Ngoài các phần mục lục, mở ðầu, kết luận chung, tài liệu tham khảo, phần chính của tiểu luận gồm có 3 chýõng: Chương 1: Cơ sở của triết học về cặp phạm trù khả năng và hiện thực Chương 2: Tổng quan về việc thực hiện Phương án Phòng cháy, chữa cháy tại rừng đặc dụng Vườn chim Bạc Liêu Chýõng 3: Kết luận và một số giải pháp nâng nâng cao chất lýợng thực hiện Phýõng án phòng cháy, chữa cháy tại rừng ðặc dụng Výờn chim Bạc Liêu
Trang 1TIỂU LUẬN MÔN TRIẾT HỌC
TÊN ĐỀ TÀI Vận dụng phạm trù khả năng và hiện thực để xem xét đề
xuất giải pháp nâng cao chất lượng thực hiện Phương án
phòng cháy, chữa cháy tại rừng đặc dụng
Vườn chim Bạc Liêu
GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN:
TRÀ VINH, NĂM 2021
Trang 2MỤC LỤC
Phần mở đầu
1 Khái quát nội dung và lý do chọn đề tài 1
2.2 Kết quả hoạt động của đơn vị 10 2.2.1 Công tác tuyên truyền vận động nhân dân tham gia 10 2.2.2 Thực hiện công tác dự báo cấp cháy rừng 10 2.2 3 Công tác chuẩn bị phương tiện dụng cụ phục vụ PCCCR 11 2.2.4 Công tác tổ chức lực lượng tuần tra, kiểm soát PCCCR 11 2.2 5 Một số công tác khác 12
Chương 3: Kết luận và một số giải pháp nâng nâng 13
Trang 33.1 Kết luận 13 3.2 Một số giải pháp nâng nâng cao chất lượng 13 3.2.1 Phát huy việc thực hiện Bản cam kết bảo vệ rừng 13 3.2.2 Nâng cao nhận thức và phát huy vai trò của cộng đồng 14 3.2.3 Thực hiện tốt công tác dự báo, cảnh báo nguy cơ cháy rừng 15 3.2.4 Dọn tuyến đường phòng cháy, chữa cháy rừng 16 3.2.5 Lấy nước theo thủy triều để dự trữ 17 3.2.6 Trực thang quan sát, chòi canh lửa 17 3.2.7 Giải pháp cơ chế, chính sách 18
1 Phát biểu chung về tinh thần, thái độ trong quá trình học 19
2 Việc vận dụng kiến thức kỹ năng sau khi học môn triết học 21
Trang 4PHẦN MỞ ĐẦU
1 Khái quát nội dung và lý do chọn đề tài
- Khu rừng đặc dụng Vườn chim Bạc Liêu có vai trò quan trọng trong bảo tồn đa dạng sinh học, là nguồn gen quý cho nghiên cứu khoa học, nơi để giáo dục thế hệ trẻ về bảo vệ tài nguyên rừng; là lá phổi xanh của thành phố Bạc Liêu, giúp điều hòa không khắ, cân bằng sinh thái cho môi trường và là điểm du lịch hấp dẫn của du khách trong và ngoài tỉnh
- Thành phần động, thực vật ở Khu rừng đặc dụng Vườn chim Bạc Liêu rất phong phú và đa dạng, cụ thể:
+ Hệ thực vật với 184 loài, là rừng hỗn giao nhiều loài cây rừng ngập mặn đặc trưng của hệ sinh thái rừng ngập mặn khu vực Nam bộ như: Chà là, Cóc, Tra, Giá và các loài cây bụi, dây leo chằng chịt
+ Hệ chim có 110 loài, trong đó có 10 loài nguy cấp, quý, hiếm nằm trong
sách đỏ Việt Nam như: 1 Đuôi cụt bụng đỏ, 2 Cò lạo Ấn Độ (Giang sen), 3 Cò Quăm đầu đen, 4 Cổ rắn (Điêng điểng), 5 Bồ nông chân xám, 6 Cốc đế, 7 Quắm Đen, 8 Chim khách đuôi xẻ, 9 Sả hung, 10 Cò nhạn (Cò ốc)
- Khu rừng đặc dụng Výờn chim Bạc Liêu có diện tắch 125,8 ha (vùng
lõi), trong đó diện tắch có rừng 120,6 ha (rừng tự nhiên 74,4 ha và rừng trồng 46,2 ha) và đất chuyên dùng 5,2 ha, độ che phủ rừng đạt 96,46 % diện tắch vùng
lõi
Trong bảo tồn và phát triển tài nguyên đa dạng sinh học, công tác phòng cháy, chữa cháy rừng (PCCCR) là một nhiệm vụ cấp thiết và đặt biệt quan tâm không chỉ của các ngành, các cấp mà là nhiệm vụ chung của toàn xã hội Nếu thảm họa cháy rừng xảy ra sẽ gây tác hại rất lớn, làm mất đi tài nguyên đa dạng sinh học, ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường và mọi mặt đời sống xã hội Hiện tượng El Nino và sự biến đổi khắ hậu toàn cầu ảnh hưởng bất lợi, gây khô hạn và gia tăng nguy cơ cháy rừng ở nhiều nơi trong khu vực Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam Đặc biệt là trong những năm qua trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu nói chung, tại khu vực Vườn chim Bạc Liêu nói riêng, thời tiết diễn biến phức tạp,
Trang 5nguy cơ cháy rừng ngày càng cao
Được sự quan tâm, chỉ đạo sâu sát, kịp thời của Ban chỉ huy PCCCR tỉnh, Sở Nông nghiệp và PTNT, sự phối hợp chặt chẽ của các phòng chức năng trực thuộc Sở và các cơ quan ban ngành như Chi cục Kiểm lâm, Phòng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và Cứu nạn, cứu hộ, chắnh quyền địa phương, đã tạo điều kiện cho Ban Quản lý rừng đặc dụng Ờ phòng hộ ven biển hoàn thành nhiệm vụ được giao
Tuy nhiên, bên cạnh những mặt làm được vẫn còn một số tồn tại, khó khăn, hạn chế như: Trong những năm qua trên địa bàn tỉnh Bạc liêu mùa mưa kết thúc sớm, nắng hạn kéo dài, lượng mưa trong năm giảm rõ rệt; hệ thống kênh mương ở Vườn chim bồi lắng rất nhanh làm cho đất rừng bị khô và thiếu nước trầm trọng Ý thức, trách nhiệm của một số người dân sống quanh khu vực rừng đặc dụng Vườn chim Bạc Liêu chưa cao, còn vi phạm các quy định về phòng cháy, chữa cháy rừng như tự ý đốt thực bì, đốt rác trong vườn gần khu rừngẦKhu rừng đặc dụng Vườn chim Bạc Liêu nằm ngay trong địa bàn thành phố Bạc Liêu Vùng đệm có người dân sinh sống giáp ranh với vùng lõi của khu rừng nên nguy cơ cháy rừng là rất cao
Từ thực trạng, tắnh chất cấp thiết của vấn đề nêu trên, tác giả đã chọn đề tài ỘVận dụng phạm trù khả nãng và hiện thực để xem xét đề xuất giải pháp nâng cao chất lýợng thực hiện Phýõng án phòng cháy, chữa cháy tại rừng đặc dụng Výờn chim Bạc LiêuỢ để thực hiện tiểu luận kết thúc môn học
2 Mục tiêu nghiên cứu
Trang 6- Nâng cao nhận thức, kiến thức về PCCCR trong cộng ðồng dân cý;
- Xây dựng, củng cố, kiện toàn lực lýợng; phối hợp chặt chẽ giữa các ban ngành và chính quyền ðịa phýõng góp phần thực hiện có hiệu quả công tác PCCCR;
- Củng cố các công trình PCCCR, dự trữ tốt nguồn nýớc, ðầu tý phýõng tiện trang thiết bị, công cụ phục vụ cho các hoạt ðộng PCCCR;
- Xây dựng và vận hành các hoạt ðộng dự báo cháy rừng, phát hiện sớm ðiểm cháy rừng
3 Ðối týợng nghiên cứu
Ðối týợng nghiên cứu của tiểu luận là cõ sở lý luận, thực tiễn của việc thực hiện Phýõng án phòng cháy, chữa cháy tại rừng ðặc dụng Výờn chim Bạc Liêu
4 Phýõng pháp nghiên cứu
Tiểu luận sý dụng kết hợp nhiều phýõng pháp nghiên cứu khoa học khác nhau, bao gồm: Sử dụng các phýõng pháp phân tích, tổng hợp; thống kê, so sánh
Chýõng 3: Kết luận và một số giải pháp nâng nâng cao chất lýợng thực hiện Phýõng án phòng cháy, chữa cháy tại rừng ðặc dụng Výờn chim Bạc Liêu
Trang 7Hiện thực là những cái hiện đang có, hiện đang tồn tại thực sự
Khái niệm hiện thực ở đây khác với khái niệm hiện thực khách quan Hiện thực là khái niệm chỉ tất cả những sự vật, hiện tượng vật chất đang tồn tại khách quan trong thực tế và cả những gì đang tồn tại một cách chủ quan trong ý thức của con người Còn hiện thực khách quan là khái niệm chỉ các sự vật, hiện tượng vật chất đang tồn tại trong thực tế và độc lập với ý thức của con người
Khả năng là cái xuất phát từ bản chất bên trong sự vật, nó là “cái hiện chưa có” và “sẽ có”, tức là các sự vật được nói tới trong khả năng chưa tồn tại, nhưng bản thân khả năng với tư cách là “cái chưa có” và “sẽ có”, là cái để xuất hiện sự vật đó thì lại tồn tại Như vậy, dấu hiệu căn bản để phân biệt giữa khả năng với hiện thực là ở chỗ khả năng là cái hiện chưa có và sẽ có, còn hiện thực
là cái hiện đang có, đang tồn tại
Trong sự vật hiện tượng có nhiều loại khả năng Có khả năng được hình thành do quy luật vận động nội tại của sự vật quy định gọi là khả năng tất nhiên Nhưng có khả năng được hình thành cho các tương tác ngẫu nhiên quy định gọi
là khả năng ngẫu nhiên Khả năng tất nhiên lại bao gồm khả năng gần là khả năng đã có đủ hoặc gần đủ các điều kiện cần thiết để biến thành hiện thực, và khả năng xa là khả năng chưa đủ các điều kiện cần thiết để biến thành hiện thực,
nó còn phải trải qua nhiều giai đoạn quá độ nữa
1.2 Quan hệ biện chứng giữa khả năng và hiện thực
Một là, khả năng và hiện thực tồn tại trong mối quan hệ chặt chẽ không tách rời nhau, luôn luôn chuyển hóa lẫn nhau
Quá trình đó diễn ra như sau: khả năng biến thành hiện thực; hiện thực này do sự vận động nội tại của nó lại nảy sinh khả năng mới; khả năng mới này
Trang 8khi có điều kiện thích hợp lại trở thành hiện thực mới ., đó là quá trình phát triển vô tận của thế giới khách quan Ví dụ, trong con gà mái chứa đựng khả năng đẻ trứng gà, khi con gà đẻ trứng thì quả trứng là hiện thực Trong hiện thực quả trứng gà lại chứa đựng khả năng nở thành con gà con
Hai là, trong cùng một sự vật, cùng một điều kiện nhất định, không phải chỉ tồn tại một mà là tồn tại nhiều khả năng khác nhau
Ngoài những khả năng vốn có của sự vật, khi điều kiện mới xuất hiện thì
sự vật sẽ xuất hiện những khả năng mới và bản thân mỗi khả năng cũng sẽ thay đổi theo sự thay đổi của điều kiện
Ba là, khả năng muốn biến thành hiện thực thường không phải chỉ cần một điều kiện mà là sự tập hợp của nhiều điều kiện
Khi phân tích tình thế cho một cuộc cách mạng nổ ra, V.I.Lênin chỉ ra cần
có 4 yếu tố (điều kiện) đó là: thứ nhất, giai cấp thống trị không thể giữ nguyên
sự thống trị của mình như trước được nữa; thứ hai, giai cấp bị trị đã bị bần cùng hóa quá mức bình thường; thứ ba, tính tích cực của quần chúng nhân dân được tăng lên đáng kể; thứ tư, giai cấp cách mạng có đủ năng lực tiến hành những hành động cách mạng mạnh mẽ, đủ sức đập tan chính quyền của giai cấp thống trị Nếu thiếu một trong các điều kiện này thì cách mạng xã hội chủ nghĩa không thể nổ ra và thắng lợi
1.3 Ý nghĩa phýõng pháp luận
Vì hiện thực là cái ðang có,ðang tồn tại thực sự,nên mọi hoạt ðộng của con ngýời trýớc hết phải xuất phát từ hiện thực Nếu chỉ xuất phát từ khả nãng (cái chýa có) mà tách rời hiện thực là ảo týởng
Vì khả năng và hiện thực tồn tại không tách rời nhau, luôn luôn chuyển hóa lẫn nhau, cho nên, trong hoạt động thực tiễn nếu chúng ta tách rời khả năng
và hiện thực sẽ không thấy được tiềm năng vận động, phát triển của sự vật, sẽ không tranh thủ thúc đẩy các điều kiện thích hợp cho những khả năng gần trở thành hiện thực
Trong cùng một sự vật, cùng một điều kiện không chỉ tồn tại một mà là
Trang 9tồn tại nhiều khả năng Vì vậy, chúng ta phải tìm được khả năng tốt nhất, khả năng tối ưu nhất, tạo các điều kiện thích hợp để khả năng đó trở thành hiện thực
Khả năng là cái chưa có, chưa tồn tại thực sự nhưng nó biểu hiện khuynh hướng vận động, phát triển của sự vật trong tương lai Trong hoạt động thực tiễn, nếu chỉ dựa vào cái mới còn ở dạng khả năng, chưa phải là hiện thực thì sẽ rơi vào ảo tưởng, tuy vậy chúng ta vẫn phải tính đến khả năng để đề ra chủ trương, kế hoạch hoạt động sát hợp hơn Phải phân loại các khả năng như khả năng tất nhiên, khả năng ngẫu nhiên, khả năng gần, khả năng xa Từ đó, mới tạo ra được các điều kiện thích hợp để biến khả năng thành hiện thực, thúc đẩy
sự vật phát triển
Trong tự nhiên, quá trình biến đổi khả năng thành hiện thực diễn ra một cách tự phát Còn trong xã hội, quá trình khả năng biến đổi thành hiện thực được diễn ra thông qua hoạt động có ý thức của con người Điều đó đòi hỏi trong các hoạt động xã hội cần phải phát huy nguồn lực con người, phát huy tính năng động sáng tạo của mỗi con người để biến khả năng thành hiện thực, thúc đẩy xã hội phát triển
Trang 10CHÝÕNG 2 TỔNG QUAN VỀ VIỆC THỰC HIỆN PHÝÕNG ÁN PHÒNG CHÁY, CHỮA CHÁY TẠI RỪNG ÐẶC DỤNG VÝỜN CHIM BẠC LIÊU
2.1 Tổng quan về đơn vị
Thực hiện Quyết định số 2395/QĐ-UBND ngày 25/12/2019 của UBND tỉnh Bạc Liêu về việc phê duyệt Đề án kiện toàn, sắp xếp lại tổ chức bộ máy ngành lâm nghiệp tỉnh Bạc Liêu;
Uỷ ban nhân dân tỉnh Bạc Liêu đã ban hành Quyết định số 71/QĐ-UBND, ngày 14/01/2020 về việc thành lập Ban Quản lý rừng đặc dụng - phòng hộ ven biển trực thuộc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn trên cơ sở Ban Quản lý Vườn chim tỉnh Bạc Liêu;
Hiện tại Ban Quản lý rừng đặc dụng - phòng hộ ven biển tỉnh Bạc Liêu
quản lý 02 khu rừng đặc dụng (Khu bảo tồn loài, sinh cảnh Vườn chim Bạc Liêu,
Khu bảo tồn loài, sinh cảnh ấp Canh Điền) và khu rừng phòng hộ ven biển
Ban Quản lý rừng đặc dụng - phòng hộ ven biển Bạc Liêu có chức năng quản lý, bảo vệ, phát triển, sử dụng khu rừng đặc dụng, phòng hộ; khôi phục và bảo tồn các hệ sinh thái, đa dạng sinh học, bảo vệ cảnh quan và môi trường sinh thái, cung ứng dịch vụ môi trường rừng theo quy định của pháp luật
Trang 112.1.2 Nhiệm vụ và quyền hạn
- Chịu trách nhiệm trước Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn về quản
lý, bảo vệ, phát triển, sử dụng bền vững rừng phòng hộ và rừng đặc dụng được giao theo quy định của pháp luật;
- Xây dựng kế hoạch dài hạn, kế hoạch hàng năm, các chương trình, đề
án, dự án để quản lý, bảo vệ, sử dụng và phát triển rừng phòng hộ, khôi phục và bảo tồn các hệ sinh thái rừng đặc dụng, động vật, thực vật rừng, đa dạng sinh học, trình cấp có thẩm quyền phê duyệt và tổ chức thực hiện các kế hoạch, chương trình, đề án sau khi được phê duyệt;
- Phối hợp với các cấp chính quyền địa phương sở tại và các ngành chức năng có liên quan để bảo vệ tài nguyên thiên nhiên trong khu rừng đặc dụng, phòng hộ; di tích lịch sử thuộc khu rừng Thực hiện các biện pháp phòng cháy, chữa cháy rừng, phòng trừ sâu bệnh hại rừng, ngăn chặn các hành vi gây thiệt hại đến tài nguyên rừng;
- Được tiếp nhận vốn đầu tư của Nhà nước và các khoản tài trợ hợp pháp của các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước để thực hiện nhiệm vụ bảo vệ và phát triển rừng, cải tạo môi trường rừng, cảnh quan rừng, thực hiện các hoạt động hợp tác quốc tế;
- Được thực hiện khoán các hạng mục công trình lâm sinh, bảo vệ rừng, phát triển rừng, trồng rừng, chăm sóc rừng cho hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư, lực lượng vũ trang, các tổ chức chính trị xã hội để thực hiện nhiệm vụ bảo vệ và phát triển rừng theo quy định của pháp luật;
- Được tiến hành các hoạt động dịch vụ nghiên cứu khoa học, văn hóa, xã hội và du lịch sinh thái, được tổ chức thực hiện các chính sách về dịch vụ môi trường theo quy định của pháp luật;
- Tuyên truyền, giáo dục, tập huấn nghiệp vụ chuyên môn về lâm nghiệp cho cán bộ cơ sở và người dân, nâng cao ý thức pháp luật để có trách nhiệm bảo
vệ và phát triển rừng; phòng cháy, chữa cháy rừng; bảo vệ đa dạng sinh học, môi trường sinh thái, tài nguyên thiên nhiên;
Trang 12- Được tổ chức bố trí, sử dụng lực lượng bảo vệ rừng chuyên trách theo quy định;
- Báo cáo về tình hình diễn biến tài nguyên rừng và các hoạt động của Ban theo quy định;
- Quản lý, sử dụng có hiệu quả tổ chức bộ máy, biên chế, lao động, tài sản, tài chính, vật tư, kinh phí và các nguồn lực khác theo quy định hiện hành;
- Thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật và Giám đốc
Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn giao
2.1.3 Cơ cấu tổ chức và biên chế
Trang 13+ Trạm bảo vệ rừng đặc dụng - phòng hộ thành phố Bạc Liêu: 05 người + Trạm bảo vệ rừng phòng hộ huyện Hòa Bình: 05 người
+ Trạm bảo vệ rừng đặc dụng - phòng hộ huyện Đông Hải: 05 người
2.1.3.2 Về biên chế
Biên chế của Ban Quản lý rừng đặc dụng - phòng hộ ven biển nằm trong
số lượng người làm việc các đơn vị sự nghiệp công lập trên cơ sở vị trí việc làm, gắn với chức năng, nhiệm vụ, phạm vi hoạt động và nằm trong tổng biên chế sự nghiệp của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn do Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh giao
2.2 Kết quả hoạt động của đơn vị
2.2.1 Công tác tuyên truyền vận động nhân dân tham gia phòng cháy rừng
Ban Quản lý rừng đặc dụng – phòng hộ ven biển đã phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương, lực lượng Kiểm lâm thường xuyên tuyên truyền giáo
dục về quản lý bảo vệ rừng, bảo tồn đa dạng sinh học (Phát tờ bướm, ký bản
cam kết bảo vệ rừng, phòng cháy, chữa cháy rừng) đến các hộ dân sống xung
quanh rừng
Nhờ làm tốt công tác tuyên truyền giáo dục, vận động nhân dân, đã tạo được ý thức rất cao trong dân cư, cụ thể là các trường hợp xâm nhập vào rừng trong mùa khô và trường hợp đốt lửa gần rừng đã giảm đáng kể, tình trạng làm ngăn dòng chảy kênh dẫn nước và những tác động gây bất lợi đến công tác phòng cháy rừng cũng được khắc phục cơ bản
2.2.2 Thực hiện công tác dự báo cấp cháy rừng
Công tác dự báo cấp cháy rừng được tổ chức thực hiện tốt Đơn vị thành lập 01 Tổ đo cấp dự báo cháy rừng thường xuyên theo dõi tình hình khí tượng,
thủy văn và đo cấp dự báo cháy rừng, báo về Chi cục Kiểm lâm (Chánh Văn
phòng thường trực Ban chỉ huy PCCCR tỉnh) ra thông báo cấp cháy rừng theo
quy định
Tình hình dự báo cấp cháy rừng trong mùa khô từ cấp trung bình, cấp cao
Trang 14(Cấp II, III) đến cấp nguy hiểm và cực kỳ nguy hiểm (Cấp IV, V)
Đây là công tác được thực hiện thường xuyên, theo dõi chặt chẽ về nhiệt
độ, độ ẩm, vật liệu cháy trong rừng và nắm bắt kịp thời thông tin về tình hình thời tiết, dự báo cấp cháy rừng để bố trí lực lượng, phương tiện, dụng cụ nhằm chủ động sẵn sàng cho công tác phòng cháy rừng, đồng thời báo cáo kịp thời cấp cháy rừng cho Ban chỉ huy PCCCR tỉnh và Trung tâm Dự báo cấp cháy rừng trung ương
2.2.3 Công tác chuẩn bị phương tiện dụng cụ phục vụ PCCCR
- Phân công Tổ máy quản lý 05 máy chữa cháy chuyên dụng, bố trí máy tại các điểm có nguy cơ cháy rừng cao; trang bị lăng phun 36 cái, chạc ba 03 cái, chạc hai 02 cái, khớp nối 10 cái, ống hút 05 ống, bình chữa cháy 33 bình, vòi
chữa cháy 2.460 m, nhiên liệu khởi động máy, nhiên liệu dự phòng (xăng, dầu,
nhớt), trang bị 05 xe đẩy vận chuyển máy chữa cháy, máy đo dự báo cấp cháy
rừng, biển báo hiệu dự báo cấp cháy rừng Ngoài ra, đơn vị còn chuẩn bị các phương tiện, dụng cụ chữa cháy khác như: Máy bơm nước, Canô, máy cắt thực
bì, gậy dập lửa, ống nhòm, đèn pin phục vụ phòng cháy, chữa cháy rừng
- Thực hiện vận hành, khởi động, bảo dưỡng máy chữa cháy 01 tuần/lần vào ngày thứ 5 hàng tuần
2.2.4 Công tác tổ chức lực lượng tuần tra, kiểm soát PCCCR
- Phân công lực lượng trực đảm bảo 24/24 giờ Bố trí lực lượng trực gồm
Trực chỉ huy; trực cơ động, hậu cần, thông tin liên lạc và trực tuần tra bảo vệ rừng, PCCCR
- Thường xuyên tuần tra, kiểm soát, ngăn chặn những hành vi xâm nhập trái phép và gây bất lợi đến công tác PCCCR trên toàn lâm phần rừng đặc dụng Vườn chim Bạc Liêu
- Bố trí lực lượng trực trên Chòi canh lửa vào thời điểm nắng nóng trong
ngày (từ 09 giờ đến 17 giờ hàng ngày) Thành lập 01 Tổ kiểm tra cơ động
thường xuyên kiểm tra lực lượng trực và kịp thời xử lý các tình huống trong suốt thời gian PCCCR