Bài giảng quản trị ngân hàng thương mại 2 chương 3 đh thương mại

Do môi tr ng.

CH NG 3: QU N TR R I

RO TRONG HO T NG

NGÂN HÀNG

3.1 T ng quan v RR và QTRR trong ho t đ ng kinh doanh

c a NHTM

- Khái ni m: R i ro trong ho t đ ng c a ngân hàng là kh

n ng x y ra nh ng bi n c không có l i gây ra t n th tcho NHTM

3.1 T ng quan v RR và QTRR trong ho t đ ng kinh doanh c a NHTM

3.1 T ng quan v RR và QTRR trong ho t đ ng kinh doanh c a NHTM

- Qui trình QTRR trong H Đ kinh doanh c a NHTM

1 Nh n

d ng RR

2 Phân tích RR

3 Đo

l ng RR

4 Ki m soát RR

5 Tài tr RR

3.2.1 Qu n tr r i ro thanh kho n

- Nguyên nhân

+ Ngân hàng huy đ ng và đi vay v n ng n h n sau

đó cho vay dài h n.

+ S nh y c m c a TS tài chính v i thay đ i c a LS + Ngân hàng luôn ph i đứp ng nhu c u thanh

Vay t th tr ng ti n t Thanh toán c t c bàng ti n.

Tr ng thái thanh kho n ròng (NLP: net liquidity position)

NLP = Cung thanh kho n - C u thanh kho n

- NLP<0: Tình tr ng thâm h t thanh kho n.

- NLP>0: D thanh kho n

3.2.1 Qu n tr r i ro thanh kho n

- Gi i pháp phòng ng a RRTK

+ i v i Ngân hàng Nhà n c

+ i v i NHTM

3.2.2 Qu n tr r i ro tín d ng

- Khái ni m: R i ro tín d ng (RRTD) là nh ng r i

ro do khách hàng không th c hi n đúng các đi ukho n tr n (g c và lãi) trong h p đ ng tín d ng

- Bi u hi n: Khách hàng ch m tr n , tr nkhông đ y đ ho c không tr n khi đ n h n, gây

•  Lãi treo phát sinh /  thu nh p t cho vay

• Mi n gi m lãi / Thu nh p t ho t đ ng cho vay

3.2.2 Qu n tr r i ro tín d ng

- Nguyên nhân

a T phía Ngân hàng

T b o đ m tín d ng: Giá c bi n đ ng; Khó đ nh giá;Tính kh m i th p; Tài s n chuyên d ng; Tranh

ch p v pháp lý; Tài s n gi m giá tr , thay đ i hi n

tr ng.

a T phía Khách hàng

c Do môi tr ng

3.2.2 Qu n tr r i ro tín d ng

* D u hi u RRTD

- D u hi u liên quan đ n quan h v i NH

- D u hi u liên quan đ n ph ng pháp qu n lý

- D u hi u v n đ k thu t và th ng m i

- D u hi u v x lý thông tin tài chính

- D u hi u phi tài chính khác

+ Công th c: Z = 1,2 X1 + 1,4X2+3,3X3 + 0,64X4 + 0,999X5

Z <1,23 DN trong vùng nguy hi m

i v i doanh nghi p khác

Z = 6,56 X1 + 3,26X2 +6,72X3 + 1,05X4

Z <1,23 DN trong vùng nguy hi m.

+ Xác đ nh qui mô c a doanh nghi p

+ Ch m đi m các ch tiêu tài chính

+ Ch m đi m ch tiêu khác

+ T ng h p đi m và x p h ng

• T ch i không cho vay n u th y thi t h i l n

• Ki m tra tr c, trong và sau khi cho vay

• Sàng l c khách hàng, phân lo i khách hàng

• T ch c các cu c h i th o đ trao đ i kinhnghi m phòng ch ng r i ro

• Th c hi n t t các quy ch pháp lý, v n b npháp lý trong Ngân hàng

r i ro theo danh m c tài tr tín d ng (Theo

t ng đ i t ng: doanh nghi p, td tiêu dùng,

ho t đ ng tín d ng tài t trung gian tài chínhkhác)

+ Ph ng pháp giám sát

+ Quy trình giám sát tín d ng ch t ch

3.2.2 Qu n tr r i ro tín d ng

S p x p các c tính v m c đ r i ro tín d ng ti m tàng trong danh m c tín d ng c a TCTD.

+ M c 1: TCTD có m c r i ro tín d ng r t th p (m u xanh)

+ M c 2: TCTD có m c r i ro tín d ng th p (m u xanh vàng)

+ M c 3: TCTD có m c r i ro tín d ng trung bình (m u vàng)

+ M c 4: TCTD có m c r i ro tín d ng cao (m u da cam) + M c 5: TCTD có m c r i ro tín d ng r t cao (m u đ )

+ TT15/2010/TT-NHNN

- S d ng các công c tín d ng phái sinh

+ H p đ ng hoán đ i tín d ng (Credit swap)

+ H p đ ng quy n ch n tín d ng (Credit option)

+ H p đ ng hoán đ i các kho n tín d ng r i ro

(Risky credit swap)

+ Trái phi u ràng bu c (credit - lined notes)

3.2.3 Qu n tr r i ro lãi su t

- Khái ni m: R i ro lãi su t (RRLS) là kh n ng

NH ch u thi t h i v thu nh p do bi n đ ng c alãi su t th tr ng g n v i c u trúc và kì h n c atài s n và ngu n v n

- Nguyên nhân

+ S không cân x ng v k h n và quy mô

gi a TS Có và TS N c a NH

+ S thay đ i lãi su t th tr ng

3.2.3 Qu n tr r i ro lãi su t

- Khi lãi su t th tr ng thay đ i, NH b tác đ ng th nào

+ LSTT thay đ i: Thu nh p trên các TS Có sinh l i

bi n đ ng, đ ng th i Chi phí lãi trên các TS N ch u lãi c ng b tác đ ng; Thay đ i kì h n c a tài s n CÓ

• Khi NH t ng lãi su t, trong khi NH đã quy t

đ nh t ng lãi su t huy đ ng, các kho n tín

d ng đã xác đ nh lãi su t tài tr và NH khôngthay đ i đ c

đ nh rõ nguyên nhân chính d n đ n r i ro lãi

su t đ i v i ngân hàng đó là s không cân x ng

v k h n gi a tài s n và ngu n v n

+ Bi u hi n: NH dùng v n ng n h n tài tr tín

d ng trung và dài h n

c a NH khi có s thay đ i lãi su t c a tài s n đó

+ Mô hình đứnh giá l i tài s n theo 1 ngày, 1-3 tháng, 3-6 tháng, 6-1 n m, 1-5 n m, trên 5 n m

+ Vi c đ nh giá l i tài s n và ngu n v n đ c xác

đ nh theo công th c:

Loi= Lo/ (1+r)t Aoi= Ao/ (1+r)t

* ng d ng công th c tính th i gian đứo h n bình quân đ xác đ nh th i h n đứo h n c a n

3.2.3 Qu n tr r i ro lãi su t

* Phòng ng a r i ro lãi su t (ti p)

- Phòng ng a r i ro lãi su t h p đ ng k h n

ti n g i

+ R i ro lãi su t x y ra khi k h n c a ngu n

v n không cân x ng v i k h n c a kho n tín

d ng, tính không n đ nh c a ngu n v n

+ phòng ng a r i ro lãi su t: (1) NH ph i c

đ nh chi phí huy đ ng; (2) K h n ngu n v nhuy đ ng

3.2.3 Qu n tr r i ro lãi su t

* Phòng ng a r i ro lãi su t (ti p)

- Phòng ng a r i ro lãi su t h p đ ng k h n trái phi u

- Phòng ng a r i ro lãi su t b ng h p đ ng hoán đ i

- Phòng ng a r i ro lãi su t b ng H quy n

ch n

3.2.4 Qu n tr r i ro h i đoái

- Khái ni m

R i ro h i đoứi (RRH ) c a TCTD là nh ng t n th t có

th x y ra ngoài d ki n do s bi n đ ng c a t giá, gây ra t n th t v tài chính và ho t đ ng cho TCTD.

R i ro h i đoứi phát sinh khi t giá bi n đ ng tác

đ ng tiêu c c đ n k t qu kinh doanh ngo i h i, đ n huy đ ng v n và đ u t b ng ngo i t c a ngân hàng

Tr ng thái ngo i t ròng ngo i t i) = Tr ng thái n i

b ng (I) + Tr ng thái ngo i b ng (II) = Tài s n ngo i t

-Doanh s ngo i t i bán ra.

3.2.4 Qu n tr r i ro h i đoái

* L ng hóa r i ro h i đoứi

- R i ro danh m c tài s n trong kinh doanh

ngo i h i

Tài s n đ c đa d ng hóa theo nhi u ngo i t khác nhau,

do đó đ đánh giá r i ro danh m c tài s n c a ngo i t i, dùng ph ng sai và đ l ch chu n c a danh m c tài s n

p 2 = X 1 2

1 2 + X 2 2

2 2 + 2X 1 X 2 Cov (r 1 , r 2 ) + + 2X i X j Cov (r i , r j )

Trong đó

- X1 Xi là tr ng thái ngo i t ròng i

- p2 ph ng sai danh m c

- Cov (ri, rj h s t ng quan

+ Tr ng h p NHTM d báo ngo i t gi m giá

+ Tr ng h p NHTM d báo ngo i t có xu h ng tănggiá

- Phòng ng a r i ro ngo i h i b ng h p đ ng quy n ch n

- Phòng ng a b ng h p đ ng hoán đ i ti n t

3.3 Nghiên c u tình hu ng

- Các v r i ro thanh kho n n i ti ng

+ Trên th gi i: Anh, Argentina, Nga

+ Vi t Nam: Qu TDND nh ng n m 90, Ngân hàng ACB (tháng 10/2003), NHTM c ph n nông thôn Ninh Bình (tháng 7/2005), NHTM c ph n Ph ng Nam chi nhánh Hà N i (tháng 7/2005)

- Các v r i ro tín d ng

+ Trên th gi i: R i ro tín d ng nhà đ t M

+ Vi t Nam: R i ro tín d ng c a m t s NHTM Nhà

n c khi c p v n cho các T p đoàn Nhà n c:

Vinashin; V Epco Minh Ph ng,…