Bài giảng môn Tiếng Việt lớp 4 năm học 2020-2021 - Tuần 3: Tập làm văn Kể lại lời nói, ý nghĩ của nhân vật (Trường Tiểu học Thạch Bàn B) được biên soạn với mục tiêu nhằm giúp học sinh biết được hai cách kể lại lời nói, ý nghĩ của nhân vật và tác dụng của nó: nói lên tính cách nhân vật và ý nghĩa câu chuyện; bước đầu biết kể lại lời nói, ý nghĩ của nhân vật trong bài văn kể chuyện theo hai cách: trực tiếp, gián tiếp;... Mời quý thầy cô và các em học sinh cùng tham khảo chi tiết nội dung bài giảng!
Trang 1MÔN TÂP LÀM VĂN
Trang 2KI M TRA BÀI CŨ: Ể
*Khi t ngo i hình nhân v t, c n chú ý t nh ng ả ạ ậ ầ ả ữ gì? L y ví d v cách t ngo i hình nhân v t ấ ụ ề ả ạ ậ
trong truy n “Ng ệ ườ i ăn xin”.
Trang 3Tập làm văn
Kể lại lời nói, ý nghĩ của nhân vật
I. Nh n xétậ
1) Tìm nh ng câu ghi l i l i nói và ý nghĩ c a c u bé ữ ạ ờ ủ ậ
trong truy n Ngệ ười ăn xin
2) L i nói và ý nghĩ c a c u bé nói lên đi u gì v ờ ủ ậ ề ề
c u?ậ 3) L i nói và ý nghĩ c a ông lão ăn xin trong hai cách ờ ủ
k sau đây có gì khác nhau?ể
Trang 41 Nh ng câu ghi l i ý nghĩ c a c u bé ữ ạ ủ ậ :
+ Chao ôi! C nh nghèo đói đã g m nát con ngả ặ ười
đau kh kia thành x u xí bi t nhổ ấ ế ường nào
+ C tôi n a, tôi cũng v a nh n đả ữ ừ ậ ược chút gì c a ủ
ông lão
Câu ghi l i l i nói c u bé ạ ờ ậ :
ông đ ng gi n cháu, cháu không có gì đ cho ông ừ ậ ể
cả
2. L i nói và ý nghĩ c a c u bé cho th y: ờ ủ ậ ấ
c u là m t ngậ ộ ười nhân h u, giàu lòng thậ ương
người
Tập làm văn
Kể lại lời nói, ý nghĩ của nhân vật
Trang 53. L i nói và ý nghĩ c a ông lão ăn xin trong hai ờ ủ
cách k sau đây có gì khác nhau? ể
a) – Cháu i, c m n cháu! Nh v y là cháu đã ơ ả ơ ư ậ
cho lão r i. Ông lão nói b ng gi ng kh n đ c.ồ ằ ọ ả ặ b) B ng gi ng kh n đ c, ông lão c m n tôi và ằ ọ ả ặ ả ơ
nói r ng nh v y là tôi đã cho ông r i.ằ ư ậ ồ
Tập làm văn
Kể lại lời nói, ý nghĩ của nhân vật
Trang 63. L i nói và ý nghĩ c a ông lão ăn xin trong hai cách ờ ủ
k có khác nhau là: ể
*Cách 1: Tác gi d nả ẫ tr c ti p ự ế , nguyên văn l i c a ờ ủ
ông lão. Do đó các t x ng hô c a chính ông lão v i ừ ư ủ ớ
c u bé( cháu lão)ậ
*Cách 2: Tác gi (nhân v t x ng ả ậ ư tôi) thu t l iậ ạ gián ti p ế
l i c a ông lão. Ngờ ủ ườ ể ưi k x ng tôi, g i ng i ăn xin ọ ườ
là ông lão
Tập làm văn
Kể lại lời nói, ý nghĩ của nhân vật
Trang 71. Trong bài văn k chuy n, nhi u khi ta ph i k ể ệ ề ả ể
l i l i nói và ý nghĩ c a nhân v t. L i nói và ý ạ ờ ủ ậ ờ nghĩ cũng nói lên tính cách nhân v t và ý nghĩa ậ câu chuy n.ệ
2. Có hai cách k l i l i nói và ý nghĩ c a nhân ể ạ ờ ủ
v t:ậ
K nguyên vănể (l i d n tr c ti p).ờ ẫ ự ế
Kể b ng l i c a ngằ ờ ủ ườ ểi k chuy n ệ (l i d n ờ ẫ gián ti p).ế
Tập làm văn
Kể lại lời nói, ý nghĩ của nhân vật
Trang 9* Ví du:ï v m t hi n t ề ộ ệ ượ ng trong l p ớ : Lê trách Hà đè tay lên v , làm quăn v c a Lê (D n l i nói gián ti p c a ở ở ủ ẫ ờ ế ủ
Lê); Hà v i nói: Mình xin l i. Mình không c ý. (D n l i ộ ỗ ố ẫ ờ nói tr c ti p c a Hà) ự ế ủ
Tập làm văn
Kể lại lời nói, ý nghĩ của nhân vật
Trang 10III. Luy n t p:ệ ậ
1. Tìm l i ờ d n tr c ti p ẫ ự ế và l i d n ờ ẫ gián ti p ế
trong đo n văn sau ạ :
Ba c u bé r nhau vào r ng. Vì m i ch i nên ậ ủ ừ ả ơ các c u v khá mu n. Ba c u bàn v i nhau xem ậ ề ộ ậ ớ nên nói th nào đ b m kh i m ng. C u bé ế ể ố ẹ ỏ ắ ậ
th nh t đ nh nói d i là b chó sói đu i.ứ ấ ị ố ị ổ
C u th hai b o:ậ ứ ả
Còn t , t s nói là đang đi thì g p ông ngo i.ớ ớ ẽ ặ ạ
Theo t , t t nh t là chúng mình nh n l i v i b ớ ố ấ ậ ỗ ớ ố
m C u th ba bàn.ẹ ậ ứ
Tập làm văn
Kể lại lời nói, ý nghĩ của nhân vật
Trang 11+ Lụứi daĩn tr ùc tie p:ử ỏ th ửụứ ng ủửụ ùc a t trong ủ ở
da u ngoa c ke p ỏ ở ự
+ Ne u l ỏ ụứ i daĩn tr ùc tie p la mo t cãu hay oán ử ỏ ứ ọ ủ
trón vén th no ỡ ự ủửụ ùc a t sau da u hai cha m ủ ở ỏ ỏ
pho i h ùp v ỏ ụ ụự i da u gách ngang ầu do ng hoa c ỏ ủ ứ ở pho i h ùp v ỏ ụ ụự i da u ngoa c ke p ỏ ở ự
+ Lụứi daĩn gia n tie p:ự ỏ khõng ủửụ ùc a t trong da u ủ ở ỏ ngoa c ke p hay sau da u gách ngang ầu do ng, ở ự ỏ ủ ứ
nh ng tr ử ửụự c no co the co hoa c co the thẽm ự ự ồ ự ở ự ồ
ca c t ự ửứ : ra ng, la va da u hai cha m ố ứ ứ ỏ ỏ
Trang 12III. Luy n t p: ệ ậ
1. + L i d n gián ti p ờ ẫ ế : (C u bé th nh t đ nh ậ ứ ấ ị nói d i là) ố b chó sói đu i ị ổ
+ L i d n tr c ti p ờ ẫ ự ế : Còn t ,t s nói là ớ ớ ẽ
Theo t , t t nh t là ớ ố ấ chúng mình nh n l i v i b m ậ ỗ ớ ố ẹ.
Tập làm văn
Kể lại lời nói, ý nghĩ của nhân vật
Trang 13III. Luy n t p:ệ ậ
Bài 2 Chuy n l i d n gián ti p trong đo n văn ể ờ ẫ ế ạ sau thành l i d n tr c ti p: ờ ẫ ự ế
Vua nhìn th y nh ng mi ng tr u têm r t khéo ấ ữ ế ầ ấ bèn h i bà hàng nỏ ước xem tr u đó ai têm. Bà lão ầ
b o chính tay bà têm. Vua g ng h i mãi, bà lão ả ặ ỏ đành nói th t là con gái bà têm.ậ
Truy n t m Cámệ ấ
Tập làm văn
Kể lại lời nói, ý nghĩ của nhân vật
Trang 14+ G i ýợ : Mu n chuy n l i d n gián ti p thành tr c ố ể ờ ẫ ế ự
ti p thì ph i n m v ng đó là l i nói c a ai, nói v i ế ả ắ ữ ờ ủ ớ
ai . Khi chuy n:ể
Ph i thay đ i t x ng hô.ả ổ ừ ư
Ph i đ t l i nói tr c ti p sau d u hai ch m, trong ả ặ ờ ự ế ấ ấ
d u ngo c kép ho c đ t sau d u hai ch m, xu ng ấ ặ ặ ặ ấ ấ ố dòng, g ch đ u dòng.ạ ầ
Trang 15L i d n gián ti pờ ẫ ế
Vua nhìn th y nh ng ấ ữ
mi ng tr u têm r t khéo ế ầ ấ
bèn h i bà hàng n ỏ ướ c
xem tr u đó ai têm ầ
Bà lão b o chính tay bà ả
têm
Vua g ng h i mãi, bà lão ặ ỏ
đành nói th t là con gái ậ
bà têm
L i d n tr c ti pờ ẫ ự ế
Vua nhìn th y nh ng ấ ữ miêng tr u têm r t khéo ầ ấ bèn h i bà hàng n ỏ ướ c:
Xin c cho bi t ai đã têm ụ ế
tr u này ầ
Bà lão b o ả : Tâu b h , tr u do chính ệ ạ ầ gìa têm đ y ! ấ ạ
Nhà vua không tin, g ng ặ
h i mãi, bà lão đành nói ỏ
th t ậ :
Th a, đó là tr u do con ư ầ gái già têm.
Trang 16Bài 3: Chuy n l i d n tr c ti p trong đo n văn ể ờ ẫ ự ế ạ
sau thành l i d n gián ti p: ờ ẫ ế
Bác th h i Hòe:ợ ỏ
Cháu có thích làm th xây không?ợ
Hòe đáp:
Cháu thích l m!ắ
Tập làm văn
Kể lại lời nói, ý nghĩ của nhân vật
Trang 17+ G i ý:ợ Bài t p này yêu c u các em làm ng ậ ầ ượ ạ ớ c l i v i bài trên. Mu n làm đúng, em c n xác đ nh rõ l i đó là ố ầ ị ờ
c a ai nói v i ai. Sau đó ti n hành: ủ ớ ế
Thay đ i t x ng hô ổ ừ ư
B các d u ngo c kép ho c g ch đ u dòng, g p l i l i ỏ ấ ặ ặ ạ ầ ộ ạ ờ
k chuy n v i l i nói c a nhân v t ể ệ ớ ờ ủ ậ
Tập làm văn
Kể lại lời nói, ý nghĩ của nhân vật
Trang 18Lời dẫn trực tiếp Lời dẫn gián tiếp
Bác thợ hỏi Hòe:
- Cháu có thích làm
thợ xây không?
Hòe đáp:
- Cháu thích lắm!
Bác thợ hỏi Hòe là cậu
có thích làm thợ xây không?
Hòe đáp rằng Hòe
thích lắm.
Tập làm văn
Kể lại lời nói, ý nghĩ của nhân vật
Trang 19 Nh n xét ti t h c ậ ế ọ
H c thu c Ghi nh ; tìm 1 l i d n tr c ti p, 1 ọ ộ ớ ờ ẫ ự ế
l i d n gián ti p trong bài t p đ c b t kì ờ ẫ ế ậ ọ ấ
Củng cố - dặn dò