Khái quát Cuối năm 1964, đầu năm 1965 trước sự phá sản của chiến lược “chiến tranh đặc biệt”, đế quốc Mỹ chuyển sang thực hiện chiến lược “chiến tranh cục bộ” - một “cuộc chiến tranh tàn
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ - LUẬT ĐẠI HỌC QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH
BỘ MÔN: LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC
ĐỀ BÀI: Dựa vào cơ sở nào mà trong nghị quyết lần thứ 11 và 12 của Đảng năm 1965 nhận định “Mặc dù đế quốc Mỹ đưa vào miền Nam hàng chục vạn quân đội viễn chinh và chư hầu vào miền Nam Việt Nam nhưng so sánh tương quan lực lượng trên chiến trường không thay đổi”.
Đinh Thị Điều
Nhóm 6 Nguyễn Thị Minh Trang Trần Hạnh Trinh
Trần Lê Hoàng Châu Phạm Thị Bảo Tin Nguyễn Thế Hoàng
Hồ Sĩ Tiến
Mã lớp học phần: 205DL0610
Hồ Chí Minh, 15 tháng 07 năm 2021
Giảng viên hướng dẫn:
Nhóm sinh viên thực hiện:
K204081615 K204080397 K204080422 K204080402 K204080421
Trang 2MỤC LỤC
Trang
I BỐI CẢNH LỊCH SỬ 3
1 Khái quát 3
2 Làm rõ bối cảnh đất nước 3
II NỘI DUNG HỘI NGHỊ 11 VÀ 12 4
III CƠ SỞ ĐƯA RA NHẬN ĐỊNH 6
IV KẾT LUẬN 9
V Ý NGHĨA, BÀI HỌC THỰC TIỄN VÀ LIÊN HỆ HIỆN NAY 10
1 Ý nghĩa 10
2 Bài học thực tiễn 10
3 Liên hệ tìnhhình hiện nay 10
Trang 3I BỐI CẢNH LỊCH SỬ
1 Khái quát
Cuối năm 1964, đầu năm 1965 trước sự phá sản của chiến lược “chiến tranh đặc biệt”, đế quốc Mỹ chuyển sang thực hiện chiến lược “chiến tranh cục bộ” - một “cuộc chiến tranh tàn bạo nhất trong lịch sử loài người” bằng việc đưa quân viễn chinh ồ ạt vào tham chiến trên chiến trường chính miền Nam Việt Nam, đồng thời đẩy mạnh chiến
tranh phá hoại đối với miền Bắc
Lúc bấy giờ, dư luận thế giới lo ngại đây có thể là khởi nguồn của một cuộc chiến tranh thế giới mới “Họ khuyên Việt Nam không nên đối đầu với Mỹ - một siêu cường chưa từng thua trận” Vậy nên: Việt Nam liệu có dám đánh Mỹ? Đánh Mỹ bằng cách nào? Làm thế nào để thắng Mỹ? Đó là những câu hỏi lớn đặt ra, cần có lời giải đáp Đảng ta buộc phải mở các Hội nghị nhằm đề ra các đường lối đấu tranh đúng đắn Hội nghị Trung Ương lần thứ 11 và 12 tập trung đánh giá và đề ra đường lối kháng chiến, nhận định: "Mặc dù đế quốc Mỹ đưa hàng quân viễn chinh vào miền Nam nước
ta nhưng so sánh tương quan lực lượng giữa ta và địch không có sự thay đổi lớn"
2 Làm rõ bối cảnh đất nước
Thực hiện đồng thời hai chiến lược cách mạng trong bối cảnh đất nước có chiến
tranh 1965 -1975 : Cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước trên toàn quốc, tiếp tục
xây dựng và bảo vệ miền Bắc, giữ vững chiến lược tiến công ở miền Nam 1965 -1968
Trước nguy cơ thất bại hoàn toàn chiến lược “ Chiến lược đặc biệt ”, để cứu vãn chủ nghĩa thực dân mới, ngăn chặn sự sụp đổ của chính quyền Sài Gòn, chính quyền của tổng thống Mỹ Giôn xơn quyết định tiến hành chiến lược “ Chiến tranh cục bộ ” ở miền Nam - một hình thức chiến tranh trong chiến lược toàn cầu “Phản ứng linh hoạt” của Mỹ Đế quốc Mỹ đưa quân chiến đấu Mỹ và quân các nước đồng minh vào trực tiếp tham chiến, đóng vai trò chủ yếu trên chiến trường miền Nam; quân đội Sài Gòn đóng vai trò hỗ trợ và thực hiện bình định: Mỹ đưa vào miền Nam hơn 20 vạn quân, gồm 18 vạn quân Mỹ và hơn 2 vạn quân chư hầu, chưa kể 7 vạn hải quân và không quân Mỹ xuất phát từ các tàu chiến trên mặt biển hoặc từ đất Thái Lan và Philipin Đồng thời đế quốc Mỹ mở cuộc chiến tranh phá hoại bằng không quân và hải quân đánh phá miền Bắc Việt Nam nhằm làm suy yếu và ngăn chặn sự chi viện của miền Bắc cho cách mạng miền Nam
Trang 4Ngày 25/03/1965, Hội nghị lần thứ 11 Ban chấp hành trung ương Đảng họp, ra quyết định Về tình hình và nhiệm vụ cấp bách trước mắt, quyết định chuyển toàn bộ hoạt động của miền Bắc từ thời bình sang thời chiến trên tất cả các lĩnh vực kinh tế, an ninh, quốc phòng, đối ngoại và văn hóa giáo dục đảm bảo cho miền Bắc có đầy đủ sức mạnh đánh thắng không quân, hải quân Mỹ; duy trì và giữ vững sản xuất, tăng khả năng chi viện cho chiến trường miền Nam
Tháng 12/1965, Hội nghị lần thứ 12 Ban chấp hành trung ương Đảng đã phân tích
một cách toàn diện cuộc chiến Hội nghị kết luận : mặc dù đế quốc Mỹ đưa vào miền Nam hàng chục vạn quân viễn chinh, cuộc chiến đấu của quân và dân ta sẽ khó khăn, gian khổ gấp bội nhưng do quân Mỹ vào trong thế thua, thế bị động nên lực lượng so sánh giữa ta và địch không có sự thay đổi lớn Vì thế, cuộc kháng chiến vẫn giữ vững
và phát triển thế chiến lược tiến công Kết hợp đấu tranh quân sự và đấu tranh chính trị, nhưng đấu tranh quân sự quyết định trực tiếp Phương châm là đánh lâu dài, dựa vào sức mình là chính Hội nghị hạ quyết tâm chiến lược : “ Động viên lực lượng của
cả nước, kiên quyết đánh bại cuộc chiến tranh xâm lược của đế quốc Mỹ trong bất cứ tình huống nào, để bảo vệ miền Bắc, giải phóng miền Nam, hoàn thành cách mạng dân
tộc dân chủ nhân dân trong cả nước, tiến tới thực hiện hòa bình thống nhất nước nhà ”
II NÔI DUNG HÔI NGHỊ 11 VÀ 12
Hội nghị 11 (3-1965) và 12 (12-1965) Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã quyết
định phát động cuộc kháng chiến chống Mỹ , cứu nước trên phạm vi cả nước và đề ra đường lối cho cuộc kháng chiến trong giai đoạn mới
Kế thừa và phát triển sáng tạo đường lối chiến lược chung của cách mạng Việt Nam đã được đề ra tại Đại hội lần thứ III (1960), nội dung đường lối kháng chiến chống
Mỹ, cứu nước trong giai đoạn mới, gồm các nội dung lớn là:
Quyết tâm chiến lược: Mặc dù đế quốc Mỹ đưa vào miền Nam hàng chục vạn
quân viễn chinh, nhưng so sánh lực lượng giữa ta và địch vẫn không thay đổi lớn, cuộc
chiến tranh vẫn trở nên gay go, ác liệt , nhưng nhân dân ta đã có cơ sở chắc chắn để giữ vững thế chủ động trên chiến trường; cuộc “Chiến tranh cục bộ” mà Mỹ đang tiến hành vẫn là một cuộc chiến tranh xâm lược thực dân mới Cuộc chiến tranh đó được
đề ra trong thế thua, thế thất bại và bị động cho nên nó chứa đựng đầy mâu thuẫn về chiến lược; Mỹ không thể nào cứu vãn được tình thế nguy khốn, bế tắc của chúng ở miền Nam Từ sự phân tích nhận định trên, Trung ương khẳng định chúng ta có đủ điều
kiện và sức mạnh để đánh Mỹ và thắng Mỹ Với tinh thần “ Quyết tâm đánh thắng
Trang 5Mỹ xâm lược”, Đảng quyết định phát động cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước trong toàn quốc, coi chống Mỹ, cứu nước là nhiệm vụ thiêng liêng của cả dân tộc
Trang 6Mục tiêu chiến lược: Kiên quyết đánh bại cuộc chiến tranh xâm lược của đế
quốc
Mỹ trong bất kỳ tình huống nào, nhằm bảo vệ miền Bắc, giải phóng miền Nam, hoàn thành cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân trong cả nước, tiến tới thực hiện hòa bình thống nhất nước nhà
Phương châm chiến lược: Đánh lâu dài, dựa vào sức mình là chính, càng đánh
càng mạnh; cần phải cố gắng đến mức độ cao, tập trung lực lượng của cả hai miền để
mở những cuộc tiến công lớn, tranh thủ thời cơ giành thắng lợi quyết định trong thời gian tương đối ngắn trên chiến trường miền Nam
Tư tưởng chỉ đạo đối với miền Nam: Giữ vững và phát triển thế tiến công, kiên
quyết tiến công và liên tục tiến công Tiếp tục kiên trì phương châm kết hợp đấu tranh quân sự với đấu tranh chính trị, triệt để thực hiện ba mũi giáp công, đánh địch trên cả
ba vùng chiến lược
Tư tưởng chỉ đạo đối với miền Bắc: Chuyển hướng xây dựng kinh tế,bảo đảm
tiếp tục xây dựng miền Bắc vững mạnh về kinh tế và quốc phòng trong điều kiện có chiến tranh, tiến hành cuộc chiến tranh nhân dân chống chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ để bảo vệ vững chắc miền Bắc xã hội chủ nghĩa, động viên sức người sức của
cao nhất để chi viện cho cuộc chiến tranh giải phóng miền Nam, đồng thời tích cực chuẩn bị đề phòng để đánh bại địch trong trường hợp chúng liều lĩnh mở rộng chiến tranh cục bộ ra cả nước
Về mối quan hệ và nhiệm vụ cách mạng hai miền: Trong cuộc chiến tranh
chống
Mỹ của nhân dân cả nước, miền Nam là tiền tuyến lớn, miền Bắc là hậu phương lớn Bảo vệ miền Bắc là nhiệm vụ của cả nước, vì miền Bắc xã hội chủ nghĩa là thành quả chung rất to lớn của nhân dân ta, là hậu phương vững chắc trong cuộc chiến tranh chống
Mỹ Phải đánh bại cuộc chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ ở miền Bắc và ra sức tăng cường lực lượng miền Bắc về mọi mặt, nhất là về kinh tế và quốc phòng, nhằm đảm bảo chi viện đắc lực cho miền Nam, đồng thời, vừa tiếp tục xây dựng chủ nghĩa
xã hội nhằm phát huy vai trò đắc lực của hậu phương lớn đối với tiền tuyến lớn Hai nhiệm vụ trên đây không tách rời nhau mà mật thiết gắn bó nha Khẩu hiệu chung của nhân dân cả nước lúc này là “Tất cả để đánh thắng giặc Mỹ xâm lược”
Nhận xét chung về nghị quyết 11 & 12 của Đảng
Nghị quyết Trung ương lần thứ 11 và lần thứ 12 năm 1965 với nội dung như trên thể hiện tư tưởng nắm vững, giương cao hai ngọn cờ độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội trong bối cảnh mới, tiếp tục tiến hành đồng thời hai chiến lược cách mạng trong điều kiện cả nước có chiến tranh và quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ xâm lược, giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc của Đảng và dân tộc ta Đó là đường lối chiến tranh nhân dân, toàn dân, toàn diện, lâu dài, dựa vào sức mình là chính trong hoàn
Trang 7cảnh
Trang 8đã khác trước, cơ sở để Đảng lãnh đạo đưa cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu
tới thắng lợi vẻ vang.
III CƠ SỞ ĐƯA RA NHẢN ĐỊNH
Dựa trên các cơ sở lý luận và tình hình thực tiễn, Đảng ta trong Hội nghị 11 và 12
đã đưa ra nhận định: “mặc dù đế quốc Mỹ đưa vào miền Nam hàng chục vạn quân viên
chinh và chư hầu vào miền Nam Việt Nam nhưng so sánh tương quan lực lượng trên chiến trường không thay đổi"”
Thứ nhất: Căn cứ vào thế và lực của ta:
về phía địch: cùng với thất bại của Chiến lược “chiến tranh đặc biệt” và sự lung
lay của chính quyền Sài Gòn, Mỹ rơi vào trạng thái hoang mang, lo sợ, bị động Vì vậy, khi quân địch tăng cường quân viễn chinh mặc dù cũng là cuộc chiến tranh xâm lược kiểu mới nhưng chúng buộc phải thực thi trong thế thua, thế thất bại và thế bị động cho nên chứa đựng đầy mâu thuẫn về chiến lược
về phía ta: đang giành thế chủ động tấn công trên mọi mặt trận, có hậu phương
vững chắc chi viện, đã đánh tan chiến lược “chiến tranh đặc biệt”, vì vậy tạo niềm tin
và sức mạnh tinh thần rất lớn, đặc biệt khi ta đang ở thế tiến công Quân đội và nhân dân luôn đồng lòng, tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng
=> Việc Mỹ đưa quân chi viện không trở thành mối đe dọa khi quân dân ta đồng lòng
kháng chiến, chủ động tích cực giành độc lập, cùng với sự lãnh đạo của Đảng, đẩy Mỹ vào thế bị động, hoang mang
Thứ hai: Cuôc chiến tranh xâm lược của Mỹ găp sự phản đối gay gắt của
các lực lượng tiến bô trên thế giới
Trước sự thất bại ở chiến trường miền Nam và sự lung lay của chính quyền Sài Gòn, Mỹ trực tiếp đưa quân vào viện trợ miền Nam Việt Nam làm lộ rõ mưu đồ cướp nước Chính nghĩa không bao giờ thuộc về phía những kẻ đã gây ra chiến tranh phi nghĩa Sự tàn bạo của cuộc chiến tranh xâm lược làm khơi dậy, củng cố sức mạnh đoàn
kết của cả dân tộc Việt Nam; buộc nhân loại tiến bộ lên tiếng ủng hộ và giúp đỡ cuộc đấu tranh của nhân dân Việt Nam; làm cho nước Mỹ bị chia rẽ và phong trào phản chiến ngày càng lan rộng, đơn cử là cuộc biểu tình quy mô hơn 50.000 người ở Washington DC ngày 15-11-1969 sau này
Mỹ tăng cường quân viễn chinh cũng là hành vi uy hiếp tinh thần, muốn chứng tỏ
sức mạnh quân sự nhưng thực chất bộc lộ sự nhu nhược và bất lực Chúng đang tiến hành cuộc chiến tranh xâm lược phi nghĩa - nhân dân tiến bộ trên thế giới phản đối gay
gắt, còn nhân dân ta đang tiến hành cuộc chiến tranh chính nghĩa chống lại đế quốc để
Trang 9giành độc lập - luôn nhận được sự ủng hộ của nhân dân thế giới.
Trang 10=> Tạo cho địch tâm lý lo ngại nhưng lại là nguồn lực tinh thần to lớn cho chúng ta
tiến công địch khi chúng tăng cường quân viễn chinh
Thứ ba: Xuất phát từ vi trí đia lý miền Nam
Đây là vùng có địa hình phức tạp, đồng bằng nhưng có nhiều vùng chiêm trũng rộng lớn, hệ thống sông ngòi chằng chịt Vì vậy khi địch tăng cường quân viễn chinh, chúng buộc phải dàn mỏng lực lượng để đối phó với quân ta ( áp dụng lối đánh du kích) Khi chúng rải quân cũng sẽ rơi vào thế bất lợi, lực lượng mỏng không thể phát huy sức mạnh quân đội trong khi quân ta lại am hiểu địa hình địa vật ở đây cũng như tường tận lối đánh du kích nên địch sẽ bất lợi khi khó tiếp cận được quân ta và phòng thủ khi quân ta tiến hành tấn công
=> Đây là một ưu thế lớn cho quân ta, là một trong những lý do địch không thể tận
dụng hoàn toàn sức mạnh và lợi thế mà quân đội viễn chinh Mỹ có
Thứ tư: Trong quá hình chống “chiến tranh đăc biệt”, thế trân chiến tranh
nhân dân đã hình thành, cách mạng miền Nam đã có sự phát triển về thế và lực Cùng với lực lượng và điều kiện để đánh bai âm mưu lâu dài và trước mắt của đich
Tư tưởng Hồ Chí Minh về Chiến tranh nhân dân là sự vận dụng tổng hợp lịch sử đánh giặc của ta và vận dụng sáng tạo Chủ nghĩa Mác Lênin vào tình hình thực tế ở Việt Nam.Có thể hiểu khái niệm trên theo tư tưởng Hồ Chí Minh với hai góc độ: Đây
là cuộc chiến tranh được tiến hành bởi toàn thể nhân dân và là cuộc chiến tranh nhằm bảo vệ lợi ích của nhân dân, mang lại cho nhân dân độc lập, tự do, hạnh phúc, thống nhất, hòa bình Theo Hồ Chí Minh, Chiến tranh nhân dân ở nước ta phải thực hiện theo phương châm: "Toàn dân, toàn diện, trường kỳ và tự lực cánh sinh" Hồ Chí Minh
khẳng định:
- "Kháng chiến phải trường kỳ, vì đất ta hẹp, dân ta ít, nước ta nghèo, ta phải chuẩn bị lâu dài" Đánh lâu dài là do tương quan so sánh lực lượng ban đầu giữa ta và địch, địch dựa vào thế mạnh về quân sự, kinh tế để thực hiện đánh nhanh, thắng nhanh;
ta phải trường kỳ kháng chiến để tránh thế mạnh ban đầu của địch và có thời gian chuyển hóa lực lượng từ yếu thành mạnh để thắng địch
- Trong lãnh đạo, chỉ đạo cách mạng nói chung và chỉ đạo chiến tranh nói riêng,
Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn nắm chắc tình hình để phân tích cục diện trong nước và trên thế giới, đánh giá đúng so sánh lực lượng giữa ta và địch trong từng giai đoạn của cách mạng và chiến tranh, từ đó đề ra chiến lược, sách lược đúng đắn để chỉ đạo cuộc kháng chiến trường kỳ, tranh thủ thời cơ giành thắng lợi từng bước, tiến tới giành thắng
lợi cuối cùng
Thứ năm: Mỹ đưa quân vào miền Nam nhằm cứu vãn sự sụp đổ của chính
Trang 11quyền Sài Gòn, cuôc chiến tranh này được đề ra trong thế thua, thế thất bai và bi
Trang 12mạng miền Nam giữ vững thế tiến công, sẽ đánh bại “chiến tranh cục bô” trong thời gian ngắn nhất Mỹ vì thế không thể nào cứu vãn được tình thế nguy khốn,
bế tắc của chúng ở miền Nam
Ngày 8 tháng 5 năm 1963 xảy ra sự kiện Phật Đản tại Huế Từ một vụ lộn xộn cảnh sát không cho treo cờ Phật giáo nhân ngày Phật Đản, cho đến khi Hoà Thượng Thích Quảng Đức tự thiêu tại Sài Gòn phản đối chính sách đàn áp Phật giáo của chính phủ, rồi một loạt các cuộc tự thiêu khác của Phật tử, đã làm chấn động tình hình trong nước và quốc tế
Ngày 1 tháng 11 năm 1963 Quân lực Việt Nam Cộng Hòa, dưới sự chỉ huy của tướng Dương Văn Minh và sự im lặng không phản đối của Hoa Kỳ, đã làm đảo chính lật đổ và giết chết ba anh em Tổng thống Ngô Đình Diệm Lực lượng biệt động của Mặt trận Dân tộc Giải phóng liên tiếp tổ chức các cuộc tấn công, đánh bom tại Sài Gòn
và trong các thành phố như vụ Đánh bom cư xá Brink 1964, đánh bom sứ quán Mỹ 1965
Vào giữa năm 1965, với các thất bại liên tiếp trên chiến trường và tình hình chính
trị rối loạn, trước tình huống thế và lực của chính quyền Sài Gòn suy yếu đến mức không có cơ cứu vãn, Mỹ đã chính thức nhảy vào cuộc Không vừa lòng với vai trò
"giật dây sau cánh gà" cùng các khoản viện trợ, họ công khai lộ diện, trực tiếp có mặt tại nam Việt Nam từ các đoàn cố vấn đến một đội quân viễn chinh
Mặt khác, miền Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng và sự chi viện từ hậu phương miền ngoài luôn trên tinh thần chiến đấu cao và sẵn sàng chung sức đập tan Chiến lược
mà quân thù đã đề ra Và sự thật là quân ta đã giành được nhiều thắng lợi vẻ vang
=> Việc trực tiếp can thiệp vào miền Nam, Mỹ bắt buộc phải phân tán lực lượng, điều
này ảnh hưởng trực tiếp đến sức mạnh toàn quân viễn chinh
Thứ sáu: Do đế quốc Mỹ bi ràng buôc trong khuôn khổ chiến tranh thực
dân
kiểu mới, phải dựa vào bon tay sai bản đia để thực hiên mục tiêu xâm lược nhưng
bon tay sai lại rất yếu Phương thức xâm lược và chính sách thực dân kiểu mới của đế quốc Mỹ luôn luôn quyên chăt vào nhau và chứa nhiều mâu thuẫn Chiến tranh càng mở rông, kéo dài thì mâu thuẫn càng bôc lô và bi khoét sâu mà Nhà Trắng và Lầu Năm Góc không thể khắc phục
Mâu thuẫn giữa mục đích muốn giấu mặt trá hình để áp đặt chủ nghĩa thực dân kiểu mới nhưng buộc phải tiến hành chiến tranh bằng quân viễn chinh của Mỹ nên