PHÂN TÍCH SỐ LIỆU THỰC TIỄN CỦA THỊ TRƢỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM VÀ XÂY DỰNG ĐƢỜNG BIÊN HIỆU QUẢ TRONG TRƢỜNG HỢP CÓ BÁN KHỐNG

Lý thuyết danh mục đầu tư Markowitz cung cấp công thức xác định mức lợi nhuận đối với một danh mục của những cổ phiếu và một ước lượng rủi ro, đó là độ lệch chuẩn của mức lợi nhuận... Cá

UBND THÀNH PH Ố HỒ CHÍ MINH

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SÀI GÒN

*************

Môn thi: H Ệ THỐNG THÔNG TIN TÀI CHÍNH

Mã h ọc phần: 842008………

H ọ và tên sinh viên: HOÀNG THỊ KIỀU OANH

TP H Ồ CHÍ MINH, THÁNG 1 NĂM 2022

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SÀI GÒN KHOA TÀI CHÍNH – KẾ TOÁN

*************

ĐIỂM TIỂU LUẬN MÔN HỆ THỐNG THÔNG TIN TÀI CHÍNH

H ỌC KỲ 1 NĂM HỌC 2021 – 2022

1 - Nội dung

- Hình thức trình bày

2 Phát vấn

Tổng điểm

Điểm chữ: (làm tròn đến 1 số thập phân)

Ngày ……… tháng … năm 2022

M ỤC LỤC

L ỜI MỞ ĐẦU

PH ẦN 1 CƠ SỞ LÝ THUYẾT 1

1 Các chứng khoán được đưa vào danh mục 1

2 Nguyên tắc nhập số liệu 1

3 Phương thức điều chỉnh giá chứng khoán 1

3.1 Đối với ngày giao dịch không hưởng quyền 1

3.2 Điều chỉnh giá khi chia cổ tức 2

4 Ngày chia cổ tức, cổ phiếu thưởng, phát hành thêm 2

4.1 Ngày chia cổ tức 2

4.2 Cổ phiếu thưởng 3

4.3 Phát hành thêm 3

PH ẦN 2 QUY TRÌNH VẼ ĐƯỜNG BIÊN HIỆU QUẢ 3

1 Lựa chọn cổ phiếu 3

2 Quy trình vẽ đường biên hiệu quả 4

K ẾT LUẬN 1

TÀI LI ỆU THAM KHẢO 2

L ỜI MỞ ĐẦU

Thị trường chứmg khoán là nơi diễn ra các hoạt động giao dịch mua bán các loại chúng khoán trung và dài hạn Khi tham gia vào thị trường mua bán và nắm giữ chúng khoán các nhà đầu tư luôn kì vọng thu được lợi nhuận cao tuy nhiên các chúng khoán luôn ẩn chứa rủi ro - là tính không chắc chắn trong nguồn lợi tức mà nó mang lại cho người nắm giữ Do vậy, muốn tham gia vào cuộc chơi chúng khoán, nhà đầu tư phải là người biết chấp nhận rủi ro.Vì vậy, nhà đầu tư phải lập được một danh mục cho riêng mình Đa dạng hóa sẽ làm cho nhà đầu tư giảm thiểu nủi ro phi hệ thống ở mức thấp nhất Khi nhà đầu tư thực hiện đa dạng hóa danh mục đầu tư, họ sẽ lập được một danh mục có mức lợi nhuận kỳ vọng mong muốn ở mức nùi ro mà nhà đầu tư có thể chịu đựng Lý thuyết danh mục đầu tư Markowitz cung cấp công thức xác định mức lợi nhuận đối với một danh mục của những cổ phiếu và một ước lượng rủi ro, đó là độ lệch chuẩn của mức lợi nhuận

1

PHẦN 1 CƠ SỞ LÝ THUYẾT

1 Các chứng khoán được đưa vào danh mục

Các nhà đầu tư có thể sử dụng các phương pháp khác nhau để lựa chọn chứng khoán đầu tư: phân tích cơ bản, phân tích kỹ thuật, sử dụng các lý thuyết hay mô hình tài chính hiện đại để phân tích lựa chọn cổ phiếu đầu tư

Tất cả các chứng khoán được đưa đều phải được công khai, minh bạch được đảm bảo bởi Sở giao dịch chứng khoán khi công bố thông tin về giao dịch chứng khoán trên thị trường Các tổ chức niêm yết cũng công khai các thông tin tài chính để đảm bảo tính minh bạch của công ty

2 Nguyên tắc nhập số liệu

- Xác định thông tin cần thu thập

- Xác định nguồn, kênh thông tin thứ cấp

- Thu thập thông tin tổng quan và quá khứ

- Thu thập thông tin cập nhật và cụ thể hơn

- Thu thập thông tin chuyên sâu

- Tập hợp và đánh giá kết quả thu thập

3 Phương thức điều chỉnh giá chứng khoán

Giá đóng cửa điều chỉnh là giá đóng cửa của cổ phiếu được điều chỉnh để phản ánh chính xác giá trị của cổ phiếu đó sau khi hạch toán cho bất kì hành động nào của công

ty

Giá đóng cửa điều chỉnh được coi là giá thực sự của cổ phiếu đó và thường được sử dụng khi kiểm tra lợi nhuận dựa trên dữ liệu quá khứ hoặc thực hiện phân tích chi tiết

về lợi nhuận trong quá khứ

Gọi P là giá hiện tại của cổ phiếu

P’ là giá cổ phiếu đã điều chỉnh

Pa là giá cổ phiếu phát hành thêm

a là tỷ lệ phát hành thêm cổ phiếu

là tỷ lệ chia cổ phiếu thường ( cổ tức bằng cổ phiếu)

C cổ tức bằng tiền mặt

3.1 Đối với ngày giao dịch không hưởng quyền

Ngày giao dịch không hưởng quyền là ngày giao dịch mà người mua sẽ không được hưởng các quyền có liên quan (quyền nhận cổ tức, quyền mua cổ phiếu phát hành thêm, quyền tham dự đại hội cổ đông ) Mục đích là của ngày này là để chốt danh sách cổ đông sở hữu cổ phiếu của công ty hiện tại

P’=

Ví dụ: Cổ Phiếu VCB ngày 10/12/2021 có giá 100.000đ Ngày 11/12 là ngày giao dịch không hưởng quyền của cổ phiếu VCB với các quyền sau:Tỷ lệ chia cổ tức bằng tiền: 100:15 (tương đương 15% hay 1.500đ).Tỷ lệ chia cổ phiếu thưởng: 100:10 (tương đương 10%).Phát hành thêm tỷ lệ 100:20 giá 10.000

2

Do vậy giá cổ phiếu VCB vào ngày GDKHQ 11/12/2021 sẽ được tính như sau: P=

= 77.308 đồng

3.2 Điều chỉnh giá khi chia cổ tức

- Đối với cổ tức bằng tiền mặt

Trả cổ tức bằng tiền là việc doanh nghiệp trả cổ tức bằng tiền mặt trực tiếp vào tài khoản chứng khoán cho cổ đông

P’= P – C

Ví dụ: Cổ Phiếu VCB ngày 10/12/2021 có giá 110.000đ Ngày 11/12 là ngày giao

dịch không hưởng quyền của cổ phiếu VCB tỷ lệ chia cổ tức bằng tiền mặt 10.000đ Khi đó: P’= 110.000 – 10.000= 100,000 đồng

- Đối với cổ tức bằng cổ phiếu

Trả cổ tức bằng cổ phiếu là việc doanh nghiệp sẽ phát hành thêm cổ phiếu cho cổ đông Việc phát hành thêm cổ phiếu (để chi trả cổ tức) không làm thay đổi vốn chủ sở hữu cũng như tỷ lệ nắm giữ của cổ đông

P’=

Ví dụ: Cổ Phiếu VCB ngày 10/12/2021 có giá 110.000đ Ngày 11/12 là ngày giao dịch không hưởng quyền của cổ phiếu VCB với tỷ lệ chia cổ tức bằng cổ phiếu : 100:10 (tương đương 10%)

Khi đó: P’= = 100.000 đồng

+ Đối với cổ tức bằng tiền mặt và cổ phiếu

P’=

Ví dụ: Cổ Phiếu VCB ngày 10/12/2021 có giá 115.000đ Ngày 11/12 là ngày giao dịch không hưởng quyền của cổ phiếu VCB tỷ lệ chia cổ tức bằng tiền mặt 5.000đ và

tỷ lệ chia cổ tức bằng cổ phiếu : 100:10 (tương đương 10%)

Khi đó: P’= = 100.000 đồng

4 Ngày chia cổ tức, cổ phiếu thưởng, phát hành thêm

4.1 Ngày chia cổ tức

Cổ tức là khoản lợi nhuận ròng được trả cho mỗi cổ phần bằng tiền mặt hoặc các loại tài sản khác

Căn cứ khoản 4 Điều 135 Luật Doanh nghiệp 2020, quy trình công ty chi trả cổ tức cho c ổ đông như sau:

Bước 1: HĐQT kiến nghị mức cổ tức được trả; quyết định thời hạn và thủ tục trả cổ tức

Bước 2: ĐHĐCĐ tiến hành cuộc họp thường niên để xem xét phương án trả cổ tức, quyết định mức cổ tức đối với mỗi cổ phần của từng loại

3

Bước 3: Sau khi ấn định thời gian trả cổ tức, HĐQT lập danh sách cổ đông được nhận cổ tức, xác định mức cổ tức được trả đối với từng cổ phần, thời hạn và hình thức trả chậm nhất là 30 ngày trước mỗi lần trả cổ tức

Bước 4: Gửi thông báo về việc trả cổ tức tới các cổ đông Thông báo về trả cổ tức được gửi bằng phương thức để bảo đảm đến cổ đông theo địa chỉ đăng ký trong sổ đăng ký cổ đông chậm nhất là 15 ngày trước khi thực hiện trả cổ tức

Bước 5: Chi trả cổ tức Cổ tức phải được thanh toán đầy đủ trong thời hạn 06 tháng

kể từ ngày kết thúc họp Đại hội đồng cổ đông thường niên

4.2 Cổ phiếu thưởng

Cổ phiếu thưởng chính là công ty dùng cổ phiếu để trả cho các cổ đông, những người đóng góp nhiều cho công ty thay vì trả bằng tiền mặt

 Các trường hợp trả cổ phiếu thưởng

- Người có nhiều đóng góp

Các công ty cổ phần thường sử dụng cổ phiếu này để tặng cho những người có đóng góp lớn cho công ty như: cán bộ quản lý, nhân viên hoặc những cá nhân có đóng góp nổi bật Số cổ phiếu này thường được rút từ nguồn quỹ công ty Điều này giúp khích lệ tinh thần cho cán bộ nhân viên, nhằm nâng cao hiệu quả trong hoạt động và lợi nhuận lớn hơn

- Thưởng cho các cổ đông

Mọi cổ đông của công ty cũng sẽ được nhận cổ phiếu thưởng Tùy theo số lượng của cổ phiếu thì sẽ được nhận mức cổ phiếu tương ứng

4.3 Phát hành thêm

Theo quy định tại Điều 25 Luật Chứng khoán thì công ty đại chúng là công ty thuộc

m ột trong ba trường hợp sau đây:

- Công ty đã thực hiện chào bán cổ phiếu ra công chúng;

- Công ty có cổ phiếu được niêm yết tại Sở Giao dịch chứng khoán;

- Công ty có cổ phiếu được ít nhất một trăm nhà đầu tư sở hữu, không kể nhà đầu

tư chứng khoán chuyên nghiệp và có vốn điều lệ đã góp từ mười tỷ đồng trở lên Đối với công ty đại chúng, khi có nhu cầu tăng vốn, công ty có thể phát hành cổ phiếu để tăng vốn cổ phần từ nguồn vốn chủ sở hữu Nhất là đối với những công ty có tình hình kinh doanh thuận lợi và được nhà đầu tư đánh giá cao thì đây là cách thức hiệu quả để thu hút thêm nguồn vốn

PHẦN 2 QUY TRÌNH VẼ ĐƯỜNG BIÊN HIỆU

QU Ả

1 Lựa chọn cổ phiếu

Theo lý thuyết danh mục đầu tư Harry Markowitz, danh mục đầu tư hiệu quả được xây dựng theo hai phương thức:phương thức thứ nhất: cho trước giá trị của thu nhập

kỳ vọng tìm tỉ trọng đầu tư vào các chứng khoán sao cho độ lệch chuẩn của danh mục

là bé nhất Phương thức thứ hai: với giá trị của độ lệch chuẩn cho trước, tìm tỉ trọng

4

đầu tư vào các chứng khoán sao cho thu nhập kỳ vọng của danh mục là lớn nhất Cả hai phương thức đều dẫn đến việc xây dựng bài toán tối ưu để tìm nghiệm là tỉ trọng đầu tư vào các chứng khoán trong danh mục

- Các chứng khoán được đưa vào danh mục

2

CTG

NAM

5

GVR

HOSE TẬP ĐOÀN CÔNG NGHIỆP CAO SU VIỆT

NAM

8

VCB

HOSE NGÂN HÀNG TMCP NGOẠI THƯƠNG VIỆT

NAM

- Số liệu là giá đóng cửa phiên cuối cùng của cổ phiếu

- Thời gian: 04/10/2021- 24/12/2021 ( 60 quan sát)

- Sử dụng mô hình Excel để hỗ trợ trong quá trình xử lý và phân tích số liệu

2 Quy trình vẽ đường biên hiệu quả

Bước 1: Thu thập các số liệu giá các chứng khoán qua các thời kỳ

Số liệu là giá đóng cửa phiên cuối cùng của ngày các cổ phiếu VHM, CTG, SSI, DHG, GVR, GAS, MWG, VCB, MSN, SAM Tất cả cổ phiếu được niêm yết trên sàn HOSE Thời gian: 04/10/2021- 24/12/2021 ( tương đương 60 kì quan sát)

Bước 2: Tính tỷ suất sinh lời ( TSSL)

Tỷ suất sinh lợi mong đợi danh mục đầu tư chứng khoán là giá trị trung bình theo tỷ

trọng của tỷ suất sinh lợi mong đợi đôi với những chứng khoán riêng lẻ trong danh mục Khi đó, tỷ suất sinh lời của cổ phiếu mà nhà đầu tư đạt được bằng:

R(e) = (P1-P0) ⁄ P0

Trong đó: P0 là giá 1 cổ phiếu ở đầu kỳ, P1 là giá 1 cổ phiếu ở cuối kỳ

Ta có: Giá cổ phiếu của VHM ngày 24/12: 82.900, ngày 23/12: 82.500

Ta tính được TSSL của VHM ngày 24/12=(82.900-82.500)/82.500= 0,48%

Sau đó chúng ta lần lượt tính tương tự từ ngày 23/12- 04/10 và tương tự cho 9 cổ phiếu còn lại

Bước 3: Tính TSSL trung bình, độ lệch chuẩn và phương sai

TSSL trung bình = AVERAGE( TSSL của chứng khoán)

Phương sai =VARP (TSSL của chứng khoán)

Độ lệch chuẩn = STDEV(TSSL của chứng khoán)

Ta được

5

Đơn vị: %

VHM CTG SSI NVL GVR GAS MWG VCB MSN SAM TSSL 0.115 0.247 0.438 0.315 0.116 -0.11 0.117 -0.25 0.34 1.677

DLC 1.576 1.788 2.532 2.340 2.441 2.445 1.285 3.274 1.769 4.499

PHS 0.024 0.031 0.063 0.053 0.058 0.058 0.016 0.105 0.030 0.199

Bước 4: Ma trận phương sai – hiệp phương sai (S)

Hiệp phương sai là đại lượng thông kê đo lường mức độ phụ thuộc của hai biến ngẫu nhiên Hiệp phương sai được sử dụng để đo lường mức độ biến động cùng nhau của ti

suất sinh lời hay giá cả của hai chứng khoán

COV( TSSL chứng khoán 1, TSSL chứng khoán 2)

Ta được:

Đơn vị: %

CTG 0.006 0.031 0.012 0.009

-0.007

0.006 0.003 0.017 0.003 0.004

SSI 0.018 0.012 0.063 -0.003 0.022 0.013 0.012 0.019 0.007 0.012

NVL 0.005

-0.009

-0.003 0.054

-0.004

0.001 -0.006 0.009 0.007 -0.014

GVR 0.012

-0.007

0.022 -0.004 0.059 0.025 0.012 -0.012 0.004 0.046

GAS 0.014 0.006 0.013 0.001 0.025 0.059 0.014 0.004 0.017 0.028

VCB 0.005 0.017 0.019 0.009

-0.012

0.004 0.002 0.105 0.004 -0.018

MSN 0.007 0.003 0.007 0.007 0.004 0.017 0.009 0.004 0.031 -0.004 SAM 0.004 0.004 0.012 -0.014 0.046 0.028 0.001 -0.018 -0.004 0.199

Bước 5:Xác định ràng buộc và hàm mục tiêu

Gọi X tỷ trọng đầu tư cổ phiếu

Ràng buộc: danh mục có tỷ suất sinh lợi cao nhất

Về TSSL danh mục : nằm trong khoảng (-0.11;1.677)

Ta dùng hàm SUMPRODUCT(X; TSSL chứng khoán)

Về vốn: Tổng tỷ trọng đầu tư <= 100%

Ta dùng hàm SUM( tỷ trọng đầu tư) <= 100%

Hàm mục tiêu :danh mục có rủi ro thấp nhất

DLC DM= VARP DM^1/2=SQRT(MMULT(MMULT(X NGANG,S),XDOC)

Bước 6: Dùng công cụ solver tìm 2 danh mục hiệu quả theo lý thuyết Markowits

Ta được:

Cổ phiếu T ỷ trọng đầu tư

Điểm A Điểm B

6

Bước 7: Vẽ đường biên hiệu quả trong trường hợp bán khống

Ta có:

- Từ hai danh mục hiệu quả, dùng công cụ Data Table trong Excel tìm ra các danh mục hiệu quả

7

K ẾT LUẬN

Mặc dù đã và đang trải qua những biển động thăng trâm nhưng thi trường chúng khoán Việt Nam sẽ sớm đi vào quỹ đạo của thị trường chúng khoán quốc tế, và đang từng bước khẳng định vai trò quan trọng của mình trong phát triển kinh tế nước nhà Tham gia vào thị trường chúng khoán, bất kì nhà đầu tư nào cũng mong muốn có phương pháp đầu tư tối ưu để thu được mức lợi nhuận cao nhất Thực tế các thị trưởng chúng khoán phát triển đã chúng minh rằng việc đầu tư theo danh mục là một phương pháp khoa học, đạt hiệu quả cao nhất Thực tế các thị trường chứmg khoán phát triển

đã chúng minh rằng việc đầu tư theo danh mục là một phương pháp khoa học, đạt hiệu

quả cao

TÀI LI ỆU THAM KHẢO

Nguyễn Thị Ngọc Tú Bài giảng môn hệ thống môn hệ thống thông tin tài chính Trường Đại học Sài Gòn

https://finance.vietstock.vn/

https://cafef.vn/

Downloaded by quang tran (tranquang14089495@gmail.com)