sáng kiến kinh nghiệm toán học tiểu học

Việc dạy học Toán ở Tiểu học cần đổi mới phương pháp dạy học để phát triển ở học sinh các năng lực học tập, trong đó đặc biệt là năng lực tự học, đây là vấn đề cốt lõi góp phần nâng cao

BÁO CÁO SÁNG KIẾN

I ĐIỀU KIỆN HOÀN CẢNH TẠO RA SÁNG KIẾN

Mục tiêu cơ bản của đổi mới giáo dục nước ta trong giai đoạn hiện nay

là chuẩn bị cho người học khả năng áp dụng kiến thức một cách linh hoạt vào các bối cảnh và các vấn đề mới, hình thành thói quen tự học và học tập suốt đời Để thực hiện được điều đó, trong dạy học nói chung và trong dạy học Tiểu học nói riêng, cần phát huy tối đa khả năng của người học Trong đó, thay đổi phương pháp dạy học là một trong những yếu tố quan trọng trong thực hiện mục tiêu nói

trên Nghị quyết Trung ương 8 khóa XI cũng nêu rõ: “Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy và học theo hướng hiện đại; phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và vận dụng kiến thức, kĩ năng của người học; khắc phục lối truyền thụ

áp đặt một chiều, ghi nhớ máy móc Tập trung dạy cách học, cách nghĩ, khuyến khích tự học, tạo cơ sở để người học tự cập nhật và đổi mới tri thức, kỹ năng, phát triển năng lực”;“Phải đổi mới phương pháp giáo dục, đào tạo, khắc phục lối truyền thụ một chiều, rèn luyện thành nếp tư duy sáng tạo cho người học, đảm bảo điều kiện và thời gian tự học, tự nghiên cứu” Định hướng trên được nêu trong Luật Giáo dục (2009) Tại điều 5, Luật Giáo dục quy định: “Phương pháp giáo dục phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, tư duy sáng tạo của người học, khả năng thực hành, lòng say mê học tập và ý chí vươn lên” Tại điều 28, Luật Giáo dục quy định:“Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của HS; phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học; bồi dưỡng phương pháp tự học ”

Như vậy, tự học không chỉ là ý tưởng định hướng giáo dục mà còn là vấn

đề được quy định trong Luật Giáo dục Việc hình thành, phát triển năng lực tự học

cho học sinh là nhiệm vụ hết sức quan trọng đáng quan tâm Bởi, năng lực tự học giúp học sinh có khả năng học tập, tự học suốt đời để có thể tồn tại, phát triển trong xã hội tri thức và hội nhập quốc tế Do đó, việc tìm ra các giải pháp hữu hiệu để trang bị cho người học năng lực tự học là nhu cầu bức thiết và mang ý nghĩa chiến lược đối với lợi ích trước mắt và lâu dài của ngành Giáo dục nói riêng

và quốc gia nói chung

Tự học là cách học hiệu quả nhất trong cuộc đời của mỗi người Chính

vì thế, tự học cần được hình thành ngay từ khi khi đứa trẻ mới đến trường, đặc biệt là cấp Tiểu học - cấp học mà việc học tập trở thành hoạt động chủ yếu của

trẻ Nhất là khi đại dịch Covid - 19 đang hoành hành khắp nơi trên thế giới, học

sinh phải tạm dừng việc học ở trường thì việc tự học có ý nghĩa hơn bao giờ hết

Cùng với các môn học khác, môn Toán ở trường Tiểu học đóng vai trò quan trọng nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục đề ra Việc dạy học Toán ở Tiểu học cần đổi mới phương pháp dạy học để phát triển ở học sinh các năng lực học tập, trong đó đặc biệt là năng lực tự học, đây là vấn đề cốt lõi góp phần nâng cao chất lượng dạy học nói chung và dạy học môn Toán nói riêng

Tuy nhiên, từ thực tiễn ở trường Tiểu học, có thể nhận thấy: Việc phát triển năng lực tự học ở học sinh, nhất là các lớp Tiểu học còn nhiều hạn chế Xuất phát từ việc giáo viên chưa có quy trình tổ chức cho học sinh tự học một cách có

hệ thống Bên cạnh đó, một số giáo viên còn hạn chế sử dụng các phương pháp dạy học mới, dẫn đến tình trạng dạy học áp đạt một chiều gây thói quen ỷ lại của học sinh Về phía học sinh: Còn nhiều học sinh chưa nhận thức đúng đắn về ý nghĩa, giá trị của kiến thức Toán học mà tự giác, hứng thú học Toán, chưa biết cách tự học Thực trạng này không những hạn chế kết quả học tập của học sinh hiện tại mà càng khó đạt chuẩn đầu ra về các dạng năng lực chung cũng như các năng lực Toán học ở trường Tiểu học nói riêng theo mục tiêu mới của chương trình GDPT trong giai đoạn tới

Xuất phát từ những lý do trên, tôi đã quyết định nghiên cứu: “Một số giải pháp góp phần phát triển năng lực tự học môn Toán cho học sinh lớp 5”

II MÔ TẢ GIẢI PHÁP

1 Mô tả giải pháp trước khi tạo ra sáng kiến

sinh dành 1 tiếng và 18% học sinh dành trên 1 tiếng

Vậy động cơ học sinh học Toán là gì? Kết quả điều tra cho thấy, đa số học sinh (33%) tự học Toán vì sợ thầy cô phê bình, sợ cha mẹ phiền lòng, 30% học sinh học Toán vì biết được những giá trị, tác dụng do có kiến thức học Toán,

23% học sinh học Toán vì yêu thích Toán, 14% học sinh cho rằng tự học toán vì muốn được khen Nhìn kết quả này, tôi thấy băn khoăn vì có đến 47% học sinh học Toán xuất phát từ động cơ bên ngoài, học Toán không vì đam mê, vì yêu thích, vì mong bản thân học được nhiều kiến thức bổ ích mà các em học Toán vì

sợ cha mẹ, thầy cô phiền lòng, học Toán để đạt điểm cao Điều này có thể ảnh

hưởng đến hiệu quả của tự học

Trong phần khảo sát, tôi có tìm hiểu về mức độ biểu hiện tự học môn Toán của học sinh Kết quả thu được xếp theo thứ tự từ cao đến thấp như sau:

Vị

Mức độ Thường

bao giờ

1 Học môn Toán tập trung, kiên trì

tìm cách giải quyết khi gặp bài

5 Chủ động hỏi ý kiến thầy cô, bạn

bè khi có chỗ không hiểu hay

muốn hiểu sâu về bài học

6 Trình bày kiến thức Toán dưới

dạng sơ đồ tư duy để thấy rõ mối

8 Tự đánh giá việc học môn Toán

của bản thân và tự điều chỉnh

pháp nhằm phát triển năng lực tự học cho các em thông qua các việc làm cụ thể

là rất cần thiết

b Về phía giáo viên

100% giáo viên nhận thức được các năng lực và phẩm chất cần hình thành ngay từ cấp Tiểu học trong đó có năng lực tự học Khi được trao đổi, các thầy cô đều cho rằng việc phát triển năng lực tự học cho học sinh là một nhiệm

vụ quan trọng Tuy nhiên, một số giáo viên đang quan tâm nhiều về mục tiêu, nội dung, phương tiện dạy học và cách đánh giá hơn là phương pháp dạy học nhằm

hình thành và phát triển năng lực tự học cho học sinh

c Đánh giá chung

- Ưu điểm:

Về phía học sinh: Học sinh nhận thức đúng đắn về ý nghĩa, tác dụng và

vai trò của tự học, có ý thức tự học, luôn dành thời gian cho tự học Bước đầu hình thành được một số kĩ năng tự học: tự sửa chữa bài, tự thống kê kiến thức học, chủ động hỏi thầy cô khi cần giải đáp, tự ôn tập, tự lập kế hoạch học, thích đọc sách

mở rộng kiến thức tuy mức độ thực hiện chưa thường xuyên

Về phía giáo viên: Hầu hết giáo viên đã nhận thức đúng đắn về vai trò

của tự học, có ý thức rèn luyện giúp học sinh phát triển năng lực tự học, đã quan tâm đến các biều hiện tự học của học sinh và bước đầu triển khai một số giải pháp giúp học sinh phát triển năng lực tự học như: tạo hứng thú - niềm tin - ý chí cho các em khi học Toán, hướng dẫn các em triển khai các hoạt động tự học (lập kế hoạch tự học, trải nghiệm thực tiễn tự học, sử dụng các phương tiện tự học), tổ chức cho học sinh tự kiểm tra, đánh giá lẫn nhau, giúp đỡ học sinh khi gặp khó khăn trong tự học Toán

- Hạn chế và nguyên nhân:

Về phía học sinh: Một số học sinh chưa tích cực tự giác, chưa thường

xuyên, thời gian cho tự học ít dù được hỗ trợ tự lập kế hoạch tự học, nhưng thực hiện chưa nghiêm túc, chưa hiệu quả Học sinh muốn học chóng xong, cảm thấy mất thời gian khi tự học, nản chí, không hứng thú vì chưa xác định được kết quả

Có lẽ, do học sinh chưa hiểu được vai trò/ ý nghĩa của môn học Các kĩ năng tự học của học sinh còn hạn chế Học sinh chưa có kĩ năng lập kế hoạch tự học dẫn đến

phân bố thời gian học chưa hợp lí

Về phía giáo viên: Giáo viên chưa có giải pháp tích cực để phát triển

năng lực tự học cho học sinh một cách thường xuyên Giáo viên chưa tận dụng

hết thời gian học buổi hai trong ngày giúp học sinh tự học Năng lực dạy học phân

hóa của giáo viên chưa đáp ứng đa dạng trình độ học sinh trong lớp

2 Mô tả giải pháp sau khi có sáng kiến

2.1 Sự cần thiết đề xuất các giải pháp

Việc phát triển năng lực tự học là yêu cầu quan trọng trong dạy học các môn học nói chung và môn Toán ở Tiểu học nói riêng bởi những lí do sau:

Thứ nhất, kiến thức của nhân loại nói chung, kiến thức của môn Toán nói riêng vô cùng nhiều Trong thời gian ở lớp, giáo viên không thể cung cấp được hết các kiến thức Thay vào đó, giáo viên hình thành các cách tiếp cận tri thức/ năng lực tự học để có em có phương pháp học, có kĩ năng và thái độ học tập đúng đắn, đây là giải pháp phát triển bản thân bền vững theo xu thế của xã hội hiện đại

Thứ hai, phát triển năng lực tự học cho học sinh trong dạy học Toán học góp phần tích cực vào đổi mới phương pháp dạy học, hướng tới tích cực hóa hoạt động của người học Học sinh trở thành người chủ động, giáo viên định hướng và kiểm soát quá trình học tập

Thứ ba, phát triển năng lực tự học cho học sinh trong môn Toán là thực hiện mục tiêu đào tạo con người trong thời đại mới Năng lực tự học rất cần thiết cho mỗi con người đặc biệt trong thời kì phát triển mới của đất nước Đây được coi là nội lực thúc đẩy con người tự trau dồi, tự hoàn thiện để thích ứng với cuộc sống

2.2 Tính mới của giải pháp

Từ thực tiễn giảng dạy và nhận thấy được sự cần thiết của vấn đề nêu trên, tôi đã mạnh dạn áp dụng những giải pháp góp phần phát triển năng lực tự

học môn Toán cho học sinh lớp 5 Tính mới của giải pháp:

- Lên kế hoạch và tổ chức thành công Diễn đàn “Em học Toán để làm gì” Qua diễn đàn, tôi đã giúp học sinh hiểu về giá trị của môn Toán Bản thân tôi

tìm hiểu được những khó khăn của học sinh khi học Toán để tìm ra hướng giúp

đỡ các em Tôi nhận thấy rằng, việc giúp học sinh nhận ra ý nghĩa của Toán học, tạo hứng thú, sự tự tin cho học sinh khi học Toán là cách thôi thúc học sinh học

Toán

- Thiết kế được mẫu phiếu Kế hoạch học Toán của em giúp học sinh lên

được kế hoạch tự học môn Toán mỗi ngày

- Thiết kế được tài liệu Cùng em học Toán nhằm giúp học sinh vận dụng

kiến thức đã được học để giải quyết một số tình huống nêu trong bài, tạo nên được

hệ thống các bài tập liên kết giữa phụ huynh và học sinh, thiết kế được các hoạt động giúp học sinh chuẩn bị bài mới

- Thiết kế được các mẫu phiếu phản hồi, tự đánh giá theo ngày, theo tuần giúp học sinh tự nhận xét, đánh giá bản thân Bên cạnh đó, qua phiếu, giáo

viên cũng biết được các em đã học được gì, còn gặp khó khăn ở nội dung nào để

có phương hướng giúp đỡ các em

- Hướng dẫn học sinh sử dụng các loại tài liệu tham khảo (bao gồm cả

tài liệu Song ngữ), cung cấp các đường link học tập đáp ứng nhu cầu học Toán

của học sinh

Bên cạnh đó, sáng kiến cũng tạo ra được các hoạt động vận dụng giúp

học sinh ứng dụng kiến thức Toán học vào thực tiễn, tạo ra các hoạt động tạo lập

kiến thức mới giúp học sinh tự khám phá kiến thức mới

2.3 Một số giải pháp góp phần phát triển năng lực tự học môn Toán cho học sinh lớp 5

2.3.1 Giúp học sinh nhận thức được ý nghĩa, vai trò của Toán học trong cuộc sống thông qua các hoạt động học tập

Hình thành động cơ học tập cho học sinh qua việc giúp học sinh nhận ra

ý nghĩa của Toán học là cách thôi thúc học sinh học Toán

a Tổ chức diễn đàn: “Bạn học Toán để làm gì?”

Theo cá nhân tôi, ngày từ đầu năm học, cần tổ chức diễn đàn, tạo cho học sinh cơ hội tranh luận, lấy các ý kiến cá nhân rộng rãi, trao đổi về vấn đề tại sao cần học Toán Thông qua đó, học sinh nhận thấy được ý nghĩa, vai trò của môn Toán đối với sinh hoạt hàng ngày, đối với các môn học trong nhà trường và đối với sự phát triển của khoa học trong đời sống hiện đại… Bên cạnh đó, qua việc tìm hiểu những khó khăn của học sinh khi học Toán trong buổi diễn đàn giúp giáo viên có những phương thế hữu hiệu để giúp các em học Toán

Một số hoạt động và cách tiến hành:

Hoạt động 1: Chia sẻ nhận thức về ứng dụng của Toán học

Mục tiêu: Giúp học sinh nhận ra được các ứng dụng của Toán học và thấy được

sự cần thiết phải học môn Toán

Cách tiến hành:

- Giáo viên phát cho học sinh tấm thẻ với yêu cầu: “Ghi lại một lí do mà em cho

là quan trọng nhất để thuyết phục một bạn nên chăm chỉ học môn Toán hơn”

- Giáo viên cho học sinh trao đổi trước lớp

- Sau khi học sinh chia sẻ xong, giáo viên cùng cả lớp cùng phân tích làm rõ một lí do mà đa số cho là quan trọng nhất Chẳng hạn, đối với học sinh lớp 5, chia sẻ về các ứng dụng gần gũi dễ thấy của Toán học như sau: Yêu cầu học sinh giải quyết các nhiệm vụ:

Tình huống: “Từ nhà cô đến trường có thể đi qua 2 con đường Nhìn vào hình

vẽ, các con có thể cho cô biết, nên đi đoạn đường nào gần hơn? Vì sao?”

+ Học sinh nêu cách để tìm câu trả lời và thống nhất kết quả

+ Giáo viên rút ra kết luận: Để giải quyết nhiệm vụ nêu trên nếu tách rời kiến thức Toán học thì câu trả lời thiếu căn cứ và mò mẫm

- Giáo viên cho học sinh lấy ví dụ thêm về ứng dụng của Toán học trong thực tiễn

Hoạt động 2: Bàn tay tin cậy

Mục tiêu: Học sinh chủ động chia sẻ những khó khăn khi học Toán và vẽ bàn

tay tin cậy liệt kê những người có thể giúp đỡ khi gặp khó khăn trong học Toán

Cách tiến hành:

- Giáo viên chia lớp thành các nhóm Các nhóm thảo luận và ghi lại những khó khăn khi học Toán vào tờ A0 Đây là cơ hội để các em cùng nhau tháo gỡ những khó khăn mà các em chưa hoặc ít khi bày tỏ Qua đó, giáo viên phân tích và tìm những giải pháp hữu hiệu giúp các em vượt qua để tự tin - chủ động học Toán

- Sau đó, học sinh vẽ bàn tay tin cậy Trên mỗi đầu ngón tay ghi tên một người

mà đối với các em có thể giúp đỡ khi các em gặp khó khăn học Toán Sau 5 phút, các em chia sẻ trước lớp

b Tổ chức tốt các hoạt động vận dụng trong mỗi tiết học nhằm giúp học sinh

“mang Toán học vào cuộc sống”

Theo UNESCO nói với công dân toàn cầu: “Học để biết, học để làm, học

để chung sống”, theo yêu cầu của Bộ Giáo dục và Đào tạo thì dạy học các cấp đều hướng tới “Phát triển năng lực người học” Tuy nhiên, đối với học sinh nhỏ tuổi, thì những câu nói đó chỉ như một khẩu hiệu trống rỗng Vậy làm cách nào

giúp học sinh nhận ra ý nghĩa và thấy cần thiết tự học các môn học nói chung và môn Toán nói riêng? Tôi cho rằng mỗi giáo viên trên cơ sở hiểu rõ đối tượng học sinh và thông qua các bối cảnh cụ thể giúp học sinh sử dụng kiến thức môn Toán

đã học để giải quyết một số nhiệm vụ trong đời sống thực tiễn khi có thể qua mỗi tiết học

Các hoạt động vận dụng được tổ chức cần được xây dựng thu hút sự tò

mò, hứng thú của học sinh đồng thời thể hiện được ý nghĩa thực tiễn của nội dung Toán được học Đây vừa là cơ hội để học sinh thực hiện thành công, đạt kết quả mong muốn của bài học nhưng đồng thời cũng là thời điểm để học sinh phát triển

đa dạng các năng lực trí tuệ Dưới đây, tôi có thiết kế một số hoạt động, giáo viên

có thể tham khảo linh hoạt để tổ chức cho học sinh:

- Sau thời gian 5 phút, đại diện nhóm sẽ trình bày ý tưởng lấy và kết quả

- Nhóm nào đúng sẽ giành chiến thắng

Bảng đơn vị đo độ dài

Mục tiêu: Vận dụng kiến thức về đo lường để biểu diễn con đường từ nhà đến

Bảng đơn vị đo khối lượng

Mục tiêu: Giúp học sinh biết cân đồ vật và nói được khối lượng của vật Nội dung: Thực hành cân khối lượng đồ vật bằng các cân khác nhau

Cách tiến hành:

- Giáo viên chia lớp thành nhóm 4

- Giáo viên chuẩn bị trước một số đồ vật để học sinh thực hành cân tương ứng với các loại cân: cân đĩa, cân đồng hồ, cân điện tử

- Học sinh thực hành cân theo cách giáo viên đã hướng dẫn nêu kết quả, nói kinh nghiệm làm thế nào cân nhanh và chính xác

Ôn tập và bổ sung về giải toán

Mục tiêu: Vận dụng kiến thức về thống kê ghi được giá sản phẩm, qua đó giải

quyết được mội số tình huống liên quan

Nội dung: Làm bảng giá các loại sách giáo khoa

Tên sách Giá tiền

Cách tiến hành:

- Giáo viên chia lớp thành nhóm 4

- Giáo viên phát cho mỗi nhóm phiếu hoạt động nhóm

- Nhiệm vụ của các nhóm thiết kế bảng giá giúp cửa hàng bán đồ sách vở, đồ dùng học tập

- Hết thời gian, nhóm nào liệt kê nhiều và đúng giá mặt hàng nhất, nhóm đó giành chiến thắng

- Giáo viên có thể hỏi thêm các câu hỏi liên quan để học sinh thực hành tính tiền

Chẳng hạn: Muốn mua 1 quyển sách giáo khoa Toán và 1 quyển sách Tiếng Việt hết bao nhiêu tiền?

Số thập phân

Mục tiêu: Vận dụng kiến thức đã học về đo lường, đọc – viết số để ghi lại số

đo của đồ vật

Hoạt động: Học sinh sử dụng các dụng cụ đo để đo một số vật: chiều dài của

bút, chiều rộng của bàn, chiều cao chân bàn, chiều dài, rộng của sách giáo khoa,

Cách tiến hành:

- Giáo viên chia lớp thành các nhóm và yêu cầu các nhóm sử dụng các dụng

cụ đo để đo một số đồ vật và điền vào bảng:

Tên đồ vật Độ dài (m) Bút

Chân bàn Chiều dài của bàn

Nội dung: Học sinh sử dụng các dụng cụ đo để đo chiều cao của các bạn và ghi

lại theo đơn vị mét Phân tích bảng và chỉ ra những bạn thấp hơn 1,5 m; những bạn cao hơn 1,5 m

Cách tiến hành:

- Giáo viên chia lớp thành các nhóm

- Yêu cầu các nhóm sử dụng các dụng cụ đo để đo một số đồ vật và điền vào bảng:

Thành viên Chiều cao(m) Nguyễn Hoàng Tân

………

………

- Học sinh trong các nhóm tiến hành đo và phân tích kết quả đo

- Hết thời gian, học sinh báo cáo kết quả

- Giáo viên chia lớp thành các nhóm

- Học sinh ghi lại chiều cao, cân nặng, sau đó tính và phân tích kết quả

- Hết thời gian, học sinh báo cáo kết quả

Nhóm 5

BẢNG CHỈ SỐ BMI

Thành viên Cân nặng ( kg ) Chiều cao ( m) Chỉ số BMI

Tỉ số phần trăm

Mục tiêu: Vận dụng cách tính tỉ số % để tính được lợi nhuận (lãi – lỗ)

Nội dung: Nhà kinh doanh tài năng

- Tính tiền lỗ, lãi sau khi bán

Gian hàng tổ 1

Hình tròn (tương tự như hình tam giác, hình thang)

Mục tiêu: Tạo ra được sản phẩm có dạng hình tròn

Nội dung: Vẽ trang trí hình tròn

Cách tiến hành:

- Giáo viên phát cho mỗi học sinh 1 tờ giấy A4

- Nhiệm vụ của học sinh vẽ một sự vật bất kì có hình tròn

- Sau khi vẽ xong, học sinh trưng bày, giới thiệu sản phẩm của mình tại góc sáng tạo

Một số sản phẩm:

Luyện tập về tính diện tích

Mục tiêu: Khắc sâu công thức tính diện tích của một số hình phẳng

Nội dung: Sáng tác thơ

Cách tiến hành:

- Giáo viên chia lớp thành các nhóm

- Các nhóm cùng sáng tác các bài thơ nói về cách tính diện tích các hình phẳng

đã được học (các nhóm đã được giao nhiệm vụ chuẩn bị trước đó)

- Hết thời gian, các nhóm cùng chia sẻ Các tổ nhận xét về tính chính xác của các công thức + chấm tổ nào sáng tác hay

- Trong quá trình thảo luận nhóm, giáo viên có thể hỗ trợ nếu học sinh cần

Dưới đây là bài sáng tác của tổ 3:

Diện tích các hình

Muốn tính diện tích hình vuông Lấy cạnh nhân cạnh dễ dàng ra ngay

Hình chữ nhật dễ lắm thay Dài nhân vớ’i rộng ra ngay ấy mà

Diện tích tam giác dễ ra Chiều cao nhân cạnh chia hai ra liền

Hình thang hai đáy cộng liền Chiều cao nhân tổng chia hai ra rồi Hình tròn thế này bạn ơi Bán kính- bán kính bạn đem nhân nào

Ba phẩy mười bốn nhân vào Tính toán cẩn thận thế nào cũng ra

Luyện tập (Ôn tập: Hình học không gian)

Mục tiêu: Vận dụng kiến thức đã được học để tính diện tích xung quanh, diện

tích toàn phần của một vật dạng hình hộp chữ nhật, hình lập phương

Nội dung: Thực hành đo một số đồ vật và tính diện tích xung quanh, diện tích

- Các nhóm chủ động ghi số lượng vào giấy Sau đó thực hành vẽ

- Hết thời gian, đại diện một số nhóm trình bày, cả lớp nhận xét

2.3.2 Giúp học sinh tự học ở nhà hiệu quả

a Hướng dẫn học sinh lập kế hoạch tự học

Mọi việc sẽ dễ dàng hơn nếu người học xác định được mục tiêu, nội dung

và phương pháp học Muốn vậy, người học phải xây dựng kế hoạch học tập

Trong quá trình lập kế hoạch học phải chú ý:

Thứ nhất: Tính vừa sức

Thứ hai: Tính rõ ràng

Thứ ba: Tính định hướng về mục tiêu và kết quả cần đạt

Để học sinh có thể lên được kế hoạch học tập, bản thân giáo viên phải nắm vững được chương trình học: nội dung học, thời gian học để trao đổi với học sinh

Để giúp học sinh tự lập kế hoạch học, tôi gợi ý xây dựng Kế hoạch học Toán của em Kế hoạch học toán của em (dành cho hằng ngày) gồm các mục

Mẫu kế hoạch:

Em sẽ dành thời gian ôn tập nội dung kiến thức Toán nào? Em sẽ ôn nội dung đó bằng hình thức nào (đọc lại nội dung lý thuyết, làm bài tập, giải quyết một công việc liên quan…)? Em dành thời gian bao lâu để ôn tập?

\

Mục 2: Em chuẩn bị (chuẩn bị bài mới như thế nào?): Mục đích định

hướng học sinh xác định mục tiêu đạt được trong tiết toán tiếp theo, tự lên kế hoạch chuẩn bị nội dung học để đạt được mục tiêu đề ra

=> Thông qua mục này, giúp học sinh chủ động đọc trước bài mới, chuẩn

bịbài cho bài học hôm sau

Mẫu kế hoạch:

Trong tiết toán tiếp theo, em sẽ học bài nào? Em cần học được gì?

Em sẽ ôn lại nội dung toán gì để tiếp thu tốt bài học tiếp theo?

Em sẽ nhờ ai giúp nếu khó khăn hay tự mình chuẩn bị cho tiết Toán tiếp theo?

Tên: ……… Kế hoạch học Toán của em

Lớp: ……… Thứ……ngày… tháng… năm…

Kế hoạch ôn tập

Em chuẩn bị Em sẽ dành thời gian ôn tập nội dung kiến thức Toán nào? Em sẽ ôn nội dung đó bằng hình thức nào (làm bài tập, đọc, …)? ………

………

………

………….………

Em dành thời gian bao lâu để ôn tập ? ………

………

Trong tiết Toán tiếp theo, em sẽ học bài: ………

Em muốn mình sẽ học được gì? ………

………

………

Em sẽ ôn lại nội dung gì để chuẩn bị cho tiết Toán tiếp theo? ………

………

………

Em gặp khó khăn thì sẽ nhờ trợ giúp từ ai hay tự mình chuẩn bị giải quyết? ………

………

………

b Thiết kế các hoạt động hỗ trợ học sinh tự học ở nhà

Việc tạo đam mê, hứng thú, yêu thích môn học là một trong những yếu

tố giúp học sinh khắc phục được những khó khăn, sự mệt mỏi trong quá trình học

tập Vì vậy, trên cơ sở gợi ý theo mẫu phiếu Kế hoạch học Toán của em, tôi đã

thiết kế tài liệu Cùng em học Toán Các hoạt động trong tài liệu được thiết kế

không chỉ giúp học sinh ôn tập được kiến thức đã học trên lớp dưới nhiều hình thức mà còn hướng dẫn các em chuẩn bị nội dung cho bài học mới phù hợp với đặc điểm của học sinh Tiểu học là tự học có hướng dẫn Nội dung tài liệu tôi thiết

kế gồm 3 phần:

A Thực hành

Học sinh sẽ vận dụng kiến thức Toán được học trên lớp để thực hành

B Học Toán cùng người thân

Học sinh sẽ thực hiện nhiệm vụ học tập cùng với người thân trong gia đình Phụ huynh có cơ hội được đồng hành cùng con học, tạo sự gắn kết gia đình, niềm vui cho mọi người

B Học Toán cùng người thân

Em hãy viết một phân số, rồi hỏi những người trong gia đình một phân số bằng phân số em vừa viết

C Thử sức

Đố em chuyển được phân số 2

5 thành phân số có mẫu số là 10, 100, 1000,… Những phân số mới vừa tìm được theo em còn có tên gọi là gì?

Phân số thập phân

A Thực hành

Bài 1 Ghi lại hiểu biết của em về phân số thập phân

Lấy 2 ví dụ minh họa

Bài 2 Chuyển các phân số sau về phân số thập phân có mẫu số bằng 100: 2

5, 7

25, 8

10,9

2, 17

4

B Học Toán cùng người thân

Cùng những người trong gia đình viết 10 phân số bất kì

Khoanh vào phân số có thể chuyển thành phân số thập phân Tổ chức cuộc thi,

ai khoanh đúng nhiều hơn sẽ giành chiến thắng

Bài 1 Tỉ số giữa thành viên nam và nữ trong gia đình em là………

Lấy số đó cộng, trừ, nhân, chia với số thành viên trong gia đình lần lượt được kết quả là………., ………, ………

Bài 2 Có 1 số quả bóng (như hình vẽ) gồm 3 loại bóng màu xanh, đỏ, vàng

Tô màu đỏ vào 1

3 số bóng, tô màu xanh vào 1

2 số bóng

Phân số chỉ số quả bóng màu vàng là………Tô màu vàng vào số bóng đó

B Học Toán cùng người thân

Em nhờ bố mẹ lấy 2 phân số bất kì Lập các phép tính có thể có và cho đáp số

C Thử sức

a Mẹ cho Minh 2 chiếc bánh Vẽ hình biểu diễn số bánh mẹ cho Minh

b Mẹ cho Minh thêm 1

4 chiếc bánh Vẽ hình biểu diễn số bánh mẹ cho Minh thêm

c Vẽ hình biểu diễn số bánh mẹ cho Minh tất cả

Hỗn số

A Thực hành

Bài 1 Vẽ hình biểu diễn hỗn số 22

3, 114

Bài 2 Ba bạn Phương, Hà, Thương cùng đi hái dâu tây Phương hái được 1 hộp

và 1

2 hộp, Hòa hái được 1 hộp và 3

4 hôp, Dương hái được số dâu tây bằng tổng

số dâu tây của hai bạn

Viết hỗn số biểu diễn số hộp dâu tây mà mỗi bạn hái được

B Học Toán cùng người thân

Nhờ bố mẹ viết giúp 2 hỗn số Hãy lập các phép tính và tính kết quả của phép tính Hãy nhờ bố mẹ kiểm tra khi làm xong nhé!

C Thử sức

Tìm hiểu một số giá tiền của các loại sách giáo khoa và tự lập bảng (gợi ý: tên sách, giá tiền/1 quyển) Tự đặt 1 bài toán dạng rút về đơn vị em đã được học từ lớp dưới

Giải toán có lời văn

Khi số thùng sữa tăng lên bao nhiêu lần thì số tiền

Bài 2 Hoàn thành bảng sau:

Số hộp đựng bánh 60

Khi số bánh ở mỗi hộp tăng lên thì số hộp đựng bánh………

B Học Toán cùng người thân

Cùng mọi người trong gia đình lên thực đơn cho bữa trưa ngày mai

C Thử sức

Đơn vị tính của tiền mà em biết là: ……… Theo em, đơn vị đo độ dài là: ………

Bảng đơn vị đo độ dài

A Thực hành

Bài 1 Vẽ sơ đồ biểu thị mối quan hệ giữa các đơn vị đo độ dài

Bài 2 Điền đơn vị đo thích hợp

a Chiều dài của lớp học là 8 …

b Chiều dài của quyển vở là 20…………

c Quãng đường từ thành phố Nam Định đến thủ đô Hà Nội khoảng 86……

d Quãng đường từ nhà em đến trường khoảng 1700…

B Học Toán cùng người thân

Thực hành đo chiều cao của từng thành viên trong gia đình và điền vào bảng sau:

Thành viên Chiều cao

Bài 1 Thực hành đo cân nặng của một số đồ vật trong nhà và ghi vào vở

Bài 2 Điền đơn vị đo thích hợp

a Con gà cân nặng 2……

b Bạn Nhi năng khoảng 20……

c Con voi nặng khoảng 2……

d Con lợn nặng khoảng 5……

B Học toán cùng người thân

Thực hành đo cân nặng của từng thành viên trong gia đình và thể hiện bằng bảng tổng hợp (tự làm) Chỉ ra ai nặng nhất nhà, ai nhẹ nhất nhà?

C Thử sức

Bài 1 Viết các cách nói khác:

Mẹ đi chợ mua nửa cân thịt

Số thập phân So sánh số thập phân

A Thực hành

Bài 1 Viết bất kì 5 số thập phân và ghi lại theo thứ tự từ bé đến lớn

Bài 2 Cho các số sau: 1,25; 1,35; 1,45; 1,78

Hãy khoanh màu vàng vào số bé nhất, khoanh màu xanh vào số lớn nhất

B Học Toán cùng người thân

Lập bảng thống kê chiều cao của người thân trong gia đình theo đơn vị m Phân tích bảng và cho biết ai cao nhất, ai thấp nhất nhà

C Thử sức

Lấy chiều cao của bố cộng với chiều cao của mẹ tính theo đơn vị cm

Lấy chiều cao của bố cộng với chiều cao của mẹ tính theo đơn vị

Bài 2 Cắt 2 sợi dây dài khoảng 1,2 dm

Cắt 2 sợi dây ngắn hơn dài khoảng 0,9 dm

Ghép các sợi dây thành hình chữ nhật

Vậy: Chu vi của hình chữ nhật…………dm

Diện tích hình chữ nhật…… dm2

B Học Toán cùng người thân

a Hỏi các thành viên trong gia đình chiều cao, cân nặng của từng thành viên

Tỉ số giữa thành viên nam và nữ nhà em là: …

Chuyển phân số vừa tìm được có mẫu 100: ……

Nêu các cách đọc phân số vừa tìm được: ……

Em đã từng nghe cách đọc này chưa? Tìm hiểu sách giáo khoa để hiểu thêm

Tỉ số phần trăm

A Thực hành

Bài 1

a Số bạn nam trong lớp em là ……, số bạn nữ trong lớp em là……

Tỉ số phần trăm số bạn nam so với các bạn trong lớp là ……

b Trên phần đất liền của nước ta diện tích là đồi núi, diện tích là đồng bằng Tỉ số phần trăm diện tích đồi núi so với diện tích phần đất liền của nước ta là

Bài 2

Thống kê 1 bài kiểm tra bất kì của em:

Có……… câu trả lời đúng

Có……… câu trả lời sai

Tỉ số phần trăm giữa câu trả lời đúng và sai là ………

Em cần rút ra kinh nghiệm gì trong bài kiểm tra tới: ………

B Học Toán cùng người thân

Cùng người thân tìm hiểu trên mạng hoặc thị trường giá cả của 1 số quyển truyện Lập bảng thống kê trên exel giá của các quyển truyện Nếu giá các mặt hàng giảm 10 % thì giá cả hiện tại là bao nhiêu?

C Thử sức

Tìm hiểu một số vật hình tam giác và ghi hoặc sưu tầm ảnh

Diện tích hình tam giác

B Học toán cùng người thân

Nhờ bố mẹ vẽ bất kì các tam giác Hãy đo độ dài cạnh đáy và chiều cao tương ứng để tính diện tích tam giác đó

Bài 1 Sưu tầm một số vật hình thang trong cuộc sống

Bài 2 Đo kích thước của 1 vật hình thang Tính diện tích của hình thang đó

B Học Toán cùng người thân

Nhờ bố mẹ vẽ bất kì 1 hình thang Em hãy tính diện tích hình thang đó

c Tô màu hai hình và cho biết diện tích tô màu là bao nhiêu?

Bài 2

Đo bán kính hoặc đường kính bánh xe đạp của em

Tính chu vi bánh xe đạp đó

B Học Toán cùng người thân

Cắt 1 hình tròn lớn và cùng bố mẹ vẽ khẩu hiệu 5K tuyên truyền phòng chống Covid 19

B Học Toán cùng người thân

Cùng bố mẹ cắt 1 hộp chữ nhật hoặc hình lập phương để đựng quà hoặc một số

đồ dùng trong gia đình em

C Thử sức

- Gấp 1 hình hộp chữ nhật bất kì

- Tô màu đỏ vào 4 mặt xung quanh, màu xanh vào 2 mặt đáy

- Diện tích tô màu 4 mặt xung quanh là: ………

- Diện tích tô màu 2 mặt đáy là: ……

Diện tích xung quanh- Diện tích toàn phần hình hộp chữ nhật, hình lập phương

A Thực hành

rộng… m, chiều cao…………m Bác thợ quét vôi trần nhà và xung quanh các bức tường thì diện tích quét vôi là…… 𝑚2

Bài 2 Em vẽ một hình lập phương cạnh……cm Tô màu toàn bộ hình Vậy diện tích tô màu là … 𝑐𝑚2

B Học Toán cùng người thân

Cùng gia đình tìm một số vật trong gia đình hình hộp chữ nhật, hình lập phương

Em đo và tính diện tích xung quanh của vật đó

C Thử sức

Đổ nước vào đầy chai cocal Số lít nước trong chia cocal là bao nhiêu?

Theo em chai nước 1 lít còn được nói cách khác là gì?

Tìm hiểu trước đơn vị đo thể tích và ghi lại 1 số đơn vị đo thể tích thường dùng

Thể tích hình hộp chữ nhật- hình lập phương

A Thực hành

Bài 1 Ghi lại các công thức tính thể tích hình hộp chữ nhật- hình lập phương Một hình hộp chữ nhật có chiều dài 6 dm, chiều rộng 2 dm, chiều cao 4 dm Em hãy tính xem cần bao nhiêu khối hình lập phương cạnh 2 dm để lấp đầy hình hộp chữ nhật?

Bài 2 Tìm hiểu một số bể cá dạng hình hộp chữ nhật

Ghi lại kích thước và cho biết bể đựng được nhiều nhất bao nhiêu lít nước?

B Học toán cùng người thân

Bài 1 Tìm hiểu lượng nước cần uống mỗi ngày của con người theo từng độ tuổi

Bài 2 Nêu biện pháp giúp bản thân, người thân có thói quen uống nước hàng ngày

1 tuần lễ = … ngày

1 ngày = … giờ

1 giờ = … phút

1 phút = … giây