

+ Ở thời kì đế quốc, đất đai được mở rộng, có nhiều đồng bằng và đống cỏ rộng lớn nên trồng trọt và chăn nuôi có điều kiện phát triển

+ Có nhiều khoáng sản nên nghề luyện kim phát triển

Giống

xung quanh đểu đượcbiển bao bọc; bờ biểncó nhiều vịnh, cảngnên thuận lợi để pháttriển thương mạiđường biển; lòng đấtcó nhiều khoáng sảnnên thuận lợi pháttriển luyện kim

Khác bị chia cắt

thànhnhiềuđổng bằngnhỏ hẹp,khôngthuận lợicho pháttriển nông

có nhiềuđồngbằngrộng lớnnên trổngtrọt vàchănnuôi cóđiếu kiện

Trang 17

– Với vị trí ở trung tâm Địa Trung Hải, La Mã không

chỉ có thuận lợi trong tiến hành buôn bán với các vùng

xung quanh Địa Trung Hải mà còn dễ dàng chinh

phục những vùng lãnh thổ mới và quản lí hiệu quả cả

đế chế rộng lớn

nghiệptrổng câylươngthực)

phát triển

II NHÀ NƯỚC THÀNH BANG VÀ NỀN DÂN CHỦ CỔ ĐẠI Ỏ HY LẠP

a) Mục tiêu: Trình bày được những đặc trưng nổi bật của tổ chức nhà nước thành bang ở

Hy Lạp cổ đại (tiêu biểu là nhà nước Athens)

b) Nội dung: GV tổ chức cho HS quan sát lược đồ tranh ảnh để trả lời các câu

c) Sản phẩm: vẽ được sơ đồ tổ chức nhà nước Aten và nêu những biểu hiện của nền dân

chủ

GV giới thiệu: Khái niệm “nhà nước

thành bang”: là những nhà nước nhỏ,

có một thành thị là trung tâm, xung

quanh là vùng đất trổng trọt Trong mỗi

thành bang có phố xá, lâu đài, đến thờ,

sân vận động, nhà hát, bến cảng Mỗi

thành bang có bộ máy quyến lực riêng,

luật pháp riêng và tài chính riêng

+ Do địa hình bị chia cắt thành nhiều

vùng nhỏ, lãnh thổ không lớn nên các

nhà nước Hy Lạp được tổ chức theo

kiểu nhà nước thành bang Giữa các

nhà nước thành bang không có xu

hướng thống nhất thành một nhà nước

rộng lớn như kiểu Ấn Độ hay Trung

Quốc Sở dĩ như vậy là do điều kiện tự

nhiên và nền tảng kinh tế công thương

nghiệp chi phối

- GV tổ chức HS thảo luận nhóm (4

nhóm)

Nhóm 1,3: Quan sát vào H5 hãy trình

- Sơ đồ tổ chức nhà nước A ten

Những biểu hiện của nền dân chủ cổ đại ỏ’

Hy Lạp:

+ Cơ quan quyền lực tối cao: Đại hội nhân dân (gồm toàn bộ công dân nam từ 18 tuổi trởlên; có quyển thảo luận và biểu quyết tất cả những vấn đề hệ trọng của đất nước)

+ Chế độ bỏ phiếu bằng vỏ sò

⇨ Những biểu hiện của nến dân chủ cho thấy đây là bước tiến lớn so với chế độ chuyên chế ở các nước phương Đông,

Trang 18

bày những nét chính vê tổ chức nhà

nước thành bang ở Hy Lạp

Nhóm 2,4 Quan sát hình Một cuộc họp

của “Đại hội nhân dân” dưới thời

Pê-ri-dét theo em nền dân chủ nhà nước

Aten được thể hiện như thế nào?

Bước 2 HS nhận nhiệm vụ và triển khai

hoạt động GV quan sát và hỗ trợ các em

nếu cần bằng các định hướng gợi mở:

Nhóm 1,3

- Nhà nước dân chủ là gì?

- Nhà nước gồm mấy cơ quan

chính?

- Ở Athens, công dân có quyền gì?

Những ai ở Athens mới có quyền

- Theo em, người đứng giữa bức

tranh là ai? Ông ta đang làm gì?

Những người khác gồm những ai?

Họ đang làm gì? Xa xa sau đám

đông là cái gì?

- Em có nhận xét gì về nền dân chủ

A-ten

GV điều khiển nhóm 1,2 trình bày,

nnhóm 3,4 nhận xét, đánh giá

Bước 4: GV Nhận xét các trình bày và

chính quyển ở A-ten thuộc vê' các côngdân A-ten, họ có quyến thảo luận và biểu quyết tất cả những vấn để hệ trọngcủa đất nước, bầu ra những viên chức của bộ máy nhà nước

⇨ Tuy nhiên nền dân chủ này chỉ dành cho một bộ phận dân cư và dựa trên cơ sở là sự bóc lột nô lệ - lực lượng đông đảo trong xã hội

● Cuộc họp diễn ra trên quảng trường

tại Acropolis, Pericles là người lãnh đạo cao nhất của Athens đứng ở giữa, đang chỉ tay lên trung tâm của Athens – đồi Acropolis – trong đó đền Parthenon cao nhất, nổi bật giữa những công trình kiến trúc

● Pericles đang đứng trên bục diễn

thuyết của cuộc họp Đại hội công dân Nhiều công dân tham dự, có người đang nằm, đang ngồi, đang làm việc riêng (nói chuyện, uống rượu, nấu ăn, ) Nhiều người chăm chú nghe bài diễn thuyết của nhưng có những người phản đối (giơ tay đòi đuổi ông xuống),

Trang 19

cách nhận xét góp ý cảu các nhóm cuối

cùng chốt ý (kết luận)

Rút ra ưu và tồn của nhà nước A-ten

vị trí ông đứng trên quảng trường cũng không phải ở vị trí cao nhất

III NHÀ NƯỚC ĐẾ CHẾ LA MÃ CỔ ĐẠI

a) Mục tiêu: Trình bày được cơ cấu tổ chức nhà nước đế chế ở La Mã cổ đại

b) Nội dung: GV tổ chức cho HS quan sát lược đồ tranh ảnh và đọc thông tin để trả lời các

câu hỏi

c) Sản phẩm: Xác định được sự lớn mạnh của La Mã, sự phát triển của cơ cấu tổ chức nhà

nước từ công hòa sang đế chế

- GV phát phiếu học tập cho học sinh và yêu cầu

học sinh quan sát lược đồ La Mã cổ đại và đọc thông

tin sgk để hoàn thành phiếu học tập

Hình thức cá nhân Thời gian 3 phút

+ Quan sát vào sơ đồ hình 8, trình bày cơ cấu tổ chức

và hoạt động của nhà nước đế chế ở La Mã cổ đại

+Tại sao Nhà nước La Mã lại phát triển thành một

Nhà nước đế chế, trong khi các nhà nước thành bang ở

Hy Lạp lại không có xu hướng như vậy?

- Xác định vị trí thành phố cổ Roma trên bản đồ

- Xác định ranh giới lãnh thổ đế chế La Mã thời

cực thịnh ở các phía đông, tây, nam, bắc

- Quan sát lược đồ, em hãy thử giải thích: Vì sao

nói: “Vào đầu Công nguyên, La Mã đã biến Địa

- Khi mới thiết lập là nhà nướccộng hoà không có vua Quyềnlực nằm trong tay ViệnNguyên lão, (300 thành viên)thuộc các gia đình giàu có nhấtcủa giới chủ nô La Mã

- Từ năm 27 TCN chuyển sang

Trang 20

Trung Hải thành ao nhà của nó”?

- Quyền lực thời cộng hoà như thế nào? Thời đế

chế thay đổi như thế nào?

Bước 3 HS báo cáo GV điều khiển gọi lần lượt 2HS

trình bày, các HS khác nhận xét, góp ý bổ sụng

Bước 4: GV đánh giá tổng hợp và chốt ý (kết luận)

+ Cộng hoà: nước không có vua hay hoàng đế; người

đứng đầu do công dân bầu chọn

+ Đế chế: một nước trong đó vua hay hoàng đế xâm

lược và chiếm lãnh thổ các nước khác, tạo ra một lãnh

thổ rộng lớn hơn

+ Để cai quản được lãnh thổ rộng lớn bao trùm nhiều

phần của cả ba châu lục (Âu, Á, Phi) vào thời kì đế

quốc La Mã thì cần một bộ máy nhà nước trong đó

quyến lực tập trung vào trong tay một người, đó là

hoàng đế Trong khi đó, các thành bang ở Hy Lạp lại

chủ yếu phát triển kinh tế công thương nghiệp, buôn

bán bằng đường biển ở các hải cảng sầm uất, nên

không có xu hướng mở rộng lãnh thổ và hình thành

nhà nước đế chê' như ở La Mã

hình thức nhà nước đế chế,quyền lực nằm trong tay hoàngđế

III NHỮNG THÀNH TỰU VĂN HOÁ TIÊU BIỂU

a) Mục tiêu:- Quan sát, khai thác và sử dụng được thông tin để kể được một số thành tựu

văn minh tiêu biểu của người Hy lap, đồng thời hiểu được giá trị của những thành tựu đóđối vớiingày nay

b) Nội dung: GV tổ chức cho HS tìm hiểu về những thành tựu tiêu biểu của Hy Lạp và xác

định được những thành tựu vẫn đang có giá trị đến ngày nay

c) Sản phẩm: Lập được bảng thành tựu văn hoá tiêu biểu của Hy Lạp- La Mã

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ Nhiều thành tựu vẫn đang có giá trị to lớn đến

Trang 21

GV tổ chức HS thảo luận nhóm (4

nhóm) hoàn thành phiếu học tập

Sau khi học sinh hoàn thành GV

cho - - - HS thảo luận những

thành tựu nào còn được bảo tồn đến

nay Em ấn tượng với thành tựu nào

nhất? Vì sao?

Bước 2 HS nhận nhiệm vụ và triển

khai hoạt động GV quan sát và hỗ

trợ các em nếu cần bằng các định

- Lịch chúng ta đang sử dụng

hiện nay ntn?

- Trong lĩnh vực toán học

chúng ta có còn sử dụng

những định lý nào của các

nhà bác học thời kỳ này

- Có công trình kiến trúc nào

xây dựng kiểu dáng Hy lạp,

La Mã ngày xưa không

Bước 3 HS báo cáo GV cho các

nhóm trưng bày sản phẩm và tổ

chức cho cac nhóm nhận xét đành

giá Nhóm 1 đánh giá nhóm 2,

nhóm 2 đánh giá nhóm 3 và nhóm

3 đánh giá nhóm 1 với phương

châm 3-2-1 (3 ưu điểm , 2 tồn tại, 1

đề xuất)

Bước 4: GV Nhận xét các trình

bày và nhận xét của các nhóm cuối

cùng chốt và cho điểm từng nhóm

Và phân tích thêm một số thành tựu

có ý nghĩa đối với nhân loại

ngày nay

Chữ viết của người La Mã, đây là một trong nhữngđóng góp vĩ đại của cư dân La Mã cho loài người.Nhiều chữ ngày nay vẫn được sử dụng như A, B,

L, O, Q, X, Y, Z, Nhiều danh từ chung đượcdùng phổ biến hiện nay như senat (thượng viện),politic (chính trị), republic (cộng hoà), đều xuấtphát từ La Mã

- Các công trình kiến trúc và kiểu kiến trúc HyLạp, La mã vẫn được bảo tồn và phổ biến trênkhắp thế giới (như Nhà hát lớn Thành phố Hồ ChíMinh, Cổng thành Brandenburg (Berlin, Đức), sânvận động cấu trúc theo kiểu nhà hát ngoài trời của

Hy Lạp, )

- Văn học và kịch Hy Lạp vẫn là đề tài yêu thíchcủa sân khấu kịch và điện ảnh hiện đại (Hai bộ sửthi và các vở kịch vẫn được trình diễn hoặc dựngthành phim, ví dụ phim Thành Troy lấy ý tưởng từtừ sử thi của Home)

- Các thành tựu về toán học, vật lí, triết học, yhọc, vẫn được dạy trong các nhà trường hiện nay(định lí tam giác đồng dạng của Thales; định lí tamgiác vuông của Pythagore; đòn bẩy, định lí về sứcđẩy của nước, của Archimedes, )

+ Thế vận hội Olympia vẫn được tổ chức 4 nămmột lần như người Hy Lạp từng tổ chức, mặc dùnhững môn thi đấu phong phú hơn Ở Việt Nam,gần đây các cuộc thi chạy Marathon đã trở nên phổbiến

- Nhờ phát minh ra loại bê tông trình độ kĩ thuậtcủa người La Mã trong xây dựng đền đài, cầucống, đường sá mà nhiều đoạn đường ngày nayvẫn được sử dụng

Trang 22

Lịch Dương lịch- một năm có 365 ngày 6h chia thành 12 tháng

Chữ viêt sáng tạo ra chữ cái La-tinh, trở thành chữ viết của nhiều quốc gia trên thế giới

● Vật lý định lí về sức đẩy của nước, của Archimedes,

- Sử học: Hê-rô-đôt

- Văn học: Một số tác giả tiêu biểu là Hô-me với tác phẩm Hi-át và

Ô-đi-xê (Hy Lạp), nhà soạn kịch Xô-phốc với vở ơ-địp làm vua (HyLạp),

- Triết học

- Thiên văn học

Kiến trúc - Đền Parthenon, đền Dớt ở Ơlempi

- tượng thần Vệ nữ

- Tượng lực sĩ ném đĩa HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP

a) Mục tiêu: Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS đã được lĩnh

hội ở hoạt động hình thành kiến thức về Hy lạp, La Mã cổ đại Sử dụng kiến thức toán học để giải quyết câu hỏi trong bài

c) Sản phẩm: nêu và giải thích được các ngành kinh tế phát triển của Hy Lạp, tính được tỉ

lệ % từ đó rút ra kết luận : chế độ dân chủ ở Athens chỉ dành cho những công dân tự do

Câu 1 Điều kiện tự nhiên tác động như thế nào đến sự hình thành và phát triển của vănminh Hy Lạp, La Mã?

Câu 2 Quan sát sơ đồ tổ chức đế quốc nhà nước La Mã và sơ đồ nhà nước Hy Lạp, hãycho biết những điểm khác nhau tổ chức nhà nước

Bằng kiến thức lịch sử đã học, em hãy cho biết vai trò của Viện Nguyên lão trong thời kì đế chế khác với thời kỳ cộng hoà như thế nào ?

Trang 23

Câu 3 Theo ước tính, vào thế kỉ V TCN, ở thành bang A-ten có khoảng 400 000 dân, trongđó đàn ông tự do có quyền công dân chỉ khoảng 30 000 người Em hãy tính xem có baonhiêu % dân số có quyền công dân trong nhà nước dân chủ A-ten? Điều đó khác gì với cưdân có quyền công dân ở Việt Nam hiện nay

- Gợi ý của GV:

Câu 1:

HS nêu được những đặc điểm đặc biệt về điếu kiện tự nhiên của Hy Lạp, La Mã:

- Điều kiện đất đai không thuận lợi cho việc trồng các loại cây lương thực Phần lớn là loại đất cứng, khô, do vậy chỉ đến khi đồ sắt xuất hiện thì khối cư dân ở đây mới có điều kiện

phát triển, nhà nước mới xuất hiện (xuất hiện nhà nước muộn)

- Có đường biên giới biển dài, khúc khuỷu, hình răng cưa, biển Địa Trung Hải thì hiền hòa,thuận lợi cho việc đi lại, trú ngụ của tàu thuyền và hình thành các hải cảng tự nhiên, đặc biệt là các hoạt động đánh bắt hải sản và mậu dịch hàng hải

- Có một diện tích đảo khá lớn nằm rải rác trên Địa Trung Hải, đặc biệt là Hy Lạp, nơi ra đời và tồn tại nhiều thành thị và trung tâm thuơng mại từ rất sớm

- Nguồn tài nguyên khoáng sản khá phong phú: tài nguyên rừng đa dạng cùng nhiều

khoáng sản quý như đồng, chì, sắt, vàng, đá quý, đất sét (Hy Lạp)…

Câu 2 Ý 1 Có thể tổ chức HS theo nhóm, dựa vào những kiến thức đã học để tranh luận, cóthể đưa ra ý kiến, khác nhau hoặc cùng ý kiến, nhưng quan trọng là có lí lẽ đúng để bảo vệ cho ý kiến của mình

Trang 24

Ý 2 Thời cộng hoà, Viện Nguyên lão có quyền tối thượng (nêu các ý trong hình 11.3) Sang thời đế chế, sự khác biệt lớn nhất là Viện Nguyên lão chỉ có danh nghĩa, không có quyền hành thực tế, hoàng đế thâu tóm mọi quyền lực.

Ở Việt Nam công dân 18 tuổi trở lên có quyền bầu của và ứng cử

3 Hoạt động VẬN DỤNG

a) Mục tiêu: Luyện tập kĩ năng vận dụng kiến thức lịch sử đã học vào cuộc sống hiện nay b) Nội dung: GV hướng dẫn cho HS biết cách sử dụng các kiến thức đã học trong bài để

giải quyết câu hỏi

Trang 25

- GV giới thiệu cho HS biết về tổ chức uy tín nhất trên thế giới về văn hoá, khoa học

và giáo dục thuộc Liên hợp quốc (UNESCO: United Nations Educational Scientific and Cultural Organization)

- GV hướng dẫn HS quan sát lại nguồn tư liệu (ví dụ 10.6 trang 56 hay hình đền

Parthenon ở tư liệu 10.3) để rút ra kết luận

Câu hỏi 2

Em hãy kể tên một số thành tựu văn hoá của La Mã cổ đại vẫn được ứng dụng trong thời kìhiện đại

- Gợi ý sản phẩm

Lĩnh vực Thành tựu Vận dụng ngày nay

Luật học và

lịch

– Luật 12 bảng, sau này hoàn chỉnh thành Luật

Chữ viết và

chữ số

– Chữ La tinh

– Chữ số La Mã

Cơ sở của 200 ngôn ngữ và chữ viết trên thế giới – Chữ La tinh ngày nay vẫn là ngôn ngữ quốc tế; vẫn dùng phổ biến trong y dược học

– Chữ số ngày nay vẫn dùng đánh số các đề mục lớn; đánh số trên đồng hồ, những trang nằm trước phần chính của một quyển sách, đánh số cho một số hoạt động nào đó (ví dụ đại hội Đảng, )

Kiến trúc – Mái vòm – Xây dựng các nhà thờ, công trình công cộng

Kĩ thuật Xi măng, bê tông,

xây dựng đườngsá, cầu cống

Xây dựng nhà cửa, công trình công cộng, đường sá, cầu cống, quy hoạch đô thị

DẶN DÒ

Về nhà Hoàn thành BÀI TẬP CUỐI CHƯƠNG

Em hãy lập bảng so sánh phương Đông, phương Tây theo các nội dung:

Thời điểm xuất hiện Nhà nước

Khu vực xuất hiện Nhà nước

Đặc điểm tổ chức Nhà nước

Ngành kinh tế chủ đạo

Chuẩn bị bài 12 : Các vương quốc Đông Nam Á thế kỉ X

CHƯƠNG IV.

Trang 26

ĐÔNG NAM Á TỪ NHỮNG THẾ KỈ TIẾP GIÁP CÔNG NGUYÊN ĐẾN THẾ KỈ X

BÀI 11 CÁC QUỐC GIA SƠ KỲ Ở ĐÔNG NAM Á

(2tiết) I.MỤC TIÊU

1 Kiến thức:

- Trình bày được sơ lược vị trí địa lí của khu vực Đông Nam Á – học sinh tự học

- Trình bày được quá trình xuất hiện và sự giao lưu thương mại của các quốc gia sơ kì ở Đông Nam Á từ đầu Công nguyên đến thế kỉ VII

2 Năng lực:

- Phát triển năng lực tìm hiểu lịch sử :Khai thác và sử dụng được thông tin có trong tư liệu,hình thành kĩ năng đọc bản đồ, lược đồ để xác định mối liên giữa các quốc gia cổ với cácquốc gia Đông Nam Á hiện tại

+ Trình bày được vị trí địa lý của khu vực

+ Miêu tả được sự xuất hiện của các vương quốc cổ trước thế kỉ VII

- Phát triển năng lực vận dụng

+ Vận dụng kiến thức để liên hệ với hiện tại (mối liên hệ giữa các vương quốc cổ, vươngquốc phong kiến và các quốc gia Đông Nam Á hiện tại)

- Năng lực tự học, giao tiếp,hợp tác

3 Hình thành những phẩm chất

- Chăm chỉ: Sưu tầm tư liệu phục vụ học tập

- Yêu đất nước, tự hào về khu vực Đông Nam Á; có ý thức xây dựng Cộng đồng Đông Nam Á đoàn kết và cùng phát triển

II CHUẨN BỊ THIẾT BỊ VÀ TÀI LIỆU DẠY HỌC

1 Chuẩn bị của GV

- Lược đồ các quốc gia Đông Nam Á

- Tranh ảnh về thành tựu văn hoá Đông Nam Á công trình kiến trúc, tượng Phật…

2 Chuẩn bị của HS

- Sưu tầm tranh ảnh về thành tựu văn hoá Đông Nam Á các lĩnh vực kiến trúc, điêu khắc,lễ hội…

3 Dự kiến tiết học

Tiết 1: Khởi động và mục I

Tiết 2: Mục II và luyện tập vận dụng

III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC

HOẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG

Trang 27

a) Mục tiêu: Tạo tâm thế để học sinh xác định được mục tiêu và nội dung về kiến thức, kĩ năng trong bài học

b Nội dung: GV cho HS quan sát cờ và trả lời tên quốc gia, xác định các quốc gia nằm ở khu vực nào

c Sản phẩm: HS biết được quốc kì của các quốc gia thuộc khu vực Đông Nam Á và xác định được vị trí của Đông Nam Á trên bản đồ thế giới

d Tổ chức thực hiện

Bước 1: Giao nhiệm vụ

GV chia lớp thành 4 nhóm

GV cho HS chơi trò chơi “Bạn đến từ quốc gia

nào?”- “ Where are you from?” HS sẽ được

quan sát những lá quốc kì sau đó trả lời tên các

quốc gia

Luật chơi: lần lượt từng nhóm xung phong trả

lời tên quốc gia theo thứ tự, nhóm nào không trả

lời được sẽ bị mất lượt, nhóm nào trả lời được

đúng nhiều tên quốc gia nhất sẽ thắng

- Câu hỏi quà tặng cho niềm tự hào dân tộc:

? Quốc kì Việt Nam có ý nghĩa như thế nảo?

- Tìm thông điệp về nội dung bài học:

? Các quốc gia này thuộc khu vực nào ở Châu Á?

Bước 2:Thực hiện nhiệm vụ

HS quan sát quốc kì và thực hiện yêu cầu

Bước 3: Báo cáo nhiệm vụ:

GV gọi lần lượt 3 Hs bất kỳ mỗi em trả lời 4 tên

của các quốc gia tương ứng với quốc kì.(em sau

không trùng với em trước)

Trang 28

Bước 4: Đánh giá kết quả học tập

- GV ghi nhận câu trả lời của HS; Đánh giá kết quả (sản phẩm) thực hiện nhiệm vụ của

HS, sau đó GV dẫn dắt vào bài Các quốc gia được nhắc đến đều nằm trong khu vực Đông Nam Á Hiện nay là một khu vực rất phát triển với sự tồn tại của một tổ chức khu vực rộng lớn và có uy tín trên thế giới đó là Cộng đồng các quốc gia Đông Nam Á

(ASEAN) Vị trí địa lí của khu vực Đông Nam Á có gì đặc biệt? ngay từ đầu công

nguyên đến thế kỉ VII, ở đây đã xuất hiện các vương quốc cổ nào? Từ thế kỉ VII đến thế kỉ X ở đây đã xuất hiện những quốc gia phong kiến nào? kinh tế chính ban đầu ở đây là gì?

HOẠT ĐỘNG 2: KHẮM PHÁ KIẾN THỨC

I CÁI NÔI CỦA NỀN VĂN MINH LÚA NƯỚC

a) Mục tiêu: Rèn luyện kĩ năng đọc bản đồ và sử dụng được thông tin của một số tư liệu để

xác định được vị trí, địa hình, khí hậu của khu vực Đông Nam Á

b) Nội dung: GV tổ chức cho HS quan sát lược đồ tranh ảnh để xác định vị trí khu vực và

hoàn thành phiếu học tập

c) Sản phẩm:hoàn thành phiếu học tập

PHIẾU HỌC TẬP 1

Quan sát lược đồ vị trí các quốc gia Đông Nam Á và đọc thông tin sách giáo khoa

em hãy hoàn thành phiếu học tập sau:

Đông Nam Á là một khu vực khá rộng nằm ở phía ………… châu Á, bao gồm hai khu vực riêng biệt ……… và ……… Nằm giữa hai đại dương lớn đó là: ……… và ……… là cầu nối giữa hai quốc gia ……… và ……… , giữa lục địa

……….với châu Đại Dương

Nằm trong vùng khí hậu………, là quê hương của cây ………… và các loạigia vị, hương liệu quý hiếm

GV yêu cầu HS quan sát bản đồ các nước Đông Nam Á

ngày nay và hoàn thành các nhiệm vụ sau:

- Đông Nam Á nằm ở phíaĐông Nam châu Á, bao gồmhai khu vực riêng biệt đó làĐông Nam Á lục địa và ĐôngNam Á hải đảo

- Nằm giữa hai đại dương lớnđó là: Ấn Độ Dương và TháiBình Dương là cầu nối giữa 2

Trang 29

? Em hãy xác định vị trí của khu vực Đông Nam Á trên

bản đồ (gọi HS lên bảng xác định trên bản đồ)

? Hoàn thành phiếu học tập (theo cặp)

Bước 2 HS nhận nhiệm vụ và triển khai hoạt động GV

quan sát và hỗ trợ các em nếu cần bằng các định hướng

gợi mở:

- ĐNA nằm ở đâu? Bao gồm những khu vực nào?

- Có địa hình và khí hậu như thế nào? Theo em,

với kiểu khí hậu đó đã tạo điều kiện cho Đông

Nam Á phát triển nền kinh tế gì?

- Việt nam nằm ở khu vực nào trong ĐNA

Bước 3 Báo cáo kết quả

+ Gọi 1 cặp bất kỳ báo cáo phiếu học tập các cặp khác

bổ sung góp ý GV điều khiển HS trình bày, nhận xét,

đánh giá

+ Gọi 2 cặp lên chỉ vị trí , giới hạn các nước trên lược

đồ

quốc gia Ấn Độ và TrungQuốc, giữa lục địa Á –Âu vớichâu Đại Dương.+ Nằm trongvùng khí hậu nhiệt đới giómùa, nóng ẩm, mưa nhiều: làquê hương của cây lúa nướcvà các loại gia vị, hương liệuquý hiếm

II QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH CÁC QUỐC GIA SƠ KỲ Ở ĐÔNG NAM Á

a) Mục tiêu: - Rèn luyện kỉ năng đọc bản đồ và sử dụng được thông tin của một số tư liệu

để miêu tả được sự xuất hiện của các vương quốc cổ trước thế kỉ VII

b) Nội dung: GV tổ chức cho HS quan sát lược đồ và đọc thông tin thảo luận nhóm đọc tên

các vương quốc cổ ở ĐNA, đồng thời nhận xét sự hình thành của các quốc gia đó

c) Sản phẩm: đọc đúng tên 10 quốc gia trên bản đồ và nhận xét được khu vực ĐNA lục địa

hình thành nhiều quốc gia

Trang 30

- GV chia lớp thành 4 nhóm, thảo luận 3 phút

Nhóm 1,2 Quan sát trên lược đồ hình 1 lược

đồ vị trí các vương quốc cổ Đông Nam Á từ

đầu Công nguyên đến thế kỉ VII:

- Hoàn thành phiếu học theo mẫu:

- Em có nhận xét gì về phạm vi hình thành của

các quốc gia sơ kĩ ở Đông Nam Á

Khu

vực

Tên quốc gia cổ Tên quốc gia

hiện nayKhu

vực

lục địa

Hải

đảo

Nhóm 3,4 Quan sát hình 2,3 và đọc thông tin

sgk và trả lời câu hỏi: Tư liệu và hình ảnh

chứng tỏ điều gì vềgiao lưu thương mại của

các quốc gia sơ kì Đông Nam Á vào những thế

kỉ đầu Công nguyên

Bước 2 HS nhận nhiệm vụ và triển khai hoạt

Khuvực

Tên quốc giacổ

Tên quốc gia hiệnnay

Lụcđịa

Lâm ấpPhù NamSri kse tra Mi an maChân lạp Cam pu chiaHa-ri-pun giay-

a

Thái lan

Đva-ra-va-tiTam-bra lin gaLang ka su ka Ma lai xi aHải

đảo

Ma lay In đô nê xi aTu-ma-sic

Ka-lin-gaBu-tu-an

=>Các quốc gia sơ kì được hình thànhở cả Đông Nam Á lục địa và ĐôngNam Á hải đảo nhưng tập trung chủ

yếu ở Đông Nam Á lục địa (do điềukiện tự nhiên thuận lợi hơn, nhiều consông lớn thuận lợi cho dân cư quần tụ,sinh sống)

Các hình ảnh đồng tiền vàng là nhữngbằng chứng về giao lưu thương mạiĐông Nam Á với các nước trên thế

giới Ở đây xuất hiện việc buôn bán,trao đổi giữa thương nhân Đông NamÁ với các thương nhân Hán, người ẤnĐộ, thậm chí cả người La Mã Chứngtỏ, ở Đông Nam Á trong những thế kỉ

đầu Công nguyên đã có những trung

Trang 31

động HS quan sát lược đồ, rút ra đặc điểm

chung của những vị trí xuất hiện các vương

quốc cổ: nơi có những dòng sông lớn đổ ra

biển, thuận lợi cho phát triển nông nghiệp và

giao lưu với thế giới bên ngoài)

GV quan sát và hỗ trợ các em nếu cần bằng

các định hướng gợi mở:

Nhóm 1,2

- Điều kiện hình thành các vương quốc cổ

ở Đông Nam Á có gì giống với sự hình

thành các quốc gia cổ đại đầu tiên ở

phương Đông?

- Kể tên các con sông lớn ở Đông Nam Á

lục địa? Sông Mê Kông chảy qua những

quốc gia nào?

- Vương quốc nào phát triển mạnh nhất

Nhóm 3,4

+ Đoạn tư liệu và các hình ảnh nhắc đến những

di chỉ khảo cổ ở đâu?

+ Ở các di chỉ đó, người ta tìm thấy những gì?

+ Những hiện vật được tìm thấy cho em biết

điểu gì?

Tư liệu cho em biết điều gì vê giao lưu thương

mại của các quốc gia sơ kì ở Đông Nam Á với

các nước trên thê'giới?

Bước 3 Gọi một nhóm báo cáo, các nhóm

khác bổ sung góp ý GV điều khiển HS trình

bày, nhận xét, đánh giá

Bước 4: GV Nhận xét, trình bày và chốt ý (kết

luận) Khoảng 10 thế kỉ sau Công Nguyên hàng

loạt các nước vương quốc nhỏ hình thành:

Cham-pa ở Trung Bộ Việt Nam hạ lưu sông

MêKông, vương quốc ở hạ lưu sông Mê Nam

và đảo Inđônêxia….Như vậy ở Đông Nam Á

tâm buôn bán quốc tế tương đối sầmuất, thu hút nhiều thương nhân cácnước đến đây trao đổi hàng hoá

Trang 32

thời cổ đại đã không có bất cứ vương quốc lớn

nào được sinh ra, mà chỉ hình thành những

vương quốc nhỏ, phát triển với địa thế là vùng

đất tiếp giáp của Trung Quốc và Ấn Độ

a) Mục tiêu: GV kết hợp kiểm tra kiến thức với luyện tập năng lực mô tả và tái hiện để tìm.Đặc điểm nổi bật nét tương đồng về vị trí địa lý của các vương quốc cổ ĐNA, tác động củagiao lưu thươg mại đã kích thích sự phát triển về kinh tế và ảnh hưởng về văn hoá

b) Nội dung: GV hướng dẫn HS hoàn thành bài tập sgk

c) Sản phẩm: Hoàn thành bài tập theo đúng gợi ý

- Giao nhiệm vụ hoàn thành 3 GV hướng dẫn cách khai thác tư liệu bài tập

1 Em hãy trình bày đặc điểm nổi bật về vị trí địa lí , điều kiện tự nhiên của khu vực ĐôngNam Á

2 Tác động của việc giao lưu thương mại đối với sự ra đời của các quốc gia sơ kỳ ĐôngNam Á như thees nào?

3 Em hãy nêu những điểm tương đồng về vị trí địa lí của các vương quốc cổ ở ĐNA

Câu 1 - Vị trí địa lí thuận lợi: nằm án ngữ trên con đường hàng hải nối giữa Ấn Độ Dương

và Thái Bình Dương, nối các quốc gia phương Đông với Địa Trung Hải

- Điểu kiện tự nhiên thuận lợi: Mạng lưới sông ngòi dày đặc, đất đai tương đối màu mỡ,khí hậu gió mùa, nhiều sản vật phong phú

Câu 2 Thông qua giao lưu thương mại, kích thích nền kinh tế các vương quốc Đông Nam

Á sơ kỳ phát triển nhanh hơn, mạnh hơn

Đồng thời, qua đó, tăng cường tiếp xúc, giao lưu văn hoá với các nến văn hoá lớn, học tập chữ viết, cách tổ chức nhà nước, kĩ thuật, nghệ thuật, tư tưởng,

Câu 3 Đặc điểm chung của những vị trí xuất hiện các vương quốc cổ: nơi có những dòng

sông lớn đổ ra biển, thuận lợi cho phát triển nông nghiệp và giao lưu với thế giới bênngoài

HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG

a) Mục tiêu: Rèn luyện kĩ năng sưu tầm thông tin intenet để viết một bài giới thiệu chia sẻvới bạn bè

Trang 33

Bài tập : Về nhà sưu tầm thông tin trên intenet, sách báo để giới thiệu về quá trình hìnhthành một số quốc gia sơ kỳ ở ĐNA

(Tổ 1; Giới thiệu về Cham Pa, tổ 2 giới thiệu về Âu Lạc tổ 3 Phù Nam)

-Giáo viên hướng dẫn cách khai thác tư liệu

https://vi.wikipedia.org/wiki/Ch%C4%83m_Pa

https://vi.wikipedia.org/wiki/Ph%C3%B9_Nam

https://vi.wikipedia.org/wiki/%C3%82u_L%E1%BA%A1c

Quá trình hình thành của quốc gia Chăm-pa:

Vương Quốc Champa là một Quốc gia độc lập, tồn tại từ khoảng thế kỷ thứ 7 đến năm

1832 (thế kỷ thứ 18) trên phần đất nay thuộc miền Trung Việt Nam Cương vực của Chăm

Pa lúc mở rộng nhất trải dài từ Quảng Bình, dãy núi Hoành Sơn ở phía Bắc cho đến BìnhThuận ở phía Nam và từ biển Đông cho đến tận miền núi phía Tây của nước Lào ngày nay.Văn hóa Chăm Pa chịu ảnh hưởng của văn hóa Trung Quốc, Campuchia và Ấn Độ đã từngphát triển rực rỡ với những đỉnh cao là phong cách Đông Dương và phong cách Mỹ Sơnmà nhiều di tích đền tháp và các công trình điêu khắc đá, đặc biệt là các hiện vật có hìnhlin-ga vẫn còn tồn tại cho đến ngày nay cho thấy ảnh hưởng của Ấn giáo và Phật giáo làhai tôn giáo chính của chủ nhân vương quốc Chăm Pa xưa Chăm Pa hưng thịnh nhất vàothế kỷ thứ 9 và 10 và sau đó dần dần suy yếu dưới sức ép Nam tiến của Đại Việt từ phíaBắc và các cuộc chiến tranh với Đế quốc Khmer Năm 1471, Chăm Pa chịu thất bại nặngnề trước Đại Việt và nước Chăm Pa thống nhất chấm dứt tồn tại Phần lãnh thổ còn lại củaChăm Pa tiếp tục bị các chúa Nguyễn thôn tính lần hồi và đến năm 1832 toàn bộ vươngquốc chính thức bị sáp nhập vào Việt Nam

Trang 34

Ngày soạn: Ngày dạy:

BÀ1 12 SỰ HÌNH THÀNH VÀ BƯỚC ĐẦU PHÁT TRIỂN CỦA CÁC VƯƠNG

QUỐC PHONG KIÊN Ở ĐÕNG NAM Á (TỪ THẼ KÌ VII ĐẾN THÊ KỈ X) (1 tiêt) I.MỤC TIÊU

+Trình bày được quá trình hình thành và phát triển ban đầu của các vương quốc phong kiến ở Đông Nam Á (từ thế kỉ VII đến thế kỉ X)

+ Kể tên được một số quốc gia phong kiến Đông Nam Á

+ Phân tích được tác động chính của quá trình giao lưu thương mại ở các vương quốc phong kiến Đông Nam Á đến thế 1II-X

- Phát triển năng lực vận dụng

+ Vận dụng kiến thức để liên hệ với hiện tại (mối liên hệ giữa các vương quốc cổ, vươngquốc phong kiến và các quốc gia Đông Nam Á hiện tại)

+ Vận dụng kiến thức vào một trường hợp cụ thể (vấn đề dòng chảy của sông Mê Côngtrên địa bàn các quốc gia Đông Nam Á)

- Năng lực tự học, hợp tác

3 Hình thành những phẩm chất

Tự hào về Đông Nam Á từ xa xưa đã là điểm kết nối quan trọng trên tuyến đường thương mại giữa phương Đông và phương Tây, đây là nẽn tảng để Đông Nam Á phát huy những lợi thế sẵn có, hoà nhập vào thương mại Thái Bình Dương sôi động bậc nhất thế giới hiện nay

II CHUẨN BỊ THIẾT BỊ VÀ TÀI LIỆU DẠY HỌC

1 Chuẩn bị của GV

- Lược đồ Các quốc gia sơ kỳ và phong kiến ở Đông Nam Á treo tường hoặc fìle trình chiếu - Máy tính, máy chiếu

2 Chuẩn bị của HS

Trang 35

- Sưu tầm tranh ảnh về thành tựu văn hoá Đông Nam Á các lĩnh vực kiến trúc, điêu khắc,lễ hội…

III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC

d) Cách thức thực hiện:

GV tổ chức cho HS xem tranh:

- Và yêu cầu HS: Gọi tên các loại gia vị trong hình? Gia đình em có sử dụng những loại giavị này không?

hạt tiêu, hoa hổi, nhục đậu khấu, quế, gừng Đây là những sản phẩm gia vị, hương liệu nổi tiếng, thích hợp với khí hậu và thổ nhưỡng nơi đây, có giá trị cao của vùng Đông Nam Á, được các thương nhân và giới quý tộc châu Âu rất ưa chuộng

- Từ đó, GV dẫn dắt: Không chỉ là quê hương của cây lúa nước, Đông Nam Á còn có rấtnhiều cây hương liệu và gia vị quý Do đó, với lợi thế về vị trí địa lí, các thương cảngĐông Nam Á đã trở thành những trung tâm buôn bán gia vị khá sôi động, nơi gặp gỡ giaolưu của thương nhân từ nhiều nơi trên thế giới Dựa trên nền tảng những quốc gia sơ kì,các vương quốc phong kiến ở Đông Nam Á đã được hình thành ra sao và sự phát triển kinhtế, sự hoàn thiện về bộ máy chính trị của các vương quốc đó thể hiện thế nào? Đó là nhữngnội dung chính của bài học này

II HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

I SỰ HÌNH THÀNH CÁC VƯƠNG QUỐC PHONG KIẾN (thế kỉVII-X)

Trang 36

a) Mục tiêu: HS xác định được những vương quốc xuất hiện trong giai đoạn từ thế kỉ VII

đến thế kỉ X trên bản đồ, qua đó rèn luyện năng lực sử dụng bản đồ khai thác kiến thức

b) Nội dung: GV tổ chức cho HS nghiên cứu tư liệu, tích hợp kiến thức địa lí, tự giải

quyết vấn đề: xác định trên bản đồ vị trí những vương quốc xuất hiện trong giai đoạn từ thếkỉ VII đến thế kỉ X

c) Sản phẩm:

Đất nước hiện nay Vương quốc cổ

Trang 37

- GV chia lớp thành 4 nhóm, thảo luận 3 phút

Quan sát lược đồ đồ vị trí các vương quốc phong

kiến Đông Nam Á từ thế kỉ VII đến thế kỉ X

- Hoàn thành bảng thống kê và nhận xét về

phạm vi hình thành các vương quốc phong

kiến ở Đông Nam Á

Bước 2 HS nhận nhiệm vụ và triển khai hoạt

động

GV quan sát và hướng dẫn HS

Bước 3 Các nhóm dán sản phẩm lên bảng, cả lớp

quan sát nhận xét góp ý và đánh giá từng nhóm

Bước 4 GV đánh giá cho điểm và chốt

II HOẠT ĐỘNG KINH TẾ Ở CÁC QUỐC PHONG KIẾN ĐÔNG NAM Á TỪ THẾ KỈ VII ĐẾN THẾ KỈ X

a) Mục tiêu: HS xác định được hoạt động kinh tế của các quốc gia phong kiến ở ĐNA từ

thế kỉ VII đến X, rèn luyện năng lực đọc hiểu

b) Nội dung: GV tổ chức cho HS nghiên cứu tư liệu, hoàn thành phiếu học tập rồi rút được

nhận xét về sự phát triển kinh tế của các quốc gia phong kiến ĐNA

Trang 38

c) Sản phẩm: hoàn thành phiếu học tập

d) Tổ chức hoạt động

Hoạt động thầy - trò Sản phẩm/Yêu cầu cần đạt

GV chia 4 nhóm phát phiếu yêu cầu HS đọc

thông tin sách giáo khoa và hoàn thành

phiếu học tập

Thông qua phiếu học tập và SGK, hãy trình

bày hoạt động kinh tê' chính của các vương

quốc phong kiến Đông Nam Á từ thế kỉ VII

đến thế kỉ X

Bước 2 HS nhận nhiệm vụ và triển khai

hoạt động

GV quan sát và hướng dẫn HS

Bước 3 Các nhóm dán sản phẩm lên bảng,

cả lớp quan sát nhận xét góp ý và đánh giá

từng nhóm

Bước 4 GV đánh giá cho điểm và chốt

- Nến kinh tế các vương quốc phong kiến Đông Nam Á tiếp tục phát triển:

+ Nông nghiệp vẫn là nến tảng chủ yếu.+ Thương mại biển thịnh đạt hơn, tạo nềntảng cho sự kết nối buôn bán châu Á và châu Âu, mà sau này gọi là Con đường gia vị

+ Nhiều vương quốc phong kiến trở thànhnhững đế quốc hàng hải như Phù Nam, Sri Vi-giay-a,

a) Mục tiêu: GV kết hợp kiểm tra kiến thức với luyện tập năng lực mô tả và tái hiện đểkhắc sâu kiến thức

- Giao nhiệm vụ hoàn thành 3 GV hướng dẫn cách khai thác tư liệu bài tập

1/ Các vương quốc phong kiến Đông Nam Á đã phát huy những lợi thế nào để phát triển kinh tế?

Trang 39

2/ Hoạt động giao lưu thương mại đã tác động như thế nào đến sự phát triển kinh tế các quốc gia phong kiến Đông Nam Á?

GỢI Ý

Câu 1 GV hướng cho HS cần phân tích được những ý chính sau đây:

- Vị trí địa lí thuận lợi: nằm án ngữ trên con đường hàng hải nối giữa Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương, nối các quốc gia phương Đông với Địa Trung Hải

- Điểu kiện tự nhiên thuận lợi: Mạng lưới sông ngòi dày đặc, đất đai tương đối màu mỡ, khí hậu gió mùa, nhiều sản vật phong phú

Cụ thể:

Những lợi thế giúp các vương quốc phong kiến Đông Nam Á phát triển kinh tế:

Điều kiện tự nhiên thuận lợi là gió mùa kèm theo mưa => thích hợp cho phát triển nông nghiệp, đặc biệt là cây lúa nước

Đông Nam Á nằm ở vị trí cầu nối thuận tiện cho nhu cầu trao đổi sản phẩm, vì thế việc buôn bán theo đường ven biển rất phát đạt Một số thành thị - hải cảng đã ra đời và hoạt động nhộn nhịp => Giao thương phát triển

Vị trí đó cũng giúp dẩy nhanh quá trình giao lưu, tiếp nhận văn hóa với các nước và khu vực xung quanh.=> đẩy nhanh quá trình hình thành nhà nước

Đã sớm tiếp thu và chịu ảnh hưởng của văn hóa Ấn Độ Thông qua Vương quốc Phù Nam, người Khơ- me đã tiếp thu đạo Bà La Môn và đạo Phật, chịu ảnh hưởng của văn học, nghệ thuật (nhất là nghệ thuật kiến trúc và điêu khắc) => phát triển văn hóa

Câu 2 HS cần phân tích được những tác động của hoạt động giao lưu thương mại đến sự

phát triển kinh tế của các quốc gia phong kiến Đông Nam Á, theo các ý dưới đây:

- Các quốc gia Đông Nam Á trở thành những điểm dừng chân lí tưởng cho các tuyến buôn bán đường biển kết nối Á - Âu

- Thúc đẩy sự phát triển của các vương quốc trong khu vực, xuất hiện một số thương cảng sầm uất như Đại Chiêm, Pa-lem-bang

HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG

a) Mục tiêu: Rèn luyện kĩ năng liên hệ thực tế

b) Nội dung: GV hướng dẫn HS hoàn thành bài tập sgk

c) Sản phẩm: Hoàn thành bài tập theo đúng gợi ý

d) Tổ chức thực hiện:

- Giao nhiệm vụ hoàn thành bài tập ở nhà

1/ Có một câu chuyện thú vị như sau: Vào thế kỉ X, 1 pound nghệ tây (khoảng 4 lạng) có giá ngang với 1 con ngựa, 1 pound gừng có giá ngang 1 con bò Từ câu chuyện trên cùng thông tin trong bài học, hãy viết một đoạn văn ngắn (từ 3- 5 câu) mô tả sự hấp dẫn của nguồn gia vị ở các vương quốc Đông Nam Á đối với thương nhân nước ngoài

Trang 40

2 / Hãy tìm hiểu thêm thông tin từ sách, báo và internet về một thương cảng Đông Nam Á thời có đại và một thương cảng Đông Nam Á hiện nay Qua đó, em ở thu hoạch được điều gì?

Gợi ý của GV

Câu 1 Thông qua phép tính đơn giản, so sánh liên hệ với giá cả một số loại gia vị mà em

biết hiện nay (gừng, nghệ tây, ), HS sẽ thấy được giá cả của các loại gia vị vào khoảng thếkỉ X đắt đỏ như thế nào

Câu 2 -Giáo viên hướng dẫn cách khai thác tư liệu

https://vi.wikipedia.org/wiki/C%E1%BA%A3ng_Singapore

https://vi.wikipedia.org/wiki/Ph%E1%BB%91_c%E1%BB%95_H%E1%BB%99i_An

- Gợi ý sản phẩm

Thương cảng cổ đại: Đại Chiêm

Thuộc Hội An, là một cảng-thị đã được thiết lập từ thời tiền sử để điều hành một hệ thống thương mại xa bờ hoặc giao lưu quốc tế cũng như một hệ thống trao đổi ven sông của cư dân nội địa ở miền trung du và thượng du.

Dựa trên các cứ vật khảo cổ học rất phong phú tìm thấy trong văn hóa Sa Huỳnh ở vùng Hội An và lưu vực sông Thu Bồn với các di tích tiêu biểu như Lai Nghi, Gò Dừa, Hoàn Châu, v.v có niên đại từ thế kỷ thứ 2 trước CN đến thế kỷ thứ 2 CN, chúng ta biết rằng nền kinh tế-xã hội của vùng này đã phát triển rất cao Tưởng cũng nên lưu ý rằng lưu vực sông Thu Bồn là nơi tập trung dày đặc nhất các di chỉ văn hóa Sa Huỳnh ở Việt Nam, và các di chỉ Sa Huỳnh trong khu vực này không chỉ được phát hiện ở miền hạ lưu ven biển,

mà còn ở sâu trong đất liền hoặc ở miền núi dọc theo thượng lưu các con sông lớn Hệ thống di tích tiền-sơ sử này đã khẳng định Hội An là một trong những cảng-thị được hình thành sớm nhất ở vùng Đông Nam Á

Cảng Singapore – Singapore

Cảng Singapore là một trong 10 cảng lớn nhất khu vực Đông Nam Á, gồm các cơ sở hạ tầng bến cảng và khu vực nước cảng thực hiện chức năng xử lý thương mại hàng hải tại cảng của Singapore Hiện nay cảng này là cảng bận rộn nhất trên thế giới về mặt trọng lượng tàu hàng xử lý, cảng cũng trung chuyển 1/5 lượng hàng vận chuyển bằng container trên thế giới như cảng container của thế giới bận rộn nhất, một nửa nguồn cung cấp dầu thôhàng năm của thế giới, và là cảng trung chuyển của thế giới bận rộn nhất

=> Qua đó cho ta thấy sự quan trọng của các cảng thương mại, không những thời cổ đại mà cả hiện đại và tương lai

DĂN DÒ CHUẨN BỊ BÀI MỚI

NHÓM 1,2

Định dạng
Số trang	132
Dung lượng	11,45 MB
File đính kèm	kế hoạch bài dạy lịch sử 6.rar (11 MB)