Luận văn Thạc sĩ Dược học: Nghiên cứu tình hình sử dụng kháng sinh trong điều trị viêm phổi ở trẻ em tại Bệnh viện trường Đại học Y Dược Huế

Luận văn Thạc sĩ Dược học Nghiên cứu tình hình sử dụng kháng sinh trong điều trị viêm phổi ở trẻ em tại Bệnh viện trường Đại học Y Dược Huế trình bày các nội dung chính sau: Khảo sát đặc điểm bệnh nhân trong mẫu nghiên cứu; Phân tích tình hình sử dụng kháng sinh trong điều trị viêm phổi ở trẻ em; Đánh giá hiệu quả sử dụng kháng sinh điều trị viêm phổi ở trẻ em tại khoa Nhi Tổng hợp Bệnh viện Trường Đại học Y Dược Huế.

Đ I H C HUẠ Ọ Ế

TRƯỜNG Đ I H C Y DẠ Ọ ƯỢC

NGUY N TH  KIM LOANỄ Ị

NGHIÊN C U TÌNH HÌNH S  D NG KHÁNG SINH Ứ Ử Ụ

TRONG ĐI U TR  VIÊM PH I   TR  EM Ề Ị Ổ Ở Ẻ

T I B NH VI N TRẠ Ệ Ệ ƯỜNG Đ I H C Y DẠ Ọ ƯỢC HUẾ

LU N VĂN T T NGHI P DẬ Ố Ệ ƯỢC SĨ Đ I H CẠ Ọ

HU , NĂM 2017 Ế

Đ I H C HUẠ Ọ Ế

TRƯỜNG Đ I H C Y DẠ Ọ ƯỢC

NGUY N TH  KIM LOANỄ Ị

NGHIÊN C U TÌNH HÌNH S  D NG KHÁNG SINHỨ Ử Ụ

TRONG ĐI U TR  VIÊM PH I   TR  EM Ề Ị Ổ Ở Ẻ

T I B NH VI N TRẠ Ệ Ệ ƯỜNG Đ I H C Y DẠ Ọ ƯỢC HUẾ

LU N VĂN T T NGHI P DẬ Ố Ệ ƯỢC SĨ Đ I H CẠ Ọ

CHƯƠNG 1: Ngườ ưới h ng d n lu n văn:ẫ ậ

Th c sĩ Võ Th  H ng Phạ ị ồ ượng

HU , NĂM 2017 Ế

L I C M  NỜ Ả Ơ

Th c hi n lu n văn t t nghi p cu i khóa là c  h i đ  sinh viên ti pự ệ ậ ố ệ ố ơ ộ ể ế  

c n v i th c ti n, c ng c  h  th ng ki n th c và v n d ng nó vào trong th cậ ớ ự ễ ủ ố ệ ố ế ứ ậ ụ ự  

ti n, đ c bi t là đễ ặ ệ ược rèn luy n kĩ năng t  ch c nghiên c u khoa h c đ c l p,ệ ổ ứ ứ ọ ộ ậ  sáng t o và t  ch c ho t đ ng th c ti n nh m hoàn thi n h n v  m t lýạ ổ ứ ạ ộ ự ễ ằ ệ ơ ề ặ  thuy t đã đế ược trang b  trong nh ng năm đ i h c, làm bị ữ ạ ọ ước đ m đ  có thệ ể ể 

th c hi n nh ng công trình l n h n v  sau.ự ệ ữ ớ ơ ề

Tôi xin g i l i c m  n chân thành đ n Ban ch  nhi m khoa Dử ờ ả ơ ế ủ ệ ược và các th y cô giáo đã t n tình gi ng d y, trang b  nh ng ki n th c c n thi t vàầ ậ ả ạ ị ữ ế ứ ầ ế  

t o đi u ki n cho tôi đạ ề ệ ược th c hi n lu n văn t t nghi p cu i khóa.ự ệ ậ ố ệ ố

Tôi cũng xin c m  n các cán b  t i khoa Nhi T ng H p và phòng Kả ơ ộ ạ ổ ợ ế 

ho ch ­ T ng h p B nh vi n trạ ổ ợ ệ ệ ường Đ i h c Y Dạ ọ ược Hu  đã t o đi u ki nế ạ ề ệ  thu n l i cho tôi có đ y đ  thông tin c n thi t trong quá trình ti n hành thuậ ợ ầ ủ ầ ế ế  

th p s  li u đ  làm lu n văn.ậ ố ệ ể ậ

Đ c bi t, tôi xin g i l i c m  n chân thành và sâu s c đ n Th c sĩ Võặ ệ ử ờ ả ơ ắ ế ạ  

Th  H ng Phị ồ ượng ­ là người tr c ti p hự ế ướng d n, giúp đ  t n tình và truy nẫ ỡ ậ ề  

đ t kinh nghi m quý giá cho tôi, đ  tôi hoàn thành bài lu n văn cu i khóa.ạ ệ ể ậ ố

Do kinh nghi m cũng nh  ki n th c còn nhi u h n ch  nên ch c ch nệ ư ế ứ ề ạ ế ắ ắ  

đ  tài không tránh kh i sai sót. Vì v y r t mong nh n đề ỏ ậ ấ ậ ược s  đóng góp ýự  

ki n c a quý th y cô và các b n.ế ủ ầ ạ

Hu , tháng 5 năm 2017ế

Nguy n Th  Kim Loanễ ị

DANH M C TÊN CÁC B NG Ụ Ả

Trang

DANH M C CÁC BI U ĐỤ Ể Ồ

Trang

Đ T V N ĐẶ Ấ Ề

Viêm ph i là nguyên nhân hàng đ u gây t  vong   tr  em trên toàn thổ ầ ử ở ẻ ế 

gi i cũng nh    Vi t Nam. Theo th ng kêớ ư ở ệ ố   c a t  ch c Y t  th  gi i cóủ ổ ứ ế ế ớ  kho ng 20% tr  em t  vong dả ẻ ử ưới 5 tu i có nguyên nhân do nhi m khu n hôổ ễ ẩ  

h p dấ ướ ấi c p tính, trong đó 90% là viêm ph i [23]. Do đó, phòng ch ng viêmổ ố  

ph i c ng đ ng cho tr  đã và đang là m t chi n d ch toàn c u v i m c tiêuổ ộ ồ ẻ ộ ế ị ầ ớ ụ  

gi m 2/3 t  l  t  vong   tr  em dả ỷ ệ ử ở ẻ ưới 5 tu i trong giai đo n 1990­2015 [24].ổ ạ

Viêm ph i là b nh thổ ệ ường g p   tr  em, là v n đ  quan tâm c a giaặ ở ẻ ấ ề ủ  đình và toàn xã h i  nh hộ ả ưởng t i s  phát tri n th  ch t c a tr  và t o nên sớ ự ể ể ấ ủ ẻ ạ ự 

lo l ng cho cha m  c a tr  [40].   Vi t Nam, theo nghiên c u c a Nguy nắ ẹ ủ ẻ Ở ệ ứ ủ ễ  Thu Nh n và c ng s  đã công b  mô hình b nh t t tr  em năm 2001, b nh hôạ ộ ự ố ệ ậ ẻ ệ  

h p chi m 28,8% và viêm ph i là  ấ ế ổ m t trong  ộ 10 b nh có  ệ t  l  ỷ ệ t  vong caoử  chi m 24,3% [2]. Nh ng năm g n đây qua m t s  báo cáo v n th y r ngế ữ ầ ộ ố ẫ ấ ằ  

b nh lý hô h p tăng r t nhi u và luôn chi m hàng đ u nh  nghiên c u c a Lêệ ấ ấ ề ế ầ ư ứ ủ  Huy Th ch (2006) b nh c  quan hô h p chi m 37,4% trong đó viêm ph iạ ệ ơ ấ ế ổ  chi m 79,4%; nghiên c u c a Võ Phế ứ ủ ương Khanh (2007) b nh hô h p chi mệ ấ ế  39,9%; nghiên c u c a Tr n Đình Tho i (2006) b nh lý hô h p và viêm ph iứ ủ ầ ạ ệ ấ ổ  

tương đương chi m 27,1% ế [1], [6], [7]

Nguyên nhân gây b nhệ  viêm ph iổ  thường g pặ  hi n nay là các lo i việ ạ  khu nẩ      Streptococcus  pneumoniae,  Haemophilus  influenzae,  Staphylococcus 

aureus. Nguyên nhân gây b nh do virus cũng r t ph  bi n, nh ng kh  năngệ ấ ổ ế ư ả  

b i nhi m vi khu n thì r t cao, nh t là   các nộ ễ ẩ ấ ấ ở ước đang phát tri n. Vì v y,ể ậ  kháng sinh luôn đóng vai trò quan tr ng trong đi u tr  viêm ph i [15].ọ ề ị ổ

Tình hình đề kháng kháng sinh hi n nay c a các lo i vi khu n gây viêmệ ủ ạ ẩ  

ph i c ng đ ng   nổ ộ ồ ở ước ta ngày càng gia tăng. Trên th c t  h u h t các nhómự ế ầ ế  kháng sinh m i đ u đã đớ ề ượ ử ục s  d ng. Do v y,ậ  vi c đi u tr  viêm ph i n ngệ ề ị ổ ặ  ngày càng khó khăn, chi phí đi u tr  ngày càng cao. Đi u đó đ t ra yêu c u c pề ị ề ặ ầ ấ  thi t trong vi c s  d ng kháng sinh h p lý [11], [22], [47].ế ệ ử ụ ợ

T i khoa Nhi T ng h p B nh vi n Trạ ổ ợ ệ ệ ường Đ i h c Y Dạ ọ ược Hu  h ngế ằ  ngày có nhi u b nh nhân nhi đề ệ ược ch n đoán b  viêm ph i và đẩ ị ổ ược đi u trề ị 

n i trú v i nhi u lo i kháng sinh. Yêu c u đ t ra lúc này là ph i l a ch nộ ớ ề ạ ầ ặ ả ự ọ  thu c kháng sinh đáp  ng đố ứ ược hi u qu  đi u tr , an toàn, kinh t  và gi mệ ả ề ị ế ả  thi u để ượ ự ềc s  đ  kháng kháng sinh c a vi khu n. ủ ẩ Do đó, chúng tôi ti n hànhế  

th c hi n đ  tài:ự ệ ề  “Nghiên c u tình hình s  d ng kháng sinh trong đi u tr ứ ử ụ ề ị   viêm ph i   tr  em t i B nh vi n Tr ổ ở ẻ ạ ệ ệ ườ ng Đ i h c Y D ạ ọ ượ c Hu ”  ế v i cácớ  

m c tiêu sau:ụ

1. Kh o sát đ c đi m b nh nhân trong m u nghiên c u.ả ặ ể ệ ẫ ứ

2. Phân tích tình hình s  d ng kháng sinh trong đi u tr  viêm ph i ử ụ ề ị ổ ở trẻ  em

3. Đánh giá hi u qu  s  d ng kháng sinh đi u tr  viêm ph i   tr  em t iệ ả ử ụ ề ị ổ ở ẻ ạ  khoa Nhi T ng h p B nh vi n Trổ ợ ệ ệ ường Đ i h c Y Dạ ọ ược Hu ế

CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN

2.1 T ng quan v  b nh viêm ph i   tr  em  ổ ề ệ ổ ở ẻ  

2.1.1 Đ nh nghĩa  ị  

Viêm ph i (VP) là tình tr ng viêm c p tính lan t a c  ph  nang, mô kổ ạ ấ ỏ ả ế ẽ 

và ph  qu n, có th  m t ho c hai bên ph i [3].ế ả ể ộ ặ ổ

Viêm ph i là nguyên nhân ch  y u đ a đ n nh p vi n và t  vong   trổ ủ ế ư ế ậ ệ ử ở ẻ 

b  nhi m khu n hô h p c p tính. Tr  dị ễ ẩ ấ ấ ẻ ưới 5 tu i, đ c bi t là tr  dổ ặ ệ ẻ ưới 2 tháng, là nhóm tu i có nguy c  m c và t  vong do viêm ph i cao nh t [6],ổ ơ ắ ử ổ ấ  [19]

2.1.2 Tình hình d ch t  h c viêm ph i   tr  em  ị ễ ọ ổ ở ẻ  

1.1.2.1. Tình hình d ch t  h c viêm ph i   tr  em trên th  gi iị ễ ọ ổ ở ẻ ế ớ

T  l  m i m c viêm ph i: Theo s  li u c a  ỉ ệ ớ ắ ổ ố ệ ủ t  ch c Y t  th  gi iổ ứ ế ế ớ  (WHO) năm 2012 thì hàng năm có 150,7 tri u tr  em m i m c viêm ph i,ệ ẻ ớ ắ ổ  trong đó có 11­20 tri u tr  em b  viêm ph i n ng (VPN) c n ph i nh p vi nệ ẻ ị ổ ặ ầ ả ậ ệ  (chi m 7­15 %). Tr  < 5 tu i m c b nh nhi u nh t chi m 150 tri u. M i nămế ẻ ổ ắ ệ ề ấ ế ệ ỗ  

m t tr  có th  m c 0,28 l n VP trong đó 95% là tr    các nộ ẻ ể ắ ầ ẻ ở ước đang phát tri n. T  l  m i m c viêm ph i   tr  < 5 tu i hàng năm là 3%   nể ỷ ệ ớ ắ ổ ở ẻ ổ ở ước đã phát tri n và 7­18%   nể ở ước đang phát tri n [6].ể

 Châu Âu, h ng năm có 2,5 tri u tr  b  viêm ph i.   B c M  t  l

tri u tr  t  vong h ng năm, và c  7 giây có 1 tr  dệ ẻ ử ằ ứ ẻ ưới 5 tu i t  vong vìổ ử  nhi m khu n hô h p c p tính [16].ễ ẩ ấ ấ

Tình hình t  vong do viêm ph i: Theo s  li u c a WHO năm 2012 thìử ổ ố ệ ủ  

m i năm có 3 tri u tr  em trong đó có 1,4 tri u tr  em < 5 tu i ch t vì viêmỗ ệ ẻ ệ ẻ ổ ế  

ph i, h n c  AIDS, s t rét và lao c ng l i [6].ổ ơ ả ố ộ ạ

WHO báo cáo 46% t  vong do VP trên toàn th  gi i x y ra   Châu Phi,ử ế ớ ả ở  

 đó suy dinh d ng là y u t  nguy c  l n góp ph n vào t  l  t  vong [16]

1.1.2.2. Tình hình d ch t  h c viêm ph i   tr  em t i Vi t Namị ễ ọ ổ ở ẻ ạ ệ

 Vi t Nam (2010) theo th ng kê c a ch ng trình phòng ch ng viêm

ph i thì trung bình m i năm 1 đ a tr  có th  m c nhi m khu n hô h p t  3­5ổ ỗ ứ ẻ ể ắ ễ ẩ ấ ừ  

l n, trong đó kho ng 1­2 l n viêm ph i [18]. Vi t Nam n m trong danh sáchầ ả ầ ổ ệ ằ  

15 nước có s  ca viêm ph i m i   tr  cao nh t v i 2,9 tri u ca/năm, đ ng sauố ổ ớ ở ẻ ấ ớ ệ ứ  Trung Qu c (43 tri u ca),  n Đ  (21 tri u ca)…[38].ố ệ Ấ ộ ệ

T i Vi t Nam, VP tr  em chi m kho ng 33% trong t ng s  t  vong ạ ệ ẻ ế ả ổ ố ử ở 

tr  nh  do m i nguyên nhân. Theo s  li u c a UNICEF (2004) thì m i năm cóẻ ỏ ọ ố ệ ủ ỗ  kho ng 4000 tr  em ch t vì VP, chi m 12% trong t ng s  tr  ch t < 5 tu iả ẻ ế ế ổ ố ẻ ế ổ  [6]

2.1.3 Phân lo i viêm ph i   tr  em  ạ ổ ở ẻ  

1.1.3.1. Phân lo i viêm ph i cho tr  dạ ổ ẻ ưới 5 tu i   các nổ ở ước đang phát tri n [4], [15], [19]ể

1.3.a) Viêm ph i:ổ

Ho ho c khó th  kèm theo t n s  th  (ặ ở ầ ố ở TST) nhanh:

 < 2 tháng tu i:      ≥ 60 l n/ phút.ổ ầ

2 ≤ ­12 tháng tu i: ≥ 50 l n/ phút.ổ ầ

Không có các d u hi u nguy hi m toàn thân.ấ ệ ể

M i trọ ường h p viêm ph i   tr  dợ ổ ở ẻ ưới 2 tháng tu i đ u đổ ề ược đánh giá 

là n ng.ặ

1.3.c) Viêm ph i r t n ng:ổ ấ ặ

Ho ho c khó th  kèm thèo ít nh t m t trong các d u hi u sau:ặ ở ấ ộ ấ ệ

Tím trung tâm

Không bú được ho c không u ng đặ ố ược ho c nôn t t c  m i th ặ ấ ả ọ ứ

Co gi t, li bì ho c hôn mê.ậ ặ

Suy hô h p n ng.ấ ặ

1.1.3.2. Phân lo i viêm ph i tr  em   các nạ ổ ẻ ở ước phát tri n [15], [44]ể

Bảng 1 Phân loại viêm phổi trẻ em ở các nước phát triển

Co kéo v a đ n n ng ừ ế ặ

Ph p ph ng cánh mũi ậ ồTím

Nhi t đ  > 38,5 đ  C ệ ộ ộTST > 50 l n/ phút ầKhó th  n ngở ặ

Ph p ph ng cánh mũi ậ ồTím 

2.1.4 Nguyên nhân gây b nh viêm ph i   tr  em   ệ ổ ở ẻ  [12], [19], [47]   

Thay đ i tùy theo l a tu i. Đ i v i nh ng nổ ứ ổ ố ớ ữ ước đang phát tri n:ể

­ Ở ẻ ướ tr  d i 5 tu i: viêm ph i đổ ổ ược xem nh  viêm ph i do vi khu nư ổ ẩ  (VK), th ng g p là: ườ ặ Streptococcus pneumoniae (S. pneumoniae), Haemophilus  influenzae   (H   influenzae),  Staphylococcus   aureus   (S   aureus),   Branhamella  catarrhalis,  Streptococcus pyogenes   

­ Riêng   tr  dở ẻ ưới 2 tháng ngoài nh ng nguyên nhân k  trên, còn có thữ ể ể 

g p VK gram âm đặ ường ru t: ộ E. coli, Kliebsiella, Proteus,

­ Ở ẻ ừ tr  t  5 ­ 15 tu i:  ổ Mycoplasma pneumoniae, S. pneumoniae, non­

typable 

H. influenzae, siêu vi (influenza A hay B, Adenovirus, các lo i siêu vi hô h pạ ấ  khác)

2.1.5 Các y u t  nguy c  d n đ n b nh viêm ph i   tr  em   ế ố ơ ẫ ế ệ ổ ở ẻ  [12], [47]   

­ Th i ti t l nh ho c khi ti p xúc v i l nh.ờ ế ạ ặ ế ớ ạ

­ M c đái tháo đắ ường, b nh tim m ch, ph i, b nh gan ho c b nh th nệ ạ ổ ệ ặ ệ ậ  mãn tính, suy gi m mi n d ch.ả ễ ị

­ T c ngh n đắ ẽ ường hô h p,   đ ng ph i do n m lâu, bi n d ng l ngấ ứ ọ ổ ằ ế ạ ồ  

ng c,…ự

­ B nh tai mũi h ng: viêm xoang, viêm amidan, tình tr ng răng mi ngệ ọ ạ ệ  kém, viêm răng l i d  b  nhi m vi khu n k  khí.ợ ễ ị ễ ẩ ị

1.1.1 Tri u ch ng lâm sàng c a b nh viêm ph i   tr  em   ệ ứ ủ ệ ổ ở ẻ  [16], [19], [37]   

­ Tr  viêm ph i không ph i lúc nào cũng bi u hi n b nh c p, m t s  trẻ ổ ả ể ệ ệ ấ ộ ố ẻ 

có th  không có d u ch ng ho c tri u ch ng hô h p. Tuy v y, không cóể ấ ứ ặ ệ ứ ấ ậ  

d u ch ng ho c tri u ch ng lâm sàng nào đáng tin c y đ  phân bi t viêmấ ứ ặ ệ ứ ậ ể ệ  

ph i do vi khu n v i viêm ph i do các tác nhân khác [36].ổ ẩ ớ ổ

­ Kh i phát: thở ường kh i phát v i bi u hi n nhi m khu n hô h p trên.ở ớ ể ệ ễ ẩ ấ

­ Toàn tr ng: tr  b  viêm ph i do vi khu n thạ ẻ ị ổ ẩ ường s t cao, rét run, lo âu,ố  

m t l , ăn kém. N u b nh kh i đ u t  t  v i đau đ u, khó ch u, và s tệ ả ế ệ ở ầ ừ ừ ớ ầ ị ố  

nh  thì thẹ ường là do các tác nhân không đi n hình.ể

­ Ho: thường g p nh ng thay đ i. Ho có đàm thặ ữ ổ ường g p trong viêmặ  

ph i do vi khu n đi n hình   tr  trên 8 tu i, trong khi ho khan thổ ẩ ể ở ẻ ổ ường do các tác nhân không đi n hình.ể

­ Sò sè: thường do các tác nhân không đi n hình nh  virus, ể ư Mycoplasma 

hay Chlamydia.

­ Th  rên: thở ường g p   tr  nhũ nhi và tr  nh  D u hi u này cùng v iặ ở ẻ ẻ ỏ ấ ệ ớ  

d u hi u co kéo c  hô h p ph  là hai d u hi u đ c hi u nh t liên quanấ ệ ơ ấ ụ ấ ệ ặ ệ ấ  

v i bi u hi n thâm nhi m ph  nang trên phim X­quang ng c.ớ ể ệ ễ ế ự

­ Các tri u ch ng c  năng khác:ệ ứ ơ

+ Đau ng c khi th ự ở

+ Đau b ng và nôn.ụ

­ Khó th  nhanh, nông: là d u hi u h u ích trong ch n đoán viêm ph i ở ấ ệ ữ ẩ ổ ở 

tr  em.ẻ

+ Nh p th  ≥ 60 l n/phút   tr  < 2 tháng tu i.ị ở ầ ở ẻ ổ+ Nh p th  ≥ 50 l n/phút   tr  t  2 tháng đ n < 12 thángị ở ầ ở ẻ ừ ế  

tu i.ổ

+ Nh p th  ≥ 40 l n/phút   tr  ≥ 12 tháng đ n < 5 tu i.ị ở ầ ở ẻ ế ổ+ Nh p th  ≥ 30 l n/phút   tr  ≥ 5 tu i.ị ở ầ ở ẻ ổ

­ Tím trung tâm và bi u hi n hi u khí: g p trong trể ệ ế ặ ường h p n ng.ợ ặ

­ Ph p ph ng cánh mũi: g p trong trậ ồ ặ ường h p n ng.ợ ặ

­ Co kéo gian sườn, co kéo hõm  c trên, rút lõm l ng ng c: g p trongứ ồ ự ặ  

2.1.6 Tri u ch ng c n lâm sàng  ệ ứ ậ  

1.1.1.a) Xquang ph iổ

Hình  nh t n thả ổ ương ph i trên Xquang thổ ường đa d ng, tuy nhiên hayạ  

g p các hình thái sau:   ặ

­ Đám m  thâm nhi m nhu mô t p trung hay r i rác, m t hay hai bênờ ễ ậ ả ộ  

ph i.ổ

­ Đám m  thâm nhi m có th  khu trú   m t vùng, m t thùy hay phânờ ễ ể ở ộ ộ  thùy ph i. Đôi khi có xen k    khí, tràn khí màng ph i, x p k t h p.ổ ẽ ứ ổ ẹ ế ợ

1.6.a) Xét nghi m máu ngo i việ ạ

­ Thường có s  lố ượng b ch c u tăng cao, t  l  b ch c u đa ph i nhânạ ầ ỷ ệ ạ ầ ổ  trung tính cao

­ Khí máu bi n đ i khi có suy hô h p. Hay có bi u hi n PaOế ổ ấ ể ệ 2  gi m,ả  PaCO2 tăng, pH gi m, SaOả 2 th p ấ

­ CRP tăng (do vi khu n).ẩ

1.6.b) Xét nghi m tìm vi khu nệ ẩ

Soi c y đ m, d ch h u h ng đ  phân l p, vi khu n gây b nh [16], [25],ấ ờ ị ầ ọ ể ậ ẩ ệ  [45]

2.2 T ng quan v  đi u tr  b nh viêm ph i   tr  em  ổ ề ề ị ệ ổ ở ẻ  

Nguyên t c chung trong đi u tr  viêm ph i ắ ề ị ổ

Tham chi u phác đ  đi u tr  viêm ph i c a B  Y t  (BYT) Vi t Namế ồ ề ị ổ ủ ộ ế ệ  theo quy t đ nh s  708/QĐ­BYT ngày 02/03/2015 v  vi c “Hế ị ố ề ệ ướng d n sẫ ử 

d ng kháng sinh đi u tr  viêm ph i c ng đ ng   tr  em” [3].ụ ề ị ổ ộ ồ ở ẻ

1.1.1.a) Viêm ph i tr  s  sinh và < 2 tháng tu i ổ ẻ ơ ổ

­ Ở ẻ ơ tr  s  sinh và dưới 2 tháng tu i, t t c  các trổ ấ ả ường h p viêm ph iợ ổ  

đ u là n ng và ph i đ a tr  đ n b nh vi n đ  theo dõi và đi u tr : ề ặ ả ư ẻ ế ệ ệ ể ề ị

+ Benzyl penicilin 50mg/kg/ngày (TM) chia 4 l n ho c ầ ặ+ Ampicilin 100 ­ 150 mg/kg/ngày k t h p v i gentamycin 5ế ợ ớ  

2.1.a) Viêm ph i   tr  2 tháng ­ 5 tu iổ ở ẻ ổ

­ Viêm ph i (không n ng) kháng sinh u ng v n đ m b o an toàn và hi uổ ặ ố ẫ ả ả ệ  

qu  trong đi u tr  viêm ph i c ng đ ng   tr  em k  c  m t s  trả ề ị ổ ộ ồ ở ẻ ể ả ộ ố ường h pợ  

n ng. Lúc đ u có th  dùng: ặ ầ ể

+ Co­trimoxazol 50mg/kg/ngày chia 2 l n (u ng)   n i vi khu n ầ ố ở ơ ẩ S. pneumoniae 

ch a kháng nhi u v i thu c này. ư ề ớ ố

+ Amoxycilin 45mg/kg/ngày (u ng) chia làm 3 l n. Theo dõi 2 ­ 3 ngày n uố ầ ế  tình tr ng b nh đ  thì ti p t c đi u tr  đ  t  5 ­ 7 ngày. Th i gian dùngạ ệ ỡ ế ụ ề ị ủ ừ ờ  kháng sinh cho tr  viêm ph i ít nh t là 5 ngày. N u không đ  ho c n ngẻ ổ ấ ế ỡ ặ ặ  thêm thì đi u tr  nh  viêm ph i n ng.ề ị ư ổ ặ

­ Ở nh ng n i tình tr ng kháng kháng sinh c a vi khu n ữ ơ ạ ủ ẩ S. pneumoniae cao 

có th  tăng li u lể ề ượng amoxycilin lên 75mg/kg/ngày ho c 90mg/kg/ngàyặ  chia 2 l n trong ngày. ầ

+ Trường h p vi khu n ợ ẩ H. influenzae và B. catarrhalis sinh betalactamase cao 

có th  thay th  b ng amoxicillin­clavulanat.ể ế ằ

Viêm ph i n ngổ ặ

+ Benzyl penicilin 50mg/kg/l n (TM) ngày dùng 4 ­ 6 l n. ầ ầ+ Ampicilin 100 ­ 150 mg/kg/ngày. Theo dõi sau 2 ­ 3 ngày n u đ  thì ti pế ỡ ế  

t c đi u tr  đ  5 ­ 10 ngày. N u không đ  ho c n ng thêm thì ph i đi u trụ ề ị ủ ế ỡ ặ ặ ả ề ị 

nh  viêm ph i r t n ng. Tr  đang đư ổ ấ ặ ẻ ược dùng kháng sinh đường tiêm để 

đi u tr  viêm ph i c ng đ ng có th  chuy n sang đề ị ổ ộ ồ ể ể ường u ng khi có b ngố ằ  

ch ng b nh đã c i thi n nhi u và tình tr ng chung tr  có th  dùng thu cứ ệ ả ệ ề ạ ẻ ể ố  

được theo đường u ng.ố

Viêm ph i r t n ngổ ấ ặ

+ Benzyl   penicilin   50mg/kg/l n   (TM)   ngày   dùng   4   ­   6   l n   ph i   h p   v iầ ầ ố ợ ớ  gentamycin 5 ­ 7,5 mg/kg/ngày (TB ho c TM) dùng 1 l n trong ngày.ặ ầ

+ Ho c chloramphenicol 100mg/kg/ngày (t i đa không quá 2g/ngày). M t đ tặ ố ộ ợ  dùng t  5 ­ 10 ngày. Theo dõi sau 2 ­ 3 ngày n u đ  thì ti p t c đi u tr  choừ ế ỡ ế ụ ề ị  

đ  ủ

7 ­ 10 ngày ho c có th  dùng ampicilin 100 ­ 150mg/kg/ngày k t h p v iặ ể ế ợ ớ  gentamycin 5 ­ 7,5 mg/kg/ngày (TB ho c TM) dùng 1 l n trong ngày.ặ ầ

N u không đ  hãy đ i 2 công th c trên cho nhau ho c dùng cefuroxim 75 –ế ỡ ổ ứ ặ

150 mg/kg/ngày (TM) chia 3 l n (6).ầ

 N u nghi ng  viêm ph i do t  c u hãy dùng:ế ờ ổ ụ ầ

+ Oxacilin   100   mg/kg/ngày   (TM   ho c   TB)   chia   3   ­   4   l n   k t   h p   v iặ ầ ế ợ ớ  gentamycin 5 ­ 7,5 mg/kg/ ngày (TB ho c TM) dùng 1 l n trong ngày.ặ ầ

+ N u không có oxacilin thay b ng: Cephalothin 100mg/kg/ngày (TM ho cế ằ ặ  TB) chia 3 ­ 4 l n k t h p v i gentamycin li u nh  trên.ầ ế ợ ớ ề ư

N u t  c u kháng methicilin cao có th  s  d ng: ế ụ ầ ể ử ụ

+ Vancomycin 10mg/kg/l n ngày 4 l n.ầ ầ2.1.b) Viêm ph i   tr  trên 5 tu i ổ ở ẻ ổ

 l a tu i này nguyên nhân ch  y u gây viêm ph i th ng g p v n là

+ Ho c cefuroxim: 50 ­ 75 mg/kg/ngày (TM ho c TB) chiaặ ặ  làm 3 l n.ầ

+ Ho c ceftriazon: 50 ­ 100 mg/kg/ngày (TM ho c TB) chiaặ ặ  làm 1 ­ 2 l n. ầ

­ N u n i có t  l  ế ơ ỷ ệ H. influenzae sinh beta­lactamase cao thì có th  thayể  

th   b ng   amoxycilin­clavulanat   ho c   ampicilin­sulbactam   (Unacin)   TBế ằ ặ  

+ Ho c   azithromycin:   10mg/kg/trong   ngày   đ u   sau   đóặ ầ  5mg/kg trong 4 ngày ti p theo. Trong m t s  trế ộ ố ường h p có thợ ể dùng t i 7 ­ 10 ngày.ớ

­ Nhi m khu n máu: Là bi n ch ng hay g p nh t c a viêm ph i, có thễ ẩ ế ứ ặ ấ ủ ổ ể 

d n t i tình tr ng s c nhi m khu n. Vi khu n có th  gây viêm màng não,ẫ ớ ạ ố ễ ẩ ẩ ể  viêm phúc m c, viêm n i tâm m c. ạ ộ ạ

­ Tràn d ch màng ph i: Tr  v n s t dai d ng m c dù đã dùng kháng sinhị ổ ẻ ẫ ố ẳ ặ  phù h p, X quang ph i có hình  nh tràn d ch, ch c hút màng ph i có d ch.ợ ổ ả ị ọ ổ ị  

Ch c hút và d n l u d ch, có th  ti n hành nhi u l n. D ch màng ph i c nọ ẫ ư ị ể ế ề ầ ị ổ ầ  xét nghi m protein, nhu m gram, nuôi c y và tìm VK lao n u nghi ng ệ ộ ấ ế ờ  

L a ch n ampicillin ho c cloxacillin (50mg/kg, TM ho c TB cách m i 6ự ọ ặ ặ ỗ  

gi ) k t h p gentamicin (7,5 mg/kg, tiêm TM ho c TB, 1 l n trong ngày).ờ ế ợ ặ ầ  

Đi u ch nh kháng sinh theo k t qu  vi khu n n u có. N u tr  c i thi n,ề ỉ ế ả ẩ ế ế ẻ ả ệ  

ti p t c u ng cloxacillin 4 l n m i ngày. T ng th i gian đi u tr  là 3 tu nế ụ ố ầ ỗ ổ ờ ề ị ầ  [9]. 

­ Áp xe ph i: là m t khoang có vách dày n m   nhu mô 00ph i bên trongổ ộ ằ ở ổ  

có ch a m  nhu mô ph i b  ho i t  và m  hóa. Tr  thứ ủ ổ ị ạ ử ủ ẻ ường s t, đau ng c,ố ự  

ho đ m đ c ho c l n máu, sút cân. Nguyên nhân thờ ụ ặ ẫ ường do Streptococcus  aureus, ho c liên c u nhóm A,  ặ ầ Staphylococus viridans.  Do đó, l a ch nự ọ  

ampicillin ho c cloxacillin (50mg/kg, TM ho c TB cách m i 6 gi ) k t h pặ ặ ỗ ờ ế ợ  gentamicin (7,5 mg/kg, tĩnh m ch ho c tiêm b p, 1 l n trong ngày). Canạ ặ ắ ầ  thi p ngo i khoa khi   áp xe l n kèm ho ra máu ho c đáp  ng kháng sinhệ ạ ổ ớ ặ ứ  kém [12], [18].

2.2.4 Đ m b o dinh d  ả ả ưỡng  [15], [19]   

­ Tr  đẻ ược cung c p đ  năng lấ ủ ượng theo cân n ng, l a tu i.ặ ứ ổ

­ N u tr  bú kém c n cho tr  ăn b ng thìa đ  đ m b o s  lế ẻ ầ ẻ ằ ể ả ả ố ượng

­ Tr  ăn d m ho c tr  l n c n cung c p th c ăn d  tiêu và đ m b oẻ ặ ặ ẻ ớ ầ ấ ứ ễ ả ả  

lượng calo c n thi t.ầ ế

­ Tr  không t  ăn đẻ ự ược c n ph i ti n hành cho ăn qua  ng thông ho cầ ả ế ố ặ  nuôi dưỡng tĩnh m ch khi tr  không bú đạ ẻ ược, nôn tr  ho c  a ch y.ớ ặ ỉ ả

­ Cân tr  1 tu n/l n đ  theo dõi s  phát tri n c a tr ẻ ầ ầ ể ự ể ủ ẻ

2.3 T ng quan v  các thu c kháng sinh ch  y u đi u tr  viêm ph i   ổ ề ố ủ ế ề ị ổ ở  

Bảng 1 Cơ chế tác dụng của amoxicillin và cơ chế đề kháng

của vi khuẩn gây bệnh

l p dây n i ngang c a peptidoglycan.ậ ố ủ

- Ho t hóa enzyme t  phân gi i làm t nạ ự ả ổ  

th ng thành t  bào vi khu n.ươ ế ẩ

- Liên quan đ n gen mã hóa cho PBP ­ế  1A

- Thay đ i PBP.ổ

- 3 v  trí thay đ i liên quan: Ser 414  Arg,ị ổ  Thr 556  Ser, Asn 562

1.3.1.3. Ch  đ nh, ch ng ch  đ nh, tác d ng phỉ ị ố ỉ ị ụ ụ

­ Ch  đ nh: Nhi m khu n đỉ ị ễ ẩ ường hô h p trên. Nhi m khu n đấ ễ ẩ ường hô 

h p dấ ưới do liên c u khu n, ph  c u khu n, t  c u khu n không ti tầ ẩ ế ầ ẩ ụ ầ ẩ ế  

penicilinase và H. influenzae.

­ Ch ng ch  đ nh: Ngố ỉ ị ườ ệi b nh có ti n s  d   ng v i b t k  lo i penicilinề ử ị ứ ớ ấ ỳ ạ  nào

­ Tác d ng ph : Ph n  ng d   ng g m mày đay, s t, viêm kh p, ng aụ ụ ả ứ ị ứ ồ ố ớ ứ  nhi u, thi u máu tiêu huy t và s c ph n v  Dùng đề ế ế ố ả ệ ường u ng g y r iố ấ ố  

1.3.3.2. C  ch  tác d ng và c  ch  đ  khángơ ế ụ ơ ế ề

Bảng 1 Cơ chế tác dụng của clarithromycin và cơ chế đề kháng

của vi khuẩn gây bệnh

g n vào receptor trên ribosom đắ ược

- C  ch  b m thu c ngơ ế ơ ố ược tr  ra b iở ở  

m t b m tích c c.ộ ơ ự1.3.3.3. Ch  đ nh, ch ng ch  đ nh, tác d ng phỉ ị ố ỉ ị ụ ụ

­ Ch   đ nh:   Clarithromycin   ch   nên   dành   đ   đi u   tr   viêm   ph i   doỉ ị ỉ ể ề ị ổ  

Mycoplasma pneumoniae và Legionella, clarithromycin được ch  đ nh thayỉ ị  

th  cho penicilin   ngế ở ườ ị ị ứi b  d   ng v i penicilin khi b  viêm ph i.ớ ị ổ

­ Ch ng ch  đ nh: Ngố ỉ ị ười b  d   ng v i các macrolid. Ch ng ch  đ nhị ị ứ ớ ố ỉ ị  tuy t đ i dùng chung v i terfenadin, đ c bi t trong trệ ố ớ ặ ệ ường h p b  b nh timợ ị ệ  

nh : lo n nh p, nh p ch m, kho ng Q ­ T kéo dài, b nh thi u máu c  timư ạ ị ị ậ ả ệ ế ơ  

c c b  ho c m t cân b ng đi n gi i.ụ ộ ặ ấ ằ ệ ả

­ Tác d ng ph : R i lo n tiêu hóa, đ c bi t là   ngụ ụ ố ạ ặ ệ ở ườ ệi b nh tr  v i t nẻ ớ ầ  

1.3.4.2. C  ch  tác d ng và c  ch  đ  khángơ ế ụ ơ ế ề

Bảng 1 Cơ chế tác dụng của gentamycin và cơ chế đề kháng

của vi khuẩn gây bệnh

- B m ngơ ược kháng sinh tr  ra.ở

- Gi m   ái   l c   c a   kháng   sinh   v iả ự ủ ớ  ribosom

1.3.4.3. Ch  đ nh, ch ng ch  đ nh, tác d ng phỉ ị ố ỉ ị ụ ụ

­ Ch  đ nh: Ph i h p v i các kháng sinh di t khu n khác trong đi u trỉ ị ố ợ ớ ệ ẩ ề ị viêm ph i.ổ

­ Ch ng   ch   đ nh:   Ngố ỉ ị ười   b nh   d   ng   v i   gentamicin   và   v i   cácệ ị ứ ớ ớ  aminoglycosid khác

­ Tác d ng ph : Nhi m đ c tai không h i ph c và do li u tích t ,  nhụ ụ ễ ộ ồ ụ ề ụ ả  

hưởng c  đ n  c tai (đi c, ban đ u v i âm t n s  cao) và h  th ng ti nả ế ố ế ầ ớ ầ ố ệ ố ề  đình (chóng m t, hoa m t). Nhi m đ c th n có h i ph c,…ặ ắ ễ ộ ậ ồ ụ

Bảng 1 Cơ chế tác dụng của levofloxacin và cơ chế đề kháng

của vi khuẩn gây bệnh

C  ch  tác d ngơ ế ụ C  ch  đ  khángơ ế ề

- AND   gyrase   enzyme   c t   đo n,ắ ạ  

n i   đo n   và   xo n   vòng   trong   quáố ạ ắ  

­ Ch  đ nh: Viêm ph i m c ph i   c ng đ ng.ỉ ị ổ ắ ả ở ộ ồ

­ Ch ng ch  đ nh: Ngố ỉ ị ười có ti n s  quá m n v i levofloxacin, v i cácề ử ẫ ớ ớ  quinolone khác, ho c v i b t kì thành ph n nào c a thu c. Đ ng kinh,ặ ớ ấ ầ ủ ố ộ  thi t h t G6PD, ti n s  b nh   gân c  có m t fluoroquinolon.ế ụ ề ử ệ ở ơ ộ

­ Tác d ng ph : Trên tiêu hóa gây bu n nôn, ói m a, tiêu ch y. Trênụ ụ ồ ử ả  

th n kinh trung ầ ương gây nh c đ u, chóng m t, m t ng , suy nhứ ầ ặ ấ ủ ược, đôi 

khi co gi t.  c ch  phát tri n s n, đôi khi x y ra viêm gân, đ t gân, kéoậ Ứ ế ể ụ ả ứ  dài kho ng QT.ả

CHƯƠNG 3: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

3.1 Đ i t  ố ượng nghiên c uứ 

3.1.2 Tiêu chu n lo i tr  ẩ ạ ừ 

­ B nh án c a b nh nhân chuy n khoa.ệ ủ ệ ể

­ B nh nhân có th i gian đi u tr  b  gián đo n.ệ ờ ề ị ị ạ

­ B nh nhân đang b  suy gan ho c suy th n. V n đ  s  d ng thu c choệ ị ặ ậ ấ ề ử ụ ố  các b nh nhân này còn ph  thu c vào tình tr ng suy gan ho c suy th n c aệ ụ ộ ạ ặ ậ ủ  

b nh nhân, vi c s  d ng kháng sinh cho các b nh nhân này s  đệ ệ ử ụ ệ ẽ ược bác sỹ cân nh c kĩ lắ ưỡng. Vì v y, chúng tôi s  không th ng kê vi c s  d ngậ ẽ ố ệ ử ụ  kháng sinh đi u tr  viêm ph i cho các b nh nhân này.ề ị ổ ệ

3.1.3 Đ a đi m và th i gian nghiên c u  ị ể ờ ứ 

­ Đ a đi m nghiên c u: khoa Nhi T ng h p B nh vi n Trị ể ứ ổ ợ ệ ệ ường Đ i h cạ ọ  

Y Dược Hu ế

­ Th i gian nghiên c u: 01/01/2016 đ n 31/12/2016.ờ ứ ế

3.1.4 C  m u  ỡ ẫ 

­ Chúng tôi thu th p đậ ược 182 BN nhi t i khoa Nhi T ng h p B nh vi nạ ổ ợ ệ ệ  

Trường Đ i h c Y Dạ ọ ược Hu  ế th a mãn tiêu chu nỏ ẩ  trên để đ a vào nghiênư  

c uứ

3.2 Ph  ương pháp nghiên c uứ  

3.2.1 Ph  ương pháp nghiên c uứ  

­ Thi t k  nghiên c u: Phế ế ứ ương pháp mô t  c t ngang, không can thi p.ả ắ ệ

­ Phương ti n nghiên c u: Phi u kh o sát. S  d ng phi u kh o sát đệ ứ ế ả ử ụ ế ả ể thu th p thông tin b nh án l u t i phòng K  ho ch ­ T ng h p B nh vi n.ậ ệ ư ạ ế ạ ổ ợ ệ ệ  3.2.2 N i dung nghiên c u  ộ ứ 

2.2.2.1. Kh o sát các đ c đi m c a b nh nhânả ặ ể ủ ệ

­ Đ c đi m phân b  l a tu i c a b nh nhân.ặ ể ố ứ ổ ủ ệ

­ Đ c đi m phân b  gi i tính c a b nh nhân.ặ ể ố ớ ủ ệ

­ Đ c đi m lâm sàng: Các tri u ch ng lâm sàng c a b nh nhân bao g mặ ể ệ ứ ủ ệ ồ  tri u ch ng:ệ ứ

     ­ B nh b nh m c kèm.ệ ệ ắ

2.2.2.2. Phân tích tình hình s  d ng kháng sinh trong đi u tr  viêm ph i ử ụ ề ị ổ ở 

tr  emẻ

­ Các nhóm kháng sinh, kháng sinh c  th  đụ ể ược s  d ng đi u tr  viêmử ụ ề ị  

ph i tr  em t i khoa Nhi T ng h p t i B nh vi n Trổ ẻ ạ ổ ợ ạ ệ ệ ường Đ i h c Yạ ọ  

Dược Hu ế

­ Đánh giá s  b  m c đ  phù h p khuy n cáo c a phác đ  KS đơ ộ ứ ộ ợ ế ủ ồ ượ ử c s

d ng so v i phác đ  chu n c a B  Y t  Vi t Nam (2015).ụ ớ ồ ẩ ủ ộ ế ệ

­ So sánh li u dùng KS th c t  v i li u khuy n cáo.ề ự ế ớ ề ế

+ Tương tác theo dõi ch t ch : Vi c ph i h p có th  gây nguy hi m choặ ẽ ệ ố ợ ể ể  

b nh nhân ho c s  đánh giá l i li u dùng và giám sát ch t ch  b nh nhânệ ặ ự ạ ề ặ ẽ ệ  

là c n thi t.ầ ế

+ Tương tác cân nh c theo dõi: Ch a bi t ch c ch n v  các b t l i g p ph iắ ư ế ắ ắ ề ấ ợ ặ ả  khi ph i h p thu c, do đó vi c gi i thích cho b nh nhân v  tác d ng khôngố ợ ố ệ ả ệ ề ụ  mong mu n có th  x y ra là c n thi t, và ho c cân nh c thêm vi c theoố ể ả ầ ế ặ ắ ệ  dõi b nh nhân.ệ

+ Tương tác không có ý nghĩa trên lâm sàng: Các ph i h p đố ợ ược cho là không gây h u qu  có ý nghĩa trên lâm sàng ho c không có tậ ả ặ ương tác x y ra.ả

2.2.2.3. Đánh giá hi u qu  s  d ng kháng sinh đi u tr  viêm ph i   trệ ả ử ụ ề ị ổ ở ẻ 

em t i khoa Nhi T ng H p B nh vi n Trạ ổ ợ ệ ệ ường Đ i h c Y Dạ ọ ược Huế

­ Hi u qu  đi u tr  đệ ả ề ị ược th  hi n qua th i gian đi u tr , s  c i thi nể ệ ờ ề ị ự ả ệ  tri u ch ng lâm sàng, đánh giá c a th y thu c khi b nh nhân ra vi n d aệ ứ ủ ầ ố ệ ệ ự  trên ba tiêu chí sau:

+ Kh i: B nh nhân h t hoàn toàn các tri u ch ng c a b nh, không ph iỏ ệ ế ệ ứ ủ ệ ả  dùng thêm kháng sinh n a. ữ

+ Gi m, đ : Tri u ch ng b nh gi m m t ph n ả ỡ ệ ứ ệ ả ộ ầ

+ Không kh i: Tri u ch ng b nh không gi m ho c n ng h n.ỏ ệ ứ ệ ả ặ ặ ơ

3.2.3 X  lý k t qu  nghiên c u  ử ế ả ứ 

­ Dùng   ph n   m m   Excel   2016   đ   nh p   s   li u   sau   khi   đã   mã   hóa.ầ ề ể ậ ố ệ  

Phương pháp th ng kê toán h c đố ọ ược áp d ng dụ ướ ại d ng các b ng, bi uả ể  

th ng kê đ  h  th ng và t ng h p các thông tin thu th p đố ể ệ ố ổ ợ ậ ược

­ Ngoài ra, chúng tôi còn s  d ng m t s  công th c trong th ng kê:ử ụ ộ ố ứ ố

+ Công th c tính giá tr  trung bình:ứ ị

+ Công th c tính sai s  trung bình: ứ ố

S  d ng ph n m m R*64 3.3.2 đ  phân tích s  li u.ử ụ ầ ề ể ố ệTrong   đó,   chúng   tôi   s   d ng   ki m   đ nh   chi   bình   phử ụ ể ị ươ  ng(Chisq.Test) và T­ test ki m đ nh s  li u đã th ng kê.ể ị ố ệ ố

­ Ngưỡng ý nghĩa c a các test th ng kê dùng trong nghiên c u là 5%.ủ ố ứ

CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

4.1 Đ c đi m c a b nh nhân trong m u nghiên c u  ặ ể ủ ệ ẫ ứ  

4.1.1 Đ c đi m phân b  l a tu i c a b nh nhân nghiên c u  ặ ể ố ứ ổ ủ ệ ứ  

Bảng 3 Đặc điểm phân bố bệnh nhân theo theo giới tính

4.1.2 Đ c đi m phân b  gi i tính c a b nh nhân nghiên c u  ặ ể ố ớ ủ ệ ứ 

Bảng 3.2 Đặc điểm phân bố bệnh nhân theo nhóm tuổi, giới

T  lỷ ệ 

%

Số BN

T  lỷ ệ 

%

Số BN

Bi u đ  3  T  l  tr  viêm ph i theo l a tu i và gi i tínhể ồ ỷ ệ ẻ ổ ứ ổ ớ

Nh n xét:ậ  B ng 3.2 và bi u đ  3.1 cho th y: T  l  tr  m c viêm ph iả ể ồ ấ ỷ ệ ẻ ắ ổ  

gi m d n theo chi u tăng c a l a tu i. S  tr  viêm ph i nhi u nh t là   l aả ầ ề ủ ứ ổ ố ẻ ổ ề ấ ở ứ  

tu i t  0 ­ 5 tu i (chi m t i 84,6%) và ít nh t là   l a tu i t  trên 10 ­ 16 tu iổ ừ ổ ế ớ ấ ở ứ ổ ừ ổ  (chi m 3,8%).   m i l a tu i, t  l  tr  nam m c viêm ph i nhi u h n trế Ở ọ ứ ổ ỷ ệ ẻ ắ ổ ề ơ ẻ 

n  S  khác bi t có ý nghĩa th ng kê.ữ ự ệ ố

4.1.3 Tri u ch ng lâm sàng và m c đ  viêm ph i  ệ ứ ứ ộ ổ 

Tím tái quanh môi và m tặ 3 1,7

Nh n xét:ậ   H u h t BN có bi u hi n s t (97,8%); 94,5% BN ho; 36,3%ầ ế ể ệ ố  

BN khó th ; 26,4% BN th  nhanh; 1,7% BN tím tái quanh môi và m t; ch  cóở ở ặ ỉ  0,6% BN có cánh mũi ph p ph ng.ậ ồ

T i th i đi m n m vi n, có nhi u tr  m c các b nh khác ngoài viêmạ ờ ể ằ ệ ề ẻ ắ ệ  

ph i. Đi u này có th   nh hổ ề ể ả ưởng đ n vi c đi u tr  cho BN. Chúng tôi th ngế ệ ề ị ố  

kê s  lố ượng và t n su t m t s  b nh m c kèm thầ ấ ộ ố ệ ắ ường g p trên b nh nhiặ ệ  trong m u nghiên c u theo b ng 3.5 nh  sau:ẫ ứ ả ư

Bảng 3.5 Số lượng bệnh mắc kèm trên bệnh nhân

nh , đ ng kinh… cũng m c kèm viêm ph i nh ng t  l  không nhi u. Vì v y,ẹ ộ ắ ổ ư ỷ ệ ề ậ  

đ  đi u tr  có hi u qu  b nh viêm ph i, c n k t h p đi u tr  tích c c cácể ề ị ệ ả ệ ổ ầ ế ợ ề ị ự  

b nh ph i h p này.ệ ố ợ

4.1.5 Xét nghi m tìm khu n gây b nh  ệ ẩ ệ  

Bảng 3.6 Bệnh nhân được thực hiện kháng sinh đồ

bi t gi a các nhóm là có ý nghĩa th ng kê.ệ ữ ố

4.2 Phân tích tình hình s  d ng kháng sinh trong m u nghiên c u  ử ụ ẫ ứ  

4.2.1 Các nhóm kháng sinh đ  ượ ử ục s  d ng trong đi u tr  viêm ph i   trề ị ổ ở ẻ  em

Kháng sinh là lo i thu c quan tr ng hàng đ u đ  đi u tr  viêm ph i.ạ ố ọ ầ ể ề ị ổ  

Vi c l a ch n và s  d ng kháng sinh h p lý không nh ng đem l i hi u quệ ự ọ ử ụ ợ ữ ạ ệ ả 

đi u tr  cao, mà còn góp ph n h n ch  hi n tề ị ầ ạ ế ệ ượng vi khu n kháng thu c. ẩ ố

Chúng tôi th ng kê toàn b  các kháng sinh theo nhóm đố ộ ược s  d ngử ụ  

đi u tr  viêm ph i trong nghiên c u không phân bi t phác đ  ban đ u hay thayề ị ổ ứ ệ ồ ầ  

đ i theo b ng 3.7 dổ ả ưới đây: 

Bảng 3.7 Các nhóm kháng sinh được sử dụng trong điều trị

viêm phổi ở trẻ em.

Nhóm kháng 

sinh

Thu c khángố  sinh Bi t dệ ược

Hàm lượng/ 

N ng đồ ộ

T n su t sầ ấ ử 

d ng c aụ ủ  kháng sinhBeta – Lactam Amoxicillin + 

Acid clavulanic

được s  d ng nhi u nh t c  v  ch ng lo i và t  l  b nh nhân đử ụ ề ấ ả ề ủ ạ ỷ ệ ệ ược dùng. Trong beta ­ lactam, nhóm penicilin chi m 21,1%, nhóm cephalosporin chi mế ế  64,2%, c  3 th  h  cephalosporin đ u đã đả ế ệ ề ượ ử ục s  d ng.  

4.2.2 T  l  s  d ng kháng sinh trong đi u tr  viêm ph i tr  em  ỷ ệ ử ụ ề ị ổ ẻ