Tài liệu Giải quyết mối quan hệ giữa Đảng và Nhà nước pptx

Đó là sự lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước trong tình hình mới; là sự tương tác giữa Quốc hội và Chính phủ trong quá trình lập pháp để tạo ra động năng cho hệ thống và để khắc phục tình

Báo điện tử VietNamNet Liên lạc với Toà soạn

Cơ quan chủ quản: Bộ Thông tin và Truyền thông

Số giấy phép: 27/GP-BVHTT, cấp ngày: 23/01/2003 Tổng biên tập:

Nguyễn Anh Tuấn - Tòa soạn: Số 4 Láng Hạ, Hà Nội

® Ghi rõ nguồn "VietNamNet" khi bạn phát hành lại thông tin từ website này.

Các trang ngoài sẽ được mở ra ở cửa sổ mới VietNamNet không chịu trách nhiệm nội dung các trang ngoài.

Giải quyết mối quan hệ giữa Đảng và Nhà nước

12:11' 16/01/2007 (GMT+7)

(VietNamNet) - Mô hình Nhà nước, quan hệ giữa Nhà nước với Đảng ra sao là nội dung cuộc trao đổi giữa phóng viên VietNamNet và ông Nguyễn Sỹ Dũng, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội.

>>> Khắc phục tình trạng chồng chéo giữa Đảng và Nhà nước

>>>"Làm rõ quyền, trách nhiệm của Đảng và Nhà nước"

>>>Giải quyết mối quan hệ giữa Đảng và Nhà nước

>>>Cái "khó" của nghề Bộ trưởng hay chuyện cơ chế

Cuộc phỏng vấn này được thực hiện ngày 15/10/2006 nhưng vẫn còn giữ nguyên tính thời sự.VietNamNet giới thiệu lại cuộc trao đổi này

- Một trong những nội dung chính của Hội nghị TƯ4 là bàn về việc tiếp tục đổi

mới tổ chức và hoạt động của các cơ quan nhà nước, trong đó có Quốc hội và

Chính phủ Theo ông thì chúng ta nên đổi mới hệ thống của mình như thế

nào?

-

Nên như thế nào thì chắc là Hội nghị Trung ương sẽ bàn và sẽ quyết.

Chúng ta phải chờ thôi Song điều dễ hiểu là người ta bao giờ cũng phải

nhắm vào những vấn đề đang được đặt ra để xử lý Vậy những vấn đề

đó là gì? Xin thử kể ra đây một vài vấn đề dễ nhìn thấy nhất

Đó là sự lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước trong tình hình mới; là sự

tương tác giữa Quốc hội và Chính phủ trong quá trình lập pháp để tạo ra

động năng cho hệ thống (và để khắc phục tình trạng luật chờ nghị định); là

chế độ trách nhiệm trong hệ thống; là sự minh định giữa quy trình chính sách và quy trình kỹ thuật, giữahành pháp chính trị và hành chính công vụ…

Các vấn đề đang được đặt ra có vẻ không chỉ nhiều, mà còn khó Thiếu một hệ chuẩn mới, chưa chắcchúng ta đã dễ tìm được các câu trả lời

Thực ra, cả về mặt lý thuyết lẫn về mặt thực tế, chỉ có ba mô hình chính thể (mô hình tổ chức nhà nước)

đã được thiết kế và vận hành tương đối thành công trong thế giới hiện đại ngày nay Đó là:

Tiến sĩ Nguyễn Sỹ Dũng, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội.

• Mô hình đại nghị, như kiểu của Anh, nơi quyền hành pháp và quyền lập pháp gắn kết với nhau,quyền lực chính trị tập trung trong tay thủ tướng

• Mô hình tổng thống, như kiểu của Mỹ, nơi quyền hành pháp và quyền lập pháp tách biệt với nhau,quyền hành pháp tập trung trong tay tổng thống

• Mô hình hỗn hợp, (Có người gọi là cộng hòa lưỡng tính), như kiểu của Pháp, với một chút Mỹ,một chút Anh, một chút tổng thống và một chút đại nghị, nơi cả tổng thống và thủ tướng đều cóquyền hành pháp

Mặc dù, ba mô hình nói trên đều được áp dụng với những biến thể nhất định phản ánh hoàn cảnh lịch sử,văn hoá, kinh tế và chính trị cụ thể của mỗi nước, những nguyên tắc cơ bản của mỗi mô hình đều phảiđược tuân thủ khi thiết kế hệ thống Bằng không, hệ thống sẽ rất khó vận hành và hàng loạt các vấn đề sẽphát sinh Để tiếp tục đổi mới hệ thống, vấn đề chính thể có lẽ là điều chúng ta cần phải quan tâm

- Trong ba mô hình trên, theo ông, nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam của chúng ta đã được thiết kế theo mô hình nào? Và có thể đổi mới ra sao trong khuôn khổ của mô hình đó?

- Thực ra, chưa bao giờ chúng ta có một sự khẳng định chắc chắn là đã thiết kế chính thể của mình theo

mô hình nào Chính vì vậy có thể nhận thấy một số pha trộn giữa các mô hình Ví dụ, việc Chính phủđược thành lập dựa trên cơ sở của Quốc hội và chịu trách nhiệm trước Quốc hội là sự áp dụng mô hìnhđại nghị

Thế nhưng, việc Chính phủ và Quốc hội được thiết kế tách biệt nhau, mỗi cơ quan đều hoạt động theo sự

"phân công, phân nhiệm" riêng thì lại rất giống với mô hình tổng thống Câu hỏi đặt ra là một sự pha trộnnhư vậy có vận hành hay không? Và với những vấn đề đang được đặt ra hiện nay (như đã nói ở phầntrên), trả lời khẳng định chắc chắn là rất khó khăn

Theo thiển ý của cá nhân tôi, về cơ bản, Nhà nước ta đang được tổ chức theo những nguyên tắc của môhình đại nghị nhiều hơn cả Theo mô hình này, đảng nào có đa số ở quốc hội thì đảng đó thành lập chínhphủ Nhờ vậy, quyền lập pháp và quyền hành pháp về cơ bản gắn kết với nhau Thậm chí, trụ sở của nộicác nằm ngay trong nhà quốc hội Người đứng đầu đảng sẽ giữ chức thủ tướng, và thủ tướng là nhân vậtchính trị trung tâm của hệ thống

Việc Đảng cộng sản Việt Nam có đa số trong Quốc hội và có quyền thành lập Chính phủ là hoàn toànphản ánh nguyên tắc của mô hình đại nghị Tuy nhiên, điểm khác biệt ở đây là người đứng đầu Đảngkhông nắm giữ chức danh thủ tướng "Sự lệch pha" này rõ ràng phản ánh hoàn cảnh lịch sử cụ thể củađất nước ta Tuy nhiên, chúng ta cũng sẽ thấy nó không thể không để lại những hệ luỵ cho việc vận hành

hệ thống

Như vậy, trước khi trả lời câu hỏi có thể đổi mới ra sao, cũng cần trả lời câu hỏi mô hình chính thể nàođang được lựa chọn

- Nhưng có lẽ "sự lệch pha" này là do trong mô hình Nhà nước ta có vai trò lãnh đạo Đảng?

- Có lẽ, không nhất thiết phải như vậy Trong mô hình nhà nước hiện đại nào mà đảng chẳng có vai tròlãnh đạo, đặc biệt là đảng có đa số trong quốc hội?! Vấn đề chỉ là tổ chức sự lãnh đạo đó như thế nào màthôi Chúng ta sẽ thấy theo nguyên tắc của mô hình đại nghị, toàn bộ ban lãnh đạo đảng (ví dụ như Côngđảng ở Anh chẳng hạn) tạo thành nội các và nằm trong quốc hội Tất cả các đảng viên trong QH tạo thànhđảng đoàn QH Việc tranh luận và hoạch định đường lối, chính sách của đảng xảy ra ngay trong đảngđoàn QH

Theo cách làm này, Đảng và Nhà nước (cả quốc hội lẫn chính phủ) gắn kết hữu cơ với nhau, quy trìnhhoạch định đường lối chính sách chỉ là một cho cả đảng và cả nhà nước Mà như vậy thì không thể xảy rachuyện chồng chéo chức năng và xung đột chính kiến

Mỗi khi các đảng viên ở trong quốc hội không được tham gia vào quy trình hoạch định chính sách từ đầu,

mà chỉ phải phê chuẩn các chính sách đã được quyết định, thì việc xung đột chính kiến là rất khó tránhkhỏi Đó là chưa nói tới rủi ro của việc hình thành nên hai nhà nước trong một đất nước

Áp dụng mô hình đại nghị vào đất nước ta, thì tất cả ban lãnh đạo của Đảng sẽ phải nằm trong QH (ngoại

trừ một vài chức danh đảm nhiệm công tác đảng vụ) Ban chấp hành TƯ sẽ là bộ phận nòng cốt của Đảngđoàn QH Bộ Chính trị sẽ là nội các, đồng thời là ban lãnh đạo của Đảng đoàn QH

- Vậy mô hình hiện tại của ta đang đối mặt với những vấn đề gì? Nhiều người sẽ phản biện rằng sự phân lập giữa Quốc hội và Chính phủ là cần thiết vì sẽ giúp chế ước lẫn nhau và chống được lạm quyền?

- Nếu chúng ta coi sự phân lập giữa hành pháp và lập pháp là giá trị quan trọng nhất, thì cái mà chúng tacần chọn là mô hình tổng thống, chứ không phải mô hình đại nghị Trong trường hợp này, nước ta sẽ phải

có một tổng thống nắm quyền hành pháp và được toàn dân bầu ra Rất tiếc, những gì mà chúng ta đang

có lại không phải như vậy

Trong lúc, nhà nước ta đang được thiết kế cơ bản là theo những nguyên tắc của mô hình đại nghị, thì sựthiếu gắn kết giữa lập pháp và hành pháp đang là một vấn đề Điều dễ nhận thấy là chương trình nghị sựphản ánh ưu tiên của QH thì chưa chắc đã phản ánh được ưu tiên của Chính phủ

Nhiều luật được Quốc hội ban hành nhưng bị "treo" vô tận, vì bị Chính phủ nợ đến hàng trăm nghị định.Nguyên nhân của tình hình này là gì nếu chẳng phải là sự khác nhau về các ưu tiên? Thực tế này chothấy nếu Chính phủ và Quốc hội gắn kết với nhau chắc chắn chúng ta sẽ phản ứng nhanh nhạy và hiệuquả hơn trước các vấn đề của đất nước

Ở các nước theo mô hình đại nghị trên thế giới, chính phủ bao giờ cũng có một bộ trưởng phụ trách quan

hệ với QH Và mỗi bộ đều có một vụ phụ trách quan hệ với QH Ở ta thì tất cả mối quan hệ giữa Chínhphủ và Quốc hội chỉ do một vụ của Văn phòng Chính phủ đảm nhiệm

- Phải chăng ở nước ta, ngược với điều mong đợi, quyền lực đang bị phân tách hơn cả những nước công khai theo đuổi học thuyết phân quyền?

- Sợ rằng không khéo đó là tình hình thực tế Chúng ta sẽ thấy, trong tất cả các nước theo mô hình đạinghị, đảng với nhà nước, Quốc hội với Chính phủ bao giờ gắn kết chặt chẽ với nhau làm nên một sựthống nhất rất cao trong quá trình ban hành quyết định Đảng không quyết rồi giao cho quốc hội thể chếhoá, mà đảng quyết ngay trong quốc hội

Trong lúc đó ở ta, Đảng, Quốc hội, Chính phủ đều được thiết kế rất tách rời nhau Hậu quả là: sự tươngtác giữa các cơ quan này không chỉ làm mất rất nhiều thời gian, mà còn không ít khi gây ra hiện tượng

"tam sao thất bản"

- Theo ông thì nếu thiết kế lại cho đúng những nguyên tắc cơ bản của mô hình đại nghị,chúng ta sẽ được những gì? Phải chăng là sự “quy về một mối” mọi nguồn lực để giải quyết các vấn đề đất nước?

- Ta sẽ được một mô hình hết sức thống nhất và minh bạch, với rất nhiều điểm mạnh Xin được kể ra đây

một vài ưu điểm như sau:

1 Quy trình ban hành quyết định là một quy trình thống nhất và minh bạch và hiệu quả từ sáng kiến vềchính sách đến tranh luận về chính sách và phê chuẩn chính sách

2 Tiết kiệm một lượng rất lớn thời gian của đất nước Cách làm hiện nay có tới 2, 3 nơi phải quyết định,rồi còn gửi qua gửi lại thì rất mất thời gian chờ đợi nhau Riêng chuyện ban hành quyết định chậm thìmình đã thua các nước khác rất nhiều

3 Chất lượng của các quyết định sẽ được nâng lên, vì các bước trong quy trình ban hành quyết định rấtmạch lạc và bổ sung giá trị cho nhau Nội các đề ra chính sách, thảo luận trong Đảng đoàn nên sẽ có sựgắn kết, ra toàn QH thì có sự phản biện và tranh luận

4 Xác lập được chế độ trách nhiệm rất rõ ràng Tình trạng người quyết thực không chịu trách nhiệm, nênngười quyết để thể chế hoá cũng không chịu trách nhiệm sẽ không thể xảy ra

5 Tránh được rủi ro của những xung đột không đáng có giữa QH và Đảng Các đảng viên trong QH thamgia từ đầu vào việc hoạch định chính sách, tranh luận chính sách, và theo nguyên tắc tập trung dân chủ thì

đa số sẽ quyết và anh là thiểu số trong đảng thì anh phải theo

6 Sự gắn kết giữa QH và CP sẽ giúp cho nhà nước ta có thể phản ứng nhanh và chuẩn xác với các vấn

đề của đất nước

7 Tạo cơ hội để tách hành chính ra khỏi hành pháp, nhờ đó cải cách hành chính sẽ có được bước chuyểnbiến về chất và chế độ trách nhiệm sẽ được xác lập rõ ràng hơn

- Nhưng vai trò lãnh đạo của Đảng sẽ như thế nào?

- Đảng sẽ lãnh đạo một cách trực tiếp nhất vì Đảng đã hoá thân vào nhà nước So với mô hình đứng bênngoài nhà nước, rủi ro chắc chắn sẽ nhỏ hơn rất nhiều

- Với mô hình đại nghị, Quốc hội sẽ rất khó giám sát Chính phủ?

- Đúng thế, khi Chính phủ có đa số trong Quốc hội thì khả năng giám sát của Quốc hội là không cao Tuynhiên, sự giám sát có thể xảy ra trong Đảng đoàn khi các đảng viên chỉ làm đại biểu cảnh báo cho cácđảng viên nắm quyền hành pháp về những vấn đề cần phải quan tâm Đồng thời, những đại biểu ngoàiĐảng sẽ có vai trò rất quan trọng ở đây

Một tỷ lệ nhất định những người ngoài đảng, độc lập, có trình độ, có tâm với đất nước làm chức nănggiám sát bên cạnh chức năng đại diện và phản ánh những tiếng nói đa dạng của cử tri là rất cần thiết Tỷ

lệ bao nhiêu thì phải có tranh luận để tìm ra phương án tối ưu

- Trước mắt, và chuẩn bị tới lần bầu Quốc hội sắp tới (5/2007), ta sẽ cần những điều chỉnh gì khi Bộ Chính trị, Ban chấp hành trung ương đã bầu xong?

- Thực tế, điều này không những không ảnh hưởng, mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho việc sắp xếp lại tổchức cho phù hợp Thực ra, trong nhiệm kỳ vừa rồi tuyệt đại đa số các đồng chí lãnh đạo của đảng cũngnằm trong QH Chỉ có điều quy trình các đồng chí này tham gia hoạch định chính sách và ban hành quyếtđịnh lại bị tách ra khỏi cơ quan có thẩm quyền về mặt pháp lý để làm điều đó là QH

- Xin cảm ơn ông.

• Khánh Linh (thực hiện)

Nguyên Phó Trưởng Ban tổ chức TƯ Đảng, ông Nguyễn Đình Hương:

"Làm rõ quyền, trách nhiệm của Đảng và Nhà nước"

08:53' 15/01/2007 (GMT+7)

(VietNamNet) - Từng là một cộng sự về công tác tổ chức của Đảng ở nhiều thời Tổng bí thư, ông Nguyễn Đình Hương rất tâm huyết và có kinh nghiệm khi bàn về cơ cấu tổ chức, về mối quan hệ giữa Đảng và Nhà nước, TƯ và địa phương, quyền hạn và trách nhiệm của người đứng đầu bộ máy Đặc biệt, ông mạnh dạn đề xuất một số ý kiến để làm rõ vai trò lãnh đạo trực tiếp, tuyệt đối và toàn diện, của Đảng.

>>>Giải quyết mối quan hệ giữa Đảng và Nhà nước

>>>Cái "khó" của nghề Bộ trưởng hay chuyện cơ chế

"…Không chỉ là xếp mâm này sang mâm kia"

- Thưa ông, hôm nay Hội nghị TƯ 4 sẽ khai mạc Một trong những nội dung của Hội nghị lần này là bàn

thay đổi cơ cấu tổ chức Với kinh nghiệm hàng chục năm làm công tác tổ chức, theo ông, Hội nghị nên bàn vào vấn đề gì?

Hội nghị TƯ 4 bàn về thay đổi tổ chức nhưng phải dựa trên cơ sở đổi mới phương thức lãnh đạo của

Đảng chứ không phải chỉ là xếp mâm này sang mâm kia.

Cái cơ bản là đổi mới hệ thống chính trị, phương thức lãnh đạo của Đảng, phân rõ Đảng làm gì, Nhànước, Quốc hội làm gì, mối quan hệ giữa hành pháp, lập pháp và tư pháp sao cho có một cơ chế rõ ràng

Tất cả những điều này phải được xem xét trong điều kiện Đảng cầm quyền thực hiện cơ chế thị trườngtheo định hướng XHCN Một đất nước đương trong quá trình hội nhập Nhà nước đang trong quá trìnhxây dựng pháp quyền để có thể thấy sự phân định rõ ràng giữa hành pháp, lập pháp và tư pháp

Vì thế, Đảng không thể vượt qua pháp luật, Đảng lãnh đạo nhưng không thể đứng trên Nhà nước, làmthay Nhà nước Vấn đề mà pháp luật đã ban hành rồi thì Đảng không thể quyết định khác, không một cánhân nào đặt quyền lực của mình lên Quốc hội

Xây dựng được cơ chế này rất khó, phải bàn rất kỹ

"Nhà nước có mạnh thì mới thực hiện được mục tiêu của Đảng đề ra"

- Có nhiều ý kiến nói rằng, trong bối cảnh hội nhập hiện nay, Đảng phải làm thế nào để phát huy hơn nữa vai trò chủ động của Nhà nước Theo họ, vẫn có tình trạng Đảng làm thay cả một số công việc thuộc chức năng của Nhà nước Ý kiến của ông?

Ông Nguyễn Đình Hương trong một cuộc họp Ảnh tư liệu.

Có ai đó nói rằng nếu ở lĩnh vực nào mà Nhà nước khoẻ rồi thì Đảng nên bớt vai trò của mình đi, tôi thấykhông được

Quan trọng nhất là phải xem lại ba chức năng chủ yếu nhất, quan trọng nhất của Đảng: Một là: định rađường lối có các nghị quyết, có nghị quyết xong, nhà nước phải cụ thể hoá bằng pháp luật, nghị định,chính sách; Hai là công tác cán bộ; Ba là kiểm tra việc thực hiện nghị quyết xem có thực hiện đúng haykhông, có lệch hay không, chệch hướng hay không

Những vụ án bình thường để cho toà án xử theo pháp luật Những vụ án phức tạp xử hay không xử quan

trọng lắm Đảng phải có ý kiến chỉ đạo

Ví dụ như vụ PMU18, ông Bùi Tiến Dũng phạm tội, thế trách nhiệm của ông Đào Đình Bình thì sao Vụ LãThị Kim Oanh, ông Ngọ "bị" quy trách nhiệm sao vụ này ông Bình lại không bị?

Vụ "siêu lừa" Nguyễn Đức Chi ở Khánh Hoà, ai chịu trách nhiệm không rõ? Làm tổ chức lọt ông Năm Huyquan hệ với xã hội đen vào, ông Trần Mai Hạnh có sai phạm vào Trung ương, ai chịu trách nhiệm?

Tôi nói bão lụt thì do trời nhưng những việc do mình làm, gây ra, thất thoát hư hỏng không ai chịu tráchnhiệm, kể cả cán bộ giữ trọng trách cao nhất Đảng phải kiểm tra để làm rõ những việc đó

Tôi nhớ cố Tổng Bí thư Lê Duẩn từng nói về mối quan hệ giữa Đảng và Nhà nước: Đảng độc quyền lãnhđạo, Nhà nước quản lý, do đó, Đảng phải đưa nhiều cán bộ xuất sắc sang bên Nhà nước để quản lý Nhànước Quản lý Nhà nước tốt tức là thành tích của Đảng tốt Đảng lãnh đạo bằng Nghị quyết Sau khi Nghịquyết ra, người thực hiện là Nhà nước, cụ thể hoá Nhà nước có mạnh thì mới đạt được mục tiêu màĐảng đề ta Lý luận đó tôi cho là đúng, tôi cho là như vậy Nhà nước không khoẻ thì Đảng không thể hiệnđược vai trò lãnh đạo của mình

Tinh gọn các Ban Đảng như thế nào?

- Nhưng thực tế vẫn có tình trạng tồn tại song trùng: ví dụ Nhà nước có Bộ, ngành nào thì Đảng cũng có các Ban tương tự Vì vậy, có nên giảm bớt các ban này thế nào?

Có vấn đề thế này, Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý Bốn vị đứng đầu đất nước tất nhiên là nhữngngười lãnh đạo cao nhất của Đảng rồi Đó là sự lãnh đạo rồi Bên Chính phủ đều là những người trong BộChính trị Vì thế cho nên, không cần phải có các Ban của mình thì Đảng cũng đã thể hiện sự lãnh đạo mộtcách tuyệt đối, trực tiếp và toàn diện rồi

Tất nhiên, có các cơ quan quan trọng của Đảng không thể thay đổi được: Đó là Ban Tổ chức, Ban Kiểmtra, Ban Tuyên huấn, Văn phòng TƯ, Trường Đảng Tôi thấy từ khi lập Đảng đã có 3,4 cơ quan ấy.Ban tổ chức để chuyên về tổ chức cán bộ của Đảng; Ban kiểm tra Đảng là để giữ kỷ luật Đảng nghiêm,Ban Tuyên huấn để đảm bảo giáo dục; kiểm tra công tác tư tưởng trong Đảng - đoàn kết trong Đảng làphải bắt đầu từ việc tư tưởng, quan điểm; văn phòng để tiếp công văn, giúp việc cho Ban Bí thư, Bộ Chínhtrị và Ban Chấp hành TƯ

Còn các cơ quan khác như Ban kinh tế, Ban dân vận, Ban bảo vệ chính trị nội bộ, Ban nội chính, Ban anninh là sau này mới có - phụ thuộc quan điểm của lãnh đạo mỗi thời kỳ

Nếu mạnh dạn, tôi cho rằng nên bàn cụ thể sự tồn tại các ban trên, đồng thời bỏ hành chính hoá các đoànthể Muốn mạnh phải thế Hồi kháng chiến khác, động viên nhau ghê lắm, ba sẵn sàng, ba đảm đang Bâygiờ không nên giữ hệ thống tổ chức các đoàn thể như thời còn chiến tranh

Quy định rõ quyền hạn và trách nhiệm chính trị của mỗi vị trí

- Trở lại với vấn đề ông đã đề cập ở trên Ông có thấy rằng thực tế rất khó để quy trách nhiệm cá nhân cho một ai đó?

Việc quy trách nhiệm như thế nào lại phải xem xét Vì thực tế, người ta có nhiều cách để trốn trách nhiệmlắm

Thông thường thì ai cũng kể thành tích còn khi xảy ra sự việc thì chẳng ai nhận tránh nhiệm về mình mà

đổ cho tập thể, cho người khác Ví dụ rõ nhất là sai lầm về giá lương tiền hồi trước Đổi mới mà tôi còn

Bây giờ, việc quy trách nhiệm như thế nào chưa hẳn đã rõ ràng Chẳng hạn như vụ bão lũ vừa qua, phảicách chức một cán bộ phụ trách khí tượng vì dự báo bão không đúng, gây hậu quả nghiêm trọng Nhưngnhư thế lại cũng dễ dẫn tới hiện tượng người mới lên sợ chịu trách nhiệm nên dự báo bão ở phạm vi rộnghơn Tuy nhiên, dự báo kiểu đó, người dân chịu những thiệt hại lớn.

Cho nên như tôi đã nói, phải quy rõ trách nhiệm của từng vị trí, từng việc ra thì mới định lượng được cán

bộ

- Nhưng bản thân việc quy định quyền hạn và trách nhiệm của từng vị trí như thế nào cũng chưa được rõ ràng Chẳng hạn như khi xảy ra sai phạm, hoặc cá nhân không hoàn thành công việc, Thủ tướng không thể xử lý kỷ luật cán bộ nếu không được Bộ Chính trị và Quốc hội đồng ý.

Khi xảy ra vụ PMU18, Thủ tướng nói không có quyền đình chỉ Bộ trưởng Đào Đình Bình mà phải đưa ra

Bộ chính trị, Bộ chính trị lại bảo phải đưa ra Quốc hội

Lẽ ra, n ếu quy trách nhiệm thì chỉ riêng việc đổ tàu thì đã có thể cách chức được rồi Hồi ông Trần ĐăngKhoa làm Bộ trưởng Thuỷ lợi để xảy ra vụ vỡ đê Mai Lâm, Bác Hồ cũng cách chức luôn

Bây giờ thì vướng mắc nhiều do các quy định rất rắc rối

Ngay Bộ trưởng Bình cũng có cái khó của người ta Khi phân công cho Thứ trưởng phụ trách PMU18 màThứ trưởng làm không tốt thì Bộ trưởng chỉ có quyền phân công anh ta làm việc khác mà không có quyềncách chức Lẽ ra, Thứ trưởng dưới quyền Bộ trưởng; Bộ trưởng có quyền cách chức và chịu trách nhiệmhoàn toàn về các vị trí dưới quyền mình

Rồi mối quan hệ giữa TƯ và địa phương? Cơ quan tiếp dân ở TƯ mỗi lần thấy dân đến khiếu kiện thì cử 1

cán bộ ra tiếp, nhận thư, đóng một cái dấu: "đã nhận được thư” rồi chuyển về địa phương, trong khi ở tỉnh

đã không giải quyết được Luẩn quẩn

Lẽ ra, nên quy định rõ: Dân của tỉnh nào, chủ tịch tỉnh ấy phải chịu trách nhiệm Địa phương nào để dânkiện nhiều thì trước hết lãnh đạo tỉnh đó phải kiểm điểm trước TƯ

Các Bộ thì chỉ quản lý nhà nước Quyết định là như thế nhưng Bộ vẫn giữ nhiều quyền, nhất là quyền bổnhiệm cán bộ các đơn vị bên dưới

Hay tỉnh cũng thế, quyền ghê gớm lắm, nhưng nhiều việc thuộc quyền "anh" không làm vì sợ quyết địnhsai thì bị kỷ luật nên cái gì cũng xin ý kiến tập thể, xin ý kiến trên

Chúng ta vẫn thường nói: Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, Nhân dân làm chủ nhưng nhân dân làm chủ

là thế nào, làm chủ lúc nào, làm chủ theo cơ chế thế nào? Chúng ta đôi khi hay hô khẩu hiệu: dân biết,dân bàn, dân làm, dân kiểm tra Nhưng mà dân đến đâu mà kiểm tra? Kiểm tra lúc nào? Dân bàn lúc nào?Cái gì dân được bàn? Phải làm rõ ra!

- Xin cảm ơn ông!

• Đăng Việt (thực hiện)

Cái "khó" của nghề Bộ trưởng hay chuyện cơ chế

13:06' 14/01/2007 (GMT+7)

(VietNamNet) - "Bộ trưởng có muốn bổ nhiệm một vụ phó cũng phải đưa ra Ban Cán sự Đảng trong khi nhận thức rất khác nhau Đối với những người năng lực hạn chế, Bộ trưởng cũng không thay được", lời tâm sự rất thật của Bộ trưởng Thương mại Trương Đình Tuyển cho thấy những ràng buộc của cơ chế đối với tổng tư lệnh ngành và ngay cả với người đứng đầu Chính phủ.

Bộ trưởng Tuyển: Đảng phải làm sao phát huy hơn nữa vai trò chủ động của Nhà nước

và sự năng dộng của người dân.

Để giải quyết được những cái khó này, theo Bộ trưởng Tuyển, cần phải giải quyết vấn đề tổng thể hơn: xác định rõ vai trò lãnh đạo của Đảng và quyền hạn, trách nhiệm quản lý của Nhà nước

"Đảng cần có một cơ chế tốt để lựa chọn được những cá nhân tốt, tận dụng được thời cơ tốt và phát huy được vai trò chủ động của nhà nước trong việc định ra và thực thi những chính sách kinh tế xã hội", đúc kết của một người từng là Bí thư Tỉnh uỷ và ngồi trên ghế Bộ trưởng hơn chục năm

VietNamNet trích đăng cuộc trò chuyện giữa nhà báo Nguyễn Anh Tuấn và Bộ trưởng Thương mại

Trương Đình Tuyển xoay quanh chủ đề trên

Bổ nhiệm một anh Vụ phó cũng phải đưa ra ban cán sự

Nhà báo Nguyễn Anh Tuấn: Với vai trò tổng tư lệnh ngành, ông có thấy là mình đã phát huy, tận dụng

được hết và đầy đủ những quyền hạn mình có hay chưa, hay là đôi khi vẫn còn phụ thuộc vào những quyền lực khác và đôi lúc ông không quyết định được?

Bộ trưởng Trương Đình Tuyển: Trong cuộc đời mình, tôi đã đảm nhận nhiều nhiệm vụ, nhưng tóm lại có

ba giai đoạn tôi gánh vác những nhiệm vụ lớn Thứ nhất, thời kỳ tôi làm Tổng Giám đốc của Petrolimex,Công ty Dầu khí VN, một Tổng công ty lớn nhất thời điểm đó, có quy mô toàn quốc, với hơn một vạn

người

(Trầm ngâm) Tôi cảm thấy, thời kỳ làm Bí thư tỉnh ủy Nghệ An, tôi được chủ động hơn nhiều và cống hiến

được nhiều, tất nhiên là vùng vẫy trong phạm vi của cơ chế chính sách, luật pháp Hay, thời kỳ làm TổngGiám đốc cũng thế

Nhưng đến khi làm Bộ trưởng thì khó hơn nhiều Bởi làm Bộ trưởng thì còn vướng đến rất nhiều bộ khác.Khi đưa ra một chính sách không phải chỉ là chuyện của mình, đặc biệt những chính sách phát triển.Với các cơ quan cấp Bộ thì luôn luôn có hai việc, cơ chế quản lý và chính sách phát triển Cơ chế quản lýcủa anh thế nào? Phải chuyển biến theo hướng ngày càng thông thoáng hơn, theo các chính sách pháttriển Mà đã phát triển thì phải cần nguồn lực

Bộ Thương mại thì không có gì Thậm chí, ngay cả trong khâu bổ nhiệm cán bộ cũng thế, không phải Bộtrưởng quyết định cho tất cả Bổ nhiệm một anh Vụ phó cũng đưa ra ban cán sự Mà, trong ban cán sựnhiều khi các nhận thức rất khác nhau

Tôi không nói mình đúng nhưng rõ ràng có nhiều thờiđiểm, nhận thức của chúng ta còn khác nhau Như vậy,cần phải có một cơ chế tốt hơn trong khi vẫn giữ được vaitrò lãnh đạo của Đảng Có như vậy mới phát triển

Trong bối cảnh đó, tôi đã cố gắng xác định một số vấn đề.Tôi đã nói công khai với anh em trong Bộ và cả với DN Đó

là, chúng ta phải thay đổi khái niệm quyền lực Quyền lựcgì? Đó là khả năng đáp ứng nhu cầu của người khác và buộc người khác phải cần đến mình

Người ta cần gì? Chủ yếu cần tiền, cần dự án Tiền, thì "ông" Thủ tướng, ông bộ Tài chính mới có Dự ánthì bên bộ KHĐT, bên ông Giao thông, thậm chí Ủy ban Kế hoạch hóa gia đình cũng có Ngay cả Tổng cục

Du lịch cũng rất nhiều, Ủy ban Thể dục Thể thao cũng có Còn Bộ Thương mại không có đồng nào Nhưng tôi nói với anh em, rằng phải quan niệm lại, phải xem thông tin cũng là quyền, kiến thức cũng làquyền Vai trò quyền lực của tiền sẽ ngày càng giảm đi so với hai vấn đề này

Vậy Bộ Thương mại cần xây dựng là một bộ có kiến thức có thông tin Tất nhiên, nói và muốn như vậythôi nhưng không phải là đã làm ngay được Và chúng tôi đang vận động theo xu hướng ấy

Cần từng bước tạo ra văn hóa tranh cử

Nhà báo Nguyễn Anh Tuấn: Thưa ông, với cương vị một Bộ trưởng, như ông nói là cũng không dễ mà có

được cơ chế bổ nhiệm cán bộ dưới quyền của mình Nếu giả sử cho ông được quyền phát huy hết năng lực của mình và hoàn thành nghĩa vụ với đất nước khi giao cho ông trọng trách Bộ trưởng thì ông cần những quyền gì?

Bộ trưởng Trương Đình Tuyển: Ở đây là chuyện của một dây chuyền chứ không phải làm tốt một khâu

là hoàn toàn giải quyết được hết vấn đề Giả sử, giao cho "anh" Bộ trưởng có quyền, cũng là chuyện rấttốt nhưng vấn đề là chọn Bộ trưởng thế nào? Nếu chọn bộ trưởng đúng thì yên tâm lắm, tất cả vì côngviệc, chí công vô tư

Trường hợp chúng ta chọn chưa đúng người có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân sau đây Thứ nhất, dođánh giá không đúng, thứ hai, do động cơ không đúng

"Chúng ta cần tăng cường khả năng tranh

cử trong nội bộ Đảng thì các lựa chọn mới

tốt Còn nếu để ai đấy lựa chọn thì nhiều

thứ còn tồn tại lắm

Đảng không ngăn cấm điều này, nhưng

trong cơ chế hoạt động lại chưa tạo ra văn

hóa ứng cử"

Muốn đánh giá đúng, anh phải là người hiểu biết, có

trình độ "Anh" không thể nhận xét trình độ người khác

nếu trình độ anh kém Tôi không nghĩ rằng anh có trình

độ kém lại đánh giá được nhân viên tốt Anh phải giỏi

hơn người khác mới đánh giá được người khác Nếu

không, chỉ là nói theo

Thứ hai, anh phải rất khách quan Có thể, anh cũng đánh giá người này người nọ giỏi nhưng vì vướng víumột điều gì đó nên anh lại không công khai thừa nhận điều này Cơ chế này cần phải nghiên cứu rất kỹlưỡng Chúng ta cần tăng cường khả năng tranh cử trong nội bộ Đảng thì các lựa chọn mới tốt Còn nếu

để ai đấy lựa chọn thì nhiều thứ còn tồn tại lắm

Công khai tranh cử trong nội bộ Đảng Tất nhiên, cũng không ai cấm, và trong điều lệ cũng khuyến khích.Nhưng thật ra, nếu có đó mà đứng ra ứng cử chúng ta vẫn xem là hiện tượng lạ Đảng không ngăn cấmđiều này, nhưng trong cơ chế hoạt động lại chưa tạo ra văn hóa ứng cử

Cần từng bước tạo ra văn hóa này

Nhà báo Nguyễn Anh Tuấn: Về thông tin, làm thế nào để người dân có đủ thông tin biết được về người tự

đứng ra ứng cử đó để dân chọn lựa?

Bộ trưởng Trương Đình Tuyển: Thế thì "anh" phải tự giới thiệu, dân chúng người ta đo lường được cả.

Tôi nghĩ, nếu anh làm dở thì sẽ rất ngại Tôi làm gì chưa được mà được tung hô, được tụng ca thì sẽ rấtngại

Thời điểm đàm phán WTO thành công, rất nhiều người ngợi ca, đánh giá tôi thế này thế kia, nhiều tung

hô Nhưng tôi đã phải đính chính lại rằng đây là công lao của tập thể Sau khi kết thúc đàm phán với Hoa

Kỳ, trên mạng, có rất nhiều bạn đọc đã tung hô tôi nên tôi đã viết ngay một bức thư để giải thích rằng đây

là công lao của rất nhiều người và trước mắt vẫn còn những đàm phán đa phương

Tôi là người tự biết đánh giá mình, nếu tôi khá mà có ai đó bảo tôi dốt là tôi cãi đến cùng, tôi không chịu.Nhưng nếu như có ai đó tung hô bảo tôi giỏi ở mức này mức nọ chưa chính xác thì tôi cũng sẽ đính chínhngay chứ không nhận

Nhà báo Nguyễn Anh Tuấn: Nhưng rõ ràng, công tác tiếp xúc với công chúng để công chúng có được

những thông tin minh bạch, đầy đủ trước khi từng người tự ra ứng cử là rất cần thiết phải không, thưa ông?

Bộ trưởng Trương Đình Tuyển: Tôi nghĩ thông tin là rất quan trọng, không chỉ là thông tin chết cứng trên

lý lịch, mà phải là thông tin sống động Ông đã làm những gì và người ta đã nói về những việc ông làmnhư thế nào

Tất nhiên, những thông tin đó cần phải được sàng lọc, chí ít là nên cung cấp thông tin cho người dân thamkhảo và có thời gian dài để tìm hiểm Bởi vì, chúng ta quen dùng khái niệm Đảng cử dân bầu Với toàn bộquá trình lãnh đạo cách mạng vào sinh ra từ của các đảng viên thì niềm tin của dân chúng với Đảng làhoàn toàn tự nhiên Nhân dân suy tôn sự lãnh đạo tuyệt đối của Đảng là hoàn toàn hợp lý

Nhưng từ cái toàn thể đó, những chuyện khác chúng ta lại áp đặt vào làm giảm bớt tính chủ động, sángtạo của người dân Đảng nên có sự lãnh đạo để người dân trở nên năng động hơn

Chúng ta nói nhiều về thành tựu, vị thế của hai mươi năm đổi mới, với những biến đổi, vị thế này khác.Nhưng phải khẳng định, chính sự đổi mới tạo ra một thế hệ trẻ năng động hơn, có trình độ, dám chấpnhận mạo hiểm và một đội ngũ doanh nhân trẻ

Nhân dân suy tôn sự lãnh đạo tuyệt đối của Đảng là hoàn toàn hợp lý

Nhưng từ cái toàn thể đó, những chuyện khác chúng ta lại áp đặt vào làm giảm bớt tính chủ động, sáng tạo của người dân Đảng nên có sự lãnh đạo để người dân trở nên năng động hơn.

Đó là thành tựu lâu dài của hai mươi năm đổi mới và một thắng lợi quan trọng của hai mươi năm đổi mới.Đảng phải tạo ra một xã hội năng động.

Thủ tướng còn chưa kỷ luật được hết nữa là ông Bộ trưởng

- Phùng Tiến Thắng Dia chi: 562 Nguyễn Văn Cừ- Long Biên - Hà Nội Email: thangvieko@vnn.vn: Kính thưa Bộ trưởng, chúng tôi là một doanh nghiệp chuyên kinh doanh XNK và thấy rằng, hiện nay ngay trong

Bộ Thương mại có một số đội ngũ những cán bộ hoạch định chính sách thương mại có trình độ và năng lực thấp, tư duy không phù hợp với sự phát triển của thương mại thế giới nhưng vẫn làm việc?

- Bộ trưởng Trương Đình Tuyển: Ngay cả những người tôi đánh giá năng lực hạn chế nhưng vẫn chưa

thay được Cơ chế thay người của chúng ta rất khó Thứ nhất, việc điều chuyển nhân sự, nhưng nếu điềuchuyển mà nơi khác không nhận nên không thể thải hồi được thì rất khó xử

Thứ hai, phải xác định đó là người nào, cụ thể Hãy liên hệ với tôi và nói rõ ai là người đó Có thể tôi chưathay được nhưng tôi thấy được rằng anh nói đúng

- Nguyễn Hoàng Anh, TP.HCM:Thưa Bộ trưởng, chúng ta lâu nay có những phê phán và thậm chí, xử lý những cán bộ công chức đảng viên đi sai hướng hoặc có vấn đề tư tưởng, nhưng chúng ta chưa xử lý những người làm chậm tiến trình đổi mới?

- Bộ trưởng Trương Đình Tuyển: Khuôn khổ đổi mới do Đảng đề ra Bàn về nó nhanh hay chậm thì phải

rất công phu, nhanh quá thì có thể đổ vỡ Nhiều nước dùng liệu pháp sốc, tất nhiên sốc thì có thể gây ra

đổ vỡ nhưng cũng sẽ được sắp xếp lại, chấn chỉnh sau vài chục năm

Chúng ta vừa có tổng kết 20 năm đổi mới và khẳng định đúng đắn Nếu có khâu nào đó trì trệ, chúng taphải có cơ chế và phương thức để xử lý anh trì trệ

Với phương thức hiện nay thì rất khó Thủ tướng cũng nói Thủ tướng còn chưa kỷ luật được hết nữa làmột ông Bộ trưởng Ban chống tham nhũng có quyền đình chỉ nhưng nếu để đình chỉ thứ trưởng phải đưa

ra Ban Bí thư

Cần tăng trách nhiệm cá nhân lên

- Nhà báo Nguyễn Anh Tuấn: - Vậy theo Bộ trưởng, có nên để Bộ trưởng quyết định xử lý đối với Thứ

trưởng không, hay chí ít cũng là Thủ tướng quyết định Thứ trưởng?

- Bộ trưởng Trương Đình Tuyển: Để giải quyết vấn đề cụ thể ấy chúng ta phải làm được vấn đề lớn hơn.

Tôi chưa trả lời nên hay không nên Tôi cũng như anh và các bạn ở đây đều khẳng định phải tăng cường

và phát huy vai trò lãnh đạo của Đảng, điều đó không ai dám bác bỏ, nhưng phát huy ở đâu và khâu nào?Chúng ta phải giải quuyết tốt khâu này đã

Ví dụ, nói chung chung là nếu Đảng lãnh đạo thì quan trọng nhất phải nắm được cán bộ, vì sau khi cóđường lối thì cán bộ quyết định tất cả Hoặc nắm nhưng ở cấp nào, theo kiểu nào, công nghệ nào cũng làvấn đề

Do vậy, phải tăng cường lãnh đạo của Đảng, nhưng trong điều kiện kinh tế ngày càng phong phú, vậnđộng nhanh như thế này thì phát huy ở khâu nào là vấn đề quan trọng Cần tăng trách nhiệm cá nhân lên.Tôi thì nghĩ là nên giải quyết vấn đề tổng thể đã, trên cơ sở đó mới giải quyết cụ thể