Tiểu luận tội phạm học về bạo lực học đường của học sinh

2 Ở Việt Nam, hướng nghiên cứu này được nhiều tác giả quan tâm tìm hiểu, có thể điểm qua một số kết quả nghiên cứu tiêu biểu như: Hoàng Bá Thịnh và cộng sự 2008 đã tiến hành nghiên cứu

Mu ̣c Lu ̣c

MỞ ĐẦU 3

Chương I: Tổng quan về tình hình nghiên cứu ba ̣o lực ho ̣c đường của ho ̣c sinh 4

Kết luâ ̣n Chương I 7

Chương II: Cơ sở lí luâ ̣n về hành vi ba ̣o lực ho ̣c đường lứa tuổi vi ̣ thành niên 7

1 Ha ̀nh vi ba ̣o lực ho ̣c đường 7

2 Lư ́ a tuổi vi ̣ thành niên 9

Kết luâ ̣n Chương II 11

Chương III: Cơ sở thực tiễn về hành vi ba ̣o lực ho ̣c đường 12

1 Thực trạng về bạo lực học đường ở lưa tuổi vị thành niên 13

2 Nạn bạo lực học đường ngày càng nghiêm trọng với những hậu quả hết sức nghiêm trọng 14 3 Đây không chỉ là thực trạng chung của riêng lứa tuổi vị thành niên ở nước ta mà còn cả thế giới 15 4 Hậu quả của nạn bạo lực học đường ở lứa tuổi vị thành niên 16

5 Nguyên nhân khiến nạn bạo lực học đường ngày càng tăng nhanh về số lượng và ngày càng nguy hiểm hơn về mức độ của sự việc 16

6 Dư ̣ báo sự thay đổi với hành vi ba ̣o lực ho ̣c đường với mối tương quan các yếu tố ảnh hưởng 17 Kết luâ ̣n Chương III 18

Chương IV: Mô ̣t số giải pháp để giải quyết ba ̣o lực ho ̣c đường 18

KẾT LUẬN 19

MỞ ĐẦU

Để nói về trường ho ̣c thì đấy chính là nơi giáo du ̣c nhân cách con người, là nơi vừa ho ̣c kiến thứ c văn hóa, vừa ho ̣c đa ̣o đức cuô ̣c sống Vâ ̣y nhưng thâ ̣t đáng buồn khi môi trường ấy xuất hiê ̣n vấn đề ba ̣o lực Vấn đề bạo lực học đường thời gian gần đây thực sự đang trở thành một mối lo lắng và quan tâm lớn của phụ huynh nhà trường nói riêng và toàn xã hội

nó i chung Nó không chỉ là hiê ̣n tượng cá biê ̣t, nhân cách cá nhân mà là vấn na ̣n toàn xã

hội, là mô ̣t loa ̣i tô ̣i pha ̣m Tô ̣i pha ̣m về ba ̣o lực ho ̣c đường xuất hiê ̣n ở mo ̣i ngôi trường, tuy nhiên có những mức đô ̣ khác nhau, nhưng nhìn chung đều có diễn biến tăng Vị thành niên

là đối tượng của nhiều bộ môn khoa học quan tâm nghiên cứu đáng chú ý là trong sinh lý học, tâm lý học, xã hội học và đă ̣c biê ̣t là trong tâm lý ho ̣c tô ̣i pha ̣m Theo quy luâ ̣t vâ ̣n

đô ̣ng và thích nghi của xã hô ̣i thì mỗi thời kỳ sự phát triển về tâm lý cũng như thể chất có

sự khác biê ̣t riêng Ba ̣o lực ho ̣c đường thường xuất hiê ̣n ở lứa tuổi vi ̣ thành niên, bởi đây

là giai đoa ̣n có nhiều thay đổi, phát triển cao về thể chất và có những biến chuyển tâm lý hết sức phức tạp Chính vì yếu tố tâm lý, thể chất có nhiều thay đổi dẫn đến nhân cách chưa hoàn thiê ̣n mô ̣t cách toàn ve ̣n nhất, dẫn đến trẻ em trong lứa tuổi vị thành niên hay bị khủng hoảng về tâm lý và bắ t đầu có những suy nghĩ lê ̣ch chuẩn Nghiên cứu về tâm lý ho ̣c tô ̣i phạm hiê ̣n đa ̣i là mô ̣t chuyên ngành nghiên cứu với tư cách lấy “ngành khoa học nghiên cứu tội phạm, tình hình tội phạm, các nguyên nhân và điều kiện làm phát sinh tội phạm, nghiên cứu cá nhân kẻ phạm tội và những biện pháp phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm nhằm ngăn chặn, tiến tới loại trừ tội phạm ra khỏi đời sống xã hội”1

Vì lý do đã trình bày em lựa cho ̣n đề tài “BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG TỪ QUAN ĐIỂM GIẢI THÍCH CỦA TỘI PHẠM HỌC HIỆN ĐẠI” cho bài Tiểu luâ ̣n cuối kì kết thúc ho ̣c phầ n Vớ i lượng kiên thức và nguồn tài liê ̣u còn ha ̣n he ̣p nên không tránh khỏi sai sót trong quá trình làm bài Em kính mong nhận được sự đóng góp của thầy cô để bài viết của em được hoàn thiện

Em xin chân thành cảm ơn!

1 Nguyễn Xuân Yêm (2001), Tội phạm học hiện đại và phòng ngừa tội phạm, NXB CAND, tr.12

Chương I: Tổng quan về tình hình nghiên cứu ba ̣o lực ho ̣c đường của ho ̣c sinh

Không riêng Việt Nam mà trên thế giới cũng đã có rất nhiều công trình nghiên cứu liên quan đến hành vi ba ̣o lực ho ̣c đường, đồng thời cũng có nhiều ý kiến trao đổi về vấ n đề này liên quan tới ho ̣c thuâ ̣t Những vấn đề nghiên cứu có thể chia thành bốn xu hướ ng chính sau:

Thứ nhất, nghiên cứu thực tra ̣ng hành vi ba ̣o lực ho ̣c đường giữa ho ̣c sinh với ho ̣c sinh:

Năm 2018, Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc công bố những con số báo động về thực trạng bạo lực học đường của học sinh trên toàn thế giới, theo đó : Trên toàn cầu, cứ

3 em học sinh trong độ tuổi 13-15 thì có hơn 1 em từng bị bắt nạt, và tỷ lệ học sinh tham gia đánh nhau cũng gần như vậy: Cứ 10 sinh viên tại 39 quốc gia công nghiệp thì có 3 em thừa nhận đã từng bắt nạt bạn Năm 2017, đã có 396 vụ tấn công tại trường học được ghi nhận hoặc được xác nhận ở Cộng hòa Dân chủ Công - gô, 26

vụ ở Nam Sudan, 67 vụ tại Cộng hòa Ả Rập Syria và 20 vụ tại Yemen Gần 720 triệu trẻ em trong độ tuổi đi học sống ở các quốc gia nơi mà trừng phạt thân thể trong nhà trường không bị cấm Tuy trẻ em gái và bé trai có nguy cơ bị bắt nạt như nhau, nhưng các bé gái có nhiều khả năng trở thành nạn nhân của các hình thức bắt nạt tâm lý hơn còn các bé trai có nguy cơ bị bạo lực và đe dọa về thể chất 2

Ở Việt Nam, hướng nghiên cứu này được nhiều tác giả quan tâm tìm hiểu, có thể điểm qua một số kết quả nghiên cứu tiêu biểu như: Hoàng Bá Thịnh và cộng sự ( 2008 ) đã tiến hành nghiên cứu về hành vi bạo lực của một sinh trung học, khảo sát 200 học sinh tại hai trường THPT thuộc Quận Đống Đa ( Hà Nội ) Kết quả cho thấy có đến 96,7 % sát học sinh được hỏi cho rằng ở trường các em học có xảy ra hiện tượng mất sinh đánh nhau Kết quả khảo sát cũng cho biết có tới 64 % các em

nữ thừa nhận từng có hành vi đánh nhau với các bạn khác 3Hay Trần Thị Minh Đức

2 Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF), Một nửa thanh thiếu niên trên thế giới bi ̣ bạo lực học đường (7/9/2018)

3 https://vnexpress.net/bao-luc-nu-sinh-nhung-con-so-dang-so-2158702.html

( 2010 ) nghiên cứu thực trạng hành vi gây hắn của học sinh phổ thông trung học, tìm hiểu về nhận thức của học sinh THPT về hành vi gây hấ n.45

 Nhìn chung, những nghiên cứu vừa đề cập đều tập trung phản ánh thực trạng diễn biến phức tạp của hành vi bạo lực học đường xảy ra ở mọi giới, không kể nam hay nữ là đối tượng học sinh Bạo lực học đường thường được diễn ra với hai hình thức phổ biến là bạo lực tinh thần và bạo lực thể chất

Thứ hai, nghiên cứu những yếu tố ảnh hưởng đến hành vi ba ̣o lực ho ̣c đường giữa

học sinh với ho ̣c sinh Những yếu tố này có thể chia thành hai nhóm: chủ quan, khách quan

+ Nhó m yếu tố chủ quan: đó là những đă ̣c điểm tính cách liên quan tới yếu tố tâm

lí cá nhân như: tính cách, ngoa ̣i hình, nhu cầu, Trong đó, về tính cách đã có những nghiên cứ u chỉ ra nhóm tính cách có nguy cơ làm gia tăng vấn na ̣n ba ̣o lực ho ̣c đường là: cáu kỉnh, khó tính, bất mẫn với cuô ̣c sống hiê ̣n ta ̣i, thái đô ̣ chống đối với

các quy tắ c đa ̣o đức trong xã hô ̣i, thiếu sự đồng cảm, cảm thông,

+ Nhó m yếu tố khách quan: chính là môi trường gia đình, trường ho ̣c, xã hô ̣i trong đó có người xung quanh, ma ̣ng xã hô ̣i, trò chơi điê ̣n tử,

Lý thuyết về sự kiểm soát của cho rằng, trẻ em thiếu gắn bó tình cảm với gia đình

và nhà trường sẽ có nguy cơ này sinh hành vi bạo lực cao hơn so với bạn bè cùng trang lửa có mối quan hệ tình cảm tốt với gia đình và nhà trường (Hirschi, 1969) Gia đình nào sử dụng đạo lý để giải quyết vấn đề và những gia đình có sự gắn kết cao thì trẻ em lớn lên thường sẽ phát triển tốt khả năng hiểu, cảm thông, đồng cảm với cảm xúc của người khác và ngược lại (Eisenberg - Berg & Musen , 1978) Bạo lực trên Internet nói chung đến hành vi bạo lực của học sinh còn gây nhiều tranh cãi giữa các nhà nghiên cứu, nhìn chung mọi người đều nhận thấy tác động của nó cũng giống tác động của các kênh truyền hình và tác động của các trò chơi điện tử đổi với hành vi bạo lực của học sinh ở một khía cạnh nào đó.6

4 Trần Thi ̣ Minh Đức(2010), Hành vi gây hấn phân ti ́ch từ góc độ Tâm li ́ học xã hội, NXB Đh Quốc gia Hà Nội

5 Trần Thi ̣ Minh Đức(2010), Hiện tượng gây hấn trong các trường trung học phổ thông hiện nay Tạp chi ́ Khoa học Giáo dục, Số tháng 10/2010, Tr15-18

6 Nguyễn Thi ̣ Thanh Bi ̀nh, Nguyễn Thi ̣ Mai Lan (2013), Bạo lực học đường ở Việt Nam hiện nay nhi ̀n từ góc độ Tâm li ́ học, NXB

 Tóm la ̣i nghiên cứu trên đã chỉ ra các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi ba ̣o lực ho ̣c đường từ nhiều phương diê ̣n khác nhau

Thứ ba, nghiên cứu hâ ̣u quả của hành vi ba ̣o lực ho ̣c đường giữa ho ̣c sinh với ho ̣c sinh: trong đó tiêu biểu là các nhà nghiên cứu sau

+ Brockenbrough (2002) chỉ ra rằng những học sinh là nạn nhân của hành vi bạo lực học đường sẽ có thái độ hung dữ (hung tính) và có nhiều nguy cơ trở thành người gây ra hành vi bạo lực Các hành vi nguy cơ như sở hữu vũ khí, sử dụng rượu và thuốc phiện, tham gia vào băng nhóm và đánh nhau ở trường

+ ( Bagley and Pritchard , 1998 ) Hành vi bạo lực học đường cũng gây ra những hậu quả nghiêm trọng về kinh tế, bao gồm các loại kinh phí như: phí chăm chữa về tinh thần và thể chất, phí công an , tài sản bị hư hại, phí bắt giữ phí cai nghiện, phí do bỏ học và lớn lên không có việc làm

+(Robinwm , Sabrina , 2006) Các nạn nhân là thanh thiếu niên béo phì có tính tự tin thấp, không hài lòng với thân thể, cách lý xã hội ,kém thích nghi tâm lí xã hội, rối nhiễu ăn uống, có ý tưởng tự sát

 Như vậy, có thể thấy những nghiên cứu đã có về hậu quả của hành vi bạo lực học đường nhấn mạnh rấ t nhiều đến những ảnh hưởng tiêu cực mà nạn nhân của hành vi bạo lực cũng như người gây ra hành vi bạo lực phải gánh chi ̣u Hậu quả ảnh hưởng nghiêm trọng đến quá trình phát triển lành mạnh của học sinh, kéo thoe là ảnh hưởng đến gia đình, nhà trường và toàn xã hội

Thứ tư, nghiên cứu các biê ̣n pháp can thiê ̣p, phòng ngừa đối với hành vi ba ̣o lực ho ̣c đường giữa ho ̣c sinh với ho ̣c sinh:

+ Can thiệp kiểm soát môi trường trường ho ̣c, ví du ̣: đề ra luâ ̣t lê ̣, quy tắc rõ ràng,

cũng như công bằ ng trong nhà trường

+ Can thiệp lên sự thay đổi cá nhân, nhằm thay đổi hành vi, suy nghĩ sai lê ̣ch

 Như vâ ̣y hành vi ba ̣o lực ho ̣c đường giữu ho ̣c sinh với ho ̣c sinh đã được các nhà khoa học với mo ̣i lĩnh vực quan tâm đă ̣c biê ̣t Các nghiên cứu đã đưa ra nhwunxg thực tra ̣ng, ảnh hưởng, cũng như đề xuất các biê ̣n pháp ngăn chă ̣n, phòng ngừa

Kết luâ ̣n Chương I

Khái quát kết quả nghiên cứu của các nhà khoa học trên thế giới và ở Việt Nam về ứng phó với hành vi bạo lực học đường của lứ a tuổi vi ̣ thành niên có thể rút ra một số kết luận sau: Những nghiên cứu có liên quan đến vấ n đề bạo lực ho ̣c đường của trẻ em, học sinh với những tình huống khó khăn trong cuộc sống đã chỉ ra những nguyên nhân, thực tra ̣ng, hâ ̣u quả Cạnh đó là những nghiên cứu, đánh giá hành vi ba ̣o lực ho ̣c đường của học sinh nhằ m chỉ ra những yếu tố tâm lí cá nhân và tâm lí xã hội có ảnh hưởng đến học sinh

Chương II: Cơ sở lí luâ ̣n về hành vi ba ̣o lực ho ̣c đường lứa tuổi vi ̣ thành niên

Khái niệm hành vi trong tiếng Anh, thuật ngữ hành vi ( behavior ), nghĩa là

" phản ứng ” Đến hiện ta ̣i vẫn có nhiều quan điểm khác nhau về khái niệm hành vi Trong tâm lý học, khái niệm hành vi lần đầu tiên được nhắc tới bởi J.E Watson năm 1913 trong bài báo " Tâm lý học dưới con mắt của nhà hành

vi ” Khái niệm hành vi theo quan điểm của Watson được xây dựng trên nền móng thực chúng luận và chỉ dựa trên những hiện tượng có thể quan sát được

từ bên ngoài Hành vi theo quan điểm này được xem như là tổng hợp những phản ứng của cơ thể trước những kích thích từ môi trường bên ngoài theo công thức S - R ( Stimulant : kích thích ; Reaction : phản ứng) Điều này có nghĩa là , bất kỳ hành vi nào của con người hay động vật đều điền ra theo cơ chế

Bạo lực học đường là hình thức khá phổ biến ở lứa tuổi vị thành niên trong môi trường giáo dục Bạo lực học đường là bạo lực về tinh thần, ngôn ngữ, thân thể có ý đồ giữa các học sinh trong và ngoài trường

Cho dù là những hành động thiếu tôn trọng hay trêu cợt đã làm cho người bị hại cảm thấy bất tiện cũng được xem là bạo lực học đường

1.3 Ca ́ c loa ̣i hành vi ba ̣o lực ho ̣c đường

Trên thực tế đối tượng gây ra hành vi bạo lực học đường có thể chỉ nhằm vào mục đích làm tổn hại đến sức khỏe thể chất, tinh thần, tình dục hoặc vật chất của người bị hại Nhưng giữa sức khỏe thể chất và sức khỏe tinh thần của con người là mối tương quan luôn có mối quan hệ phụ thuộc lẫn nhau, dù cho người gây ra hành vi bạo lực có hướng đến mục đích vật chất hoặc tình dục thì hậu quả cũng tác động đồng thời đến cả sức khỏe thể chất và tinh thần của người bị hại

Tuy nhiên, nếu xét mức độ phổ biến của hành vi bạo lực học đường thì có 3 loại hành vi bạo lực học đường được cho là phổ biến hơn cả, đó là bạo lực tinh thần, bạo lực thể chất và bạo lực vật chất

- Thứ nhất, ba ̣o lực tinh thần là hành vi của một học sinh hoặc một nhóm học sinh, vớ i mục đích là làm hại sức khoẻ tinh thần hay xúc phạm đến danh dự, nhân phẩm của một học sinh khác

Các biểu hiê ̣n của hành vi ba ̣o lực này thể hiê ̣n như: gọi bằng biệt hiệu , lấy bạn làm trò đùa, trêu chọc, thậm chí tẩy chay, Tung tin đồn nhảm , nói xấu sau lưng, đe dọa qua tin nhắ n điện thoại, mạng xã hội,

- Thứ hai, bạo lực thể chất là hành vi nhằ m thể hiện sức mạnh thể chất của một học sinh hoặc một nhóm học sinh, vớ i mục đích làm hại đến sức khoẻ thể chất của một học sinh khác

Các biểu hiê ̣n của hành vi ba ̣o lực này thể hiê ̣n như: Đấm, đánh nhau, có

xô xát chân tay bằ ng tay không hoă ̣c vũ khí, giâ ̣t tóc, hay đùa cợt, do ̣a na ̣t nhốt bạn, nhằ m áp lực, ép buô ̣c đối tượng bi ̣ ba ̣o lực làm những điều ho ̣ không muốn, hay đơn gairn chỉ để thỏa mãn tâm lí cá nhân Trong một số trường hợp, những học sinh gây ra hành vi bạo lực và học sinh chứng kiến cũng có thể bị tổn thương về sức khoẻ thể chất do ấu đã qua lại với nhau

- Thứ ba, bạo lực vật chất là hành vi của một học sinh hoặc một nhóm học sinh có mục đích làm hại đến giá trị vật chất của một học sinh khác

Các biểu hiê ̣n của hành vi ba ̣o lực này thể hiê ̣n như : làm hư hỏng tài sản, đồ dùng cá nhân của ba ̣n, trấn lô ̣t, đe lo ̣a để lấy tài sản cá nhân cảu ba ̣n như: tiền, đồ dùng ho ̣c tâ ̣p,

2 Lư ́ a tuổi vi ̣ thành niên

Theo tổ chức Y tế thế giới (WHO), trẻ vị thành niên(VTN) là thuật ngữ chỉ nhóm người từ 10-18 tuổi Theo kết quả Tổng điều tra dân số năm 1999 ở Việt Nam, trẻ VTN có 17.350326 người, chiếm khoảng 22,7% dân số cả nước Đây là lứa tuổi có những đợt khủng hoảng giữa các giai đoạn phát triển tâm lý Các nhà tâm lý học cho thấy rằng hành vi của trẻ thường mang tính đột khởi, tò mò, manh động, muốn thử sức Ứng xử có xu hướng hung hăng, chống đối

Bạo lực học đường ở lứa tuổi vị thành niên chính là những học sinh các trường trung học cơ sở, trung học phổ thông với độ tuổi 10-18 tuổi Ta ̣i đô ̣ tuổi này, đang phát triển nên chưa thực sự hoàn thiện về mặt sinh lý cũng như nhận thức Dẫn tới có những hành vi trái pháp luật sai lệch các giá trị truyền thống dân tộc, cũng như pháp luâ ̣t mà nhà nước đã quy đi ̣nh Ở đây là những hành vi bạo lực đối với các học sinh khác trong cùng trườ ng hoặc là khác trường dẫn đến những hậu quả hết sức nghiêm trọng cho bản thân, gia đình, nhà trường và toàn thể xã hội

Và đây cũng có thể quy đi ̣nh là mô ̣t loa ̣i tô ̣i pha ̣m Quy đi ̣nh ta ̣i khoản 1, Điều

8, Bộ luâ ̣t Hình sự 2015L:

“ 1 Tội phạm là hành vi nguy hiểm cho xã hội được quy định trong Bộ luật hình sự, do người có năng lực trách nhiệm hình sự hoặc pháp nhân thương mại thực hiện một cách cố ý hoặc vô ý, xâm phạm độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ Tổ quốc, xâm phạm chế độ chính trị, chế độ kinh tế, nền văn hóa, quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, xâm phạm quyền con người, quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, xâm phạm những lĩnh vực khác của trật tự pháp luật xã hội chủ nghĩa mà theo quy định của Bộ luật này phải bị xử lý hình sự.”7

7 Bộ luật Hi ̀nh Sự 2015

2.3 Mô ̣t số đă ̣c điểm tâm lí của lứa tuổi vi ̣ thành niên

Giai đoa ̣n lứa tuổi vi ̣ thành niên là giai đoa ̣n phát sinh rất nhiều biến đô ̣ng về tâm lí, bởi đây là giai đoa ̣n vừa phát triển về sinh lí cũng như phát triển về tâm lí cá nhân lẫn tâm lí xã hô ̣i

- Thứ nhất, đây là thời kỳ quá độ từ tuổi thiếu nhi sang lứ a tuổi vi ̣ thành niên, thời kỳ có thể nói chính là bước sang trang mới của sự phát triển

Vì vâ ̣y có rất nhiều khả năng, nhiều phương án và nhiều con đường để mỗi đứ a trẻ lựa cho ̣n phát triển thành một cá nhân độc lập Trong cuô ̣c sống này, nếu sự phát triển được định hướng đúng, được đào ta ̣o trong

một môi trường thuận lợi thì trẻ con có nhiều cơ hội sẽ trở thành những công dân tốt, có ích cho xã hô ̣i Tuy nhiên, cái gì cũng có hai mă ̣t của nó

sẽ nếu sao khi không được định hướng đúng Không thì cũng là bi ̣ tác động bởi các yếu tố tiêu cực ngoài kia Như vâ ̣y sẽ xuất hiện hàng loạt nguy cơ dẫn trẻ đến sự phát triển lệch lạc về chuẩn mực nhận thức, thái

độ, hành vi,

- Thứ hai, đây là thời kỳ mà tính tích cực xã hội của trẻ em được phát triển mạnh mẽ Vì vâ ̣y viê ̣c thiết lập các mối quan hệ bình đẳng với người lớn

và bạn bè là rất quan tro ̣ng

- Thứ ba, trong giai đoạn phát triển này, lứa tuổi vi ̣ thành niên có thể tiếp

tục phát huy những điểm tốt, phát triển mô ̣t cách lành ma ̣nh nhưng cũng

có thể chính là thời điểm xây dựng la ̣i mô ̣t cá nhân, hình thành các cấu trúc mới về thể chất, sinh lý, tương tác xã hội, tâm lí, nhân cách Từ đó hình thành cơ sở nền tảng và vạch chiều hướng cho sự trưởng thành thực thụ của cá nhân

- Thứ tư, đây cũng giai đoạn phát triển đầ y khó khăn cũng như đầy mâu thuẫn của cá nhân mô ̣t con người Về đô ̣ tuổi này đã đưuo ̣c đă ̣t với rất nhiều tên gọi để thể hiê ̣n sự phức ta ̣p của nó

Về yếu tố sinh lí:

Trẻ ở lứa tuổi vi ̣ thành niên ở độ tuổi từ 10 đến 18 đang trong giai đoạn dậy thì với những dấu hiệu rất rõ nét và diễn ra hết sức nhanh chóng ở hệ thống

thần kinh, song hành với đó là hệ thống các cơ quan trong cơ thể Sự phát triển nhanh chóng, và khác biê ̣t lớn bắt đầu mang la ̣i những cảm giác tò mò muốn tìm hiểu về giới tính Những điều này có ảnh hưởng trực tiếp đến diễn biến tâm lí, cảm xúc, tinh thần, hành vi, nhân cách của trẻ

Về yếu tố tâm lí:

Trẻ trong giai đoạn tuổi vi ̣ thành niên, có mô ̣t hê ̣ thống thần kinh ở vào trạng thái không ổn định, về nhận thức, tình cảm, ý chí có sự thay đổi, điều này để khiến cho các em dễ hưng phấn, dễ dàng manh động, và làm việc cũng như

xử lí công việc theo tình cảm, dễ bị ảnh hưởng bởi những yếu tố tác động từ bên ngoài Dẫn đến việc khi đối mă ̣t với các vấn đề cuô ̣c sống, các em dễ dàng có cảm giác hài lòng với những quyết định của chính mình, các em cũng bắt đầu có nhu cầu tiếp xúc với các bạn khác giới, có nhu cầu được mọi người tôn trọng, nhiều nhu cầu bắt đầu được bô ̣c lô ̣ và mong muốn được đáp ứng Khi gặp phải những ảnh hưởng không tốt, điều này khiến lứa tuổi dễ rơi vào những suy nghĩ, hành đô ̣ng thiếu tích cực

 Từ đó dễ này sinh những hành động quá khích, ví dụ: học sinh thành tích học tập không tốt, hay ngoại hình, tài năng cũng không có , nhưng các em lại có khao khát được thể hiện bản thân và gây sự chú ý trước một người khác Khi đó các

em sẽ tìm cách thể hiện bản thân thông những hành vi chống đối xã hô ̣i, bắ t đầu nghĩ đến ba ̣o lực để nhằ m thể hiê ̣n cái tôi của bản thân

Tại Chương II, đã đề câ ̣p đến nhưng khái niê ̣m rõ nét và cần thiết về các vấn đề như, hành

vi là gì? Ba ̣o lực ho ̣c đường là gì? Cùng với đó là phân tích đến mô ̣t số đă ̣c điểm tâm lí của

học sinh ở lứa tuổi vi ̣ thành niên Để dễ dàng nhâ ̣n thấy, nguyên nhân ta ̣i sao lứa tuổi này

lại xuất hiê ̣n nhiều vấn na ̣n liên quan đến ba ̣o lực ho ̣c đường với nhiều cấp đô ̣ nă ̣ng nhe ̣ khác nhau Từ yếu tố sinh lí, đến yếu tố tâm lí có mối quan hê ̣ tương quan dẫn tới những phát sinh, phát triển thay đổi tâm lí mô ̣t cách ma ̣nh mẽ ở lứa tuổi này