Những quan điểm, nguyên tắc cơ bản xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân trong thời kì mới

Chính vì thế việc xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân để bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa là một trong những quan điểm, tư tưởng cơ bản và quan trọng trong đường lối quân sự của

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SÀI GÒN KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH

 TIỂU LUẬN

MÔN HỌC GIÁO DỤC QUỐC VÀ AN NINH

Chủ đề: Những quan điểm, nguyên tắc cơ bản xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân trong thời kì mới

Mã số sinh viên : 3120330360

NH ẬN XÉT CỦA CÁN BỘ CHẤM THI

Cán b ộ chấm thi 1:

Cán b ộ chấm thi 1:

Điểm: ………

CÁN B Ộ CHẤM THI 1 KÝ TÊN

Điểm: ………

CÁN B Ộ CHẤM THI 2 KÝ TÊN

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

-

- BCH : Ban chấp hành

- CNH : Công nghiệp hóa

- CSVN : Cộng sản Việt Nam

- CAND : Công an nhân dân

- CHXHCN : Cộng hòa xã hội chủ nghĩa

- CNĐQ : Chủ nghĩa đế quốc

- DBHB : Diễn biến hòa bình

- DBĐV : Dự bị động viên

- DQTV : Dân quân tự vệ

- HĐH : Hiện đại hóa

- GCCN : Giai cấp công nhân

- KHKT-CN : Khoa học kĩ thuật và công nghệ

- LLVT : Lực lượng vũ trang

- XHCN : Xã hội Chủ nghĩa

- QĐND : Quân đội nhân dân

- QPAN : Quốc phòng an ninh

MỤC LỤC

CHƯƠNG 1: MỞ ĐẦU 1

1.1 Đặt vấn đề: 1

1.2 M ục tiêu nghiên cứu: 2

1.3 Nh ững cơ sở lý thuyết và tiền đề của đề tài nghiên cứu: 2

1.3.1 Cơ sở lý luận của đề tài nghiên cứu 2

1.3.2 Phương pháp nghiên cứu 3

CHƯƠNG 2: NHỮNG QUAN ĐIỂM, NGUYÊN TẮC CƠ BẢN XÂY D ỰNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN TRONG THỜI KỲ MỚI 3 2.1 Khái ni ệm: 3

2.2 Đặc điểm liên quan đến xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân: 3

2.2.1 Cả nước đang thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN trong khi CNĐQ và các thế lực thù địch phản động chống phá ta quyết liệt: 4

2.2.2 Xây dựng LLVT nhân dân trong điều kiện quốc tế đã thay đổi, có nhiều diễn biến phức tạp: 4

2.2.3 Sự nghiệp đổi mới đã đạt được nhiều thành tựu to lớn, đất nước ta bước sang thời kỳ đẩy mạnh CNH - HĐH và hội nhập kinh tế thế giới toàn diện hơn: 4

2.2.4 Thực trạng của lực lượng vũ trang nhân dân ta: 5

2.3 Nh ững quan điểm, nguyên tắc cơ bản xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân trong th ời kì mới: 5

2.3.1 Giữ vững và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng CSVN đối với LLVT nhân dân: 5

2.3.2 Tự lực tự cường xây dựng LLVT nhân dân: 6

2.3.3 Xây dựng LLVT nhân dân lấy xây dựng chất lượng là chính, lấy xây

dựng chính trị làm cơ sở: 7 2.3.4 Bảo đảm LLVT nhân dân luôn trong tư thế sẵn sàng chiến đấu và chiến đấu thắng lợi: 8

CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG, BIỆN PHÁP VÀ TRÁCH NHIỆM

TH ỰC HIỆN, GÓP PHẦN XÂY DỰNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN TRONG TH ỜI ĐẠI MỚI 9 3.1 Phương hướng xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân trong giai đoạn

m ới: 9

3.1.1.Xây dựng quân đội, công an theo hướng cách mạng, chính quy, tinh nhuệ và từng bước hiện đại: 9 3.1.2 Xây dựng lực lượng dự bị động viên (nhân quân dự vị và phương

tiện kỹ thuật) hùng hậu, được huấn luyện và quản lý tốt, bảo đảm khi cần thiết: 10 3.1.3 Xây dựng lực lượng dân quân tự vệ có trọng điểm, rộng khắp và

vững mạnh: 10

3.2 Bi ện pháp xây dựng LLVT nhân dân và trách nhiệm, nhiệm vụ xây

d ựng LLVT của toàn dân trong thời đại mới: 11 CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN 14 TÀI LI ỆU THAM KHẢO 15

1

CHƯƠNG 1: MỞ ĐẦU

-

1.1 Đặt vấn đề:

Với truyền thống dựng nước và giữ nước cùng với truyền thống dựng binh “tìm sức mạnh trong nhân dân” đã giúp dân tộc Việt Nam ta bền bỉ đứng vững suốt chiều dài mấy nghìn năm lịch sử hào hùng Qua những trận chiến tranh khốc liệt, ta càng nhận thấy rõ sự quan trọng của sức mạnh quân sự trong nhân dân Chính vì thế việc xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân để bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa là một trong những quan điểm, tư tưởng cơ bản và quan trọng trong đường lối quân sự của đảng và nhà nước ta

Sau hơn 30 năm Chiến tranh Lạnh(*), tình hình thế giới có xu hướng rất mạnh

mẽ theo hướng hòa bình và hợp tác phát triển cao, dù nước ta đã hòa bình và đang tiếp tục phát triển hướng đến mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh”, thế nhưng đâu đó vẫn có những thế lực chống phá và phản động đang ẩn nấp âm thầm chống phá cách mạng Việt Nam về mọi mặt, trong đó vũ trang nhân dân là một trong những trọng điểm của chúng Vì vậy Đảng và Nhà nước Việt Nam quyết định xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân vững mạnh về mọi mặt, đã và đang thực hiện các nhiệm vụ chiến lược xây dựng

và bảo vệ Tổ Quốc xã hội chủ nghĩa với nhiều chủ trương, biện pháp không chỉ

để đối phó với chủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù địch chống phá ta quyết liệt

mà còn để bảo vệ, củng cố nền độc lập dân tộc, giữ vững chủ quyền quốc gia, thể chế chính trị, nền kinh tế đất nước trước thế lực thù địch đó

Những năm gần đây, lực lượng vũ trang nhân dân ngày càng lớn mạnh cả về bản lĩnh chính trị, chất lượng tổng hợp, trình độ chính quy, sức mạnh chiến đấu không ngừng được nâng lên Đã hoàn thành xuất sắc cả ba chức năng, xứng đáng là lực lượng nòng cốt đi đầu giải quyết hiệu quả những nhiệm vụ khó khăn, phức tạp mà Đảng và Nhà Nước giao cho Tuy nhiên, trên thực tế cần tập trung giải quyết một số vấn đề sau: (*)

 Về khả năng chiến đấu và trình độ sẵn sàng chiến đấu của lực lượng vũ trang nhân dân: cần được cải thiện đáng kể do so với yêu cầu, nhiệm vụ, kết quả một số nội dung huấn luyện đạt được chưa cao, chưa thực sự vững chắc Huấn luyện có nội dung chưa sát thực tế chiến đấu, huấn luyện gắn với rèn luyện nâng cao sức khỏe, sức bền, dẻo dai trong mọi điều kiện còn chưa được coi trọng đúng mức

2

 Sự chuyển biến, tiến bộ của các cơ quan, đơn vị trong toàn quân: về chấp hành kỷ luật, xây dựng chính quy, xây dựng đơn vị an toàn chưa mạnh

mẽ, sâu sắc, đồng đều, thiếu tính ổn định vững chắc

 Công tác quản lý lực lượng vũ trang: chưa chặt chẽ, hiệu quả, đồng bộ ở các cấp; phương pháp, kinh nghiệm nắm, quản lý tư tưởng, xử lý kỷ luật của cán bộ chưa khoa học, thiếu chiều sâu, có xu hướng thiên về biện pháp hành chính và còn biểu hiện che giấu khuyết điểm

 Về mặt chất lượng chính trị: Thực tiễn cho thấy, với những vị trí, yêu cầu, nhiệm vụ của lực lượng vũ trang trong cuộc đấu tranh bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa thì vẫn còn một bộ phận không nhỏ cán bộ, chiến

sĩ suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, với những biểu hiện

về sự phai nhạt lý tưởng cách mạng, sa vào chủ nghĩa cá nhân, chạy theo danh lợi, tiền tài, địa vị, tham ô, tham nhũng, mưu cầu lợi ích nhóm…

 Có các giai đoạn việc nghiên cứu, phát triển, vận dụng nghệ thuật chiến dịch, chiến thuật chưa phù hợp với đặc điểm địa hình, điều kiện vũ khí, trang bị và nghệ thuật quân sự Việt Nam; công tác nghiên cứu lý luận, nghệ thuật quân sự chưa tạo ra bước đột phá; chưa gắn kết chặt chẽ với yêu cầu của thực tiễn, chậm tiếp cận với những luận thuyết chiến tranh mới Một số học viện, nhà trường chưa quan tâm đúng mức đến công tác nghiên cứu khoa học quân sự; việc xây dựng đội ngũ cán bộ nghiên cứu khoa học quân sự cũng còn những hạn chế, bất cập

1.2 M ục tiêu nghiên cứu:

Nâng cao bồi dưỡng nhận thức bản thân, nắm được những đặc điểm, quan điểm

và nguyên tắc xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân trong tình hình mới, từ đó tuyên truyền góp phần xây dựng tình cảm và nâng cao tinh thần trách nhiệm, tích cực góp phần vào xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân vững mạnh toàn diện

1.3 Nh ững cơ sở lý thuyết và tiền đề của đề tài nghiên cứu:

1.3.1 Cơ sở lý luận của đề tài nghiên cứu

Dựa trên nền tảng của tư tưởng Hồ Chí Minh, chủ nghĩa Mác – Lenin, truyền thống, kinh nghiệm trong lịch sử dựng nước và giữ nước của nhân dân Việt Nam

từ nhiều thế hệ,…

3

1.3.2 Phương pháp nghiên cứu

Đề tài sử dụng phương nghiên cứu chủ yếu là: phương pháp phân tích, phương pháp tổng hợp, phương pháp lịch sử, phương pháp logic, … và tổng hợp các phương pháp khác

Với những cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu trên, em xin được trình bày

về những quan điểm, nguyên tắc cơ bản xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân trong thời kì mới Xem xét đề tài này dưới góc nhìn logic nhất, tìm hiểu sâu về quan điểm và phân tích nguyên tắc cơ bản để xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân trong thời kì mới

CHƯƠNG 2: NHỮNG QUAN ĐIỂM, NGUYÊN TẮC CƠ BẢN XÂY

D ỰNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN TRONG THỜI KỲ MỚI

-

2.1 Khái ni ệm:

LLVT nhân dân Việt Nam là các tổ chức vũ trang và bán vũ trang của nhân dân

Việt Nam, do Đảng CSVN lãnh đạo, nhà nước CHXHCN Việt Nam quản lí có

nhiệm vụ “chiến đấu giành và giữ độc lập, chủ quyền thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc, bảo vệ an ninh quốc gia và trật tự an toàn xã hội, bảo vệ nhân dân, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa và những thành quả cách mạng, cùng toàn dân xây dựng đất nước Là lực lượng xung kích trong khởi nghĩa toàn dân, giành chính quyền, là lực lượng nòng cốt của quốc phòng toàn dân và chiến tranh nhân dân” (1) Có nhiệm vụ: (2)

- Chiến đấu giành và giữ vững độc lập, chủ quyền thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ

- Bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội bảo vệ nhân dân, bảo vệ Đảng, bảo vệ chế độ XHCN và thành quả cách mạng

- Cùng toàn dân xây dựng đất nước

- Là lực lượng xung kích trong khởi nghĩa giành chính quyền

- Là lực lượng nòng cốt trong khởi nghĩa giành chính quyền, xây dựng nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân và chiến tranh nhân dân

2.2 Đặc điểm liên quan đến xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân:

4

2.2.1 C ả nước đang thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược xây dựng và bảo vệ

T ổ quốc Việt Nam XHCN trong khi CNĐQ và các thế lực thù địch phản động chống phá ta quyết liệt: (3)

- Cả nước thống nhất, thực hiện hai nhiệm vụ chiến lượt với mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh” Do đó, trong khi chúng ta đặt nhiệm vụ trọng tâm vào xây dựng chủ nghĩa xã hội, không được 1 phút lơ là nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc. (4)

- CNĐQ và các thế lực phản động đẩy mạnh chiến lược “DBHB” chống phá cách mạng Việt Nam về mọi mặt, trong đó lực lượng vũ trang nhân dân là một trọng điểm, với mục tiêu là vô hiệu hoá, phi chính trị hoá lực lượng vũ trang nhân dân Do đó, chúng ta cần phải nắm chắc âm mưu, thủ đoạn chiến lược “DBHB” của địch để có kế hoạch phòng ngừa, bảo đảm xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân vững mạnh về mọi mặt. (5)

- Xây dựng lực lượng vũ trang đáp ứng hai nhiệm vụ chiến lược

2.2.2 Xây d ựng LLVT nhân dân trong điều kiện quốc tế đã thay đổi, có nhi ều diễn biến phức tạp: (6)

- Tình hình thế giới: CNXH ở Liên xô (cũ) và Đông Âu sụp đổ phong trào cách mạng giải phóng dân tộc trên thế giới gặp nhiều khó khăn Nhưng trên thế giới hoà bình, hợp tác và phát triển vẫn là xu thế lớn, nhưng chiến tranh cục bộ, xung đột vũ trang, xung đột sắc tộc, chạy đua vũ trang (nhất

là chạy đua vũ khí hạt nhân), khủng bố, tranh chấp biên giới, tài nguyên diễn ra ở nhiều nơi tính chất ngày càng phức tạp

- Khu vực Đông Nam Á: Vẫn là tiềm ẩn nhiều yếu tố mất ổn định, các nước lớn đang tăng cường ảnh hưởng của mình để lôi kéo các nước ASEAN

2.2.3 S ự nghiệp đổi mới đã đạt được nhiều thành tựu to lớn, đất nước ta bước sang thời kỳ đẩy mạnh CNH - HĐH và hội nhập kinh tế thế giới toàn

di ện hơn: (7)

- Thuận lợi cơ bản: (8)

+ Đảng có bản lĩnh chính trị vững vàng, có đường lối độc lập tự chủ, sáng tạo

+ Nhân dân ta có truyền thống yêu nước, đoàn kết, tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng

+ Lực lượng vũ trang ta tuyệt đối trung thành với Đảng, Tổ quốc, nhân dân

- Thách thức lớn: (9)

+ Tụt hậu xa hơn về kinh tế

5

+ Suy thoái về chinh trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống, quan liêu, tham nhũng, lãng phí nghiêm trọng

+ Xa rời mục tiêu xã hội chủ nghĩa

+ Chiến lược “DBHB”, bạo loạn lật đổ của các thế lực thù địch

2.2.4 Th ực trạng của lực lượng vũ trang nhân dân ta: (10)

Trong những năm qua, LLVT nhân dân ta đã có bước trưởng thành lớn mạnh cả

về bản lĩnh chính trị, chất lượng tổng hợp, trình độ chính quy, sức mạnh chiến đấu không ngừng được nâng lên Đã hoàn thành tốt cả ba chức năng, xứng đáng

là lực lượng nòng cốt đi đầu giải quyết hiệu quả những nhiệm vụ khó khăn, phức tạp mà Đảng, Nhà nước giao cho Song, trên thực tế LLVT hiện nay vẫn còn nhiều bất cập cần tập trung giải quyết:

- Về chất lượng chính trị: Trên thực tế, trình độ lí luận, tính nhạy bén, sắc sảo và bản lĩnh chính trị của không ít cán bộ, chiến sĩ ta chưa tương xứng với vị trí, yêu cầu, nhiệm vụ của LLVT trong cuộc đấu tranh bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa

- Về khả năng chiến đấu và trình độ sẵn sàng chiến đấu của LLVT nhân dân: Còn có những mặt hạn chế, chưa đáp ứng được các tình huống phức tạp (nếu xảy ra) Công tác huấn luyện, đào tạo cán bộ còn có những nội dung bất cập, chưa thật sát nhiệm vụ và năng lực thực hành theo cương vị đảm nhiệm

- Về trình độ chính quy của quân đội và công an: Chưa đáp ứng được yêu cầu tác chiến hiện đại và chưa tương xứng vói công tác xây dựng Chấp hành kỉ luật của một bộ phận LLVT còn chuyển biến chậm, vẫn để xảy ra những vụ việc, ảnh hưởng đến sức mạnh chiến đấu của LLVT

- Về trang bị của LLVT: Còn lạc hậu và thiếu đồng bộ

- Vấn đề nghiên cứu phát triển hoàn thiện nền khoa học nghệ thuật quân sự Việt Nam trong thời kì mới: Cần được tổ chức một cách khoa học, phối hợp chặt chẽ giữa viện nghiên cứu, cơ sở đào tạo và thực tiễn

2.3 Nh ững quan điểm, nguyên tắc cơ bản xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân trong th ời kì mới:

2.3.1 Gi ữ vững và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng CSVN đối với LLVT nhân dân:

Sự lãnh đạo của Đảng đối với LLVT nhân dân “tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt”

là nguyên tắc bất biến, nhất quán, xuyên suốt tiến trình cách mạng Việt Nam, nhân tố quyết định mọi thắng lợi, bảo đảm cho LLVT nhân dân ngày càng

6

trưởng thành, lớn mạnh, hoàn thành xuất sắc sứ mệnh lịch sử của mình trước dân tộc Trải qua quá trình cách mạng, để giữ vững và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với LLVTND, Đảng ta luôn xác lập cơ chế lãnh đạo của Đảng đối với LLVT, nhằm hiện thực hóa sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng đối với LLVT, bảo đảm cho Đảng nắm chắc LLVT trong mọi tình huống

(11)

Ý nghĩa: (12)

- Đây là quan điểm, nguyên tắc cơ bản trong xây dựng LLVT, nó quyết định bản chất cách mạng, mục tiêu, phương hướng chiến đấu, đường lối tổ chức và cơ chế hoạt động của LLVT nhân dân, bảo đảm nắm chắc quân đội và công an trong mọi tình huống

- Thể hiện quan điểm của Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về quân đội

và LLVT

Nội dung: (13),(14)

- Đảng CSVN là lực lượng lãnh đạo duy nhất của LLVT, theo nguyên tắc tuyệt đối trực tiếp về mọi mặt

- Đảng lãnh đạo theo hệ thống tổ chức từ trung ương đến cơ sở; lãnh đạo mọi hoạt động của LLVT

- Đảng lãnh đạo LLVT trên tất cả các lĩnh vực: chính trị, tư tưởng, tổ chức ,trong xây dựng và trong chiến đấu

- Luôn kiên định và giữ vững nguyên tắc ĐCS Việt Nam lãnh đạo LLVT tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt

- Không ngừng nâng cao năng lực lãnh đạo toàn diện, xây dựng QĐND và CAND thực sự trung thành, tin cậy về chính trị, có chất lượng tổng hợp và sức mạnh chiến đấu cao, làm nòng cốt trong nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc

- Nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý của Nhà nước đối với LLVT

- Đẩy mạnh đấu tranh, làm thất bại âm mưu và hoạt động “Diễn biến hòa

bình”, “phi chính trị hóa” LLVT của các thế lực thù địch

2.3.2 T ự lực tự cường xây dựng LLVT nhân dân:

Tinh thần tự lực tự cường là một trong những bài học được đúc kết từ thành công của cuộc chiến Cách mạng tháng 8 năm 1945 Với bối cảnh lúc bấy giờ có nhiều điều kiện thuận lợi cho cách mạng Việt Nam nhưng nếu không có sự chủ động, sáng tạo nhất là tinh thần tự lực, thì không thể có một cuộc tổng khởi nghĩa “trời long đất lở”, giành chính quyền về tay nhân dân một cách trọn vẹn, gần như không đổ máu như vậy Chủ tịch Hồ Chí Minh nhiều lần nhấn mạnh đến vấn đề tự lực, tự cường Trong bài nói chuyện tại hội nghị chiến tranh du

kích, ngày 13/7/1952, Người rút ra kết luận: “Một dân tộc không tự lực cánh