Spiders of turkey and arachnonymy 1 HTML

Yemek yemek için kıyı kumsalına çıkmış, orada ona yumruk kadar bir bùyù ôrùmceği musallat olmuştu.‖ Tùrk halk dilinde ỡ[bir tùr] ôrùmcek / [a kind of] spiderữ olarak tanımlanan bôğ ver

Spiders of Turkey and the Naming of Spiders-1 |

Ümüt Çınar KMOKSY T ÜRKİYE Ö RÜMCEKLERİ VE Ö RÜMCEK A DLANDIRMASI -1

Sitedeki HTML [http://www.kmoksy.com/zobot/araneae.html] sayfasının PDF versiyonudur

(ekleme çıkarma ufak çaplıdır) Türkiye Örümceklerinin Yabancı Dillerdeki Adları The Common Names for the Spiders of Turkey

by Ümüt Çınar Mart 2014 March

Eklembacaklıların (Arthropoda) sıralaması ve ôrùmceklerin konumu:

Arachnida: Solifugae — böğler Arachnida: Pseudoscorpiones — yalancı akrepler Arachnida: Palpigradi —

Arachnida: Ricinulei — Arachnida: Acari — keneler Arachnida: Araneae — örümcekler

Arachnida: Amblypygi — Arachnida: Thelyphonida — Arachnida: Schizomida — Myriapoda — çokbacaklılar (çıyanlar ve kırkayaklar) Crustacea — kabuklular (yengeç, ıstakoz, karides, tespihbôceği )

Hexapoda — altıbacaklılar Entognatha — içtençeneliler Insecta — böcekler

Kısaltmalar / Abbreviations:

{GeN} = genel anlamda örümcek ~ general name of spiders

{DiM} = küçültme ~ dimunitive

{AuG} = büyültme ~ augmentative {BiG} = büyük örümcek ,Araneomorphae grubunun Lycosidae familyasından kurt örümceği ve/veya

Mygalomorphae grubundan tarantula} ~ name of big spiders {esp wolf spiders of Araneomorphae

infraorder and/or tarantulas of Mygalomorphae infraorder}

{KnD} = bir tür örümcek ~ a kind of spider {LnG} = uzun bacaklı örümcek ,Araneida takımının Pholcidae familyasından gerçek örümcek ve/veya

örümceğimsilerin Opiliones takımından yalancı örümcek- ~ Pholcidae *Araneae+ {daddy long-legs spider, granddaddy long-legs spider} and/or Opiliones [non-Araneae] {daddy longlegs, granddaddy

longlegs}

{WeB} = örümcek ağı ~ name of spider web or cobweb {?} = kaynaklara ulaşamadığım için veri yok ~ no data

Örümcek adlandırması ~ Arachnonymy

Örümceğimsiler (Arachnida) sınıfından eklembacaklı takımları esas olarak araknolojinin ilgi

alanına giren örümcek (Araneae, Opiliones, Solifugae *böğ+, Ricinulei) ve akrep (Scorpiones,

Pseudoscorpionida, Schizomida, Palpigradi, Amblypygi, Uropygi) ile akarolojinin ilgi alanına

giren kene ve akar *kırmızı örümcek+ (Acari) adlandırma gruplarından oluşur Bu yazıda

Araneae takımından gerçek örümceklerin Türkiye'de yaşayan türleri ile genel olarak bütün dünya dillerindeki örümcek kavramı ele alınmaktadır

Tùrk yazı dilinde örümcek adıyla tanınan Araneae takımından eklembacaklıların Tùrk halk

dilindeki karşılıkları esas olarak örümcek olsa da elbiz ~ ilbiz ile böğ adları da kullanılır

Fakat, yazı dilinde Araneae değil Solifugae takımından olanlar için kullanılan bôğ adının halk

dilinde Araneae için mi yoksa Solifugae için mi kullanıldığı konusu bulanıktır Tùrkçede

ôrùmcek ağı tamlaması eliptik kısalma (ellipsis, elliptical construction) sonucu ôrùmcek

biçimine de girer («N'apıyon/N'ôrùyon?» sorusuna «Odadaki ôrùmcekleri alıyom!» diyen evin titiz hanımı gerçekte ôrùmceğin kendisini değil ôrùmceğin ağını alıp odayı temizlemektedir) ve bu yùzden halk dilinin kaynaklarında çoğu kez ôrùmcek ile ôrùmcek ağı

birbiri yerine tanımlanır

Tùrkiye Tùrkçesi halk dilini oluşturan Anadolu ve Rumeli ağızlarına ait veriler esas olarak ùç dônemde yapılan derleme seferberliğiyle ortaya konmuştur: BİRİNCİ DÖNEM, Kurtuluş Savaşı yıllarında Rıza Nur‘un Maarif Vekilliği dôneminde, Besim Atalay gôzetiminde Ahmet Saffet, Veled Çelebi ve Hasan Fehmi beylerin çalışmalarıyla yapılmış; 1929-30 yıllarında Ragıp Hulusi tarafından devam ettirilmiş ve malzemeler Hamit Zùbeyr (Koşay) ile İshak

Refet tarafından değerlendirilerek 1932 yılında Anadilden Derlemeler adıyla bir sôzlùk olarak yayımlanmıştır ve bu sôzlùğùn ikinci bôlùmù Anadilden Derlemeler II (Ankara 1952) adıyla

Hamit Zùbeyr Koşay ve Orhan Acıpayamlı tarafından hazırlanmıştır; İKİNCİ DÖNEM, Yine kôy kôy gezilerek hazırlanan ve 1939 - 1957 yılları arasında Tùrk Dil Kurumu tarafından

yayımlanan 7 ciltlik Sôz Derleme Dergisi'dir; ÜÇÜNCÜ DÖNEM, 1960'lı yıllarda kôy kôy gezilerek (ufacık bir kısmı da masabaşında ùretilerek) yapılan ikinci derleme ile Sôz Derleme Dergisi verileri birleştirilerek oluşturulan ve 1963-1982 yılları arasında Tùrk Dil Kurumu tarafından yayımlanan 12 ciltlik Derleme Sôzlùğù'dùr Bu ùç dônem dışında şahsî derlemeler ile monografik çalışmalar da bulunmaktadır (bkz Leylâ Karahan 1996, Anadolu Ağızlarının Sınıflandırılması, Tùrk Dil Kurumu Yayınları: 630)

Türk dünyasındaki en yaygın birincil adlandırma olarak ôrmek fiilinden tùretilen örümcek [اورومجک] (Tùrkçe), örümcäk (Gagauzca), hörümçək [һөрүмчәк هؤرومچک] (Azerice), ürümсек ~ torumca [торумджа] (Derbent Azericesi), örümçek [оьруьмчек] (Terekemece), örümçek [ӧрӱмчек] (Urumca), örümçek [орюмчек] (Kırım Tatarcası), oʻrgimchak [ўргимчак ئورگىمچەك] (Özbekçe), ömüçük [ئۆمۈچۈك өмүчүк] (Uygurca), yorïmçɩ [yorəmdʐi] ~ yɔ̈rumçʰɩ ~ yɔ̈rümçʰɩ (Sarı Uygurca, Batı Yugurca), ürmäküç [үрмәкүч ,(acrataT) [ چۈكەمرۈ ئürmäkse [үрмәксе] ~ ürmäkes [үрмәкес] (Başkurtça), örmekĢi [өрмекші ورمەكشى] (Kazakça), oʻrmekshi [ôrmekşi ўрмекши] (Karakalpakça), cörgömüĢ [жөргөмүш جۅرگۅمۉش ] (Kırgızca), cörgömöĢ [јӧргӧмӧш] (Altayca), ĭrĭmcĭk [ірімӌік] ~ örĭðmecek [ӧріңмеӌек] (Hakasça), eeremçik [ээрeмчик] (Tuvaca), ereĢmen [эрешмен]

(Çuvaşça) kullanılır Kaşgarlı Mahmut'un Orta Tùrkçe (Middle Turkic) dônemine ait sôzlùğù

Divânu Lùgati't-Tùrk'te (cilt: I sayfa: 152) ْك َجمُرُا örümçek biçiminde yer alır Tùrk dillerinde

«ôrùmcek» için kullanılan bu ortak adlar taksonomide Latince cins ve tùr adları olarak da

kullanılabilmektedir: Orumcekia Koçak & Kemal 2008 (< Tùrkçe ôrùmcek), Omucukia Koçak & Kemal 2008 < Uygurca өмүчүк ômùçùk), Xysticus urgumchak Marusik & Logunov

1990 < Özbekçe ўргимчак ôrgimçak) Bazı Tùrk dillerinde ôrùmcek adı farklıdır: ooğuy

[ооҕуй] (Yakutça)

Çin'in Kansu eyaletinde yaşayan ve aynı adı (Yugur ya da Sarı Uygur) alan yetim yitik Tùrk-Moğol kôkenli saklı-halkın ùçte ikisi Tùrk dillerine giren Batı Yugurcasını (sarïɣ yɔɣur) ùçte biri de Moğol dillerine giren Doğu Yugurcasını (ńėra yɔʁɔr) konuşur Her

iki dilde de Tùrkçe ôrùmcek sôzùnùn varyetesi bulunur Nugteren ile Roos'a gôre bu

Tùrkçe alıntı (loanword) Moğol dili Doğu Yugurcasına (EYu) Tùrk dili Batı Yugurcasından (WYu) geçmemiştir:

Hans Nugteren and Marti Roos 1996, Common vocabulary of the Western and Eastern

sayfa 36: The EYu form orɣemečʰ 'spider' cannot be derived from WYu, nor from

Kazak or Modern Uygur; Salar features an entirely different word (№ 44).sayfa 46: [44] EYu orɣemečʰ B16, orɣumečʰi S90 'spider'; cf WYu yorïmçɩ CL760a, L273b, yɔ ̈ rumçʰɩ L176a, yɔ̈rùmçʰɩ L276b:Da 'id' The different forms for 'spider',

existing in the modern Turkic languages, can hardly be reduced to a single ancestral

form; in fact, several older forms can be discerned, all deriving from CT *hɔ ̈ r= 'to plait, to weave' (cf EDPT 23lb, Räs375b); on the correspondence of CT *h- and modern y- see Doerfer, Materialen (I), 112 The EYu form stems from *hɔ ̈ rgɛmɛč,

as do Alt dʸôrgômôš Bas460a and Kir ǯôrgômùš Jud266a 'id', both with prosthetic *y-

> ǯ- (Clauson's assumption that these derived from *yɔ ̈ rgɛ= 'to wrap' seems unlikely) The WYu form derives from an older *hɔ ̈ rʊ̈mči As in many Turkic trisyllables, a

large number of irregular developments occur, partly due to suffix redefinition, cf

Khak ĭrĭmǯĭk Bas68a, Sag ôriŋmeǯek Bas137a, Tuva eeremčik T623b, NUyg ômčùk Nad111a, ômùlčùk Nad111c (dialect form), Kzk ôrmekši Shnit294a 'id' The final -i in EYu was added because -čʰ in final position is normally not tolerated.

Türk dünyasındaki en yaygın ikincil adlandırma olarak bôcek tùrevine de kaynaklık eden

böğ kullanılır; fakat, farklı farklı tanımlanır:

1 Bazı Tùrk dillerinde Araneae takımının genel adı olarak kullanılır: möý [mô:ý môy мөй] (Tùrkmence), boy (Salarca), miyama [мияма] ~ miya [мия] (Kumukça) Doğu

Oğuz dilleri (Tùrkmence, Salarca) ile Oğuzcalaşan Kıpçak dillerinde (Kumukça)

ôrùmcek adı geçmez, kavram için yalnuzca bôğ kullanılır

2 Diğer yazı dillerinde Araneae takımından ağ ôrenlere ôrùmcek denirken, ağ

ôrmeyen iri yer ôrùmcekleri (kurt ôrùmcekleri de denen Lycosidae familyasından

tùrler, ôzellikle de Lycosa singoriensis tùrù) için bôğ kullanılır: biy [бий] (Kırım

Tatarcası), böye [бөе] (Tatarca), böyö [бөйө] (Başkurtça), bökkü [бѐккю] Balkarca), büyi [бүйі] (Kazakça), böö [бөө] ~ böy [бөй] ~ böyü [бөйү] ~ böyön

(Karaçay-[бөйөн] (Kırgızca) Bu anlamda (Lycosa singoriensis) Rusça dengi olarak тарантул [tarantul] ~ мизгирь [mizgir] geçer

3 Tùrk (böğ, bög, böy, poy, böğü, bögü, böyü, büyü) ve Azeri (böv) yazı dillerinde

Solifugae takımının genel adı olarak kullanılır: Tùrkçe bôğler (Sevinç Karol 1963 Zooloji Terimleri Sôzlùğù, AnaBritannica 1986), karabùyùler (Demirsoy 1998), pôler (Demirsoy 1998), poylar (AnaBritannica 1986); Azerice bôvlər Kazakçada Lycosa

singoriensis için kullanılan büyi [бүйі] adı bazen Solifugae için de kullanılmaktadır

Kırgızcada Solifugae ùyeleri için bizdeki danaburnu sôzùnù andıran muzoobaş

[музообаш «buzağı-baş»] adı kullanılır

Halil Koç 2007 [Gùneydoğu Anadolu bôyù (Arachnida: Solifugae) faunası:

sistematiği, zoocoğrafyası ve ekolojisi]: Tùrkiye ve Tùrki Cumhuriyetler‘de (Azerbaycan, Kazakistan, Özbekistan ve Tùrkmenistan‘da) ―bôyù‖, ―bôğù‖,

―sarı kız‖, ―dana kafası‖ ―buzağı bas‖ şeklinde isimler verilmiştir (Aliev ve Gadzhiev, 1982; pers com Gromov, 2006) Ülkemizde bôyùlere yôresel isimler verilmiştir Örneğin, Hatay, Reyhanlı, Oğulpınar‘da ―Rıttayle‖; Gaziantep, İslahiye‘de ―Kızıl Gôz‖; Şanlıurfa, Çamlıdere‘de ―Gindır‖; Şırnak, Beytùşşebab, Başaran‘da ―Helpazùk‖; Şırnak, İdil, Oymak‘ta ―Ankabut‖; Ağrı, Doğubeyazıt‘ta ―Rotto‖; Hakkari ve Van İl‘lerinde ―Paspazùk‖ ve Iğdır‘da

―Gùve‖, ―Bùve‖ ve ―Mele‖

4 Ne olduğu (= 1? 2? 3?) belirsiz Kaşgarlı Mahmut'un Orta Tùrkçe (Middle Turkic)

dônemine ait 1072 - 1074 yılları arasında yazılan sôzlùğù Divânu Lùgati't-Tùrk'te ùç

farklı biçimde yer alır: ْكُوب böğ «bir çeşit ôrùmcek, bôğ Tùrk ve Tùrkmen dillerinin birinde» (cilt: III sayfa: 131), ْىُوب böy «ôrùmcek nevinden bir bôcek , "ْكُوب bôğ" dahi denir, doğru olan budur» (cilt: III sayfa: 141), ِيب bi «ْىُوب bôy denilen bôcek Oğuzca»

(cilt: III sayfa: 206)

ġükrü Halûk Akalın (Adana'nın Söz Varlığı): Adana ağızlarında böbü ~ böğü şeklinde kullanılan sôzcùk, 'zehirli ve bùyùk ôrùmcek' anlamındadır Bu sôzcùğù Kâşgarlı Mahmud'un ùnlù eseri Divânu Lu-gat-it-Tùrk'te boğ olarak

gôrùyoruz Kâşgarlı bu sôzcùğùn anlamını 'bir çeşit ôrùmcek' olarak

XIV yùzyıl metinlerinden Yadigâr-ı îbn Şerifte sôzcùk boy şeklinde

geçmektedir: Yılan sokdugına ve akreb sokdugına ve boy sokdugına faide ide

XVII yùzyıl metinlerinden Camiù'l-Faris'te ise sôzcùk bö olarak yer

almaktadır: Bô didùkleri agulu bôcek ki Arabca rùteylâ ve rùteyded dirler (CF, 51-2)

Bu sôzcùğùn kôkùnùn bôcek sôzcùğùnùn kôkù ile birleştiğini sanıyoruz

Kuman Kıpçakçasıyla 14 yùzyılda yazılan Codex Cumanicus adlı derleme kitapta böv

«ôrùmcek» olarak geçer

Akartürk Karahan 2013 (Codex Cumanicus‘ta hayvan adları): 3.2 böv [bụὑ]

―ôrùmcek‖

CC 130/25r‘de Latince aranca karşılığında bulunmaktadır (KWb: 66) İlk olarak DLT‘de bȫy [505], bȫg [500] ve bi biçimlerinde yazılı metinlerde tespit

edilmiştir Bk CTD II: 257, DLTt III: 206) XI yùzyılda ùnlùsù uzundur Bk

bȫg ―a poisonous spider‖ (EDPT: 323b), bī (Oğuz), bȫ ―ôrùmcek‖ (TEKİN 1995: 105, 183), bȫy (Hauenschild 2003: 70) Orta Tùrkçede şu metinlerde tespit edilmektedir: Senglah 150r/29 biy (bī?), 127r/29 bew, PdC: 180 bī, Terc 12b/1 bôy ―akrep‖, Kİ 37 bôy ―akrep‖, BM I bôji ―scorpion‖, TZ 25a-13 bôy

―bôy, ôrùmcek‖ Osmanlı bô/bôy ―zehirli ôrùmcek‖ (XIII.TTS I: 662) Modern Tùrk lehçelerinde şu biçimlerdedir: Trk bôğ, And bô [boy, bôcù, bôç, bôğe, bôğevi, bôğuse, bôğù, bôve, bôy, bôyù, bôyùsù, bùù, bùve, bùvù, bùye, bùbù], Az bôyả, Aza biyả, bùyả, Trkm biy, mȫy, Kırg bôy/bôyù tarantul, Nog biy, Kar.(k) biy, Kaz bùyi, Tat bőyĕ, Kkp miy, Kum miya, Bşk bőyő ơzb biy, đuvaşçada poʷvan.

Tùrk yazı dilinde ỡ[bir tùr] ôrùmcek / [a kind of] spiderữ olarak tanımlanan bôğ

verileri:

Tarama Sôzlùğù'nde و ب bö ~ ىو ب böy ỡzehirli ôrùmcekữ olarak kayıtlıdır

büyü örümceği 1 (Hayat Hayvanlar Ansiklopedisi 1966) ỡkaradul

ôrùmceği (Latrodectus mactans)ữ 2 (Halikarnas Balıkçısı, ―Ege'den

Denize Bırakılmış Bir điçek‖ 1983 sa:39) ―đôkertme'de limana girerken, on metre havaya fırlayıp, 'gùm' diye dùşen bir yunus balığı alayına çatmıştı Biri kayığa dùşecek, kayığı tuzla buz edecek diye ôdù patladı Yemek yemek için kıyı kumsalına çıkmış, orada ona yumruk

kadar bir bùyù ôrùmceği musallat olmuştu.‖

Tùrk halk dilinde ỡ[bir tùr] ôrùmcek / [a kind of] spiderữ olarak tanımlanan bôğ

verileri:

ỡiri ve zehirli örümcekữ bö ~ bȫ (Derleme Sôzlùğù yıl: 1965 cilt: II sayfa:

753 yer: Kahramanmaraş ilinin Afşin ile Elbistan ilçesi), büü (Derleme Sôzlùğù yıl: 1965 cilt: II sayfa: 754 yer: Tunceli ilinin đemişkezek [gùnùmùzde đemişgezek] ilçesi), böy (Derleme Sôzlùğù yıl: 1965 cilt: II sayfa: 754 yer: Isparta ilinin Eğirdir ilçesine bağlı Yılanlı kôyù [gùnùmùzde Aksu ilçesine bağlı]; Burdur ilinin merkez ilçesine bağlı Sala kôyù [gùnùmùzde Halıcılar]; Kùtahya ilinin Emet ilçesi; Eskişehir ilinin merkez [gùnùmùzde merkezdeki Tepebaşı] ilçesine bağlı Keskin kôyù; đorum; Gaziantep ilinin Kilis ilçesi [gùnùmùzde bağımsız il]; Kahramanmaraş ilinin Gôksun ilçesi; Ankara ilinin merkez ilçesine bağlı Keşanuz kôyù [gùnùmùzde Gùdùl ilçesine bağlı Yeşilôz beldesi/kasabası]; Nevşehir; Niğde; Kayseri; Konya [gùnùmùzde Karaman] ilinin Ermenek ilçesi; İçel [gùnùmùzde Mersin] ilinin Mut ilçesi), boy (Derleme Sôzlùğù yıl: 1965 cilt: II sayfa: 753 yer: Artvin ilinin Yusufeli ilçesine bağlı Ersis kôyù [gùnùmùzde Kılıçkaya beldesi]), böğe (Derleme Sôzlùğù yıl: 1965 cilt: II sayfa: 753 yer: Aydın ilinin Bozdoğan ilçesi; Muğla ilinin Milas ilçesi ile merkez ilçesine bağlı Yerkesik kasabası), böve (Derleme Sôzlùğù yıl: 1965 cilt: II sayfa: 754 yer: Kars ilinin

Iğdır ilçesine bağlı Taşburun kôyù [gùnùmùzde Iğdır ilinin Karakoyunlu ilçesine bağlı Taşburun beldesi]; Muğla ilinin merkez ilçesine bağlı Fadılca kôyù [gùnùmùzde Derinkuyu]), büve (Derleme Sôzlùğù yıl: 1965 cilt: II sayfa:

754 yer: Aydın ilinin Bozdoğan ilçesine bağlı Eymir kôyù [gùnùmùzde Bozdoğan ilçe merkezinde mahalle]; Edirne; Kırklareli ilinin Lùleburgaz ilçesi; Tekirdağ ilinin Hayrabolu ilçesi), büye (Derleme Sôzlùğù yıl: 1965 cilt: II sayfa: 754 yer: Burdur ilinin Gôlhisar ilçesine bağlı Çamkôy), böğü (Derleme Sôzlùğù yıl: 1965 cilt: II sayfa: 754 yer: Uşak ilinin Eşme ilçesi; Burdur ilinin Yeşilova ilçesine bağlı Kavak kôyù ile Bucak ilçesine bağlı Devri kôyù [gùnùmùzde Taşyayla]; Denizli ilinin Çal ilçesine bağlı Ortakôy beldesi ile Ekse kôyù [gùnùmùzde Bekilli ilçesine bağlı Poyrazlı], Honaz ilçesine bağlı Kôsten kôyù [gùnùmùzde Aydınlar {daha daha evvelinde Kômùrcùler}], Saraykôy ilçesine bağlı Babadağ bucağı [gùnùmùzde bağımsız ilçe]; İçel [gùnùmùzde Mersin] ilinin Tarsus ilçesine bağlı Gùlek bucağı ile onun Hacıhamzalı kôyù), böyü (Derleme Sôzlùğù yıl: 1965 cilt: II sayfa: 754 yer: Kùtahya; Kahramanmaraş; Kayseri ilinin merkez ilçesine bağlı Akkışla beldesi [gùnùmùzde bağımsız ilçe]; Niğde ilinin Bor ilçesi; Adana ilinin Karaisalı ilçesi; İçel [gùnùmùzde Mersin] ilinin Tarsus ilçesine bağlı Gùlek bucağı ile onun Hacıhamzalı kôyù, İçel ilinin Mersin [gùnùmùzde Mersin ilinin Erdemli] ilçesine bağlı Çiftepınar kôyù; Muğla ilinin Fethiye ilçesi), büyü (Derleme Sôzlùğù yıl: 1965 cilt: II sayfa: 754 yer: Afyon; İzmir ilinin Menemen ilçesine bağlı Eskifoça; Kocaeli ilinin Gebze ilçesine bağlı Aydınlı; Kayseri), büvü

(Derleme Sôzlùğù yıl: 1965 cilt: II sayfa: 754 yer: Kayseri), böğuse (Derleme Sôzlùğù yıl: 1965 cilt: II sayfa: 754 yer: İçel ilinin Silifke ilçesine bağlı İncekum kôyù [gùnùmùzde Mersin ilinin Aydıncık? ya da Taşucu? ilçesine bağlı İncekum ]), böyüsü (Derleme Sôzlùğù yıl: 1965 cilt: II sayfa: 754 yer: İçel ilinin Silifke ilçesine bağlı Uzuncaburç kasabası [gùnùmùzde Mersin ilinin Silifke ilçesine bağlı Uzuncaburç beldesi], İçel ilinin Mersin [gùnùmùzde Mersin ilinin Erdemli] ilçesine bağlı Çiftepınar kôyù)

«örümcek» pöy (Derleme Sôzlùğù yıl: 1977 cilt: IX sayfa: 3481 yer: Hatay ilinin Antakya ilçesi), ağılı pöy (Derleme Sôzlùğù yıl: 1963 cilt: I sayfa: 90 yer: Hatay ilinin Antakya ilçesi); büğe (Derleme Sôzlùğù yıl: 1965 cilt: II sayfa: 813 yer: Denizli ilinin Tavas ilçesine bağlı Yukarıboğaz kôyù)

«zehirli bir böcek» böböcüğü (Derleme Sôzlùğù yıl: 1965 cilt: II sayfa: 754 yer: Amasya ilinin Merzifon ilçesi), böö (Derleme Sôzlùğù yıl: 1965 cilt: II sayfa: 754 yer: Sivas ilinin Gemerek ilçesine bağlı Karaôzù kôyù [gùnùmùzde Kayseri ilinin Sarıoğlan ilçesine bağlı Karaôzù {Maarifôzù} kasabası])

«danaburnu» böbecesi (Derleme Sôzlùğù yıl: 1965 cilt: II sayfa: 754 yer: Denizli ilinin Tavas ilçesine bağlı Bereketli kôyù [gùnùmùzde Horasanlı])

«böcek, akrep, çıyan, örümcek v.s.» böğ (Derleme Sôzlùğù yıl: 1965 cilt: II sayfa: 756 yer: Isparta ilinin Keçiborlu ilçesine bağlı Aydoğmuş kasabası, Eğridir [gùnùmùzde Eğirdir] ilçesi; Burdur; Çankırı ilinin merkez [gùnùmùzde Eldivan] ilçesine bağlı Saray kôyù; Çorum ilinin Mecitôzù [gùnùmùzde merkez] ilçesine bağlı Çıkrık kôyù; Gaziantep; Kırşehir; Niğde; Antalya ilinin Akseki ilçesine bağlı Gùzelsu kôyù), böğ böcü (Derleme Sôzlùğù yıl: 1965 cilt: II sayfa: 756 yer: Konya ilinin Ermenek ilçesine bağlı Uğurlu kôyù

[gùnùmùzde Karaman ilinin Sarıveliler ilçesine bağlı]), böh (Derleme Sôzlùğù yıl: 1965 cilt: II sayfa: 756 yer: Çankırı ilinin Kurşunlu ilçesi), böv (Derleme Sôzlùğù yıl: 1965 cilt: II sayfa: 756 yer: Niğde), böye (Derleme Sôzlùğù yıl:

1965 cilt: II sayfa: 756 yer: Denizli ilinin Saraykôy ilçesi ve kôyleri)

«geceleri ıĢığa gelen ağulu böcek» böğe (Derleme Sôzlùğù yıl: 1965 cilt: II sayfa: 759 yer: Burdur ilinin Yeşilova ilçesine bağlı Akçakôy; İzmir ilinin Bayındır ilçesine bağlı Falaka kôyù [gùnùmùzde Zeytinova beldesi])

«bataklıkta yaĢayan, zehirli bir böcek» böğe (Derleme Sôzlùğù yıl: 1965 cilt: II sayfa: 759 yer: Denizli ilinin Acıpayam ilçesine bağlı Alâaettin kôyù [gùnùmùzde Alaattin beldesi])

«toprak altında yaĢayan, fındık büyüklüğünde, koyu kahverenginde, zehirli bir böcek» büğü (Derleme Sôzlùğù yıl: 1965 cilt: II sayfa: 814 yer: Balıkesir; Bolu ilinin merkez ilçesine bağlı Solhan kôyù [gùnùmùzde ?]

1 «örümcek ağı» 2 «iri ve zehirli örümcek» böğevi (Derleme Sôzlùğù yıl:

1965 cilt: II sayfa: 763, 754 yer: Konya [gùnùmùzde Karaman] ilinin Ermenek

ilçesi) {Ü.Ç: bôğ-evi («the house of spider») açılımına uygun dùşen doğrusu

birinci tanımlama «ôrùmcek ağı»}

«örümceğe benzer ağılı bir böcek» sarıbö (Derleme Sôzlùğù yıl: 1978 cilt: X sayfa: 3544 yer: Manisa ilinin Gôrdes ilçesi)

«örümcek cinsinden parlak kara renkli, ağılı bir böcek» karabö (Derleme Sôzlùğù yıl: 1975 cilt: VIII sayfa: 2638 yer: Manisa ilinin Gôrdes ilçesi),

karaböğ ( ), karaböce (Derleme Sôzlùğù yıl: 1975 cilt: VIII sayfa: 2638 yer: Denizli ilinin Tavas ilçesine bağlı Bereketli kôyù [gùnùmùzde Horasanlı]),

karaböcü (Derleme Sôzlùğù yıl: 1975 cilt: VIII sayfa: 2638 yer: Çanakkale ilinin Biga ilçesine bağlı Fili kôyù [gùnùmùzde Harmanlı])

«salyangoz» karaböcük (Derleme Sôzlùğù yıl: 1975 cilt: VIII sayfa: 2638 yer: Manisa ilinin Turgutlu ilçesine bağlı Sarıbeyli kôyù [gùnùmùzde Sarıbey])

bambal böceği 1 «ôrùmceğe benzeyen, toprak altında vùcuduna gôre yuva

kazan ve bùyù bôceği de denilen hayvan» (Derleme Sôzlùğù yıl: 1965 cilt: II

sayfa: 513 yer: Balıkesir ilinin merkez ilçesine bağlı Yenikôy; Çanakkale ilinin Gelibolu ilçesi) 2 «sığırlara dadanan ve derilerinin altına giren bir bôcek» (Derleme Sôzlùğù yıl: 1965 cilt: II sayfa: 513 yer: Bursa ilinin Mustafakemalpaşa ilçesi)

Gùnùmùzde altı-bacaklılar için kullanılan böcek adı geçmişte sekiz-bacaklılar için

kullanılan böğ adına kùçùltme eki getirilerek oluşturulan (Proto-Turkic *bȫg-ček) ve

gramer açısından «ôrùmcecik = kùçùk ôrùmcek» anlamına gelen bir tùrevdir

Etimoloji konusunda uzmanlaşan Tùrkolog Hasan Eren (1919-2007) Tùrk Dilinin Etimolojik Sôzlùğù (Ankara 1999) adlı çalışmasında ôrùmcek, bôğ, bôcek sôzlerini

almadığı için nasıl değerlendirdiğini bilemiyoruz

«örümcek / spider» «böcek / insect» «küçültme / dimunitive»

Tavkul'a gôre, Karaçay-Balkarca «ôrùmcek; kene» olarak kullanılan gıbı [гыбы] ~

gubu [губу] ~ gabu [габу] kelimesi metatez yoluyla *bog veya *bag biçimlerinden

ortaya çıkmıştır (Ufuk Tavkul 2007); bana {Ü.Ç} gôre, iki heceli biçimleri tek heceli metatetik biçimlere bağlamak zordur ve Kıpçak dillerindeki iki heceli biçimleri gôz

ônùne aldığımızda Karaçay-Balkar Kıpçakçasındaki geçişi gıbı < gubu < *bugu <

*buyu < bùyù < bôyù olarak açıklamak daha doğru olur Fakat Osetçe гэбу ~ гэбы ~

гыбы «kene» sôzù de dikkate alınmalıdır: гыбы «паук»; мал гыбы «клещ» ~

осетинский гэбу «клещ» < Хаджи-Мурат Исаевич Хаджилаев 1970, Очерки карачаево-балкарской лексикологии

baychor.narod.ru/book/Alan_prat3.doc:

37 гыбы / губу – осет гэбы / гыбы / гэбу Gyby / gubu в кбал 1 «паук»; 2 «клещ»; 3 перен «кровопийца, угнетатель» (см Тс кбал яз II, 625, 612) – осет gæby / gyby / gæbu

«клещ» (насекомое) (Абаев II, 510) «Ср балк gәbә, gubu, gabu ―мелкое насекомое‖, ―паучок‖, qoj gubu ‖клещ овечий‖ (ОЯФ I 277)», – пишет В

И Абаев (там же) Здесь также следует отметить, что gabu, наряду с другими формами, приведенными В И Абаевым, лишь в малкарском диалекте означает «паук, клещ», в остальных диалектах – «1 мох; 2 перхоть» (см Тс кбал яз., I, 571)

Tùrkçe bôğ ~ bôy ~ poy ile Macarca pñk /ˈpoːk/ «ôrùmcek» arasındaki aşırı benzerlik dikkat çekicidir Macarcası kimilerine gôre İslav (Sırpça паук /paök/ Hırvatça pauk /pȁūk/ Rusça паук /paök/), kimilerine gôreyse Tùrkçe kôkenlidir

Czeglédi Katalin 2013 sayfa: 103: 3.71 Kāńγ būk 'mérges pñk' ~ magy pñk

Rokona a magy pók a TESz szerint 'egy fajta ìzelt lábö állat, amely hálñt sző,

kőrisbogár, egy fajta rovar, amely nagyon sebesen tud futni a vìz szìnén, molnárpoloska, a szeg feje, ìnpñk, egy kìnzñeszkôz, egy fajta halászhálñ, legelőkôn, a fűben élő mérges rovar, amelytől a marha dôglik, egy fajta halászhálñ, ághegyhálñ, katonai rangjelzés, csillag, szalmábñl font, méhkas

alakö tartñedény, alak, pasas, stb Szláv eredetű, vô.: blg pájak, szb-hv paūk, szln pájek, szlk pavök, or pauk 'pñk' (TESz) < magy pñk, blg pá-: abszolöt szñtő + -jak: képző, szb-hv pa- + -ūk, szln pá- + -jek, szlk pa- + -vök, or pa-

Kimileri de Hindistan'ın yerlisi olan Dravit dillerine bağlar (wikiszotar.hu): pñk

< ñmagyar: pñk < ősmagyar: ponk, pánk (pñk < mozdulatlan, „pangñ‖,

„lekôtôtt‖) < pñka (kôtés) < dravida: pikku (bog, kôtés)

Tùrkçe bôğ ile Batı Çerkesçesi becı [бэджы] ~ bec [бэдж] Doğu Çerkesçesi bec [бэдж] Abazaca bağ [багъ] «ôrùmcek» arasındaki aşırı benzerlik dikkat çekicidir

Tavkul, Ogur grubundan Ön Bulgarların Kuzey Kafkasya'da bulunduğu çağlardaki dili

olan Kuban Bulgar Tùrkçesinden Çerkesçeye geçtiği dùşùnùlen alıntılar arasında bec

[бэдж] «ôrùmcek» kelimesini de sayar (Ufuk Tavkul 2007):

Tùrk yazı dilinde «[bir tùr] ôrùmcek / [a kind of] spider» olarak tanımlanan diğer veriler:

karakurt (Latrodectus tredecimguttatus) karadulun bir tùrù olup Orta Asya Tùrk dillerinden Rusçaya ve oradan da diğer dillere geçmişir Azerice qaraqurd hôrùmçəyi Tùrkmence garagurt môýi Özbekçe қорақурт, қорақурт ургимчаги Tatarca каракорт Kazakça қарақұрт, қарақұрт өрмекшісі Rusça каракурт Beyaz Rusça каракурт Ukraynaca каракурт Lehçe karakurt Gùrcùce ყარაყურთი qaraqurti Beyaz tùrù (Latrodectus pallidus) ise akkurt adını alır: Tùrkmence akgurt môýi

kunda (Temel Tùrkçe Sôzlùk — Sâdeleştirilmiş ve Genişletilmiş Kâmøs-ı Tùrkî —

1985 cilt: 2 sayfa: 766) «bir çeşit zehirli ôrùmcek» (Tùrkçe Sôzlùk dôrdùncù baskı Tùrk Dil Kurumu 1966 sayfa: 470) «bir çeşit ağılı ôrùmcek» (Tùrkçe Sôzlùk onuncu baskı Tùrk Dil Kurumu 2005 sayfa: 1254) «bir çeşit bùyùk ve zehirli ôrùmcek» Farsça kôkenli olup Arapçaya da geçmiştir:

Tacikçe ğunda ғунда 1 Latrodectus tredecimguttatus (Rus каракурт) 2

Solifugae (Rus фаланга) Rif Berbericesi (Fas) qundʕa «spider»

Arapça هدن غ ~ ْهَدْنُغ a Pers word said to signify «a species of spider» < perseus.tufts.edu: Edward William Lane, An Arabic-English Lexicon

Afganca (Peştuca) وڼ غ ǧëṇa «spider»

rüteylâ Tùrkçede kullanılan Arapça alıntıdır ve farklı farklı tanımlanır:

1 Lycosa tarantula : rüteylâ (İngilizce-Tùrkçe Redhouse Sôzlùğù, sekizinci baskı

1982 sayfa: 1000) «tarantula: rùteylâ, bir çeşit bùyùk ôrùmcek, zool Lycosa

tarantula» Arapça ةل ي تر (logosdictionary.org) «tarantula»

2 "Bôğ" : Bô didùkleri agulu bôcek ki Arabca rüteylâ ve rüteyded dirler Faris XVII yùzyıl < Tarama Sôzlùğù)

(Camiù'l-3 Solifugae : rıttayle (Halil Koç 2007 Hatay ilinin Reyhanlı ilçesine bağlı Oğulpınar kôyù), rotto (Halil Koç 2007 Ağrı ilinin Doğubeyazıt ilçesi) Arapçada Solifugae

tùrleri için rùteylâ kullanıldığına dair bir kaynağa rastlayamadım Solifugae (ôzellikle

de Galeodes arabs tùrù) için Suudi Arabistan'da ة فوص و بأ (samtah.net) kullanılırken,

Bedeviler tarid el jamal (harfiyen «repeller of camels» < discoversinai.net) derler

Arapçada لمج لا توب ك ن ع («deve ôrùmceği») ya da ثب ش لا توب ك ن ع لا adları da

kullanılır

4 Genel anlamda ôrùmcek : Cezayir Arapçası ةل ي تر لا (djelfa.info) «araignée», ةَليت ْر rtila (montadajbala.ahlamontada.net) «العنكبوت / araignée / tabakkalt, tumezdi»

ةل ي تر rtila (sg) تلا ي تر rtilat (pl) (darijadictionary.com) «spider» Fas Arapçası

ةل ي تر rtîla (speakmoroccan.com) «spider»

5 Ne olduğu (= 1? 2? 3? 4?) belirsiz: Osmanlıca rüteylâ (imanveislam.com) «rùteylâ

لا ي تر (a i.) : zehirli ve iri bir cins kır ôrùmceği»

6 Karınca (!) : Sudan Arapçası ةل ي تر ruteela (Sigmar Hillelson's Dictionary from

1925, Sudan Arabic: English-Arabic Vocabulary) «large ant»

tarantula Tùrkçede kullanılan İtalyanca alıntıdır ve farklı farklı tanımlanır:

1 Araneomorphae grubundan iri ôrùmcekler (ôzellikle de Lycosa tarantula ve diğer Lycosidae tùrleri): Tùrkçe yazılı kaynaklarda Lycosa tarantula tùrù için tarantula,

tarantula örümceği, tarantul, tarantul örümceği, tarantel, tarantel örümceği,

taranta örümceği, tarant örümceği, tarantella, Ġtalyan tarantulası gibi adlara raslanmaktadır Rusçada ônceleri ôrùmceklerin eski genel adı olarak kullanılan

мизгирь [mizgir] sôzù daha sonraları Lycosa singoriensis tùrù için kullanılmış, şimdi

ise yerini aynı tùr için yaygın olarak kullanılan тарантул [tarantul] sôzùne bırakmıştır Bu tarantul sôzù eski Sovyet coğrafyasındaki Tùrk dillerinde Rusça alıntı

olarak geçtiği gibi, esas karşılık olarak bôğ (yukarıya bakınız) kullanılır

2 Mygalomorphae grubundan oldukça iri ve tùylù ôrùmcekler (ôzellikle de Theraphosidae tùrleri): Dùnya çapında yaygın olup İngilizcenin etkisiyle hemen hemen bùtùn yazı dillerinde rastlanır

Tùrk halk dilinde «[bir tùr] ôrùmcek / [a kind of] spider» olarak tanımlanan diğer veriler:

görümce (Derleme Sôzlùğù yıl: 1972 cilt: VI sayfa: 2163 yer: Isparta ilinin Gelendost ilçesine bağlı Bağıllı kasabası [o zamanlar Eğirdir ilçesine bağlı kôy]) «ôrùmcek» Bu

hapax legomenon veri kendi gôrùmcesini (kocasının kız kardeşini) ôrùmceğe benzeten gelinin muzipçe kullanımı değilse eğer, o zaman gôrùmce «geline gôre kocasının kız kardeşi / sister-in-law» × ôrùmcek «spider» kontaminasyonu sôz konusudur

elbiz (Derleme Sôzlùğù yıl: 1972 cilt: V sayfa: 1704 yer: 1 «sùmùklù bôcek» Isparta ilinin merkez ilçesine bağlı Cebel kasabası [gùnùmùzde Sùtçùler ilçesi], Isparta ilinin Eğirdir ilçesine bağlı Kesme kasabası [gùnùmùzde Sùtçùler ilçesine bağlı belde]; Bayburt [o zamanlar Gùmùşhane'ye bağlı]; Sivas ilinin Divriği ilçesine bağlı Palha kôyù [gùnùmùzde Çakmakdùzù]; Kayseri ilinin Pınarbaşı ilçesine bağlı Pazarviran kasabası [gùnùmùzde Pazarôren] (Avşar aşireti ve kôyleri); 2 «ôrùmcek» Tokat ilinin Artova ilçesine bağlı Kızık kôyù [gùnùmùzde merkez ilçesine bağlı]; Kahramanmaraş ilinin Gôksun ilçesine bağlı Tombak kôyù; Hatay ilinin Dôrtyol ilçesine bağlı Erzin kasabası [gùnùmùzde bağımsız ilçe]; Sivas ilinin Kangal ilçesine bağlı Soğukpınar kôyù, Sivas ilinin Divriği ilçesine bağlı Çamova kôyù [gùnùmùzde Gùrpınar]; 3

«ôrùmcek ağı» Kahramanmaraş ilinin Elbisan ilçesine bağlı Marabuz kôyù [gùnùmùzde Afşin ilçesine bağlı Dağlıca kasabası]; Hatay ilinin Dôrtyol ilçesine bağlı Kuzuculu kasabası; Ankara ilinin Şereflikoçhisar ilçesine bağlı Solakuşağı kôyù [gùnùmùzde Evren ilçesine bağlı]; Kırşehir ilinin Mucur ilçesine bağlı Gùmùşkùnbet kôyù [gùnùmùzde Gùmùşkùmbet]; Konya; Adana ilinin Osmaniye ilçesi [gùnùmùzde bağımsız il]), yelbiz (Derleme Sôzlùğù yıl: 1979 cilt: XI sayfa: 4431 yer: Manisa ilinin Salihli ilçesine bağlı Dombaylı kôyù) «ôrùmcek», ilbiz (Derleme Sôzlùğù yıl: 1974 cilt: VII sayfa: 2518 yer: 1 «ôrùmcek» Kırşehir ilinin merkez ilçesine bağlı Kôşker kasabası [gùnùmùzde Akpınar ilçesine bağlı belde]; Nevşehir ilinin Ürgùp ilçesine

bağlı Ortahisar kasabası; Adana; ılbiz (sic) Eskişehir ilinin merkez ilçesine bağlı Tokat

kôyù [gùnùmùzde Odunpazarı ilçesine bağlı Tùrkmentokat ~ Tùrkmen Tokat kôyù]; 2

«ôrùmcek ağı» Yozgat; Ankara ilinin Şereflikoçhisar ilçesine bağlı Sarıyahşı kasabası [gùnùmùzde Aksaray ilinin Sarıyahşi ilçesi], Ankara ilinin Balâ ilçesine bağlı Üçem kôyù; Konya ilinin Kadınhanı ilçesine bağlı Atlandı kasabası [gùnùmùzde Atlantı beldesi], Konya ilinin Ereğli ilçesine bağlı Durlaz kôyù [gùnùmùzde Yıldızlı]; 3

«kùçùk, kırmızı kanatlı bir bôcek» Sivas ilinin Divriği ilçesine bağlı Eşke kôyù [gùnùmùzde Dikmeçay]; 4 «salyangoz» Isparta ilinin Eğirdir ilçesine bağlı Kasımlar

kasabası [gùnùmùzde Sùtçùler ilçesine bağlı belde]) Azeri yazı dilinde ilbiz adı

«salyangoz ~ sùmùklù bôcek» anlamında kullanılmakadır

balaban (Derleme Sôzlùğù yıl: 1965 cilt: II sayfa: 3559 yer: 2 «ôrùmcek» Çanakkale ilinin Ezine ilçesine bağlı Kızılkôy, Çanakkale ilinin Bayramiç ilçesine bağlı Yahşieli kôyù; 3 «mayıs bôceği» Artvin ilinin Şavşat ilçesine bağlı Çavdarlı kôyù)

bobola (Taner Artvinli 2007 Arhavi, Hopa) «ôrùmcek», bobola (Taner Artvinli 2007 Artvin ilinin Yusufeli ilçesine bağlı Yağcılar kôyù) ~ bobol (Taner Artvinli 2007 Artvin ilinin Yusufeli ilçesine bağlı Narlık kôyù) «bôcekler için genel bir ad» Krş

Lazca bombula «ôrùmcek»

ekkin (Derleme Sôzlùğù yıl: 1972 cilt: V sayfa: 1696 yer: Konya ilinin Sille bucağına bağlı Sulutaş kôyù [gùnùmùzde Selçuklu ilçesinde mahalle]) «ôrùmcek»

araḫana (Derleme Sôzlùğù yıl: 1963 cilt: I sayfa: 293 yer: Trabzon ilinin Sùrmene ilçesine bağlı Anaraş kôyù [gùnùmùzde Yemişli mahallesi]), arahna (Derleme Sôzlùğù yıl: 1982 cilt: EK-I sayfa: 4421 yer: Trabzon ilinin Vakfıkebir ilçesine bağlı Beşikdùzù [gùnùmùzde bağımsız ilçe]), rahna (Derleme Sôzlùğù yıl: 1977 cilt: IX sayfa: 3505 yer: Rize ilinin Çayeli ilçesine bağlı Limankôy [gùnùmùzde mahalle]), Rize ilinin İkizdere ilçesine bağlı Gùneyce bucağı), rağna (Derleme Sôzlùğù yıl: 1982 cilt: EK-I sayfa: 4658 yer: Rize ilinin İkizdere ilçesine bağlı Şimşirli kôyù ile Gùneyce

bucağı) «ôrùmcek» Halk dilindeki bùtùn bu veriler (araḫana ~ arahna ~ rahna ~ rağna) yôredeki Rumcadan (Yunanca αράχνη araḫne) geçmiştir Lazcada da raxna

biçimi kullanılır

boçocova (Derleme Sôzlùğù yıl: 1965 cilt: II sayfa: 717 yer: Artvin ilinin Şavşat ilçesine bağlı Meydancık kasabası) «ôrùmcek», boçaçav (Taner Artvinli 2007 & www.bertali.com Bertaca Sôzlùk: Artvin ilinin merkez ilçesine bağlı Ortakôy bucağı

[halk arasındaki adı Berta]) «ôrùmcek» (Anaaa hertaraf boçaçav yùvasiyla dolmiş, go supurgay geturda temizliyah), bocicav (Taner Artvinli 2007 Artvin ilinin merkez ilçesine bağlı Ortakôy bucağı) «ôrùmcek», boçiçva (Taner Artvinli 2007 Artvin ilinin Yusufeli ilçesine bağlı Boyalı kôyù) «ôrùmcek», boçoca (Taner Artvinli 2007 Artvin ilinin Yusufeli ilçesi) «ôrùmcek», bococa (Taner Artvinli 2007 Artvin ilinin Yusufeli ilçesine bağlı Narlık kôyù) «ôrùmcek», boçoçvi (Taner Artvinli 2007 Artvin ilinin merkez ilçesine bağlı Zeytinlik kôyù/bucağı) «tırtıl» Ahıska Tùrkçesi (karachays.borda.ru) babaço бабачо «ôrùmcek / паук»

Tùrkçenin Kuzeydoğu Anadolu Ağızları grubu içinde aynı altgrupta (Borçka, Muratlı, Camili, Meydancık, Ortakôy, Gôktaş < Leylâ Karahan 1996) yer alan Meydancık beldesinde esas olarak Gùrcùcenin gùneybatı diyalektelerinden

İmerhev ağzı konuşulur Krş Gùrcùce ბაბაჭუა babaç̌ua (დედაზარდლი

Latin რანიო Turkish ორომჩაქ Armenian სარდი < nplg.gov.ge)

Uwe Bläsing 2011: bocacuva (Şavşat) ‗ôrùmcek ağı‘, boçocova (Şavşat) hem

de bococu (Ardanuç), boçoça (Artvin) ‗ôrùmcek‘, boçoç ‗ôrùmcek ağı‘ ve bocicav (Ortakôy–Merkez), bococa (Narlık–Yusufeli), boçaçav (Ortakôy– Merkez), boçiçva (Boyalı–Yusufeli), boçoca (Yusufeli–Artvin) ‗ôrùmcek‘

(DS, 2, ss 715b, 717a; Tokdemir, 1993, ss 573, 631b; Özkan, 1994, s 103a; Artvinli, 2007) Eklembacaklı bu haşarat ordusunun kaynağı ayrıca Gùrcùcenin

Gùney-Batı ağızlarında gôrùnen boč ̣oč ̣ava (Imerxeuli), boč ̣oč ̣ua (Mesxuri) ve boč ̣oč ̣vav-i (Ač ̣aruli, Imerxeuli) gibi biçimlerdir (bk Marr, 1911, s 82a;

Puṭḳaraӡe, 1993, s 402b; Nižaraӡe, 1971, s 112a; Ɣlonṭi, 1984, s 85b) Edebî

dilde ise bunların yerine Gùrcùce babač ̣ua ‗ôrùmcek‘ geçmektedir (Tschenkéli,

s 57a; KEGL, 1, kol 940) Tarihî sesbilgisi kurallarına gôre bunun eşi sayılan

Lazca bobo(n)č ̣va (‗bôcek‘) (Čikobava, 1938, s 112) ile birlikte Gùrcùce

biçimin temelinin iki leksik ôge ihtiva eden bileşik bir sôzcùk olduğu bellidir

İlk kısımlar, yani Gùrcùce bab-a- ve Lazca bob-o- umumi olarak Svanca bab-il (‗ôrùmcek‘) adında geçen bab- ile birlikte Anakartvelce *bab- kôkùne

meɣ-bağlanmaktadır; ikinci ôgeyi ‗kùçùk bôcek, tırtıl‘ gibi manaları taşıyan

Gùrcùce č ̣ua (Tschenkéli, s 2276a), Lazca -(n)č ̣va teşkil etmektedir (Fähnrich,

2007, ss 43-44) Gùrcùce babač ̣ua ôrùmcek ismini gôsteren en eski kaynak

Sulḫan Saba Orbeliani‘nin 18 yùzyılın başında tamamlanan Leksiḳoni kartuli

adındaki lugatidir (1, s 85b); ùstelik krş.: baba-č ̣wa ―паук, l‘araignée‖

(Čubinańvili, 1840, s 44b) Babač ̣ua‘nın ‗Tùrkçe‘ tercùmesi olarak Orbeliani (2, s 482b) ორომჩაქ (oromčak) sôzùnù gôstermektedir = Tùrkçe ôrùmcek

(TùrkSôz, 2005, s 1550a) Boč ̣oč ̣ua (~ boč ̣oč ̣ava, boč ̣oč ̣vav-i) ile babač ̣ua biçimleri arasındaki ilişki bilhassa bunların ilk ôgesindeki č ̣ : b tutmazlığından doğan zorluk dolayısıyla tam belli değildir Bôylesi b > č̣ geçişmesi Gùrcùcede

normal şartlar altında mùmkùn olmadığı için hadisenin belki gerileyici bir

benzeşmenin sonucu olarak değerlendirilmesi dùşùnùlebilir (işte: č ̣–č̣ < b–č̣) Aynı zamanda bu biçimlerin — a yerine o gôstermelerinden dolayı —

―Zancalaştırılmış‖ olmaları da gerekir, demek Gùrcùcede geçmekle birlikte

bunlar Lazca bobo(n)č ̣va biçimine daha yakın dùşmektedirler Zancalaşma

zaten Gùrcùcenin Batı ağızlarının bir ôzelliği sayılmaktadır

tartiĢ (Taner Artvinli 2007 Artvin ilinin Yusufeli ilçesine bağlı Çıralı kôyù) «iri ve tùysùz bir ôrùmcek tùrù»

moriyol ~ moryol (Taner Artvinli 2007 Artvin ilinin merkez ilçesine bağlı Ortakôy bucağı) «bùyùk bir ôrùmcek tùrù», moriyol (Taner Artvinli 2007 Artvin ilinin Ardanuç ilçesi) «koyu renkli, zehirli bir ôrùmcek», moriyal (Taner Artvinli 2007 Artvin ilinin Yusufeli ilçesine bağlı Narlık kôyù) «zehirli bir ôrùmcek», boryal

«zehirli, iri bir ôrùmcek» [Merkez Zeytinlik kôyù), moriyen (Taner Artvinli 2007 Artvin ilinin Yusufeli ilçesine bağlı Esenyaka kôyù) «ôrùmcek», moriyal (Taner Artvinli 2007 Artvin ilinin Yusufeli ilçesine bağlı Boyalı kôyù) «Akrep Evlerde yaşayan, kùçùk, sarımtırak renkte akrep tùrù Isırdığında ôldùrmez fakat çok ağrı verir» Krş Ahıska Tùrkçesinin konuşulduğu kendi yôremde (Yozgat ilinin Sarıkaya ilçesine bağlı Toprakpınar kôyù) moriye «uğurbôceği»

dedazal (Taner Artvinli 2007 Artvin ilinin Yusufeli ilçesine bağlı Yağcılar kôyù)

«ôrùmcek» Krş Gùrcùce დედაზარდლი dedazardli ~ დედა ზარდლისა zardlisa

deda-Uwe Bläsing 2011: Eski Gùrcùcede ôrùmcek adı olarak yalnız dedazardli

geçmektedir (Sardshweladse & Fähnrich, 2005, s 405a) Bunun da geç bir

torununu yerel Tùrkçede bulmaktayız: dedezal (Yağcılar–Yusufeli—Artvin)

payak (Derleme Sôzlùğù yıl: 1977 cilt: IX sayfa: 3414 yer: İzmir ve kôyleri)

«ôrùmcek» Muhtemelen İzmir'deki Balkan (ôzellikle de Bulgaristan ya da Makedonya) gôçmenlerinden derlenmiş olmalıdır, zira ôrùmcek için Bulgarca паяк

payak ile Makedonca пајак payak kullanılır Gagauzcada da payak kullanılır

arıstak (Derleme Sôzlùğù yıl: 1963 cilt: I sayfa: 323 yer: Kayseri ilinin merkez ilçesine bağlı Reşadiye kôyù [gùnùmùzde mahalle]) ~ arastak (Derleme Sôzlùğù yıl:

1963 cilt: I sayfa: 323 yer: Sivas) «ôrùmcek» Aynı sayfada yer alan arıstak ~ arastak

«tavan» sôzù ile ilintili olup «ôrùmcek» anlamı yanlıştır Muhtemelen sôzù derlenen

kôylùnùn «tavan» için kullandığı arıstak ~ arastak sôzù derlemeyi yapan derleyici tarafından tavanda asılı duran ôrùmcek ağı sanılarak yanlış tanımlandırılmıştır Halk dilinde tavan anlamına gelen arıstak < arastak sôzù Ermenice (առաստաղ arastağ [aṙastał]) kôkenlidir (Hasan Eren 1999, Tùrk Dilinin Etimolojik Sôzlùğù)

dünya dillerinde «örümcek» ~ «spider» in all languages

Türk dilleri Oğuz dilleri → Türkçe (tur) yazı dili: ôrùmcek (sg) ôrùmcekler (pl) {GeN} ôrùmcecik {DiM} ôrùmcek ağı {WeB} bôğ (sg) bôğler (pl) {Solifugae} tarantula (sg) tarantulalar (pl) {BiG}; halk dili: ôrùmcek (sg) ôrùmcekler (pl) {GeN} bôğ {BiG ???

Solifugae} Osmanlıca (ota) کجموروا ôrùmcek (sg) رل ک جموروا ôrùmcekler (pl) Gagauzca (gag Moldova, Ukrayna) ôrùmcäk ôрӱмӂäк {GeN} payak {GeN} payaklık ~ payak ~ payacaan ~

payacına {WeB} < Gagauzça sinonimnär sôzlùù Balkan Gagauz Türkçesi (bgx Batı ve Doğu Trakya, Makedonya) {?} Azerice (aze = azj + azb) hôrùmçək һөрүмчәк هؤرومچک (sg)

hôrùmçəklər һөрүмчәкләр (pl) hôrùmçək toru һөрүмчәк тору {WeB} bôv бөв (sg) bôvlər

бөвләр (pl) {Solifugae} tarantula (sg) tarantulalar (pl) {BiG} Derbent Azericesi (azj Dağıstan) ùrùmсек (ерсинского говора дебентского диалекта азербайджанского языка)

{GeN} torumca торумджа {GeN} (терекемейского говора дебентского диалекта

азербайджанского языка) (etymology: kontaminasyon / contamination: tor тор «ağ / web» × ôrùmce[k] «ôrùmcek / spider») Karapapakça (Terekemece) (azj) ôrùmçek оьруьмчек{GeN} tor тор {WEB} Irak Türkmencesi (azb Irak: Tùrkmeneli) {?} KaĢkayca (qxq İran: Fars) {?} Horasan Türkçesi (kmz İran: Horasan) {?} Türkmence (tuk Tùrkmenistan, Afganistan) yazı dili: môý (mô:ý = mȫy) мөй (sg) môýler мөйлер (pl) {GeN}, "душ-душ" {GeN} kerep {WeB}; halk dili: {?} Salarca (slr Çin: Çinghay, Kansu) boy {GeN} Argu dilleri → Halaçça (klj İran: Merkez Eyaleti) {?} Karluk dilleri → Çağatayca (chg ú

Tùrkistan) {?} Özbekçe yazı dili: oʻrgimchak ўргимчак ئورگىمچەك (sg) oʻrgimchaklar

ўргимчаклар (pl) {GeN}; halk dili: tartanak тартанак (кыпчакские диалекты узбекского языка), tottonak тоттонак (карлукско-чигильский диалект узбекского языка) {GeN} Ġli Türkçesi (ili Çin: Doğu Tùrkistan; Kazakistan) {?} Eynuca (aib Çin: Doğu Tùrkistan) {?}

Uygurca (uig Çin: Doğu Tùrkistan; Kazakistan) ômùçùk كۈچۈمۆ ئ өмүчүк {GeN} Batı Yugurcası (Sarı Uygurca) (ybe Çin: Kansu) yorïmçɩ [yorəmdʐi] ~ yɔ̈rumçʰɩ ~ yɔ̈rùmçʰɩ

{GeN} Kıpçak dilleri → Urumca (uum Ukrayna: Donetsk; Kazakistan: Kentav; Gùrcistan)

ôrùmçek ӧрӱмчек {GeN} & {WeB} < Олександр Н Гаркавець 2000, Урумський словник

Kırım Tatarcası (crh Ukrayna: Kırım; Özbekistan; Romanya; Bulgaristan; Tùrkiye) ôrùmçek орюмчек {GeN} biy бий {BiG} Tatarca (tat Rusya: Tataristan) ùrmäkùç үрмәкүч ئۈرمەكۈچ(sg) ùrmäkùçlär үрмәкүчләр (pl) {GeN} bôyĕ бөе {BiG} BaĢkurtça (bak Rusya: Başkurdistan) ùrmäkse үрмәксе (sg) ùrmäkselär үрмәкселәр (pl) ~ ùrmäkes үрмәкес {GeN}

bôyô бөйө {BiG} Karaimce (kdr Ukrayna: Kırım, Galiçya; Litvanya; Polonya) biy бий{GeN} (Джуфт-Кале < Русско-караимский словарь http://kale.at.ua/publ/3-1-0-15),

"орумчек" Kırımçakça (jct Ukrayna: Kırım; İsrail; Tùrkiye) {?} Kumanca (qwm ú Deşt-i Kıpçak) bôv bøὑ {GeN} Karaçay-Balkarca (krc Rusya: Karaçay-Çerkesya, Kabardino-Balkarya) gıbı гыбы (sg) gıbıla гыбыла (pl) ~ gubu губу ~ gabu габу {GeN} gıbı aw гыбы

ау {WeB} bôkkù бѐккю {BiG} Kumukça (kum Rusya: Dağıstan) miya мия ~ miyama

мияма ~ ankabut анкабут {GeN} miyama aw мияма ав {WEB} Nogayca (nog Rusya: Dağıstan, Stavropol Krayı, Karaçay-Çerkesya) biy бий ~ ôrmekşi оьрмекши {GeN} biy şımıldığı бий шымылдыгы ~ şatır шатыр {WEB} bôk боьк {BiG} karakurt каракурт ~

karagurt карагурт {Latrodectus tredecimguttatus} Kazakça (kaz Kazakistan, Çin, Moğolistan) ôrmekşi өрмекші ورمەكشى (sg) ôrmekşiler өрмекшілер (pl) {GeN} ôrmekşinið awı өрмекшінің ауы ~ ôrmekşinið ôrmegi өрмекшінің өрмегі ~ ôrmek өрмек ~ tor тор{WeB} bùyi бүйі (sg) bùyiler бүйілер (pl) {BiG Lycosa sіngorіensіs} & {Solifugae} karakurt қарақұрт {Latrodectus tredecimguttatus} Karakalpakça (kaa Özbekistan: Karakalpakistan) oʻrmekshi өрмекши (sg) oʻrmekshiler өрмекшилер (pl) {GeN} oʻrmekshi toriʻ өрмекши торы ~ oʻrmekshi awiʻ өрмекши аўы {WeB} Kırgızca (kir Kırgızistan; Çin)

côrgômùş жөргөмүш جۅرگۅمۉش (sg) ~ côrgômùştôr жөргөмүштөр (pl) {GeN} cele желе ~

côrgômùş celesi жөргөмүш желеси ~ côrgômùş toru жөргөмүш тору ~ côrgômùş uyası

жөргөмүш уясы {WeB} bôy бөй ~ bôyù бөйү (sg) bôyùlôr бөйүлөр (pl) ~ bôô бөө ~ bôyôn бөйөн {BiG Lycosa sіngorіensіs} Altayca (alt + atv Rusya: Altay Cumhuriyeti [alt Gùney Altaycası], Altay Krayı [atv Kuzey Altaycası]) côrgômôş јӧргӧмӧш {GeN} côrgômôştið uyazı јӧргӧмӧштиҥ уйазы ~ côrgômôştið uçugı јӧргӧмӧштиҥ учугы {WeB} < Н И Когунбаева 1991, Алтайско-русский словарь и русско-алтайский словарь; Emine Gùrsoy-Naskali & Muvaffak Duranlı 1999, Altayca-Tùrkçe Sôzlùk Sibirya dilleri →

Hakasça (kjh Rusya: Hakasya) yazı dili: ĭrĭmcĭk ірімӌік ~ ôrĭðmecek ӧріңмеӌек (eski yazı ӧрінъмеӌек) {GeN} ĭrĭmcĭk uyazı ірімӌік уязы {WeB} ĭrĭmcĭk ḫılı ірімӌік хылы {spider's thread / нить паутины} < Николай Александрович Баскаков & Анастасия Ивановна Инкижекова-Грекул 1953, Хакасско-русский словарь; halk dili: ôrĭðmecek ~ ôrùðmecek ~

ôrùmcik (Sagay Sağay Сағай), ôrùmcik ~ iirämťĭk (Koybal Ḫoybal Хойбал), ôrùmťik (Kaç

Ḫaas Хаас) {GeN} {< tufar.com} ġorca (kaa Rusya: Kemerovo) korbalçık қорбалчық

{GeN} < қорбала- «разветвляться» + -чық < Э Ф Чиспияков 1992, Учебник шорского

языка AĢağı Çulım Türkçesi (clw ú Rusya: Tomsk Oblastı) elbey элбей {паук (шелкопряд)} < Н Г Доможаков 1960, Нижнеиюсцы (материалы по языку) Tuvaca (tyv Rusya: Tuva Cumhuriyeti; Moğolistan; Çin) eeremçik ээрeмчик ~ eeremçigey ээрeмчигeй{GeN} şagaan-teve шагаан-теве ~ agban-teve агбан-теве {BiG} Tofaca (kim Rusya: irkutsk Oblastı) {?} Yakutça (sah Rusya: Yakutistan [Saha]) yazı dili: ooğuy ооҕуй ~ ooğuy

oğus ооҕуй оҕус {GeN} ooğuy sitime ооҕуй ситимэ ~ ooğuy ilime ооҕуй илимэ {WeB}; halk dili: ooğuy ооҕуй (окающие якутские диалекты), aağıy ааҕый (акающие якутские

диалекты) Dolganca (dlg Rusya: Krasnoyarsk Krayı) {?} Oğur dilleri → ÇuvaĢça (chv Rusya: Çuvaşistan) ereşmen эрешмен (sg) ereşmensem эрешменсем (pl) {GeN} ereşmen karti эрешмен карти {WeB} tarantul тарантул (sg) tarantulsem тарантулсем (pl) {BiG}

Diğer Altay dilleri Moğol dilleri → Proto-Moğolca *araɣalǯin, *haba-kai § Starostin &

Dybo & Mudrak 2003: PMong *araɣalǯin spider (паук): WMong araɣalǯin, aɣalǯin; Kh ālʒ; Kalm arālǯn; Dag āleǯi, agaleǯi. § Starostin & Dybo & Mudrak 2003: PMong *haba- kai spider (паук): WMong abaqai, (L 3) abaɣaqai (Bur and Kalm.); Kh avgaldaj; Bur abāxaj; Mongr xāxə̄ (SM 151), xāxai. § Sunduyeva 2011: И, наконец, корень *arb ‗нечто

растопыренное (о ножках)‘ служит для номинации пауков: п.-мо [= старописьменный

монгольский] arbaγalǰi [< -lǰi(n)], мо [= халха-монгольский] арваалж ‗паук; ракообразные‘; п.-мо arbaγan, мо арваан ‗паучок‘; бур хилок арбаахай, баргуз [= баргузинский говор бурятского языка] арбаахалдай ‗паук‘. Orta Moğolca (xng Cengiz Han'ın Moğol İmparatorluğu) {?} Klasik Moğolca (cmg 1700-1900 Moğolistan; Çin; Rusya)

ağalcin ᠠ ᠭᠠ ᠯ ᠵᠢ ᠨDağurca (dta Çin: İç Moğolistan) aaleji ~ agaleji {GeN} aaleji[]n šulese

{WeB} < Samuel E Martin 1961, Dagur Mongolian Grammar, Texts, and Lexicon, based on the speech of Peter Onon Halha Moğolcası (khk Moğolistan) аалз aalz {GeN} аалзны тор

aalznı tor {WeB} цагаан тэмээ tsagaan temee ~ тэмээн аалз temeen aalz ~ хорт аалз ḫort

aalz ~ манжуухай manjuuḫay {BiG Lycosa sіngorіensіs} загийн шар аалз zagiyn şar aalz {Solifugae} Buryat Moğolcası (bua = bxr [Rusya] + bxm [Moğolistan] + bxu [Çin]) yazı dili: абаахай abaaḫay {GeN} абаахайн abaaḫayn {WeB}; halk dili: арбаахай arbaaḫay

(Kuzeydoğu Buryatçası: хилокский), арбаахалдай arbaaḫalday (Batı Buryatçası:

баргузинский) Kalmuk Moğolcası (xal Rusya: Kalmukya) аалҗн aalcn ~ аралҗн aralcn

{GeN} гөлм gôlm ~ аралҗна гүлмн aralcna gùlmn {WeB} Doğu Yugurcası (yuy Çin: Kansu) orɣemečʰ ~ orɣumečʰi Mongorca (mjg Çin: Çinghay, Kansu) xāxə̄ ~ xāxai (< Starostin & Dybo & Mudrak 2003) Bonanca (peh Çin: Kansu, Çinghay) {?} Kangjia (kxs Çin: Çinghay) {?} Santa (Dongxiang) (sce Çin: Kansu) {?} Afgan Moğolcası (Moghol)

(mhj Afganistan) {?} Mançu-Tunguz dilleri →Evence (Lamutça) (eve Rusya: Doğu Sibirya) атаки ataki {GeN} < Глафиры М Василевич 1958 Эвенкийско-русский словарь

Evenkice (Tunguzca) (evn Rusya: Doğu Sibirya) yazı dili: атакӣ atakî ~ атаки ataki {GeN}; halk dili: атакӣ atakî (родкаменно-тунгусский, непский, ербогачѐнский, сымский,

баргузинский, тунгирский, хинганский) < Глафиры М Василевич 1958 русский словарь Solon Evenkicesi (evn Çin: İç Moğolistan, Heilongjiang) атахи ~ ата:хи:

Эвенкийско-atahi ~ atâhî {GeN} < Н Я Булатова 2013, Новые материалы по солонскому языку;

Глафиры М Василевич 1958 Эвенкийско-русский словарь Orçunca (orh Çin: İç Moğolistan) ata:kɛ: {GeN} < legodev.linguistlist.org: Oroqen Wordlist Negidalca (neg Rusya: Doğu Sibirya: Habarovsk Krayı) атаки atakiː (Upper Negidal), атахи ataxiː (Lower

Negidal) {GeN} < Lenore A Grenoble & Lindsa J Whaley The case for dialect continua in Tungusic plural morphology, Глафиры М Василевич 1958 Эвенкийско-русский словарь

Oroçça (oac ú2010s Rusya: Doğu Sibirya: Habarovsk Krayı) teŋeje < Starostin & Dybo &

Mudrak 2003 Udehece (ude Rusya: Doğu Sibirya: Primorskiy & Habarovsk Krayı) атахи

atahi {GeN} < Глафиры М Василевич 1958 Эвенкийско-русский словарь, teŋe <

Starostin & Dybo & Mudrak 2003 Nanayca (gld Rusya: Doğu Sibirya: Primorskiy & Habarovsk Krayı; Çin: Heilongjiang) атака̄ян мама atakâyan mama ~ атака̄н мама atakân mama ~ атака мама ataka mama (< мама «1 жена 2 старуха 3 матушка») ~ атака̄ян ~ атакаян atakâyan ~ atakayan ~ аткаян atkayan ~ атака̄н ~ атакан atakân ~ atakan {GeN} атака̄ян мама адолини atakâyan mama adolini ~ атака мама адолини ataka mama adolini ~ аткаян адолини atkayan adolini {WeB} < Таисия Ивановна Петрова 1960, нанайско-

русский словарь; Сулунгу Николаевич Оненко 1980, нанай-лоча хэсэһкуни Orokça (oaa ú2010s Rusya: Doğu Sibirya: Sahalin Oblastı) тэнэнӡи tēneŋǯi ~ тэгэнэнӡи tegenenǯi <

Starostin & Dybo & Mudrak 2003 Ulçça (oaa ú2010s Rusya: Doğu Sibirya: Sahalin Oblastı) атанька atanka {GeN} < Глафиры М Василевич 1958 Эвенкийско-русский словарь

Cürcence (juc ú Mançurya) {?} Mançuca (mnc ú2010s Mançurya; Çin: Heilongjiang)

helmehen хэлмэхэнъ ~ helmeku / xelmeku хэлмэк◌̄у {GeN} helmehen i ašu хэлмэхэнъ и асу{WeB} < Erich Haenisch 1961, Mandschu-Grammatik mit Lesestùcken und 23 Texttafeln; Иван Ильич Захаров 1875, Полный маньчжурско-русский словарь; www.deepsky.com: Manchu-English_Lexicon_Norman.doc Sibece (sjo Çin: Doğu Tùrkistan) {?} Kore dilleri →

Proto-Korece *kə ̀ mɨ́i § Starostin & Dybo & Mudrak 2003: PKor *kə ̀ mɨ́i spider (паук): MKor kə ̀ mɨ́i; Mod kəmi Korece (kor) yazı dili: 거미 geomi [kә.mi] {geo.mi / ke.mi / kŏ.mi}{GeN} 지주 {hangeul} 蜘蛛 {hanja} jiju {GeN} 거미줄 geomijul {WeB}; halk dili: kɔ.mi

(Gangneung) < Son Jaehyun 2006, Gangneung dialect of Korean accent materials of simple nouns, kə̀mì (Çin: Yanbian) < Chiyuki Ito 2008, Historical development and analogical change in Yanbian Korean accent Japon dilleri → Proto-Japonca *k÷muâ § Starostin & Dybo & Mudrak 2003: PJpn *k÷muâ spider (паук): OJpn kum(w)o; MJpn k÷mñ; Tok kömo; Kyo k÷mó; Kag kumñ Japonca (jpn) クモ {katakana} = くも {hiragana} = 蜘蛛{kanji} = kumo {romaji} {GeN} クモの網 = クモのあみ = くものあみ = kumo no ami ~ クモの巣 = クモのす = くものす = 蜘蛛の巣 = kumo no su {WeB} Kyūshū Japoncası (jpn Japonya: Kyūshū) こぶ kobu (Kumamoto; Kagoshima: Tanegashima) {GeN} やね yane

(Kagoshima) {WeB} < jlect.com: Languages and dialects of Japan Proto-Ryūkyūan

(Japonya: Ryūkyū Adaları) kobu < Stewart A Curry 2004, Small linguistics: phonological

history and lexical loans in Nakijin dialect Okinawan Amamice (ryn +ams +kzg +tkn Japonya: Ryūkyū: Amami Adaları) kubu < Austronesian Basic Vocabulary Database, こぶ

kobu (Setouchi) < jlect.com: Languages and dialects of Japan Kuzey Okinavacası [Nakijin Okinawa, Kunigami] (xug + okn + yox Japonya: Ryūkyū: Okinava Adası: kuzey) höbu ~ /hu\bu < Stewart A Curry 2004 Güney Okinavacası [Shuri-Naha] (ryu Japonya: Ryūkyū: Okinava Adası: orta ve gùney) くーばー kūbā < jlect.com: Languages and dialects of Japan,

kubu ~ kuubaa {kubu is literary term; kuubaa is accent} (Shuri) < Stewart A Curry 2004

Miyakoca (mvi Japonya: Ryūkyū: Miyako Adası) {?} Yaeyamaca (rys Japonya: Ryūkyū: Yaeyama Adaları) {?} Yonagunice (yoi Japonya: Ryūkyū: Yonaguni Adası) くぶ kubu <

jlect.com: Languages and dialects of Japan

izole (Aynu)Aynuca (ain ú2010s Japonya: Hokkaido; Rusya: Sahalin) ヤテㇷ゚ yatep

Ural dilleri Samoyed dilleri → Nganasanca (nio Rusya: Krasnoyarsk Krayı: Taymır) имиз̌яй (www.speech.nw.ru/NenNgan/Dictionary/dictionary.html: имиӡя́й) im’iz’a

(Карманова 2012) {GeN} Eneççe (enf + enh Rusya: Krasnoyarsk Krayı: Yenisey) ниби nibi {GeN} Neneççe (yrk Rusya: Arhangelsk Oblastı: Nenets Özerk Okrugu) лярцо lyartso

(speech.nw.ru) /lʸar̃c̷o/ ~ нибиця nibitsya {GeN} /lʸar̃c̷oʔ poŋga / {WEB} Sölkupça

[ńôľqumyt әty] (sel Rusya: Tùmen Oblastı: Yamalo-Nenets Özerk Okrugu) ottaja (Taz

тазовский диалект) /otaya/ {GeN} < Северноселькупский словарь Taz Selkup Dictionary version 17.05.07 otįje (елогуйский говор) {GeN} < Юлия Александровна Карманова

2013, Лексический пласт зоонимов в селькупском языке(междиалектный сопоставительный анализ) poqqyl’a kyta (poqqy «сеть» + kyta «муравей») (Taz тазовский диалект) /poḳḳɨlʸ kota/ {GeN} < Северноселькупский словарь pakul’a kota {GeN} <

сравнительно-Юлия Александровна Карманова 2012, Наименование паука в селькупском языке: лингвистический, мифологический, культурологический, этнографический аспекты

χ’iǯ’ (обские говоры Чумылькуп) {мизгирь, паук} < А С Персидская 2013,

Наименования сердца в селькупских диалектах (сравнительно-сопоставительный анализ) hidž’ (обские говоры Чумылькуп) {букашка, паук, мизгирь} < Юлия

Александровна Карманова 2011, Энтомологическая лексика селькупского языка – хранитель мифологических представлений селькупов о мире hide (васюганский

диалект) {букашка, паук, мизгирь} < Юлия Александровна Карманова 2011 oiəgoča ~ ojjogoča (Ket кетский диалект) {GeN} < Юлия Александровна Карманова 2011; Юлия

Александровна Карманова 2012; Юлия Александровна Карманова 2013 qožabaja ~ qožəbaja (обские говоры Сюсюкум) ~ qodžabaja (обский говор Шѐшкум и Шѐшкуп)

{букашка, паук, мизгирь} < Юлия Александровна Карманова 2011 ottajat poqqy (Taz

тазовский диалект) /otayat poḳḳɨ/ {WeB} < Северноселькупский словарь § О В Сахарова 2012: Непрямой способ номинации растений как отражение мировосприятия

селькупского этноса: Второй компонент -ide- совпадает материально с лексемами об Ч iž́e, idž́e ‗сердце‘, об Ш, Ч, вас id'e, idž́e, idžə ‗паук, мизгирь‘, при этом данные понятия

в селькупском сознании близки друг другу Глагол об Ч muqəmbugu ‗болеть (о сердце)‘ употребляется селькупами в словосочетании idž́im m uqəmba ‗сердце-мое болит‘,

которое дословно можно трактовать и как ‗паук-мой сворачивается‘ Согласно мифологическим представлениям селькупов, пауки – насекомые тотемные, сверхъестественные [10, с 135] Это погаснувшие звезды Верхнего мира По аналогии, души умер ших людей также превращаются в пауков [9, с 117, 241] Kamasça (xas ú1989 Rusya: Ural dağları) {?} Koybalca (zkb úXIX yy Rusya: [anadilini unutanlar daha sonraları Tùrkleşerek Hakasların Koybal kabilesi içinde asimile olmuşlardır]) {?} Matorca

(mtm ú1839 Rusya: Sayan dağları [anadilini unutanlar daha sonraları Tùrkleşerek Hakasların Koybal kabilesi içinde asimile olmuşlardır]) méschi (cf mese ~ mise «Weib, Frau») {GeN as

„Araneus, паукъ мизгир―} < Eugen Helimski, Missing link found: Matorica Nova aus dem wissenschaftlichen Nachlass der grossen sibirischen Expedition Taygıca (ymt úXIX yy Rusya: Sayan dağları [anadilini unutanlar daha sonraları Tùrkleşerek Sayan Tùrkleri içinde asimile olmuşlardır]) {?} Karagasça (ymt úXIX yy Rusya: Sayan dağları [anadilini unutanlar daha sonraları Tùrkleşerek Tofaların içinde asimile olmuşlardır]) {?} Fin-Ugur dilleri → Ugur dilleri → Hantıca (Ostyakça) (kca Rusya: Hantı-Mansi Özerk Okrugu, Yamalo-Nenets Özerk Okrugu, Tomsk Oblastı) нимсар ими nimsar imi (казымский) {GeN}

< Н Б Кошкарева & В Н Соловар 2004, Хăнты ясăӈн путăртԓўв / Поговорим хантыйски nʸimsar̃ {GeN} йәмсӓрки yəmsärki (сургутский диалект) {GeN} < Е.Р

по-Покачева & А.С Песикова 2006, Русско-хантыйский разговорник (сургутский диалект)

nʸimsar̃ pun ~ nʸimsar̃ xošap {WeB} восы vosı {WeB as 1) сажа, копоть; 2) паутина} < З

И Рандымова 2009, Хантыйско-русский словарь: Приуральский диалект Mansice (Vogulca) (mns Rusya: Hantı-Mansi Özerk Okrugu, Tùmen Oblastı, Sverdlovsk Oblastı)

nʸimsar̃ekwa {GeN} nʸimsar̃ pats ~ nʸimsar̃ pun {WeB} Eski Macarca (ohu) {?} Macarca

(hun) pñk (sg) pñkok (pl) {GeN} pñkhálñ {WeB} Sekel Macarcası [Székely] (hun Romanya:

http://member.melbpc.org.au/~tmajlath/animals.html Çango Macarcası [Csángñ] (hun Romanya: Moldavya) pánk {GeN} pánkhálñ {WeB} < Andrea Kraus 2007/2008, Sprache,

Geschichte und Kultur der Moldauer Tschangos: Interessant ist der Auslaut des Lexems

pánk/pñk = Spinne, in dem – im Gegensatz zur ungarischen Standardsprache – die finnougrische Lautverbindung -nk bewahrt wurde. Fin-Perm dilleri →Proto-Komice *ćerań {GeN} *vetȯs ~ -ḙ- {WeB} < Mikhail Zhivlov 2010, Studies in Uralic vocalism I: A more

economical solution for the reconstruction of the Proto-Permic vowel system Zıryan Komicesi (kpv Rusya: Komi Cumhuriyeti) yazı dili чераньčer̃anʸ {GeN} чераньпи {DiM} черань вез čer̃anʸ vez {WeB}; halk dili: чараня (верхнесысольский диалект) ~ тшерань(удорский диалект) {GeN} черань ветôс (лузско–летский диалект, среднесысольский диалект, удорский диалект) ~ черань ветель (среднесысольский диалект) ~ черань лэч(вымский диалект, ижемский диалект, удорский диалект) ~ черань лôч (ижемский диалект) ~ лôч ~ лэч (ижемский диалект) ~ черань тыл (печорский диалект) ~ черань

тыы (ижемский диалект) ~ черань си (вымский диалект) ~ черань пленьча(верхнесысольский диалект) ~ кулэм (ижемский диалект) {WeB} < foto11.com: Коми-русский Зоонимический словарь Perm Komicesi (koi Rusya: Perm Krayı) yazı dili черань

čer̃anʸ {GeN} вез ~ чераньвез {WeB}; halk dili: черань (чураковский говор) {GeN} ветôс

~ черань ветôс (чураковский говор) {WeB} < Р М Баталова & А С Гантман 1985, Коми-пермяцко-русский словарь Yodz Komicesi [Ёдз Коми көл] (koi Rusya: Perm Krayı) {?} Proto-Udmurtça *ćonari {GeN} *votes {WeB} < Mikhail Zhivlov

Кривощекова-2010 Udmurtça (udm Rusya: Udmurtya) yazı dili: чонари c̷ʸonar̃i {GeN} чонари вотэс

c̷ʸonar̃i votes ~ чонари вотос ~ чонари ботос ~ чонари мотос ~ вотэс {WeB} < А Бутолина 1942, Русско-удмуртский словарь; Василий Иванович Алатырев 1988, Этимологический словарь удмуртского языка: Буквы А, Б; halk dili: чонари (красноуфимский) < Р.Ш Насибуллин 1978, Наблюдения над языком красноуфимских удмуртов Ova Maricesi [Олык марий] (mhr Rusya: Mari El) yazı dili: эҥыремыш

eŋəreməš ~ eŋəʼr ̃eməš {GeN} эҥыремышвотeŋər̃eməšʼβot {WeB} < В М Васильев & З В Учаев 2003, Марийско-русский словарь; halk dili: eŋeremše ~ eŋəreməš (East) eɣreməš

(Volga) eŋəremšə (Upsha, Northwest) < Ante Aikio 2014, On the reconstruction of

Proto-Mari vocalism Dağ Maricesi [Кырык мары] (mrj Rusya: Mari El: Gornomariyskiy, Yurinskiy, Kilemarskiy) ӓнгӹремшӹ äŋgəremšə (sg) ӓнгӹремшӹвлӓ äŋgəremšəvlə (pl)

{GeN} < Ante Aikio 2014 Erza Mordvacası (myv Rusya: Mordovya) шанжав šanžav ~

пондо мукоро pondo mukoro {GeN} шанжавонь коцт šanžavonʸ koc̷t ~ шанжавонь кодавкс ~ шанжавкоцт {WeB} < В И Щанкина & А М Кочеваткин & С А Мишина

2011, Русско-мокшанско-эрзянский словарь / мокшень-эрзянь валкс / мокшонь-эрзянь валкс MokĢa Mordvacası (mdf Rusya: Mordovya) унжа ~ инжа ~ котфонь кодай ~ бабаньсалай {GeN} унжань котф {WeB} < В И Щанкина & А М Кочеваткин & С А Мишина 2011 Güney Laponcası (sma Norveç, İsveç) {?} Ume Laponcası (sju Norveç, İsveç) {?} Pite Laponcası (sje Norveç, İsveç) {?} Lule Laponcası

Рузонь-(smj Norveç, İsveç) hievnne {GeN} hievneviermme {WeB} < Anders Kintel, Julevsáme-dárro báhkogirjje Kuzey Laponcası (sme Norveç, İsveç, Finlandiya) heavdni (sg) heavnnit (pl)

{GeN} heavnnifierbmi [heɑvnni-fier̃bmi] {WeB} Ġnari Laponcası (smn Finlandiya) evni

{GeN} Kemi Laponcası (sjk ú Finlandiya) {?} Skolt Laponcası (sms Finlandiya: Sevettijärvi; Rusya: Murmansk) eeunaž {GeN} Timothy Feist 2010, A grammar of Skolt

Saami εuni̮š (Тулома) {GeN} adz (Тулома) {слово употребляется в сказках (значение

неизвестно)} < Ю.С Елисеева & Н.Г Зайцевой 2007 Akkala Laponcası (sia (ú2003 Rusya: Murmansk) εuni̮š (Бабино) {GeN} < Ю.С Елисеева & Н.Г Зайцевой 2007 Kildin Laponcası (sjd Rusya: Murmansk) aadz (Варзино) {GeN} < Ю.С Елисеева & Н.Г

Зайцевой 2007 ådz (Ловозеро) {GeN} < Ю.С Елисеева & Н.Г Зайцевой 2007 оаз, е̄внэш

Yokanga Laponcası (sjt Rusya: Murmansk) jeåunai (Йоканьга) aadz ~ adzkai (Йоканьга)

{GeN} < Ю.С Елисеева & Н.Г Зайцевой 2007 Fince (fin Finlandiya, İsveç, Norveç)

hämähäkki (sg) hämähäkit (pl) hämähäkin (gen.sg) hämähäkkien ~ hämähäkkein (gen.pl) hämis (colloquial.sg) hämikset (colloquial.pl) {GeN} (cf häkki «kafes / cage») hämähäkinseitti ~ seitti {WeB} tarantula (sg) tarantulat (pl) {BiG} Karelce (krl Rusya: Karelya, Tver Oblastı; Finlandiya) yazı dili: hämähäkki {GeN}; halk dili: hämehikki

(Калевала, Княжая, Кестеньга, Вокнаволок, Тунгуда) hämähikkô (Ондозеро, Реболы,

Паданы, Юстозеро, Селище, Весьегонск, Толмачи) hämäkkô (Держа) hämäjuakko

(Валдай) {GeN} < Ю.С Елисеева & Н.Г Зайцевой 2007, ономасиологический словарь диалектов карельского, вепсского, саамского языков Livvi Karelcesi (olo Rusya, Finlandiya) hämähäkki (Проккойла, Колатсельга, Ведлозеро,

Сопоставительно-Видлица, Олонец) hämähäkkô (Кондуши) {GeN} < Ю.С Елисеева & Н.Г Зайцевой 2007

Lüt Karelcesi (lud Rusya) hämähäkki (Святозеро) hämähäkki ~ hämähäkk (Галлезеро) hämähäik (Михайловское) hämihikkô ~ hämähäkkô (Койкара) {GeN} < Ю.С Елисеева &

Н.Г Зайцевой 2007 Vepsçe (vep Rusya: Karelya) yazı dili: hämähouk {GeN}; halk dili: hämähouk (средневепсский диалект: Ошта, Озера) hämäšaag (южновепсский диалект:

Сидорово) hamaańe (южновепсский диалект: Сидорово) hämi̮i (северновепсский

диалект: Шелтозеро) häpi̮i (северновепсский диалект: Каскесручей) {GeN} < Ю.С

Елисеева & Н.Г Зайцевой 2007 § Ü.Ç: Nostratic teorisyeni Stetsyuk oldukça amatôr bir

girişimle "Kùrtçe" hebhebok ile Vepsçe hämähouk sôzlerini birleştiriyor

(www.v-stetsyuk.name: Valentyn Stetsyuk, Iranian Tribes in the East Europe at the Bronze Age: Here

are some examples of Kurdish-Veps lexical connections: Kurd hebhebok ―spider‖– Veps hämähouk – ―spider‖ [Yazı, Osman Karatay tarafından Kùrtlerin Karadeniz Kuzeyindeki Anayurdu adıyla Tùrkçeye çevrilip 2005 yılında KaraM (Karadeniz Araştırmaları Merkezi) yayını olan Karadeniz Araştırmaları dergisinde yayımlanmıştır]) Stetsyuk, birbirine uzak taşra olan ve tarihin hiçbir dôneminde karşı karşıya gelmemiş iki dilin yepyeni sôzlùklerinde sırf gôrùnùrdeki "benzerliğe" dayanarak bulup çıkardığı ôrnekleri kurguladığı "Bronz Çağı" senaryosuna uyduruyor Karadeniz'in kuzeyindeki Hint-Avrupa ailesinden olmayan diller ile İran dilleri arasındaki sôz alışverişi bağlantısı Batı İran dilleri (Kùrtçe, Zazaca) ile değil Doğu İran dillerinden Kafkasya'da konuşulan Osetçe (Osetler Tùrkiye'de Çerkes adıyla anılırlar) ile

yapılabilir ancak Kùrtçede (gerek Kurmanç gerekse Soran Kùrtçesinde) hebhebok sôzù geçmez, yalnızca Zazacada kullanılır: hebhebok 1 «iri taneli bir ùzùm cinsi» (< Koyo Berz

2004, Qesebendê Zazaki - Tırki / Zazaca - Tùrkçe Sôzlùk) 2 «Orchis collina tùrùnden salep»

(< Lùtfi Behçet & Mehmet Arık 2013, Doğu Anadolu‘da (Tùrkiye) bir etnobotanik çalışma) Kùrtçe ve Zazaca her ikisi de Batı İran dilleri içinde farklı alt gruplarda sınıflandırılır Kùrtçùlerin ısrarla Kùrt saydırmaya çalıştığı Zazalar ne Kùrttùr ne de Zazaca Kùrtçenin bir

lehçesidir! Zazacada lokal olarak kullanılan hebhebokı «ôrùmcek familyesinden bir cins ôrùmcek» (Koyo Berz 2004) kelimesi hebhebok ile pirhebokı «ôrùmcek» kelimelerinin kontaminasyonu sonucu oluşmuştur (Zazaki contamination: hebhebokı «a kind of spider» < hebhebok «1 tuber of Orchis collina orchid 2 a kind of large grape» × pirhebokı «spider») Stetsyuk, Vepsçenin lehçelerindeki bùtùn biçimlerini (hämähouk, hämäšaag, hamaańe, hämi̮i, häpi̮i) gôstermeyip diğer Fin dillerindeki verileri (hämähäik, hämähäkk, hämähäkki, hämehikki, hämähikkô, hämähäkkô, hämihikkô, hämäkkô, hämäjuakko, ämblik) gôz ardı ettiği gibi, "Kùrtçe" dediği Zazaca ôrneğin kùçùltme eki almış bir ikileme (heb-heb [reduplication] + -ok [dimunitive]) olduğunu da gôremiyor Ukraynalı "dilbilimci-tarihçi" Stetsyuk'un yazısı goropism (ırkçılığın dilce kusuntusu) ôrneğidir ve Fin dili Vepsçe hämähouk ile İran dili

"Kùrtçe" hebhebok arasında kesinlikle herhangi bir yakınlık bağlantısı kurulamaz similarity: Zazaki hebhebok ≠ hämähouk Veps) Ġjorca [Ižoran keel] (izh Rusya: İngriya) {?}

(non-Votça [VaĎĎa ceeli] (vot Rusya: İngriya) {?} Estonca (ekk Estonya: kuzey) ämblik (sg) ämblikud (pl) {GeN} ämblikuvõrk ~ võrk {WeB} tarantel (sg) tarantlid (pl) {BiG} karakurt

(sg) karakurdid (pl) {Latrodectus tredecimguttatus} Vıroca [Võro] (vro Estonya: gùney)

härmävitäi ~ härmläne ~ härm {GeN} härmävõrk {WeB} < Jùvä Sullõv, Võro-eesti

synaraamat Livce (liv ú2013 Letonya: Livonya) ēbrikš {GeN} < Valda Ńuvcāne & Ieva

Ernńtreite 1999, Latvieńu-lībieńu-angļu sarunvārdnīca / Leţkīel-līvõkīel-englińkīel rõksõnārōntõz / Latvian-Livonian-English Phrase Book

"Paleosibirya dilleri" Yukagir dilleri → Kuzey Yukagircesi (ykg Rusya: Yakutistan) сисхайгөд‘э sisqaj-gôde {GeN} (etymology: < сисхай «разлапистый» + -гөд’э < көд’э

«насекомое») < Гаврил Николаевич Курилов (Улуро Адо) 1977, Сложные имена существительные в юкагирском языке; Irina Nikolaeva 2012 A historical dictionary of Yukaghir Güney Yukagircesi (yux Rusya: Yakutistan, Magadan Oblastı) monoγəd-ajbi: (~ monohod-aibi ~ mannagad-aibi ~ mannagat-eibi) («moufflon shadow» < моноҕо monoγə

«горный баран» + -ajbi: shadow; soul») {GeN} ataqi (~ ataxi:) {GeN} (< Evenkice) < Irina

Nikolaeva 2012 A historical dictionary of Yukaghir; Гаврил Николаевич Курилов 1977

Omokça (omk ú18.yy Rusya: Yakutistan, Magadan Oblastı) {?} Çuvanca (xcv ú18.yy Rusya: Yakutistan, Magadan Oblastı) {?} Çukçi-Kamçatka dilleri → Çukçice (ckt Rusya: Çukçi Özerk Bôlgesi) эпээпэй [epeepej] (sg) эпээпэг-ти [epeepeɣ-ti] (pl) {GeN} апаапаг-лын'ын [apaapaɣ-lǝŋǝn] ~ апаапалгын {GeN} < ling-atlas.jp: Koryak-Chukchi Topical Dictionary Kerekçe (krk ú2000 Rusya: Çukçi Özerk Bôlgesi) {?} Çavçuven Koryakçası

(kpy Rusya: Koryak Okrugu) аняпэль [an'apel'] (sg) аняпэлляк'-ы-т [an'apel'l'aq-ǝ-t] (dual) аняпэлляк'-о [an'apel'l'aq-o] (pl) ~ кутг-ы-н [kutɣ-ǝ-n] (sg) кутг-ы-т [kutɣ-ǝ-t] (dual) кутг-у [kutɣ-u] (pl) {GeN} < ling-atlas.jp: Koryak-Chukchi Topical Dictionary Palana Koryakçası

(alr Rusya: Kamçatka) кутгыкут [kutɣǝkut] ~ кутг-ы-н [kutɣ-ǝ-n] (sg) кутг-у-в'в'и wwi] (pl) {GeN} < ling-atlas.jp: Koryak-Chukchi Topical Dictionary Alutor Koryakçası (alr Rusya: Kamçatka) кутгыкут [kutɣǝkut] (sg) кутг-ы-т [kutɣ-ǝ-t] (dual) кутг-у-в'в'и [kutɣ-u-wwi] (pl) {GeN} < ling-atlas.jp: Koryak-Chukchi Topical Dictionary Karagin Koryakçası

[kutɣ-u-(alr Rusya: Kamçatka) кутгыкут [kutɣǝkut] ~ кутг-ы-н [kutɣ-ǝ-n] (sg) кутг-у [kutɣ-u] (pl) {GeN} < ling-atlas.jp: Koryak-Chukchi Topical Dictionary Ġtelmence (Kamçadalca) (itl Rusya: Koryak Okrugu) сик‘ук‘ sik’uk’ {GeN} < Jonathan David Bobaljik 2005, Itelmen

Reduplication: Edge-In Association and Lexical Stratification Nivih dilleri → Nivihçe (Gilyak) (niv Rusya: Sahalin Adası, Amur Nehri) к‘ывγы́ф (Сл) k'əfγəf {GeN} < Нивхский язык 1979

Eskimo-Aleut dilleri Aleut dilleri → Aleutça (Unanganca) (ale ABD: Alaska: Aleut Adaları) chaaduquudax̂ (sg) chaaduquudax (dual) chaaduquudas (pl) {GeN} (Chaaduquudax̂

niivudiin aguqalikux̂ «The spider started making his net» niivudix̂ «seine / bùyùk ağ, iğrip

ağı») < ankn.uaf.edu: Niiĝuĝim tunugan ilakuchangis / Introduction to Atkan Aleut grammar and lexicon § Victor B Sclieffer, Invertebrates and fishes collected in the Aleutians,1936-38:

Only two kinds were commonly observed in the Aleutian Islands: Pardosa tarsalis and Cybaeus reticulatus Eskimo dilleri →Yupik dilleri →Sirenik Yupikçesi (ysr ú1997 Rusya: Çukçi Özerk Okrugu) {?} Naukan Yupikçesi (ynk Rusya: Çukçi Özerk Okrugu) {?} Sibirya Yupikçesi (ess Rusya: Çukçi Özerk Okrugu; ABD: Alaska: St Lawrence Adası) apayepayiiq

апайыпайиӄ Alaska Yupikçesi [Yup'ik] (esu ABD: Alaska: gùneybatı) negaiq ~ negair (sg)

? (dual) ? (pl) {GeN} (etymology: < negaq «snare; single mesh of a net; spider web» + iq ~

-ir «postbase: animal that dwells in N») ~ negairaq (sg) ? (dual) ? (pl) {GeN} (etymology: < negaq «snare; single mesh of a net; spider web» + -ir-aq «postbase: animal that dwells in N») negairem negaa ~ negairaam negaa ~ negaq {WeB} kellarvilek (Bristol Bay) {spider that appears to have a pouch (species ?)} (etymology: < kellarvik «grass basket» + -lek

«Tùrkçe'deki -li/lı/lu/lù ekiyle aynı anlama gelen bir yapım eki / postbase: one with N or Ns, one having N» = «sepetli / one with a grass basket») < Steven A Jacobson (compiler), Yup'ik Eskimo Dictionary, 2nd edition 2012 Chevak Çupikçesi [Cup'ik] (esu ABD: Alaska: Chevak) {?} Nunivak Çupikçesi [Cup'ig] (esu ABD: Alaska: Nunivak Adası) neguryar [Yup'ik Eskimo Dictionary 2012: neguryaq] (sg) ? (dual) ? (pl) {GeN as spider} (etymology:

< negur- «to go around» + -yar «a postbase») negg'ar (sg) ? (dual) ? (pl) {GeN as tundra spider} (etymology: < negar «mesh of a gillnet») < Nuniwarmiut Piciryarata Tamaryalkuti:

Nunivak Island Cup'ig Language Preliminary Dictionary Batı Supikçesi [Koniag Alutiiq] (ems ABD: Alaska: gùneybatı) miskiiRaq (sg) ? (dual) miskiiRiat (pl) {GeN} sukunuuk (sg) ? (dual) sukunuut (pl) {LnG} («one who likes damp places») < alutiiqmuseum.org atmaayak

{white spider} < Jeff Leer 1978, A conversational dictionary of Kodiak Alutiiq Doğu Supikçesi [Chugach Sugpiaq] (ems ABD: Alaska: gùneydoğu) yuutuayak (Nanwalek, Port

Graham) utmalughyuaq (Chenega) {GeN} John E Smelcer 2009, Alutiiq noun dictionary and pronunciation guide [common nouns in Prince William Sound and Kenai Peninsula Region Alutiiq (excluding Kodiak Island)] İnuit dilleri →Ġnyupikçe [Iðupiaq] (ipk = esi & esk ABD: Alaska: kuzey ve kuzeybatı) aasivak (sg) ? (dual) ? (pl) (North Slope, Malimiut: Kotzebue) ~

aasrivak (sg) aasrivaak (dual) aasrivaich (pl) (Malimiut: Kobuk) ~ aasruak (Malimiut:

Kobuk) ~ aachivak (Qawiaraq) {GeN} & {large spider} (etymology: < ? + -vak «postbase:

(limited) one of a ; one inherently of or associated with or ing») akłauraq (North Slope, Malimiut: Kobuk) {medium-sized spider, black spider} («ayıcık» etymology: < akłaq

«brown bear, grizzly» + -uraq «postbase: smaller version of a ; a diminutive ; immediate

vicinity of ») nigruaġruk (North Slope) ~ nigrauġruk (sic) (Malimiut: Kobuk) {small spider} (etymology: < ? + -aġruk «postbase: a younger, smaller, or similar version of the real

») piḷġaiyuk (North Slope) {spider} (etymology: < piḷġaq «o braid (it=rope, hair, seal intestines)» + -yuk «postbase: (limited) to have the tendency to ; one who has the tendency

to ») piḷġaiyuuraq ~ piḷġayuuraq (North Slope) {the small spiders that could hang with

their webbing} kuvraq {WeB} («net, fishnet») < Donald H Webster and Wilfried Zibell

1970, Iðupiat Eskimo Dictionary; Susan A Sun 1979, Kaŋiqsisautit Uqayusraġnikun / Kobuk Iðupiat Junior Dictionary; Edna Ahgeak MacLean 1981, Iðupiallu Tanŋiḷḷu Uqaluŋisa Iḷaŋich / Abridged Inupiaq and English Dictionary; Edna Ahgeak MacLean 2011, Iðupiatun Uqaluit Taniktun Sivunniuġutiŋit / North Slope Iðupiaq to English Dictionary; Wolf A Seiler 2012, Iðupiatun Eskimo Dictionary; Anonymous, Iðupiaq Combined Dictionary Uummarmiut Ġnyupikçesi (esi Kanada: Kuzeybatı Toprakları: Aklavik ve Inuvik) akłauȓaq {GeN} <

Inuvialuit Settlement Region Traditional Knowledge Report, August 2006 Batı Kanada Ġnuitçesi (Inuvialuktun, Siglitun) (ikt Kanada: Kuzeybatı Toprakları) aasivak {GeN} <

Inuvialuit Settlement Region Traditional Knowledge Report, August 2006 Batı Kanada Ġnuitçesi (Inuinnaqtun) (ikt Kanada: Nunavut, Kuzeybatı Toprakları) aahivak {GeN} tuktuujaq {LnG} (etymology: < tuktu «rengeyiği / caribou») Batı Kanada Ġnuitçesi (Nattilingmiutut) (ikt Kanada: Nunavut) aahivak ᐋᕙᒃ [h karşılığı olan çizgili ᓯ harfini yazamadım] {GeN} < Miriam Aglukkaq 2010, Iguaqńuqti : Nattilingmiutut Kitqikhautit

Doğu Kanada Ġnuitçesi (Inuktitut) (ike Kanada: Nunavut) ᐋᓯᕙᒃ aasivak (sg) ᐋᓯᕙᑦ

aasivat (pl) {GeN} & {BiG & Alopecosa asivak} ᓂᒡᔪᒃ nigjuk {small spider} nanuwiaq {araignée de terre} (etymology: < nanuq «ours polaire») < Vladimir Randa 2002, "Qui se

ressemble s'assemble" Logique de construction et d'organisation des zoonymes en langue inuit

Nunatsiavut Ġnuitçesi (ike Kanada: Labrador) âsivak {GeN} nitjuk {small spider} Grönland Ġnuitçesi (kal Danimarka: Grônland) aasiak ~ aasiaq (sg) aasiaat (pl) (yeni yazı) ausiak ~ ausiaq (sg) ausiait (pl) (eski yazı) {GeN} nissavaarsuk ~ nissavarsuk (yeni yazı) nigssavârssuk ~ nigssavarssuk (eski yazı) {GeN} niutooq (yeni yazı) niutóq (eski yazı) {LnG

as long-legged; spider; sea-spider} niggat (plural of nigaq «snare») {WeB} ninngut (ningippaa) (yeni yazı) nìngut (ningìpâ) (eski yazı) {WeB as line, rope (with which

something is lowered); spider's web}

Denesey dilleri Yenisey dilleri → Ketçe [кетский] (ket Rusya: Orta Sibirya: Yenisey Irmağı) ɔlǝŋgǝs < Heinrich Werner 2002, Vergleichendes Wôrterbuch der Jenissej-Sprachen elim {GeN} həŋlis {WeB} (etymology: < hə'ŋ «throw net» + -lis / -is «???») < Edward Vajda

2010, A Siberian link with Na-Dene languages Yuğca [югский] (yug Rusya: Orta Sibirya: Yenisey Irmağı) {?} Sım Yuğcası [сымский] (yug Rusya: Orta Sibirya: Yenisey Irmağı) {?}

Kotça [коттский] (zko ú1800'lerin ortaları Rusya: Orta Sibirya: Yenisey Irmağı) {?} Asanca

[ассанский] (xss ú1800'ler Rusya: Orta Sibirya: Yenisey Irmağı) {?} Arince [аринский] (xrn ú1800'ler Rusya: Orta Sibirya: Yenisey Irmağı) {?} Pumpokolca [пумпокольский] (xpm ú1750'ler Rusya: Orta Sibirya: Yenisey Irmağı) {?} Kızılderili Na-Dene dilleri → Tlingit dilleri → Tlingitçe (tli ABD: Alaska: gùneydoğu; Kanada: Britanya Kolombiyası, Yukon)

ts’awkaat ~ ts’ankwaat /t͡sʼankʷaːt/ {GeN} asgutuyiksháa {GeN} kanas.aadì {GeN as

crawling insect; spider} ts’awkaat kasneiyì {WeB} a G̱eiwö {WeB as its web (of spider)} < James A Crippen 2005, The new Tlingit noun dictionary; Keri Edwards 2009, Dictionary of Tlingit Eyak dilleri → Eyakça [Coastal Eyak & Tlingitized Eyak] (eya ú2008 ABD: Alaska:

gùneydoğu) qiˑyəłəčąh {LnG daddy longlegs, harvestman} qiˑyəłəčąhyaʔ ʒəwuł ~ qiˑyiłičąhyaʔ ʒəwuł {WeB} k’udəɢəlehkih (etymology: < diminutive of k’udəɢəleh

«someone's mind») (Lena Nacktan) {KnD any small spider, especially that characteristically hangs from a strand of web, a sign that "someone's thinking about you", not to be harmed}

ləɢəx̣eˑł («looks like it's packing a hammer along on its back») {BiG large-bodied spider} <

Michael F Krauss 1970, Eyak dictionary Atabask dilleri → Denağinaca [Dena‘ina] (tfn ABD: Alaska: gùneydoğu) nuhqelashi (Upper Inlet: Susitnuht‘ana) < http://www.lithophile.com/olga/sava/may03.html tuk'ejay {GeN} Atnaca [Ahtna] (aht ABD: Alaska: gùneydoğu) kudadzaey (Central Ahtna) kuggadzaey (Lower Ahtna) {GeN} kudadzaey tl'uule' {WeB} Değinakça [Deg Xinag] (ing ABD: Alaska: Shageluk, Anvik)

ivisoghluq («dedeciğim / my dear grandfather») {GeN} Holikaçukça [Doogh Qinag] (hoi ABD: Alaska: Holikachuk, Grayling) tthixoodzay{GeN} tthixoodzay chux {BiG} Koyukonca

[Denaakk'e] (koy ABD: Alaska: Yukon–Koyukuk Census Area) taahoodzoy {GeN} Yukarı Kuskokvimce [Dinakʼi, Upper Kuskokwim] (kuu ABD: Alaska: Yukon–Koyukuk Census Area) tagadraya ~ togadraya {GeN} < Raymond L Collins & Betty Petruska 1979 Dinak'i = Our words : Upper Kuskokwim Athabaskan junior dictionary; Shiaki Kondo & Teresa Hanson, Alaska‘s Upper Kuskokwim River Region Ethnobiology Guidebook AĢağı Tananaca [Lower Tanana] (taa ABD: Alaska: Minto, Nenana) tokodroya {GeN} setsootabeela' {WeB} < Michael F Krauss 2974, Minto Nenana Athabaskan noun dictionary,

1974 Tanakrosça [Tanacross] (tcb ABD: Alaska: Tanacross) kelahdzeey {GeN} kelahdzeey gǎal' {WeB} < Irene Solomon Arnold & Gary Holton & Rick Thoman 2006, Tanacross

Learners' Dictionary Yukarı Tananaca [Upper Tanana] (tau ABD: Alaska: Northway, Tetlin, Tok; Kanada: Yukon: Beaver Creek) tsǫǫkilabdzey (Tetlin) tsǫǫkilahdzee (Northway) {GeN}

tsǫǫkilabdzey gaal' (Tetlin) tsǫǫkilahdzee dajeetł'ǫǫ (Northway) {WeB} < Paul G

Milanowski & Alfred John 1979, Nee'aaneegn' / Upper Tanana (Tetlin) Junior Dictionary; Paul G Milanowski 2006, Naabia Niign Aaneegn' / Northway dialect Kuzey Tuçoncası

[Northern Tutchone] (ttm Kanada:Yukon: Mayo, Pelly Crossing, Stewart Crossing, Carmacks, Beaver Creek) utsia {GeN} < Northern Tutchone Dictionary Güney Tuçoncası

[Southern Tutchone] (tce Kanada:Yukon: Champagne, Aishihik, Lake Laberge, Kluane Lake)

kwǟnsí {GeN} (Kwǟnsí mèl ási «The spider is making web») < firstvoices.com: Southern

Tutchone Phrases Guçince [Gwich‘in] (gwi ABD: Alaska: Yukon–Koyukuk Census Area; Kanada:Yukon, Kuzeybatı Toprakları) gwiteedrii ~ gwideedrii {GeN} gwiteedrii vyaa

{WeB} (Alaska Guçincesi) < Katherine Peter, Dinjii zhuh ginjik nagwan tr 'iłtsąı̨ı̨ = Gwich'in junior dictionary gwidèedríi {GeN} gwidèedrii vyaa {WeB} (Kanada Guçincesi: Vuntut

Gwich'in) < firstvoices.com: Vuntut-Gwichin gudeedrii {GeN} (Kanada Guçincesi:

Gwichyah Gwich'in) < gwichin.ca Hanca [Hän] (haa ABD: Alaska: Eagle; Kanada:Yukon: Dawson, Mooseheide) k'ëlähdre {GeN} (Tr'ondëk Hwëch'in) < firstvoices.com: Han TagiĢçe

[Tagish] (tgx Kanada: Yukon: Carcross) kūshchie {GeN} < firstvoices.com: Tagish

Tahltanca [Dahdzege] (tht Kanada: Britanya Kolombiyası) {?} Kaskaca [Dene K‘éh, Dene Zágéʼ] (kkz Kanada: Britanya Kolombiyası, Yukon) {?} Danezaca [Dane-ẕaa, Beaver] (bea Kanada: Britanya Kolombiyası, Alberta) {?} Sekanice (sek Kanada: Britanya Kolombiyası) {?} Denetaca [Dene Dháh, South Slavey] (den Kanada: Kuzeybatı Toprakları, Alberta, Britanya Kolombiyası) k’alée {GeN} < South Slave Divisional Education Council 2009,

Dene Yatié K‘ȩ́ȩ́ Ahsìı Yats‘uuzı Gha Edı̨htł‘éh Kátł‘odehche / South Slavey Topical Dictionary Kátł‘odehche Dialect Sahtuca [North Slavey: Hare, Bearlake, Mountain] (den Kanada: Britanya Kolombiyası) {?} Tlınçonca [Tłı̨chǫ, Dogrib] (dgr Kanada: Kuzeybatı Toprakları) k’àle {GeN} k’àlemı ̀ı ̀ {WeB as spider web, rainbow} (ehtsèe k’àle «spider, grandfather spider, a mythical creature» < ehtsèe «grandfather, old man (polite word)» Ehtsèe

«the name of a prophet from Deline») < Dogrib Divisional Board of Education 1992, Tłı̨chǫ Yatıı̀ Enıhtł‘è / A Dogrib Dictionary Denesulinece [Dënesųłiné, Chipewyan] (chp Kanada:

Alberta, Saskatchewan, Manitoba, Kuzeybatı Toprakları) horádzi («the one who wind

around») {GeN} < Joshua Holden 2010, A Lexical Semantic Study of Dene Sųłiné, an Athabaskan Language; Sally Rice 2012, "Our language is very literal": Figurative expression

in Dene Sųłiné [Athapaskan] orádzi (Łue Chok) {GeN} < firstvoices.com: Dene ʔurádzı

{GeN} < South Slave Divisional Education Council 2012, Dëne Dédlıné Yatıé Perehtł‘ìscho Denìnu Kuȩ́ Yatıé Chipewyan Dictionary Tsetsautça (txc ú1927 Kanada: Britanya Kolombiyası) {?} Tsutinaca [Sarcee] (srs Kanada: Alberta) nààtɬ'öwö (etymology: < nààtɬöw-ì «one that weaves») {GeN} < Eung-Do Cook 1984, A Sarcee grammar Nadoten- Vetsuvetence [Babine-Witsuwit‘en] (bcr Kanada: Britanya Kolombiyası) witso'tsin <

firstvoices.com: Wetsuweten ~ wətsoʔ < Sharon Hargus 2007, Witsuwit'en grammar:

phonetics, phonology, morphology {GeN} wits'bïl {WeB} < firstvoices.com: Wetsuweten

Merkez Dakelcesi [Dakelh, Carrier, Central Carrier] (crx Kanada: Britanya Kolombiyası)

hwotsotsen (Nak‘aẕdli) < J B Mukro 2011, Language, legends, and lore of the Carrier

Indians ~ whut̲s̲ot̲s̲ung (Yekooche) {GeN} whut̲s̲ot̲s̲ungbilh (Yekooche) {WeB} <

firstvoices.com: Yekooche Güney Dakelcesi [Southern Carrier] (caf Kanada: Britanya Kolombiyası) ᐧᐊᙡᙥᑋ 'atsootsih (Ndazkoh) < lingwiki.com: Carrier animal vocabulary;

firstvoices.com: Dakelh-Southern-Carrier ~ whut̲s̲oot̲s̲ih (Nadleh Whut'en) < firstvoices.com: Nadleh-Whuten {GeN} Çilkotince [Chilcotin, Tsilhqot‘in] (clc Kanada: Britanya Kolombiyası) cheniluy (Xeni Gwet'in) {GeN} < firstvoices.com: Tsilhqotin-Xeni-Gwetin

Kwalhioqua–Tlatskanai (qwt ú1930 ôncesi ABD: Washington, Oregon) {?} Hupaca

[Na:tinixwe Mixine:whe'] (hup ABD: Kaliforniya) k’iłwe:-kyoh («evil spirit-big») < Hoopa

Valley Tribal Council 1996, Hupa language dictionary, second edition kiʟ we kyō (Kiʟ we is a

small enemy of mankind Augmentatives are made by the suffix -kyō) < Pliny Earle Goddard

1905, Morphology of the Hupa language {GeN} nayk’itł’oy «it (spider) weaves a web» nayk’istł’o’n «it wove a web» Mattolece [Mattole–Bear River] (mvb ú1930 lar ABD: Kaliforniya) tah-che/ ~ daajiix ~ da:dji/:x (Mattole) tah-be_CH (Bear River) {GeN} <

billabbie.com} Eel Nehri Atabaskçası [Eel River Athapaskan] (wlk ú ABD: Kaliforniya)

tah-che/-cho (Northern Sinkyone) chinkon' ? ~ chin/-kong/ (Southern Sinkyone) kah/-je

(Wailaki) jaasbilhchow ~ jasbi(Âtco ~ jasbILtco (Lassik) {GeN} daasbilchow ? ~ das.bul.tcoo (Southern Sinkyone: East Branch) {[spider sp] big as little finger pretty

dangerous poison} tning/-ye so_s/ (Northern Sinkyone) ning-chang ching-gin-che-cho

(Wailaki) ni-ket-oi/-cho (Nongatl) kah-sO/-e-cho (Lassik) {BiG as tarantula} < billabbie.com

Katoca [Cahto] (ktw ú ABD: Kaliforniya) yaalh'aang («one that holds a solid object up in the air») {GeN} djiikwon'chow («big one with fire heart») {BiG as tarantula} < billabbie.com

Upper Umpqua (xup ú1950 ABD: Oregon) {?} Upper Coquille [Miciqwutme tunne] (coq ú1975 ABD: Oregon) {?} Tututni [Rogue River] (tuu ú1975 ABD: Oregon) {?} Galice- Applegate [Taltushtuntede-Dakubetede] (gce ú ABD: Oregon) {?} Tolovaca [Chetco-Tolowa] (tol [Tolowa] + ctc [Chetco] ú2000s ABD: Oregon) ḱá-ṭŭs (Tolowa) {GeN} <

Edward S Curtis 1907-1930, The North American Indian [Vol 13] k’wee-dar’sh (Siletz ni) {GeN} k’wee-dar’sh mee-ne’ (Siletz Dee-ni) {WeB} < ctsi.nsn.us Ova Apaçicesi [Plains Apache, Kiowa Apache] (apk ú2000s ABD: Oregon) {?} Hikarila Apaçicesi [Jicarilla Apache] (apj ABD: New Mexico) maⁿs-ché {GeN} < Edward S Curtis 1907-1930, The North American Indian [Vol 1] Lipan Apaçicesi [Lipan Apache] (apl ú1980s ABD: New Mexico, Teksas) {?} Meskalero-Çirikava Apaçicesi [Lipan Apache] (apm ABD: Oklahoma, New Mexico) {?} Batı Apaçicesi [Western Apache] (apw ABD: Arizona) na-alht-lo-lé < Edward

Dee-S Curtis 1907-1930, The North American Indian [Vol 1] [*naaʔɩƚ'tƚʔoo''lɛ́h] («the one tha makes rope?») {ɩ = high open front unrounded vocoid} (White Mountain Apache) {GeN} < Philip J Greenfeld 1972, The phonological hierarchy of the White Mountain dialect of Western Apache naicje'etco dixin (San Carlos Apache) {large black spider} Navahoca

[Navajo] (nav ABD: Arizona, New Mexico, Utah, Colorado) naʼashjéʼii (Edward S Curtis

1907-1930, The North American Indian [Vol 1]: nash-jé'i) {GeN} naʼashjéʼii diłhiłì ~ naʼashjéʼii bijéì dah łichìiʼii {black widow spider} naʼashjéʼii nahachaʼigìì {jumping spider} naʼashjéʼii bitłʼññl {WeB} naʼashjéʼiitsoh («bùyùk ôrùmcek / big spider») {BiG wolf spider} naałʼashì {BiG Theraphosidae} naʼashjéʼii bijáád danineezi {LnG as grandaddy long legs

(spider)} naʼashjéʼii jáádnézì {LnG longlegs, harvestman (Opiliones)} < {çoğu} C Leon

Wall & William Morgan 1958, Navajo-English Dictionary

izole (Hayda) Alaska Kuzey Haydacası [Alaskan Northern Haida , Kaigani, X̱ aad Kìl] (hdn ABD: Alaska) k̲'uhl chiyáang [ḳˀuhlčʰiyáaŋ] {GeN} k̲'uhl chiyáang aadáay {WeB} stl'i'ìlt'gwaang hlkáamdalaas (etymology: < stl'i'ìlt'gwaang «mosquito, no-see-um, deer fly» + hlkáamdalaas «???») {LnG as daddy-longlegs spider} k̲áysgwaan {LnG as daddy-longlegs

spider} < Jordan Lachler 2010, Dictionary of Alaskan Haida Masset Kuzey Haydacası

[Masset Northern Haida , X̱ aad Kìl ] (hdn Kanada: North Graham Island) q'utlsiaŋ < Merritt

Ruhlen 1994, On the origin of languages: studies in linguistic taxonomy Skidegate Güney Haydacası [Skidegate Southern Haida , X̱ aayda Kìl ] ( hax Kanada : Britanya Kolombiyası : Haida Gwaii: Hlg̱aagilda) yangajing ~ yangiijang (yᴀ'ðidjᴀð < John R Swanton 1911, Haida

(in Handbook of American Indian Languages Part 1)) {GeN} yangajing aax̲adaay ~ yangajing aax̲ad {WeB} ts'ii k ̲ 'alt'axung hlkaamdala (etymology: < ts'ii k ̲ 'alt'axung

«mosquito (or any insect that bites)» + hlkaamdala «???») {LnG as mosquito long legged –

daddy long legs} < xaayda-kil.blogspot.ca: Skidegate Haida Language - X̱ aayda Kìl

NOT: Meksika'daki yerli Kızılderili dilleri 364 varyete (variantes lingùìsticas) olup bunlar

INALI (Instituto Nacional de Lenguas Indìgenas «Yerli Dilleri Millî Enstitùsù») kataloğuna

(2008, Catalogo de las Lenguas Indìgenas Nacionales: Variantes Lingùìsticas de México con sus autodenominaciones y referencias geoestadìsticas) gôre dùzenlenmiş, Hristiyan misyoner dil kurumu SIL International tarafından hazırlanan Ethnologue: Languages of the World (17

baskı: 2013) verileri de INALI'ye uygun olarak yapılandırılmıştır Ethnologue'deki baskı

hataları oldukça fazladır ve ôzellikle de dil adlarında gôrùlenlerin bir kısmı tarafımdan

İngilizce Wikipedia'da dillendirilmektedir

Amerind dilleri (Na-Dene dıĢındaki bütün Amerika Kızılderili dilleri) ↓

Kuzey Amerika Kızılderili dilleri ↓

Algonkin-Keres dilleri Algonkin-VakaĢ dilleri → Algonkin-Yurok dilleri → izole →

Beothuk (bue ú1829 Kanada: Newfoundland) woadthoowin (L) woad-’hoowin (K) {GeN} < Albert Samuel Gatschet 1885, The Beothuk Indians {L = No Letter — Rev John Leigh's vocabulary, obtained from Demasduit.; K= K — Vocabulary of Dr King, transmitted by Rob Gordon Latham, London, in April, 1883 The words were probably furnished by Shanandithit

to Cormack.} Viyot dilleri →Viyotça [Wiyot] (wiy ú1962 ABD: Kaliforniya) botkanawīyuc

{GeN} giʟèswaʟ {WeB} < A L Kroeber 1911, the languages of the coast of California North

of San Fransisco Yurok dilleri →Yurokça [Yurok] (yur ABD: Kaliforniya) 'wes {GeN} 'wes

'wr-nr' {WeB} < linguistics.berkeley.edu: Yurok Language Project Algonkin dilleri →

Karaayakça [Siksiká, Blackfoot; Kainai, Blood; Pikani, Piegan] (bla Kanada: Alberta; ABD: Montana) ksowáwakaasi [kˢo.wá.wa.kaa.si] (compound) ~ ksiwáwakaasi (dictionary form) ~ ksiwáwákaasi (kainaistudies.com: ksiwawakaa'si) ~ xiw-awakasi-w {GeN} («ground or low

deer» < ksiw- «low/at ground level, low to ground» + áwákaasii «deer») ksiwáwákaas opis ~ xiw-awakasiw opis {WeB} ñmahksiksiwáwákaasiiksi (pl) {BiG as big spiders} < umt.edu:

Holterman Dictionary of Blackfoot; Ikuyo Kaneko 1999, A metrical analysis of Blackfoot nominal accent in optimality theory; Elizabeth Stacy 2004, Phonological aspects of Blackfoot prominence ġayence [Cheyenne, Tsêhésenêstsestótse] (chy ABD: Montana, Oklahoma)

vé'ho'e (sg) vé'hñ'e (pl) {GeN 1) spider 2) whiteman; non-Indian 3) Wihio is the spider

trickster of Cheyenne mythology} mo'óhtáevé'ho'e {black spider} ma'xemo'óhtáevé'ho'e (sg) mñma'xemo'óhtáevé'hñ'e (pl) (sg «big-black-spider» pl «big [reduplication]-black-spiders»)

{BiG tarantula} tñ'êseñhtavé'ho'e {LnG as daddy-longlegs} < cheyenne.110mb.com

Arapahoca [Hinñno'eitììt] (arp ABD: Wyoming) nih'ññ3oo (sg) nih'ññ3ou'u (pl) {GeN 1)

spider 2) white man (person), Caucasian 3) a trickster figure in Arapaho mythology}

hoo3oonoyoot {WeB} biisnih'ññ3oo (sg) biisni'ññ3ouu (pl) («hairy spider») {BiG tarantula}

< Arapaho-English dictionary Atsinaca [Gros Ventre] (ats ABD: Montana) nì-ha-at {GeN} < Edward S Curtis 1907-1930, The North American Indian [Vol 5] Ova Kricesi [Plains Cree, ᓀᐦᐃᔭᐍᐏᐣ Nēhiyawēwin] (crk Kanada: Manitoba, Saskatchewan, Alberta, Kuzeybatı Toprakları; ABD: Montana) ocāpihkēsīs ᐅᒑᐱᐦᑫᓰᐢ < Wīcēkaskosiw sākahikan ᐅᒐᔭᐱᐦᑫᐢ

ocayapihkes (sg) ᐅᒐᔭᐱᐦᑫᓴᒃ ocayapihkesak (pl) {GeN as the bug that makes nets; a spider}

< creedictionary.com (< Nancy LeClaire & G Cardinal & Earle H Waugh & Emily Hunter

1998, Alberta Elders' Cree Dictionary / alperta ohci kehtehayak nehiyaw otwestamakewasinahikan) otayapikkesis («little net-maker») {GeN} < Albert Lacombe 1874,

Dictionnaire et grammaire de la langue des Cris ; Alexander F Chamberlain 1901, Significations of certain Algonquian animal-names ᐅᒐᔭᐯᑫᐢ ᐅᒐᔭᐯᓴ ocayapekes ocayapesa {WeB} < Alberta Elders' Cree Dictionary ᐊᔭᐲᐦᑫᓯᐤ ayapîhkêsiw (< Wolvengrey) ~ ayupekāsew (< Watkins) {large spider} ᐊᔭᐲᐦᑫᓰᐢ ayapîhkêsîs (< Wolvengrey) ~ ayupekāses

(< Watkins) {small spider} (etymology: < ayapiy ᐊᔭᐱᕀ «gill net» & ayapîs ᐊᔭᐲᐢ «small

net») < creedictionary.com: (< Cree: Words, Arok Wolvengrey); Edwin Arthur Watkins 1865,

A dictionary of the Cree language, as spoken by the Indians of the Hudson's Bay Company's territories ᑯᐦᑯᒥᓇᐤ kohkominaw {as (slang) spider} (etymology: < kohkom ᑯᐦᑯᒼ «your grandmother») < Alberta Elders' Cree Dictionary ᐱᐢᐱᐢᑯᒉᐊᐧᔨᐠ pispiskocewayik {LnG as a long-legged spider, i.e.: a daddy long legs} < Alberta Elders' Cree Dictionary pispiskuteweyik

~ pispiskwatewiyik (probably «downy rectum») {as araignée / spider} < Albert Lacombe

1874, Dictionnaire et grammaire de la langue des Cris; Alexander F Chamberlain 1901, Significations of certain Algonquian animal-names Bataklık Kricesi [Swampy Cree, Nêhinawêwin] (csw Kanada: Ontario) êhêpik [archaic term] otahnapihkêsiw («net-maker») <

Legends and Narratives: Swampy Cree (Simeon Scott & Xavier Sutherland: êhêpik kâ-itiht, êwakwân’ otahnapihkêsiw, êkâ wîskât kâ-câkinahk pîšânâpîniw, êko kâ-n’tawâpamâcik anihi, êhêpik kâ-itimihci «The spider, as he is called, that is the one who is the net-maker, who never

exhausts his twine, - so they went to see him, who is called the spider») kokom-minakesis

{GeN} < Julie Flett 2013, Wild Berries Ġlili Kricesi [Moose Cree, Ililīmowin] (crm Kanada: Ontario) êhêpik > ê'êpik {GeN} < Clarence Douglas Ellis 2000, Spoken Cree / ê-

ililîmonâniwahk; Level I, West Coast of James Bay Atikamekçe [Atikamekw, Nehirâmowin] (atj Kanada: Ontario) ehepikʷ (Opitciwan) {GeN} < Kevin Brousseau 2010, Cree Forest

Lexicon: final report Kuzey Doğu Kricesi [Northern East Cree, Iyiyiw-Ayimiwin] (crl Kanada: Québec) ᐃᐦᐄᐱᐦᒑᓯᐤ ihiipihchaasiu («net-maker») (Wemindji) {GeN} <

dictionary.eastcree.org Güney Doğu Kricesi [Southern East Cree; Iyiyiw-Ayamiwin (Coastal); Iyiniw-Ayamiwin (Inland), Iynu] (crj Kanada: Québec) ᐊᐦᐄᐱᐦᒉᓲ ahiipihchesuu ~

ahîpihchêsø [a̘ hiːpʰtʃɛːˈsuʔ] («net-maker») (Coastal dialect: Waskaganish) {GeN} < Carrie Dyck & Marie-Odile Junker & Kelly Logan 2010, Phonetic and phonological evidence for a

vowel merger in Southern East Cree; Cree School Board 2002, naanituu kachescheyihtamuwin masinaihikan / Resource Book; dictionary.eastcree.org ᐊᐦᐄᐲᐦᒉᓲ

ahiipiihchesuu {GeN} < dictionary.eastcree.org ahyapihcesiw («net-maker») (Inland dialect:

Nemaska) {GeN} < Kevin Brousseau 2010, Cree Forest Lexicon: final report kâ umîwatisiw

[ka:ʊmi:wәtsu] ~ kâ umîwatiw {BiG as spider with its egg sac attached to its spinneret;

araignée avec son sac dʼoeufs attaché à sa filière} < Kevin Brousseau 2010, Cree Forest Lexicon: final report Naskapice [ᓇᔅᑲᐱ Iyuw Iyimuun] (nsk Kanada: Québec, Labrador) {?}

Batı Ġnnucası [Western Innu, Western Montagnais] (moe Kanada: Québec) eluk {GeN} <

George Joseph Guyon Lemoine 1901, Dictionnaire français-montagnais: avec un vocabulaire montagnais-anglais, une courte liste de noms géographiques, et une grammaire montagnaise; http://dictioinnu.ifrance.com/dictioinnu/a.htm (Cet oeuvre est realisé par Mr Lahoucine Faouzi Références: Dictionnaire Mashteuiatsh du Conseil Attikamek-Montagnais) elukiapi

(< dictioinnu.ifrance.com) ~ eluk ălipi (< Lemoine 1901) {WeB} {ălipitseu eluk «l'araignée

fait sa toile»} pishkueuluk {GeN} < Lemoine 1901 anishkueuluk {araignée (si c'est une

longue)} < Lemoine 1901 Doğu Ġnnucası [Eastern Innu, Eastern Montagnais, Innu-aimøn] (moe Kanada: Québec, Labrador) enikᵘ {GeN spider or ant; padlock; crab} < innu-aimun.ca;

< Laurel Anne Hasler 2002, Obviation in two Innu-aimun atanukana erigȣ {fourmis} <

Antoine Silvy, ca 1678-1684, Dictionnaire montagnais-français eniku-aiapi ~ eniku-anapi (< innu-aimun.ca) {WeB} enikuiapi {spider filament} < innu-aimun.ca enikᵘ kakanukatet {LnG daddy-long-legs spider / araignée faucheuse} < innu-aimun.ca enikᵘ kamakuatitshet {KnD

type of spider (not identified)} < innu-aimun.ca kamitshetukatet {araignée en général / spider

in general} < Innu Aimun and Naskapi Toponyms and Plant and Animal Names kaushuniamit {KnD type of spider (not identified)} < innu-aimun.ca {araignée en général / spider in general} < Innu Aimun and Naskapi Toponyms and Plant and Animal Names enikᵘ kauiutit

{KnD type of spider (not identified)} < innu-aimun.ca ~ kauîūtət {KnD type of spider with a big body; determine identity} < Report of the Work of the Innu Traditional Knowledge Committee 2009: Innu Kaishitshissenitak Mishta-shipu pishku-enikᵘ {KnD type of spider (not

identified)} (pishkᵘ «nighthawk (Chordeiles minor)») < innu-aimun.ca ~ piskwe.nukw

{araignée} < John E Bishop 2006 < B & M [= Serge Bouchard & José Mailhot 1973, Structure du Lexique: Les Animaux Indiens] ~ piskȣerigȣ {araignée} < Antoine Silvy, ca

1678-1684, Dictionnaire montagnais-français; John E Bishop 2006, Comment dit-on tchistchimanisiȣ en français? The Translation of Montagnais Ecological Knowledge in Antoine Silvy‘s Dictionnaire montagnais-français (ca 1678-1684) § Biyolojik

sınıflandırmadan farklı olarak, İnnu halk sınıflandırmasında aynı adı (enikᵘ) alan ôrùmcekler

ile karıncalar, zararlı olan ya da olduğuna inanılan ve bu yùzden de yenmeyen hayvanların

bulunduğu manitush («creatures with maleficent power: spider, toad, salamander, snake» ile ona bağlı bôcek altgrubu shatshimeu «whirligig beetle, giant waterbug, water insect,

bumblebee, grasshopper, horse fly, mosquito, dragonfly, butterfly») grubunda ele alınır

Oçipevece [Ojibwa ~ Ojibwe ~ Chippewa] (oji [macrolanguage] Kanada; ABD) asâbikeshi

(sg) asâbikeshiiag (pl) [Fiero orthography: assâbikeshi] {GeN} (assabikéshî «net maker» < asAbike «I am netting, making a net» < asAb «net, fish-net») asabikeshiwasab (sg) asabikeshiwasabig (pl) [Fiero orthography: assabikeshiwassab] {WeB} < Frederic Baraga

1853, A dictionary of the Otchipwe language; home.kpn.nl/cvkolmes/ojibwe/bardict.doc [This is an online version of Baraga's Ojibwe Dictionary Editor: Kees van Kolmeschate; Version d.d 17 Sep 2006] AniĢininice [Oji-Cree, Severn Ojibwa, Northern Ojibwa, Anishininiimowin] (ojs Kanada: Ontario, Manitoba) ᑯᐦᑯᒥᓈᑫᔒᔥ kohkominâkeshîsh {GeN}

(dim cf ᐆᐦᑯᒥᒫᐤ óhkomimâw «grandmother») ᐅᑕᓇᐱᐦᑫᓯᐤ otaðapihkesiw ~ ᐊᓇᐱᐦᑫᓯᐤ

aðapihkesiw {GeN} < Marguerite MacKenzie 2005, Wasaho Ininîwimowin Dictionary (Fort

Severn Cree) Algonkince [Algonquin, Anishinabe, Omàmiwininímowin, Anicinàbemowin] (alq Kanada:Québec, Ontario) eebik (Lemoine 1909) ~ e:e:bɪk’ ~ e:e:bik’ (Brousseau 2010)

(sg) eebikok (pl) {GeN} eebikons {DiM} eebikwasâp {WeB} asâbike eebik {fait sa toile} cingipis {araignée aquatique} < George Joseph Guyon Lemoine 1909, Dictionnaire français-

algonquin; Kevin Brousseau 2010, Cree Forest Lexicon: final report: Anishinabe Vocabulary from Kitcisakik, Lac Simon, and Pikogan Doğu Oçipevecesi [Eastern Ojibwa, Anishinaabe-Ikidowinan] (ojg Kanada: Ontario) esnikenh {GeN} < Indinawemaaganidog (All My

Relatives) Merkez Oçipevecesi [Central Ojibwa] (ojc Kanada: Ontario) {?} Odavaca

[Ottawa, Daawaamwin, Nishnaabemwin] (otw Kanada: Ontario; ABD: Wisconsin) eshibiken

(sg) eshibikensag (pl) {GeN} < makoohnsden.wordpress.com Kuzeybatı Oçipevecesi

[Northwestern Ojibwa, Anishinaabe-Ikidowinan] (ojb Kanada: Ontario) ᐊᓴᐱᑫᔑ asabikeshi (sg) asabikeshiwag (pl) ~ ᐅᑕᓴᐱᑫᓯ odasabikesi (sg) odasabikesiwag (pl) ~ ᐊᓴᐱᑫᒪᓂᒍᔥ

asabike-manijoosh (sg) asabike-manijooshag (pl) ~ ᒪᓂᒍᔥ manijoosh (sg) manijooshag (pl)

(Cat Lake, Lac Seul, Osnaburgh [Mishkeegogamang]) {GeN} ᐅᑕᓴᐱᑫᓯᐗᓴᑉ

odasabikesiwasab (sg) odasabikesiwasabiig (pl) {WeB} (Lac Seul) < kwayaciiwin.com

Pikangikum Oçipevecesi [Berens River Ojibwe] (ojb Kanada: Ontario, Manitoba) ᐱᑾᑯᑐᒪᓂᒍᔥ bikwaakodo-manijoosh (sg) bikwaakodo-manijooshag (pl) {GeN} ᑲᑭᓋᑯᑲᓀᒪᓂᒍᔥ gagiinwaakogane-manijoosh (sg) gagiinwaakogane-manijooshag (pl)

{LnG as daddy longlegs (spider)} < kwayaciiwin.com Batı Oçipevecesi [Western Ojibwa, Saulteaux, Nakawēmowin] (ojw Kanada: Manitoba, Saskatchewan) {?} Güneybatı Oçipevecesi [Southwestern Ojibwe, Chippewa, Ojibwemowin] (ciw ABD: Minnesota)

asabikeshiinh (sg) asabikeshiinyag (pl) {GeN} (etymology: < asabike «he makes nets») <

Indinawemaaganidog (All My Relatives); Fond du Lac Ojibwe Vocabulary Potavatomice

[Potawatomi, Neshnabémwen] (ABD: Michigan, Wisconsin; Kanada: Ontario) ésbiké ~ aspeke' e'e'buk {GeN} < Kansas Heritage Group 1997, Potawatomi Dictionary Meskvakice

[Mesquakie-Sauk, Sac and Fox, Meshkwahkihaki] (sac ABD: Oklahoma, Iowa, Kansas)

êthapîhkêha {GeN} êhêpikwa {BiG tarantula} < Gordon Whittaker 2005, A concise

dictionary of the Sauk language Kikapuca [Kickapoo, Kikapoo, Kikapö] (kic ABD: Iowa, Kansas, Oklahoma, Teksas; Meksika: Coahuila) eeheepikwa < David J Costa 1993, Miami-

Illinois animal names ~ / eheːpikʷa / [ e'(h)ee.pi.kʷa ] {GeN araða} < José Luis Moctezuma Zamarrñn 2011, El sistema fonolñgico del Kickapoo de Coahuila analizado desde las metodologìas distribucional y funcional ġavnice [Shawnee] (sjw ABD: Oklahoma [şimdi]; eskiden: Ohio, Batı Virginya, Kentucky, Pensilvanya) heepikwa < David J Costa 1993,

Miami-Illinois animal names ~ weepikwa {GeN} < Thomas M Norton-Smith 2010, Common Themes in American Indian Philosophy Menominice [Menominee, Omāēqnomenew] (mez ABD: Wisconsin) otāqnapīhken ~ otāqnapīhkenaew ~ otāqnapīhkenow (sg) otāqnapīhkenok

(pl) ~ otāqnapīhkenaeh (sg) otāqnapīhkenāēhsak (pl) {GeN} aqnap (3sg.poss.sg: otāqnapem) (sg) aqnapyak (pl) {WeB} < Monica Macaulay 2011, Omāēqnomenēweqnaesen Wēhcekanan / Menominee Dictionary Miyamice [Miami-Illinois, Myaamiaataweenki] (mia úmid-20th c ABD: Illinois, Indiana, Kansas, Michigan, Ohio, Oklahoma) ahseepikwa ~ anseepikwa (<

Costa 1993) ~ anseepikwa (bradwoods.org: American Indian Life) ~ asseïbicȣa (< Gravier) ~

asseipicȣa (< Le Boullenger) ~ aⁿzäpĭ'kwa (Miami < Gatschet) ~ zäpikwa (Miami < Dunn) ~ säpikwa (Peoria < Gatschet) ~ fapeqʋke (sic) (pl) (Mission Press Wea Primer of 1827) {GeN} paapiičihšia (< Costa 1993) ~ papitchichia (< Jacques Gravier) ~ papîtch‘sha (Gatschet) ~ papìtcĭa (Miami < Gatschet) ~ páp·ítš·ɑ (Peoria < Hockett 1985) ~ pa·pitʃak (pl) (Peoria < J.P

Harrington) ~ pʋpefʋ (sic) (Mission Press Wea Primer of 1827) {LnG as goat / bedbug /

daddy long-legs} < David J Costa 1993, Miami-Illinois animal names Mikmakça [Mi'kmaq, Mikmaw, Mìkmawìsimk] (mic Kanada: New Brunswick, Newfoundland ve Labrador, Nova Scotia, Prince Edward Adası, Québec; ABD: Maine) awñkejit < Lexique Micmac (Mi'kmaq

lexicon) awo'kwejit < firstvoices.com go'gwejij (Listuguj) {GeN} go'gwejijua'pi (Listuguj)

{WeB} Batı Abenakicesi [Western Abenaki, Wóbanakiódwawógan] (abe Kanada: Québec)

mamsahlabika < Gordon M Day 1994, The Western Abenaki Dictionary mamselabika <

westernabenaki.com mémessrabikké < J H Trumbull 1903 {GeN} Doğu Abanakicesi

[Eastern Abenaki, Penobscot] (aaq ú1990s ABD: Maine) aməslapìhkɑpi {WeB} (etymology:

< áhlapi «net, fish net, seine; spider web») < Conor Quinn 2001, A preliminary survey of

animacy categories in Penobscot Wolastoqiyik-Peskotomuhkati [Malecite-Passamaquoddy, Maliseet-Passamaquoddy] (pqm Kanada: New Brunswick; ABD: Maine) amushopihk (sg) amushopihkiyik (pl) {GeN} amushopihkehsis {DiM} amushopihkewi-ahpap (sg)

amushopihkewi-ahpapiyik (pl) {WeB} < David A Francis & Robert M Leavitt 2008, A

Passamaquoddy-Maliseet Dictionary / Peskotomuhkati Wolastoqewi Latuwewakon; pmportal.org: Passamaquoddy/Maliseet Dictionary; maliseet.org: Wolastoq Language And Culture Center; Philip S LeSourd 2007, Tales from Maliseet Country: The Maliseet Texts of Karl V Teeter Masaçusetçe [Massachusett; dialects: Wampanoag, Natick, Nauset, Cowesit] (wam ABD: Massachusetts) mamunappeht (Natick dialect) {GeN} mamunapitteae hashabp

(Natick dialect) {WeB} < J H Trumbull 1903, Natick dictionary âshâp («fishing net»)

{WeB} < Frank Waabu O‘Brien 2005, American Indian Studies In the Extinct Languages of Southeastern New England Narragansett (xnt ú ABD: New England: Rhode Island) {?}

Mohegan-Pequot [dialects: Mohegan, Pequot, Montauk, Niantic, Shinnecock] (xpq ú ABD: New England, Long Island) mamóyap (sg) mamóyapak (pl) {GeN} mamóyapi hashap (sg) mamóyapi hashapsh (pl) {WeB} < Stephanie Fielding 2012, Modern Mohegan dictionary and

grammar Quiripi-Unquachog [dialects: Quinnipiac, Naugatuck, Unquachog, Mattabesic, Potatuck, Weantinock, Paugussett] (qyp ú1900 ABD: Connecticut, New York: Long Island) {?} Mahican [Mohican] (mjy ú1940 ABD: New York, Vermont) {?} Unami Lenapecesi

(unm ú2002 ABD: New Jersey, Pensilvanya, Oklahoma) xalahputis [xɑlɑputis] (sg)

xalahputisak [xɑlɑputisɑk] (pl) {GeN} xalahputisikaon [xɑlɑputisikæwn] («spider house») {WeB} < Phillip Waktame Rice (compiled by) & Rachel Killackey (phonetics by), Lenape - English Dictionary; Shelley DePaul 2008, Conversations in the Lenape language

xalahpoo'tees (Big Horn Lenape dialect) {GeN} < bighornlenape.com: List of animals mixalahpotis /mәxalahpoːtis/ {GeN} (in 18th-century Northern Unami dialect) < 1888 Lenâpé-English Dictionary edited by Brinton & Anthony michalappotis {GeN} <

gilwell.com: The Lenape / English Dictionary Munsi Lenapecesi [Munsee Delaware, Delaware, Munsìiw, Lunaapeew] (umu Kanada: Ontario [şimdi]; ônceden ABD: New York, New Jersey, Pensilvanya) {?} Nanticoke [Munsee Delaware, Delaware, Munsìiw, Lunaapeew] (nnt ABD: Delaware, Maryland) {?} Piscataway (psy ú ABD: Maryland) {?}

Carolina Algonquian (crr ú1790s ABD: Kuzey Karolina) {?} Pamlico (pmk ú1790s ABD: Kuzey Karolina) {?} Lumbee (lmz ú1790s ABD: Kuzey Karolina) {?} Powhatan [Virginia Algonquian] (pim ú18.yy sonu ABD: Doğu Virjinya, Gùney Maryland) {?} Etchemin (etc ú17.yy ABD: Maine) {?} Loup A [muhtemelen Nipmuck] (xlo ú18.yy ABD: Massachusetts, Connecticut) {?} Loup B (xlb ú18.yy ABD: Massachusetts, Connecticut) {?} izole →

Kutunahça [Ktunaxa, Kutenai, Kootenai, Kootenay] (kut Kanada: Britanya Kolumbiyası; ABD: Montana, Idaho) nukin̓ka {GeN} ʔa·kak̓uʔs nukin̓ka (< ʔa·kak̓u «snare, trap») {WeB} qayaʔtak {LnG as daddy long legs (spider)} < firstvoices.com Mos dilleri→ Vakaş dilleri →

Haislaca [X̅aʼislakʼala (C̓imo'c̓a, Kitimaat) & X̅enaksialakʼala (Gitlo'p, Kitlope and Kemano)] (has Kanada: Britanya Kolumbiyası) yeqái ~ yiy̓eqái {GeN} (etymology: < yeqá

«knit, weave, spin, make a net») < people.umass.edu: Emmon Bach and Regina Koroma, Haisla Words Heiltsuk-Oowekyala [Northern Heiltsuk (Haiɫzaqvla = Bella Bella and Haihais) & Oowekyala (‘Uwik̓ala = Oweekeno/Wuikinuxv)] (hei Kanada: Britanya Kolumbiyası) {?} Kwak̓wala [Kwak'wala, Kwakiutl and Lekwiltok] (kwk ABD: Kanada: Britanya Kolumbiyası) yayaḵit̕ine'ǥa {GeN} yaḵe' {WeB} < firstvoices.com: Kwakwala

Nutkaca [Nootka, Nuu-chah-nulth, Nuučaan̓uł] (nuk Kanada: Britanya Kolumbiyası)

mimityaqš (Cińaaʔatḥ) {GeN} < firstvoices.com/en/cisaaath mac̓maamuk ~ taataapwin

(Nuchatlaht [Nuučaałʔatḥ] & Ehattesaht [ʔiiḥatisʔatḥ]) {GeN} < firstvoices.com/en/Ehattesaht-Nuchatlaht Ditidaht [diidiitidq, diitiidʔaatx̣, Nitinaht] (dtd Kanada: Britanya Kolumbiyası) suusuyaqiyk (< firstvoices.com/en/diidiitidq) suˑsuyaqiˑy̓k (< Thomas & Hess) {GeN} («tendency to make nets» etymology: < suuyaq (suˑyaq) «web, net» + the suffix -i is an attenuation of -šiˑɫ «make» + the suffix -y̓k «tendency to» + initial suˑ- is iterative reduplication required by -(š)i·(ɫ)) < John ƛ̓iˑńal Thomas & Thorn Hess 1981, An

Introduction to Nitinaht Language and Culture Makahça [Qʷi·qʷi·diččaq] (myh Kanada: Britanya Kolumbiyası) suˑyaqiˑyik {GeN} (etymology: < suˑyaq «net, web») < Matthew

Davidson 2002, Studies in Southern Wakashan (Nootkan) grammar su≥su≥yaqeyuk («net on

the head») ~ di≥d‚ak»i {spider} («round behind» ) < William H Jacobsen, Jr 2007, The

Subclassification of Southern Wakashan Saliş dilleri → Nuhalkça [Nuxálk, Bella Coola] (blc Kanada: Britanya Kolumbiyası) nuq'ilhaaxta {GeN} < firstvoices.com: Nuxalk Komoksça

[Qʼñmox̣ʷs/ʔayʔaǰöθәm; Island Comox (Qʼñmox ̣ʷs) & Mainland Comox Sliammon)] (coo Kanada: Britanya Kolumbiyası) ƛəqƛaqšɩn kikɛ (Sliammon) (etymology: < ƛəkƛəkšɩn «bunch of slippers» + kike «insect») < firstvoices.com: Sliammon ƛəqƛaqtsɩn ki:kɛ (Klahoose) {GeN} (etymology: < ƛaqšɩn «slipper, moccasins» + ki:kɛ «insect, bug») <

(Homalco-Klahoose-firstvoices.com: Klahoose q̓ʷɛ́q̓ʷəp=ənəč (Sliammon) {spider} < Mercedes Quesney Hinkson

1999, Salishan lexical suffixes: A study in the conceptualization of space (< Calherine Voo and Jill Adams 1961 Field notes Unpublished ms.) Halkomelemce [Halqʼәméylәm (Upriver) ~ Hunqʼumʔiʔnumʔ (Downriver) ~ Hulʼq̱ʼumiʼnumʼ (Island)] (hur Kanada: Britanya Kolombiyası; ABD: Washington) q'ɛ ́ sq'ɛsɪčɪl (Upriver: Kwantlen) q'ə ́ sq'əsɪčɪl

(Upriver: American Bar, Union Bar) q'ə ́ sq'əsɪcɪl (Upriver: Cheam, Seabird Island, Rosedala, Matsqui) q'ə ́ sq'əscɪl (Upriver: Harrison Mills, Scowlitz, Wellington) q'ə ́ sq'əsčɪl (Upriver: Tzeachten, Soowahlie) q'ésq'estetsel (Upriver < firstvoices.com/en/Halqemeylem) qətqətcálə

(Downriver) qətqətcəlá (Downriver: Musqueam) sqətqətcəláˀ ~ qətcálɛ (Downriver: Katzie) qətqətcálə (Island) qətqətcálaˀ (Island: Nanaimo, Shell Beach, Kuper Island, Cowichan)

{GeN} < Donna B Gerdts 1977, A dialect survey of Halkomelem Salish Lushootseed

[dxʷlәńöcid; dialects: Northern Lushootseed = Stillaguamish, Sauk-Suiattle, Skagit (Swinomish), Snohomish; Southern Lushootseed = Duwamish, Suquamish, Muckleshoot, Nisqually, Puyallup, Snoqualmie, Suquh, Skykomish, Sahewamish, Whulshootseed] (lut [Lushootseed] & ska [Skagit] & sno [Snohomish] & slh [Southern Puget Sound Salish] Kanada: Britanya Kolumbiyası; ABD: Washington) tətupəlʼ (Snohomish) {GeN} <

tulaliplushootseed.com s√tətöpəl ~ töpəlʼ ~ təplölaʔ {GeN} < Dawn Bates & Thom Hess &

Vi Hilbert 1994, Lushootseed dictionary {tam taranmadı} səbtákʷil {LnG as spider

(long-legged kind)} < Dawn Bates & Thom Hess & Vi Hilbert dᶻìdᶻəgʷaʔ {bug (This includes fly,

ant, spider, etc., but not snake)} (Muckleshoot) < Dawn Bates & Thom Hess & Vi Hilbert §

Gnaphosa snohomish (Georgia Basin bog spider) Nooksack [Lhéchalosem, ɬә́čælosәm] (nok ABD: Washington) {?} Pentlatch [Pәnƛ̕áč] (ptw Kanada: Britanya Kolombiyası) {?}

ġaĢiĢalemce [she shashishalhem, Shashishalhem, ńáńìńáɬәm, Sháshìshálh, Sechelt] (sec Kanada: Britanya Kolombiyası) máḵw-its'a (Snohomish) {GeN} < firstvoices.com Squamish

[Sḵwx̱ wö7mesh snichim] (squ Kanada: Britanya Kolombiyası) swìtn («net») {WeB} < Ruth

Anne Dyck 2004, Prosodic and morphological factors in Squamish (Sk̲ wx̲wö7mesh) Stress Assignment Klallam [Clallam, Nәxʷsƛ̕áy̓emöcәn] (clm ABD: Washington) st̕aʔt̕áʔči ~ sxʷtqtə́qəm {spider} < ling.unt.edu ~ spáytə {spider} < ling.unt.edu; lingtechcomm.unt.edu

Saanich [SENŠOŦEN Sәnčáθәn, xʷsenәčqәn] (str Kanada: Britanya Kolumbiyası; ABD: Washington) KETĆOLE < firstvoices.com: SENCOTEN ~ qətqəčaləʔ {GeN} < cas.unt.edu §

√t̕ə́yəm-t-əŋ tsə s√wə́l -tən ʔə tɬ √qətqəčálə «They put a spider‘s web on the baby‘s hand»

[√put-CTRAN-PASS DEM S√web,net-INST OBL DEM √baby‘s hand(analysis uncertain)]< Timothy Montler 1986, An Outline of the Morphology and Phonology of Saanich, North Straits Salish Lummi [Xwlemiʼchosen, xʷlәmiʔčñsәn] (str ú2000 ABD: Washington) {?}

Samish [Siʔnemәń] (str ú2000 ABD: Washington) {?} Semiahmoo [Tah-tu-lo] (str ú Kanada: Britanya Kolumbiyası) {?} Sooke [Tʼsou-ke, c̓awk] (str ú Kanada: Britanya Kolumbiyası) {?}

Songhees [Songish, Lәk̓ʷәŋìn̓әŋ] (str ú Kanada: Britanya Kolumbiyası) Twana [Skokomish, Sqʷuqʷöʔbәńq, Tuwáduqutńad] (twa ú1980 ABD: Washington) {?} Cowlitz [Lower Cowlitz, Sƛ̕pölmń] (cow ú ABD: Washington) ṭu‘pn {GeN} Upper Chehalis [Q̉ʷay̓áyiɬq̉ ] (cjh ú ABD: Washington) {?} Lower Chehalis [ɬәw̓ál̕mәń] (cea ú ABD: Washington) {?} Quinault

[Kʷìnayɬ] (qun ú20.yy sonu ABD: Washington) kụ-qa-nì {GeN} Tillamook [Hutyéyu] (til ú1970 ABD: Oregon) da sˑgiˑ'q’isiˑ'wi {GeN} s-gʸiˑ'k’isiˑ'wi {baby spider} < May M Edel

1939, The Tillamook Language k’wee-dar’sh (Siletz Dee-ni) {GeN} k’wee-dar’sh mee-ne’

(Siletz Dee-ni) {WeB} < siletz.swarthmore.edu: Siletz Dee-ni Online Talking Dictionary

Proto-Interior Salish *s-k’ay’(-t) {GeN} < Joseph H Greenberg & Merritt Ruhlen 2007, An Amerind etymological dictionary [Version 12] Shuswap [Secwepemc, Secwepemctsìn, sәxwәpmәxcìn] (shs Kanada: Britanya Kolumbiyası) skék̓i7 {GeN} < Secwépemc Language

Advisory Committee 2012, Secwépemc-English Dictionary version 4; firstvoices.com/en/Secwepemc/words; firstvoices.com/en/Secwepemctsin stöyken {spider} <

Secwépemc Language Advisory Committee 2012, Secwépemc-English Dictionary version 4

tqwiq̓wyéltcw {KnD as a type of spider} < firstvoices.com/en/Secwepemc/words Lillooet

[Lilloet, St‘át‘imcets] (lil Kanada: Britanya Kolumbiyası) kʼǽkjɩt < Led John Swoboda 1971, Lilloet phonology, texts and dictionary sk̓ák̓y̓et (Lìľwat St‘át‘imcets) < firstvoices.com/en/Lilwat sk̓ák̓y̓et ~ sk̓ák̓i7t spider (Northern St̕át̕imcets ) {GeN} <

firstvoices.com/en/Northern-Statimcets kiyakìya (Northern St̕át̕imcets ){LnG as daddy

long-legs (type of spider)/long-legged spider} < firstvoices.com/en/Northern-Statimcets

Nlakapamukça [Nłeʔkepmxcin, Thompson River Salish] (thp Kanada: Britanya Kolumbiyası; ABD: Washington) sk̓ek̓iʔt {GeN} < firstvoices.com/en/nlekepmxcin Coeur d'Alene [Snčìcuʔumńcn, Snchitsuʼumshtsn] (crd ABD: Idaho) tupe'n < cdatribe.com ~ tu'pän̓

< Gladys A Reichard 1939, Stem-list of the Coeur d'Alene language {GeN} ụltupn̓ hä yts qʷä's.s {WeB} (etymology: < ụl- «belonging to» + tupn̓ «spider» + hä «definite article and used to show relationship between two nouns» + qʷäs «blur» + -s «3 poss.») < Gladys A

-Reichard 1933-1938, "Coeur d'Alene" [In Handbook of American Indian Languages pp 694] Columbia-Moses [Columbia-Wenatchi, Nxaảmxcìn] (col ABD: Idaho) {?}

521-Okanaganca [Colville-Okanagan, Nsìylxcәn] (oka Kanada: Britanya Kolombiyası; ABD: Washington) tupl̓ {GeN} stʕam̓ályaʔ {LnG as daddy long-leg} < firstvoices.com SaliĢçe

[Séliń, Salish, Montana Salish, Bitterroot Salish, Flathead Salish] (fla ABD: Montana) sč̓éy̓t <

Tachini Pete 2006, Seliń Translation; English to Salish Dictionary ~ stʃ’éʔjt < Edward

Flemming & Peter Ladefoged & Sarah Thomason 1994, Phonetic Structures of Montana Salish {GeN} sˀacims sč̓éy̓t {WeB} tupn {black widow spider} ~ tupn̓ {larger spider species, barn spider} stamñl̓qn ♀ ~ stamñl̓iyaqn ♂ {LnG as daddy longlegs, female / male} < Tachini Pete 2006, Seliń Translation; English to Salish Dictionary Kalispelce [Kalispel, Kalispelm, Qalispé, Qlispé, Pend d'Oreille] (fla ABD: Montana, Washington) s’che'it (sg) s’chiche'it̓ (pl)

< Herman Karl Haeberlin 1918, Types of reduplication in the Salish dialects (Joseph Giorda's dictionary of the Kalispelm, 1871 unpublished manuscript) ~ s’chéiten ~ töpen {GeN} <

Missionaries of the Society of Jesus 1877-8-9, A dictionary of the Kalispel or Flat-head Indian Language sazìm {WeB} < Missionaries of the Society of Jesus 1877-8-9, A dictionary

of the Kalispel or Flat-head Indian Language Spokane [Npoqìnińcn] (spo ABD: Washington) {?} Çimakum dilleri → Çimakumca [Chemakum, Chimakum, Chimacum, ʔaχʷñkʷolo] (xch ú19.yy sonu ABD: Washington) {?} Quileute [Quillayute, Kʷòʔlìyotʼ] (qui ú1999 ABD: Washington) ʔaku {GeN} < Joseph H Greenberg & Merritt Ruhlen 2007, An Amerind

etymological dictionary [Version 12] Siyu-Keres dilleri →Kado dilleri →Kadoca [Caddo; dialects: Kadohadacho, Hasinai, Hainai, Natchitoches, Yatasi] (cad ABD: Oklahoma) tus'- seeh' {GeN} < opendata.socrata.com Viçitaca [Wichita; dialects: Wichita proper, Waco,

Tawakoni] (wic ABD: Oklahoma) ic?i:s {GeN} < wichitatribe.org Kitsayca [Kitsai, Kichai] (kii ú 1930s ABD: Oklahoma, Teksas) {?} Arikaraca [Arikara, Sanish, Sáhniŝ] (ari ABD: Kuzey Dakota) sìŝ {GeN} < Douglas R Parks, English to Sanish (Arikara) Language

Dictionary Pavnice [Pawnee; dialects: South Band; Skiri, Skidi, Wolf] (paw ABD: Oklahoma) cáciks [cә́ci:ks, cә́ciks] (Southband, Skiri) ~ c̀ŭc̀'-iks (< Grinnell 1893) {GeN}

cacikspaatisuʾ [cә́cikspà:tιsuʾ] (Southband, Skiri) {WeB} cácikski [cә́cikski] (Skiri) {small spider} cácikskaatit (Southband) ~ cacìkskaatit [cәcìkska:tí.t, cә́cikskaatí:t; cέcikskәàtit] ~

cacìkskatit [cәcìkskәàtit, cә́cikskәàtit] (Skiri) {black widow spider; black spider}

cacikskaaskitawikec (Southband) ~ cacìkskaaskitawikiic [cәcìkska:skítәwiki:c] (Skiri) {LnG

as daddy longlegs spider} cacìkskucuʾ [cәcìksk÷cuʾ, cә́ciksk÷cuʾ] (Skiri) {BiG as large spider; tarantula} < zia.aisri.indiana.edu: American Indian Studies Research Institute, Southband Pawnee Dictionary & Skiri Pawnee Dictionary; George Bird Grinnell 1893, Pawnee hero stories and folk-tales; with notes on the origin, customs and character of the Pawnee people İrokua dilleri → Çerokice [Cherokee, ᏣᎳᎩ Tsalagi; dialects: Giduwa (Eastern Band) & Otali (Overhill)] (chr ABD: Oklahoma, Kuzey Karolina) ᎧᎾᏁᏍᎩ ka-na-ne-s-gi kananesgi ~ ka-na-ne'-s-gi kanane’sgi ~ kananeski ~ kanane’ski ~ kănăne‘skĭ ~ ᎧᎿᏁᏍᎩ ka-hna-ne-s-gi kahnanesgi ~ ᎦᎾᏁᏍᎩ ga-na-ne-s-gi gananesgi (sg) ᎠᏂᎧᎾᏁᏍᎩ a-ni-ka-na-ne-s-gi anikananesgi ~ a-ni-ka-na-ne'-s-gi anikanane’sgi ~ anikananeski (pl)

{GeN} ᎤᏂᎳᏛᎢ uhnildv'i {WeB} ᏗᎳᏍᏔᏯᏘ di-l(a)-s-ta-ya-ti dil(a)stayati {water

spider} < auburn.edu: Tsalagi Language Revitalization Project; tc.umn.edu: English/Cherokee Dictionary ~ Yonega/Tsalagi Dictionary; WCU Cherokee Language Program: Dictionary of Cherokee Nouns, 12/20/10 Version Senekaca [Seneca, Onôdowága, Onôtowáka] (see ABD: New York; Kanada: Ontario) jiʔaeːyeːh {GeN} ʔotáʔaeːtɔʔ {WeB} káɛhsɔheʔ {LnG as daddy-longlegs (Phalangium opilio, etc.)} < Wallace L Chafe 1967, Seneca Morphology and

Dictionary Kayugaca [Cayuga, Gayogo̱ hñ:nǫ‘] (cay Kanada: Ontario) ji˺aoːyęː (Graham

2007) ~ tsiʔáoːyęː (Mithun 1989) {GeN} < Dougal Graham 2007, Finite-state parsing of

Cayuga morphology; Marianne Mithun 1989, The incipient obsolescence of polysynthesis: Cayuga in Ontario and Oklahoma Onondagaca [Onondaga, Onǫda‘gegá‘, Onoðda‘gegá‘] (ono Kanada: Ontario; ABD: New York) {?} Oneydaca [Oneida, Onʌyotaʔa:ka] (one ABD: New York, Wisconsin; Kanada: Ontario) tsyonaˀtsyakéhtu {GeN} (etymology: < -naˀtsy- « »

+ -kehtu- « ») < uwgb.edu/oneida/dictionaryScan.aspx Mohavkça [Mohawk, Kanien‘kéha' / Kanyen'kéha'] (moh ABD: New York; Kanada: Ontario, Québec) takwa'ahson {GeN} takwa'ahson tehota'a:ronte {WeB} < Kanien'keha Kanenra Kahiatonhsera / Mohawk

Language Group Book Susquehannock (sqn ú1763 ABD: kuzeydoğu) {?} Vendatça

[Wyandot, Wyandotte, Wendat, Huron] (wya ú Kanada: Québec; ABD: Oklahoma)

tsichikwen {GeN} < Dossiers toponymiques, 28: La toponymie des Hurons-Wendats, 3ᵉ

trimestre 2001; wendake.com ȣara {WeB} < wyandot.org: Pierre Potier's Huron-French

dictionary of the 1740s Tuskaroraca [Tuscarora, Ska:r÷:rę'] (tus Kanada: Ontario; ABD: New York) {?} Nottoway [Cheroenhaka] (ntw [Nottoway] + nwy [Nottoway-Meherrin] ú1858 ABD: Virjinya, Wisconsin; Kanada) {?} Laurentian [St Lawrence Iroquoian] (lre ú16.yy sonu Kanada: Québec-Ontario) {?} Keres dilleri →Doğu Keresçesi [Eastern Keres; dialects: Cochiti Pueblo; San Felipe Pueblo – Santo Domingo Pueblo; Zia Pueblo – Santa Ana Pueblo] (kee ABD: New Mexico) ḱá-mŭsk (Cochiti) {GeN} < Edward S Curtis 1907-1930,

The North American Indian [Vol 16] Batı Keresçesi [Western Keres; dialects: Acoma Pueblo; Laguna Pueblo] (kjq ABD: New Mexico) k'amasrku (Acoma) ~ ḱá-mask (Laguna)

{GeN} < Edward S Curtis 1907-1930, The North American Indian [Vol 16] < Edward S Curtis 1907-1930, The North American Indian [Vol 16] Siyu dilleri → Katavbaca

[Catawba] (chc ú1969 ôncesi ABD: Gùney Karolina) chuwu suke` («ev bôceği / house insect»

etymology: < tcuwu ~ tcuwi «insect, worm» + su`k «house») ~ chuwu tasak («poison insect»)

{GeN} tcusukse («insect house old» etymology: < tcuwu ~ tcuwi «insect, worm» + sukse_`'

«house olde») {LnG as grandaddy long legs} < angelfire.com: Catawba Language; diccionariosdigitales.net: Diccionarios de las Americas: ingles-catawba Woccon

[Waccamaw] (xwc ú18.yy başları ABD: Gùney Karolina) {?} Apsalokece [Apsáalookěi, Apsáalooke aliláau, Crow] (cro ABD: Montana) {?} Hidatsaca [Gros Ventre, Minitari, Minnetaree] (hid ABD: Kuzey Dakota, Gùney Dakota, Montana) awakoxi {GeN} <

lib.fortbertholdcc.edu Mandanca [Mandan, nų́ ʔetaːre] (mhq ú2010s ABD: Kuzey Dakota)

má-ḣti-knì-ka {GeN} < Edward S Curtis 1907-1930, The North American Indian [Vol 5]

Mitchigamea [Michigamea, Mitchigamie] (cmm ú18.yy Kanada: Saskatchewan; ABD: Montana) {?} Dakotaca [Dakota, Sioux, Dakhñtiyapi / Dakȟñtiyapi; dialects: Santee–Sisseton & Yankton–Yanktonai] (dak ABD: Kuzey ve Gùney Dakota; Kanada) uŋktomi

{GeN} uŋktomi tahokata {WeB} uŋktomi hu haŋ'ska {LnG as dady-long-legs} < John P

Williamson 1902, An English-Dakota Dictionary / Waṡicun ḳa Dakota Ieska Wowapi

Lakotaca [Lakota, Teton, Sioux, Lakȟñtiyapi; dialects: Santee–Sisseton & Yankton–Yanktonai] (lkt ABD: Kuzey ve Gùney Dakota; Kanada) iktñmi ~ iktñ ~ uŋktñmi {GeN} iktñmi t’awokaṡke ~ iktñmi t’awñgmuŋke {WeB} < Bruce Ingham 2001, English-Lakota

Dictionary Nakotaca [Assiniboine, Assiniboin, Hohe, A' M̆ oqazh, Nakota, Nakoda, Nakona, Nakhñta, Nakhñda, Nakhñna] (asb Kanada: Saskatchewan; ABD: Montana) heȟákakana

{GeN} heȟákakana tʿawásųsųn {WeB} < Rose Weasel 2012, Assiniboine narratives from

Fort Belknap, Montana Nakodaca [Stoney, Alberta Assiniboine, Nakhñda] (sto Kanada: Saskatchewan; ABD: Montana) {?} Çiverece [Chiwere, Iowa-Otoe-Missouria; dialects: Iowa (Ioway, Báxoje); Otoe (Oto, Jiwere, Jiwére); Missouria (Missouri, Ñötˀačhi)] (iow ú1996 ABD: Oklahoma, Missouri, Kansas) wagrìⁿ háⁿhaⁿje («gece bôceği / night insect» etymology:

< wagrìⁿ ~ wagrì (LWR) «bug; insect; worm; crawling animal») {GeN} wagrìⁿ xáxaje ~ wagrì xáxaje ~ wakrihahaje {GeN & WeB} («ağ bôceği; bôcek ağı / insect web; web [weaving] insect» etymology: < xáxaje «web, spider web; yarn weaving; net, fish net;

weave») < iowayotoelang.nativeweb.org: Báxoje-Jiwére-Ñötˀačhi ~ Maˀöŋke (2008) [JGT:1992] Hoçankça [Winnebago, Hocąk, Hocák, Hochunk, Hochank, Hocangara, Hotcangara, Hochangara] (win ABD: Wisconsin, Minnesota) wikirihñokeré (etymology: < wikirì (LWR) «bôcek / bug (in general), insect») {GeN} < Johannes Helmbrecht & Christian

Lehmann 2006, Hocąk – English / English – Hocąk Learner‘s dictionary Omahaca [Omaha, Umoⁿhoⁿ] (oma ABD: Nebraska) uki'gthiçke {GeN} < Alice Cunningham Fletcher & Francis

La Flesche - 1911, The Omaha Tribe Ponkaca [Ponca, Ponka, Paⁿka] (oma ABD: Oklahoma, Nebraska) {?} Kanzaca [Kansa, Kanza, Kaw, Kaáⁿze] (osa ú1983 ABD: Oklahoma, eskiden: Kansas) cìxowe (MR) ~ xobe (JOD) {GeN} cìxowe táⁿga (MR) {BiG as spider, tarantula} höyu scèje («long leg») {LnG as grandaddy longlegs} < Kaw Nation of Oklahoma 2003, A

practical Kanza vocabulary; Robert L Rankin & Linda Cumberland 2007, English to Kanza dictionary Osajece [Osage, Wazhazhe ie] (osa ú2005 ABD:Oklahoma) ṭse'-xo-be ~ ṭse'-xu-be {GeN} ṭse'-xo-be ṭi-he {WeB} ṭse'-xu-be zhiⁿ-ga {the little spider} ṭse'-xo-be ça-be {black

spider} ṭse'-xu-be gthe-çe {striped spider} ṭse'-xu-be hiu stse-e («long-leg spider» etymology:

< hiu «legs» + stse-e «long») {BiG as tarantula § ṭse'-xu-be hiu stse -e a-ba wa-tha-xta-ge te moⁿ-ḳoⁿ p̣i -a-zhi bi a «the bite of a tarantula is poison»} < Francis La Flesche 1932, A

dictionary of the Osage language Kvapaca [Quapaw, Kwapa, Kwapaw, Arkansas] (qua ABD: Oklahoma) {?} Tuteloca [Tutelo, Tutelo-Saponi, Monacan] ((tta ú 1980s ABD: Virjinya, Batı Virjinya, Kuzey Karolina) {?} Taneksçe [Tanêks, Biloxi] (bll ú1930s ABD: Louisiana)

koxodenika [Albert S Gatschet: koxĕdentkaʹ] {GeN} ąkada («string, rope, sling, thread»)

{WeB} < David V Kaufman, Tanêks-Tąyosą Kadakathii / Biloxi-English Dictionary with English-Biloxi Index [A revised version of the Biloxi portion of Dorsey, James & John Swanton 1912, A dictionary of the Biloxi and Ofo languages] Ofoca [Ofo, Ofogoula] (ofo ú1997 ABD: Mississippi) wá-g'li-ḣa-ḣa-je {GeN} < Edward S Curtis 1930, The North

American Indian [Vol 19] Yuçi dilleri → Yuçice [Yuchi, Euchee, Tsoyaha] (yuc ABD:

Oklahoma) ’yɔ̧ wek’i ' {WeB} < Gunther Wagner 1933-1938, "Yuchi" [In Handbook of

American Indian Languages pp 300-374]

Hoka-Penuti dilleri Penuti dilleri → Çimşiyan dilleri → Kıyı ÇimĢiyancası [Coast Tsimshian, Sm‘algyax̣] (tsi Kanada: Britanya Kolombiyası; ABD: Alaska: gùneydoğu) sgyet

(Franz Boaz 1912, Tsimshian Texts: sgˑet) {GeN} aadasgyet {WeB} (etymology: < aat

«net») < web.unbc.ca/~smalgyax; Jean Gail Mulder 1994, Ergativity in Coast Tsimshian (Sm'algya̲ x) Güney ÇimĢiyancası [Southern Tsimshian , Sgùùx̣s] (tsi Kanada: Britanya Kolombiyası) {?} Nisgağaca [Nisga‘a, Nisqa‘a, Nisgha, Nishga, Nishka, Niska, Nass] (ncg Kanada: Britanya Kolombiyası) gadaalee {GeN} aada gadaalee {WeB} < firstvoices.com/en/Nisgaa Gitskanca [Gitxsan, Gitksen, Gitsken; dialects: Western Gitsken (Western Gitksen, Gitsken, Gitsenimx̱ , Gitksenimx̱, Gitwinga̱x̱, Gitwangak, Git-enyaaw, Gitsegukla, Gitigyukwhla', GitanyowH); Eastern Gitxsan (Gitxsan, Gitksan, Gitsanimx̱ , Gitksanimx ̣, Gitxsanimaax, Gitanmaax, Gityskyan, Giklsan, Giatikshan)] (git Kanada: Britanya Kolombiyası) gidaalee (Gitsenimx̱ = Western Gitksen) {GeN} < firstvoices.com/en/Gitsenimx Şinuk dilleri → ġinukça [Lower Chinook, Coastal Chinook, Chinook proper, Chinook; dialects: Clatsop (Tlatsop); Shoalwater] (chh ú2010s ABD: Oregon, Washington) otcō'itxul (Boas) ~ o-t͡söi-tḣụl (Curtis) («dip-net maker») {GeN} <

Franz Boas 1911, Chinook (in Handbook of American Indian Languages Part 1); Edward S Curtis 1907-1930, The North American Indian [Vol 8] § Chinook Jargon için en alttaki Karma diller bôlùmùne bakınız Katlametçe [Kathlamet, Cathlamet, Middle Chinook] (wac ú1930s ABD: Washington-Oregon) a-h̄lö-qa-qĭ-li {GeN} < Edward S Curtis 1907-1930, The North American Indian [Vol 8] Yukarı ġinukça [Upper Chinook, Columbia Chinook, Kiksht; dialects: Cascades (Watlalla, Watlala), Clackamas, Hood River, Multnomah, White Salmon,Wasco-Wishram (Wishham, Wishxam)] (wac ABD: Pasifik Kuzeybatısı) a-h̄lá-ga- gu-li (Wishham) {GeN} < Edward S Curtis 1907-1930, The North American Indian [Vol 8]

Oregon Penuti dilleri → Takelmaca [Taakelmàʔn] (tkm ú19 yy ABD: Oregon) dõᵘm < Leo

J Frachtenberg 1918, Comparative studies in Takelman, Kalapuyan and Chinookan lexicography; a preliminary paper ~ toom < Daythal L Kendall 1997, The Takelma Verb:

Toward Proto-Takelma-Kalapuyan {GeN} Kuzey Kalapuyacası [Northern Kalapuya; dialects: Tualatin (Tfalati, Atfalati), Yamhill (Yamell)] (nrt ú1937 ABD: Oregon) {?}

Kalapuyaca [Central Kalapuya, Kalapuya, Santiam; dialects: Ahantchuyuk, Willamette, Santiam, Luckiamute, Chepenafa, Chemapho, Chelamela, Tsankupi, Winefelly-Mohawk River] (kyl ú1970s ABD: Oregon) to' < Leo J Frachtenberg 1918) Yonkallaca [Yoncalla, Yonkalla, Southern Kalapuya] (sxk ú1930s ABD: Oregon) {?} Alseyaca [Alsea; dialects: Alsea (Alséya), Yaquina (Yakwina, Yakona)] (aes ú1942 ABD: Oregon) q̯aˈ't̯ṣəmst̓ {GeN}

q̯at̯ṣəmṣtha–t’ṣɬu {BiG as big spider} < Eugene Buckley 2005, Alsea diminutive formation

ġayuĢlaca [Siuslaw, Ńáayuńła, Lower Umpqua] (sis ú1970s ABD: Oregon) kū'mît! {GeN} <

Leo Joachim Frachtenberg 1914, Lower Umpqua texts and notes on the Kusan dialects

Hanisçe [Hanis, Coos] (csz ú1972 ABD: Oregon) {?} Milukça [Miluk, Lower Coquille] (iml ú1939 ABD: Oregon) {?} Plato Penuti dilleri → Klamatça [Klamath, Klamath-Modoc, Lutuami; dialects: Klamath, Modoc] (kla 2003ú ABD: Oregon, Kaliforniya) káltchitchiks

(Gatschet 1890) qʼalǰiǰig (Greenberg & Ruhlen 2007) {GeN} qʼalǰiǰigsʔm sne̲ntʼačʼlʼg̣s

{WeB} < Albert Samuel Gatschet 1890, The Klamath Indians of southwestern Oregon : Part

II - Dictionary of the Klamath Language, English-Klamath; Joseph H Greenberg & Merritt Ruhlen 2007, An Amerind etymological dictionary [Version 12] Molalaca [Molala, Klamath-Modoc; dialects: Northern Molalla, Upper Santiam Molalla, Southern Molalla] (mbe ú1958 ABD: Oregon, Kaliforniya) kasks {GeN} < Edward S Curtis 1907-1930, The North

American Indian [Vol 8] Proto-Sahaptian *χelχel {GeN} < Joseph H Greenberg & Merritt Ruhlen 2007, An Amerind etymological dictionary [Version 12] Nimipuca [Nez Perce, Nez

Percé, Niimiipuutìmt, Nimipu, Nee-me-poo, Numìpu] (nez ABD: Idaho) x̣elx̣elöˑye (Aoki) ~ χelχeluːye (Greenberg & Ruhlen) ~ ḣăl-ḣăl-lö-ya (Curtis) {GeN} tì-iśh (Curtis) {spider} <

Haruo Aoki 1994, Nez Perce Dictionary; Joseph H Greenberg & Merritt Ruhlen 2007, An Amerind etymological dictionary [Version 12]; Edward S Curtis 1907-1930, The North American Indian [Vol 8] Sahaptince [Sahaptin, Shahaptin, Sħáptәnәxw] (uma + waa + yak + tqn ABD: Washington, Oregon, Idaho) waxalxalì (Hunn 1990) ~ wa-χalχali (Greenberg &

Ruhlen 2007) {GeN} < Joseph H Greenberg & Merritt Ruhlen 2007, An Amerind etymological dictionary [Version 12] Yakama Sahaptincesi [Yakama, Yakima, Ichishkìin Sɨ́nwit] (yak ABD: Washington) wix̱alx̱alì (Jansen 2010) ~ wix̣alx̣alì (Hunn & French 1984) ~ wixalxalì (Beavert 1975) ~ w-ral-ra-li (Pandosy 1862) {GeN} shtukwsh-shtöksh {WeB} tìšpun (Hunn & French 1984) ~ tìshpun (Beavert 1975) {black widow spider} káatlam wux̣á

(«long-leg») (Hunn & French 1984) {LnG as harvestman} < Joana Worth Jansen 2010, A grammar of Yakima Ichishkiin/Sahaptin; Eugene S Hunn & David H French 1984, Alternatives to taxonomic hierarchy: The Sahaptian case; Virginia Beavert 1975, Sahaptin Yakama dialect practical dictionary; Marie Charles Pandosy 1862, Grammar and dictionary of the Yakama language Walla Walla Sahaptincesi [Walla Walla, Waluulapan] (waa ABD: Oregon) {?} Umatilla Sahaptincesi [Umatilla] (yak ABD: Oregon, Washington) {?} Tenino Sahaptincesi [Tenino, Warm Springs Sahaptin] (waa ABD: Oregon) {?} Kaliforniya Penuti dilleri → Maidu [Northeastern Maidu, Northern Maidu, Mountain Maidu] (nmu ú2000s ABD: Kaliforniya) hoosʹbahʹ-ne (Mĕ-chōpʹ-dah) ~ hôs-bini (Dixon 1911) {GeN} (etymology:

< hôsi «buzzard» + bini «net») ~ choo-ă-kah (No-to-koi-yo) {GeN} mahnʹ-kah chelʹ-le

(Mĕ-chōpʹ-dah) {BiG as tarantula} < C Hart Merriam 1979, İndian Names for plants and animals among Californian and other Western North American tribes (Assembled and annotated by Robert F Heizer); Roland B Dixon 1911, Maidu (in Handbook of American Indian Languages Part 1) Chico [Chico Maidu, Valley Maidu²] (vmv ú ABD: Kaliforniya) {?}

Konkow [Concow Maidu, Northwestern Maidu, Koyoomk'awi; dialects/tribes: Valley Konkow or Valley Maidu¹ (tribelets: O'da-wi, Esken, Shiudi, Kulu), Hill Konkow or Hill Maidu (tribelets: tribelets: Na Tok Ya, Eskimonica, Tanka, Toku, Pulga or Nimshew)] (mjd ú2000s ABD: Kaliforniya) chooʹ-kŭ (Tahnʹ-kum) {GeN} bōnʹ-kah-pah (Kum-moʹ-wīn) {GeN

as spider} bōnʹ-kap-pah (Tahnʹ-kum) {BiG as tarantula} < C Hart Merriam 1979 hé-bi

(Valley) ~ hĕ-bim [ĕ = ĕ + é] (Hill) < Edward S Curtis 1907-1930, The North American

Indian [Vol 14] Nisenan [Southern Maidu, Neeshenam, Nishinam, Pujuni, Wapumni; dialects: Valley Nisenan, Northern Hill Nisenan, Central Hill Nisenan, Southern Hill Nisenan] (nsz ú2000s ABD: Kaliforniya) mahʹ-dah-te {GeN} sŭ-nŭ-tŭ-tŭ {BiG as tarantula} < C Hart

Merriam 1979 Northern Sierra Miwok (nsq ú2000s ABD: Kaliforniya) ˀacˑakˑuṭumˑa- (Dixon 1911) {GeN as (1) spider (2) common gray spider} (tyˑkemaj ˀokjeˑ ˀacˑakˑuṭumˑaˀ

«The spider's spinning a web») tyˑkema- {WeB} (tyˑkemaˀst pokˑumuŋ «black widow spider

web») pokˑumu- {black widow spider} < Catherine A Callaghan 1987, Northern Sierra

Miwok Dictionary Central Sierra Miwok (csm ABD: Kaliforniya) {?} Southern Sierra Miwok [Yosemite] (skd ABD: Kaliforniya) {?} Plains Miwok [Valley Miwok] (pmw ú1960s ABD: Kaliforniya) {?} Bay Miwok [Saclan, Saklan] (mkq ABD: Kaliforniya) {?} Coast Miwok (csi ABD: Kaliforniya) pñkùm (Dixon 1911) {GeN} < Isabel Kelly 1978, Some Coast Miwok Tales Lake Miwok (lmw ú2000s ABD: Kaliforniya) Karkince [Karkin, Carquine] (krb ABD: Kaliforniya) {?} Northern Ohlone [dialects: Tamyen (Tamien, Thamien, Santa Clara), Chochenyo (Chocheðo, East Bay), Ramaytush (San Francisco), Awaswas (Santa Cruz), Chalon (Cholon, Soledad)] (cst ABD: Kaliforniya) {?} Southern Ohlone [dialects: Mutsun (San Juan Bautista), Rumsen (Rumsien, San Carlos, Carmel)] (css ú1950s ABD: Kaliforniya) tira-smin (Mason 1916) ~ tiras-min (Dixon Kroeber 1919) (Mutsun) {GeN} <

John Alden Mason 1916, The Mutsun Dialect of Costanoan Based on the Vocabulary of De

La Cuesta; Roland B Dixon &A L Kroeber 1919, Linguistic Families of California

Proto-Wintun *kʰerek {GeN} < Alice Shepherd 2005, Proto-Wintun Vintuca [Wintu, Wintu proper, Northern Wintu; subgroups: Upper Sacramento, McCloud, Stillwater, Keswick, French Gulch, Upper Trinity, Hayfork, Bald Hills; Winnemem Wintu] (wnw ABD: Kaliforniya) kerek {GeN} (cf kOr- «net») < Roland B Dixon &A L Kroeber 1919,

Linguistic Families of California; Alice Shepherd 2005, Proto-Wintun ké-rĭk {black spider} < Edward S Curtis 1907-1930, The North American Indian [Vol 14] lá-sas-wa {spider} < Edward S Curtis 1907-1930, The North American Indian [Vol 14] § Promyrmekiaphila winnemem Stockman & Bond 2008 Nomlakice [Nomlaki, Noamlakee, Central Wintu; subgroups: River Wailaki (Noema), River Nomlaki (Red Bluff and Tehama), Hill Nomlaki (Elder Creek, Paskenta, and Grindstone)] (nol ú2010s ABD: Kaliforniya) kāk < Alice

Shepherd 2005, Proto-Wintun ~ kek < Edward S Curtis 1907-1930, The North American

Indian [Vol 14] {GeN} yñm-kek («poison spider») {black spider}< Edward S Curtis

1907-1930, The North American Indian [Vol 14] Patvince [Patwin, Patween, Southern Wintu; dialects: River Patwin (Valley Patwin), Hill Patwin (subdialects: Cache Creek Hill Patwin (Rumsey), Kabalmem Hill Patwin (Lodoga), Lake County Hill Patwin (Tebti), Cortina Hill Patwin)] (pwi ú2010s ABD: Kaliforniya) čʰeret (Kabalmem Hill Patwin, Lake County Hill

Patwin, River Patwin) {GeN as spider} ~ čʰerʔet (Cache Creek Hill Patwin) {as ―black

spiders‖ (black widows)} < Alice Shepherd 2005, Proto-Wintun ~ chĕ-rĕt [ilk ĕ = ĕ + é] (Hill Patwin, Valley Patwin) {black spider} < Edward S Curtis 1907-1930, The North American Indian [Vol 14] lasalasa (Kabalmem Hill Patwin) {as spider [Cortina Hill Patwin: as big red ant sp.]} łoˑyomen (Cache Creek Hill Patwin) {GeN as spider} łoˑyo ~ kerek łoˑyus

(Kabalmem Hill Patwin) ~ łoyo· (Cache Creek Hill Patwin) ~ łoyow (River Patwin) {WeB} < Alice Shepherd 2005, Proto-Wintun Güney Patvincesi [South Patwin, Southern Patwin] (pwi

ú ABD: Kaliforniya) {?} Yokuts (yok ABD: Kaliforniya) mĕ-cha [ĕ = ĕ + é] (Northern

Valley Yokuts: Chukchansi) {GeN} < Edward S Curtis 1907-1930, The North American Indian [Vol 14] izole → Zunice [Shiwiʼma, Cibola] (zun ABD: New Mexico) dohsido {GeN

as spider; black widow spider} ohachikya {BiG as tarantula} sawi:k'usk'ya {LnG as daddy

longlegs spider} Kôrfez Penuti dilleri →Çitimaça → Çitimaçaca [Chitimacha, Chetimacha, Shetimasha] (ctm ú1940 ABD: Louisiana) {?} Atakapa → Atakapaca [Atakapa, Atacapa, Attackapa; dialects: Eastern, Western] (aqp 20.yy başları ABD: Louisiana, Teksas) tamhe′-uc

(Gatschet & Swanton 1932) ~ tamhewš (Campbell 1997) {GeN} tamhe′-uc hilli′ni (etymology: < hīl «to sift») {WeB} tamhe′-uc hila′m (Gatschet & Swanton 1932) ~ tamhewš hilam (Campbell 1997) {venemous spider = araignée venimeuse, tarantula} (etymology: < hilam «to burn, to smart, to give pain (cf wai)» < lam «to burn, to shine, to dazzle, to smart

(see lak, la-u)») < Albert Samuel Gatschet & John Reed Swanton 1932, A Dictionary of the Atakapa Language, accompanied by text material; Lyle Campbell 1997, American Indian languages: The historical linguistics of Native America lam (sic) {spider} § Campbell 1997:

He (Greenberg 1987) gave Atakapa lam as 'spider', an error based on tamhewš hilam 'venomous spider', literally 'spider that gives pain', where tamhewš is the real word for 'spider'

(Kimball 1992:470) Campbell 1997'nin kaynaklarına (Greenberg 1987 ile Kimball 1992)

ulaşamadım ve onun scribal error ôrnekleri olarak aktardıklarını aynen verdim Fakat, şunu

diyebilirim ki, Gatschet & Swanton 1932 sôzlùğù bir bakıma etimolojik sôzlùk gibidir ve

tùrevler ana kôk altında da gôsterilmektedir Orada tamhe′-uc hila′m tùrevi lam ana kôkùnde

de verilmektedir Tunika → Tunikaca [Tunica, Tonica, Yuron] (tun ú2010 ABD: Louisiana) {?} Natchez → Natchez [Na'htchi] (ncz ú1950s ABD: Louisiana, Mississippi, Oklahoma)

suul-uh {GeN} < snowwowl.com: Compiled Snow Owl 2004, Natchez Trace and the People

Maskoke dilleri → Maskokece [Creek, Creek-Seminole, Seminole, Muscogee, Muskogee, Maskoke, Mvskokë] (ABD: Oklahoma, Alabama, Georgia, Florida) vcokrvnwv ~ v·cok·rvn·wv {GeN} vcokrvnlvste {black spider} vcokrvnrakko {BiG as tarantula} Mikasukice [Mikasuki, Miccosukee] (mik ABD: Florida) {?} Hiçiti Mikasukicesi [Hitchiti] (mik ú ABD: Georgia)

achukɫani [achukɫa'nē]{GeN} < Mark Williams 1992, Hitchiti, an early Georgia language

Apalaçice [Apalachee] (xap ú18.yy başları ABD: Florida) {?} Koasatice [Koasati, Kowassá:ti, Coushatta] (cku ABD: Louisiana, Teksas) kanchokfala {GeN} < web.wm.edu:

Koasati (Coushatta) Language Project Alabamaca [Alabama, Alibamu, Albaamo innaaɬiilka] (akz ABD: Teksas, Oklahoma; eskiden: Alabama) hanchokfala ~ hanchokfola {GeN} hanchokfala istaayowwi ~ hanchokfolistaayòwwi ~ hanchokfala istayyòoli ~ hanchokfalistaayoobi ~ hanchokfola stayawi {WeB} hanchokfala kánko {KnD any venomous

spider} hanchokfala locha {black widow spider} tapassòola ~ tapassñola {LnG as daddy

longlegs} < ling.unt.edu: Alabama-English Dictionary Çoktavca [Choctaw, Chahta'] (cho ABD: Oklahoma, Mississippi) chulhkạn {GeN} chulhkạn inchuka {WeB a spider s nest; a

spider s web} chukłampulli ~ hachukłampuli ~ tukłampuli {WeB as a cobweb; an air thread; a spider s web; a spider s nest} tupashali {LnG as the long-legged spider, called "grand daddy long legs"} < Cyrus Byington 1915, A dictionary of the Choctaw language Çikasavca

[Chickasaw, Chikashshanompa‘] (cic ABD: Oklahoma) cholhkun {GeN} chuklhun ishto

{BiG as tarantula} Yuki-Vapo dilleri →Yukice [Yuki, Ukiah, Ukomno'm; dialects: Northern Yuki (Yuki proper, Round Valley Yuki), Coast Yuki, Huchnom (Clear Lake Yuki)] (yuk ú1990 ABD: Kaliforniya) hudl=mö-nĭn («eye covered-with-web») {GeN} < Edward S Curtis 1907-1930, The North American Indian [Vol 14] Vapoca [Wappo; dialects: Clear Lake Wappo, Russian River Wappo (Western Wappo), Northern Wappo, Central Wappo, Southern Wappo] (wao ú1990 ABD: Kaliforniya) ec'e (Thompson & Park & Li 2006) ~ ét͡se (Curtis 1907-1930) {GeN} (ec'- i hophihan t'aʔ neʔ - khiʔ «spiders have eight legs») < Sandra A

Thompson & Joseph Sung-Yul Park & Charles N Li 2006, A reference grammar of Wappo;

< Edward S Curtis 1907-1930, The North American Indian [Vol 14] Meksika Penuti dilleri

→ Huave dilleri → Proto-Huave *kʷaka {GeN} *chieplawy [ *cipɨ-lawɪ ~ cɪpɪ-lawi ] {BiG

as tarántula / tarantula} (etymology: < chiep «color café / coffee colored, light brown» + lawy

«tigre / jaguar») < Rolf Noyer, Diccionario etimolñgico y comparativo de las lenguas huaves

Batı Huavecesi [huave del oeste, ombeayiùts, Western Huave; dialects: huave de Santa Marìa del Mar (hvv), huave de San Mateo del Mar (huv)] (hvv + huv Meksika: Oaxaca) kwak ~ kuak /kʷak/ [ kʷak ] (Mateo, Marìa) {GeN} ndyuly kwak [ nd′ʉl′ kʷak ] ~ diul kuak /dɪul kʷak/(Marìa) ~ ndel kwak [ nd′el′ kʷak ] (Mateo) {WeB} (etymology: < ndyuly ~ ndel «red,

membrana / net, membrane») mindok kwak [ m′i-ndok kʷak ] (Mateo) {WeB} chieplùw ~ chiplùw [ ʦ′iәp-lɨw′ ~ ʦ′ip′-lɨw′ ] ~ /cepilɨw/ (Marìa) ~ chiùplùw [ ʦ′iәp-lɨw′ ] ~ /cipɨlɨw/

(Mateo) {BiG as tarántula / tarantula} (etymology: < chiep ~ chiùp «color café; bayo

(animal), rubio, caqui, color canela / coffee colored, light brown; bay (colored), blond, khaki,

cinnamon (colored)» + lùw ~ lay «tigre / jaguar») < Rolf Noyer, Diccionario etimolñgico y

comparativo de las lenguas huaves Doğu Huavecesi [huave del este, ombeyajts, Eastern Huave; dialects: huave de San Dionisio del Mar (hve), huave de San Francisco del Mar (hue)] (hve + hue Meksika: Oaxaca) kwak ~ kuak /kʷak/ [ kʷak ] (Dionisio, Francisco) {GeN}

umbiem kwak [ u-mb′iәm kʷak ] (Dionisio) ~ umbiom kwak [ u-mbim kʷak → u-mbi̭ om kʷak ]

(Francisco) {WeB} (etymology: < umbiem «la casa / house») mindok kwak [ mi-ndok kʷak ]

(Francisco) {WeB} (etymology: < mindok «atarraya / fishing net») ndxiplùw [ nʦ′ip′-lùw′ → nʣ′ip′lɨw′ ] ~ /cipilɨw/ (Dionisio) ~ chiok lay [ ʦ′ik lay → ʦ′i̭ ok lay ] ~ /ceplay/ (Francisco)

{BiG as tarántula / tarantula} (etymology: < chiep «color café / coffee colored, light brown» + lùw ~ lay «tigre / jaguar») < Rolf Noyer, Diccionario etimolñgico y comparativo de las

lenguas huaves Maya dilleri → Proto-Huastec-Chicomuceltec *am {GeN} < Elizabeth

Norcliffe 2003, The Reconstruction of Proto-Huastecan Tenekçe (Vastekçe) [tének, tenek, teenek, téenek, Wastek, Huastec, huasteco] (hus Meksika: San Luis Potosì, Veracruz, Tamaulipas) ām [ aːm ] < educeinculturas.blogspot.com: Diccionario Educein Huasteco (Tének) - Espaðol am ~ aam < maya.hum.sdu.dk ~ aam (Carlos de Tapia Zenteno 1767)

{GeN} impatilaam (Carlos de Tapia Zenteno 1767) {WeB} < Carlos de Tapia Zenteno 1767,

Noticia de la lengua huasteca Batı Tenekçesi [Western Huastec, huasteco del occidente, huasteco potosino] (hus Meksika: San Luis Potosì) aːm < Elizabeth Norcliffe 2003 ~ am <

Joaquin A Muðoz Mendoza 2007, Atlas toponomico y glosarios de terminos y zoobotanico

en lenguas tenek y nahuatl de la Huasteca Potosina {GeN} tzintlahuic {BiG as araða capulina

(Latrodectus mactans)} (etymology: < tzinteno «culo» + tlahuauqui «rojo») < Joaquin A

Muðoz Mendoza 2007 tentel {BiG as tarántula} < Joaquin A Muðoz Mendoza 2007 Merkez Tenekçesi [Central Huastec, huasteco del centro, huasteco veracruzano] (hus Meksika: Veracruz de Ignacio de la Llave: Platñn Sánchez, Tantoyuca, Tempoal) aːm {GeN} <

Elizabeth Norcliffe 2003 kw’adhap {BiG as tarántula} < Crescencio Garcìa Ramos

(coordinador) 2009, Nombres indìgenas Doğu Tenekçesi [Eastern Huastec, huasteco de oriente] (hus Meksika: Veracruz de Ignacio de la Llave: Cerro Azul, Chicontepec, Chinampa

de Gorostiza, Chontla, Citlaltépetl, Ixcatepec, Naranjos Amatlán, Tamalìn, Tancoco, Tantima, Tepetzintla) {?} Çikomuseltekçe [Chicomuceltec, Chikomuseltek, chikomuselteko, chikomucelteko] (cob Meksika: Chiapas; Guatemala) am {GeN} < Elizabeth Norcliffe 2003;

maya.hum.sdu.dk Proto-Mayaca *am {GeN} < Terrence Kaufman, S 1964, Materiales

lingUfsticos para el estudio de las relaciones internas y externas de la familia de idiomas mayanos Yukatek Mayacası [Yucatec Maya,Yukatek Maya, Yucateco, maya, yucateco, yukateko Màaya T'àan, maaya t‘aan, maaya, maayáa] (yua Meksika: Yucatán; Belize; Guatemala) am (Santa Rosa 1746; Navarrete 2009; maya.hum.sdu.dk) {GeN} kʼaan am

{WeB} leöm (Santa Rosa 1746) ~ le’um (Navarrete 2009) {GeN} x boox le’um (Navarrete

2009) {KnD as araða negra} xtoyil (Santa Rosa 1746) {KnD as araða otra} conñb (Santa Rosa 1746) {KnD as araða negra ponzoðosa} chìiwoj (Navarrete 2009) ~ x chíiwoh (Lacadena &

Wichmann 2004) ~ chiwoj (Lacadena & Wichmann 2004) ~ x chiwol (Navarrete 2009) ~ x chíiwol (Lacadena & Wichmann 2004) ~ kowoj (Lacadena & Wichmann 2004) ~ x ch’ìil tun

(Navarrete 2009) {BiG as tarántula} < F Pedro Beltran de Santa Rosa 1746, Arte de el idioma Maya reducido a succinctas reglas, y semilexicon Yucateco; Javier Abelardo Gñmez Navarrete 2009, Diccionario introductorio espaðol-maya / maya-espaðol; Alfonso Lacadena

& Søren Wichmann 2004, On the representation of the glottal stop in Maya writing

Lakandonca [Lacandon, lacandñn, jach-t‘aan] (Meksika: Chiapas) toy (Perez 2003,

Ethnodictionary 2006; unich.edu.mx) {GeN fr araignée à toile (générique) esp araða de tela (genérico)} k'an-toy (Perez 2003) {WeB} («hamac d'araignée» etymology: < k'an «fr hamac, corde, fil, agave, placenta esp hamaca, cuerda, pita, placenta») yuup (Ethnodictionary 2006) {WeB} mäk (Ethnodictionary 2006) {GeN spider, araða} takay ~ t'äkay (Ethnodictionary

2006) {KnD type of aquatic spider} koowo (Perez 2003) {BiG fr mygale esp taràntula} barep (unich.edu.mx) {BiG tarántula} chin koh (dialecto de Naja‘) {BiG tarántula} < Patrick

Perez 2003, Lexique lacandon (maya) français/espagnol; unich.edu.mx: Diccionario multilingùe zoque (pantepec) - mam (cacahoatán) - lacandñn (lacanjá) - chiapaneca (chiapa), 2009; Lacandon Cultural Heritage 2006: Ethnodictionary; Erik Boot 1997, Vocabulario Lacandon Maya – Espaðol (Dialecto de Naja‘) Ġtzaca [Itza‘, Itza, itzá, Itzaj] (itz ú2000s Guatemala: El Petén) am {GeN} < maya.hum.sdu.dk chiwoh {BiG tarántula/tarantula}

Alfonso Lacadena & Søren Wichmann 2004, On the representation of the glottal stop in Maya writing Mopanca [Mopan, Mopan Maya, mopán] (mop Belize; Guatemala: El Petén) ajtoy ~ toy {GeN araða pequeða / small spider} k'ucj ajtoy {WeB} al toy {huevo de araða / spider

eggs} ajchiwoj ~ chiwoj {GeN tarántula, araða grande / tarantula, large spider} < Charles

Andrew Hofling 2011, Mopan Maya-Spanish-English dictionary; Alfonso Lacadena & Søren Wichmann 2004, On the representation of the glottal stop in Maya writing Klasik Hiyeroglif Mayacası [Classic Maya, Classic Ch'olti'an] (emy ú9-12 yy Mezoamerika) chi-wo-ja(transliteraciñn) = chiwoj (transcripciñn) ~ chi-wo-jo (transliteraciñn) = chiwoj (transcripciñn)

~ CHAK-chi-wo (transliteraciñn) = chiwo[j] (transcripciñn) {BiG ―tarántula‖ o ―araða

grande‖} < Harri Kettunen & Christophe Helmke 2010, Introducciñn a los jeroglìficos mayas