TRƯỜNG CAO ĐẲNG KỸ THUẬT CAO THẮNG BÀI 1: ĐIỀU KHIỂN ĐỘNG CƠ BẰNG KEYPAD Sau khi học xong bài này người học có khả năng: - Vẽ được sơ đồ mạch điện đấu nối giữa các thiết bị theo yêu cầu
Trang 1BỘ CÔNG THƯƠNG TRƯỜNG CAO ĐẲNG KỸ THUẬT CAO THẮNG
KHOA CƠ KHÍ
BỘ MÔN CƠ ĐIỆN TỬ
BÀI TẬP THỰC HÀNH
MÔ HÌNH (KIT) THỰC HÀNH BIẾN TẦN
Giáo hướng dẫn: Th.s Trần Nguyễn Cảnh Tân Sinh viên thực hiện: Lê Minh Trí
Trần Phạm Hoàng Vũ Huỳnh Quốc Yên Lớp: CĐ CĐT 18A
Khóa: 2018-2021
Hồ Chí Minh, Ngày 19 tháng 11 năm 2021
Trang 2MỤC LỤC
BÀI 1: ĐIỀU KHIỂN ĐỘNG CƠ BẰNG KEYPAD 2
BÀI 2: ĐIỀU KHIỂN ĐỘNG CƠ CHẠY THUẬN NGHỊCH BẰNG NÚT NHẤN NGOÀI 4
BÀI 3: ĐIỀU KHIỂN TỐC ĐỘ ĐỘNG CƠ BẰNG BIẾN TRỞ NGOÀI 6
BÀI 4: ĐIỀU KHIỂN ĐỘNG CƠ CHẠY NHIỀU CẤP TỐC ĐỘ 8
Bài 5 : ĐIỀU KHIỂN TỐC ĐỘ ĐỘNG CƠ BẰNG ANALOG TỪ PLC 10
Bài 6 : THIẾT KẾ GIAO DIỆN HMI 15
Bài 7 : ĐIỀU KHIỂN ĐỘNG CƠ QUA HMI VÀ TRUYỀN THÔNG RS485 29
Bài 8 : ĐIỀU KHIỂN ĐỘNG CƠ CHẠY THUẬN NGHỊCH QUA PLC 38
Bài 9 : ĐIỀU KHIỂN ĐỘNG CƠ TỪ HMI QUA PLC (ETHERNET), TỪ PLC QUA BIẾN TẦN (I/O) 43
Bài 10 : ĐIỀU KHIỂN ĐỘNG CƠ TỪ PLC QUA WINCC 57
Trang 3TRƯỜNG CAO ĐẲNG KỸ THUẬT CAO THẮNG
BÀI 1: ĐIỀU KHIỂN ĐỘNG CƠ BẰNG KEYPAD
Sau khi học xong bài này người học có khả năng:
- Vẽ được sơ đồ mạch điện đấu nối giữa các thiết bị theo yêu cầu
- Sử dụng được công cụ và đấu nối được sơ đồ mạch điện
- Cài đặt được các thông số cần thiết
- Vận hành thiết bị chạy đúng yêu cầu
- Điều khiển chiều quay động cơ bằng nút nhấn của biến tần
- Thay đổi lệnh tần số bằng biến trở tích hợp sẵn trên biến tần
Trang 42 Đấu dây 3 pha từ biến tần vào động cơ sử dụng dây tiết diện 1mm
Kiểm tra nguội
Dùng VOM kiểm tra xem dây pha động cơ có bị chạm mass hay không, các dây 3 pha có được thông mạch hay không
1 Kiểm tra các đầu nối dây có bị lỏng, bị lòi đồng hay không, đầu cos có được cố định vào đầu dây hay không
2 Kiểm tra lại xem các dây nguồn đã được cấp đúng và lắp đặt đúng hay chưa
5.3 Cài đặt thông số
Để thực hiện bài tập này chúng ta cần cài đặt các thông số sau
Cài đặt P79 bằng 0 để chuyển sang chế độ PU
Sau khi chuyển sang chế độ PU thì đèn PU trên bảng keypad sáng, thông báo rằng biến tần được điều khiển bằng keypad
5.4 Vận hành
Bước 1: Nhấn nút Run trên keypad để xuất lệnh chạy cho biến tần, sau khi nhấn nút Run đèn báo Run sẽ sáng thông báo biến tần đã nhận được lệnh chạy từ bàn phím
Bước 2: Thay đổi tần số bằng núm vặn trên biến tần rồi nhấn nút Set
Bước 3: Nhấn nút Stop/Reset để dừng động cơ
Trang 5TRƯỜNG CAO ĐẲNG KỸ THUẬT CAO THẮNG
BÀI 2: ĐIỀU KHIỂN ĐỘNG CƠ CHẠY THUẬN
Sau khi học xong bài này người học có khả năng:
- Vẽ được sơ đồ mạch điện đấu nối giữa các thiết bị theo yêu cầu
- Sử dụng được công cụ và đấu nối được sơ đồ mạch điện
- Cài đặt được các thông số cần thiết
- Vận hành thiết bị chạy đúng yêu cầu
- Nhấn nút PB1 động cơ chạy thuận, nhấn nút PB2 động cơ chạy nghịch
- Thay đổi tần số bằng biến trở tích hợp sẵn trên biến tần
Trang 62 Đấu dây 3 pha từ biến tần vào động cơ sử dụng dây tiết diện 1mm
3 Đấu các dây tín hiện của biến tần
- Kiểm tra nguội
1 Kiểm tra đường nguồn cấp 1 pha
2 Dùng VOM kiểm tra xem dây pha động cơ có bị chạm mass hay không, các dây 3 pha và dây tín hiệu có được thông mạch hay không
3 Kiểm tra các đầu nối dây có bị lỏng, bị lòi đồng hay không, đầu cosse
có được cố định vào đầu dây hay không
4 Kiểm tra lại xem các dây tín hiệu đã được cấp đúng và lắp đặt đúng hay chưa
5.3 Cài đặt thông số
Để thực hiện bài tập này chúng ta cần cài đặt các thông số sau
1 Cài đặt giá trị P79 bằng 3 để chọn chế độ chạy/dừng bằng EXT và điều chỉnh tần số bằng PU (núm vặn trên biến tần)
2 Xoay núm vặn trên biến tần để chọn tần số rồi nhấn nút Set
3 Sau khi bật chế độ PU và EXT thì đèn PU và đèn EXT trên bảng keypad sáng, thông báo rằng biến tần được điều khiển bằng keypad và thiết bị bên ngoài
5.4 Vận hành
Bước 1: Nhấn nút PB1 để động cơ chạy thuận
Đèn báo Run sáng lên thông báo biến tần đã nhận được lệnh chạy
Bước 2: Thay đổi tần số bằng núm vặn trên biến tần rồi nhấn nút Set
Bước 3: Nhấn nút PB2 để động cơ chạy nghịch
Trang 7TRƯỜNG CAO ĐẲNG KỸ THUẬT CAO THẮNG
BÀI 3: ĐIỀU KHIỂN TỐC ĐỘ ĐỘNG CƠ
Sau khi học xong bài này người học có khả năng:
- Vẽ được sơ đồ mạch điện đấu nối giữa các thiết bị theo yêu cầu
- Sử dụng được công cụ và đấu nối được sơ đồ điện
- Cài đặt được các thông số cần thiết
- Vận hành thiết bị chạy đúng yêu cầu
- Điều khiển chiều quay động cơ bằng nút nhấn của biến tần
- Thay đổi tốc độ động cơ bằng biến trở ngoài
5 Hướng dẫn thực hành
5.1 Sơ đồ mạch điện
5.2 Đấu nối sơ đồ mạch điện
Trang 8Thứ tự đấu dây
1 Đấu dây nguồn 1 pha vào biến tần
2 Đấu dây 3 pha từ biến tần vào động cơ sử dụng dây tiết diện 1mm
3 Đấu các dây tín hiệu biến tần
- Kiểm tra nguội
1 Kiểm tra đường nguồn cấp 1 pha
2 Dùng VOM kiểm tra xem dây pha động cơ có bị chạm mass hay không, các dây 3 pha và dây tín hiệu có được thông mạch hay không
3 Kiểm tra các đầu nối dây có bị lỏng, bị lòi đồng hay không, đầu cosse
có được cố định vào đầu dây hay không
4 Kiểm tra lại xem các dây tín hiệu đã được cấp đúng và lắp đặt đúng hay chưa
5.3 Cài đặt thông số
Để thực hiện bài tập này chúng ta cần cài đặt các thông số sau:
Cài đặt giá trị P79 bằng 4 để chọn chế độ chạy/dừng bằng PU và điều chỉnh tần số bằng EXT
Sau khi bật chế độ PU và EXT thì đèn PU và đèn EXT trên bảng keypad sáng, thông báo rằng biến tần được điều khiển bằng keypad và thiết bị bên ngoài 5.4 Vận hành
Bước 1: Nhấn nút Run trên keypad để xuất lệnh chạy cho biến tần sau khi nhấn nút Run đèn báo Run sẽ sáng thông báo biến tần đã nhận được lệnh chạy từ bàn phím
Bước 2: Điều chỉnh biến trở để thay đổi tốc độ động cơ
Bước 3: Nhấn nút Stop/Reset để dừng động cơ
Trang 9TRƯỜNG CAO ĐẲNG KỸ THUẬT CAO THẮNG
BÀI 4: ĐIỀU KHIỂN ĐỘNG CƠ CHẠY NHIỀU CẤP
Sau khi học xong bài này người học có khả năng:
- Vẽ được sơ đồ mạch điện đấu nối giữa các thiết bị theo yêu cầu
- Sử dụng được công cụ và đấu nối được sơ đồ điện
- Cài đặt các thông số cần thiết
- Vận hành thiết bị chạy đúng yêu cầu
- Nhấn PB1 động cơ chạy thuận, PB2 động cơ chạy nghịch
- Thay đổi tần số bằng các nút nhấn PB3, PB4, PB5 để động cơ chạy theo tần
số đã được cài đặt trước
Hướng dẫn thực hành
4.1 Sơ đồ mạch điện
4.2 Đấu nối sơ đồ mạch điện
Trang 10- Thứ tự đấu dây
1 Đấu dây nguồn 1 pha vào biến tần
2 Đấu dây 3 pha từ biến tần vào động cơ sử dụng dây tiết diện 1mm
3 Đấu các dây tín hiệu biến tần
- Kiểm tra nguội
1 Kiểm tra đường nguồn cấp 1 pha
2 Dùng VOM kiểm tra xem dây pha động cơ có bị chạm mass hay không, các dây 3 pha và dây tính hiệu có được thông mạch hay không
3 Kiểm tra các đầu nối dây có bị lỏng, bị lòi đồng hay không, đầu cosse
có được cố định vào đầu dây hay không
4 Kiểm tra lại xem các dây tín hiệu đã được cấp đúng và lắp đặt đúng hay chưa
4.3 Cài đặt thông số
Để thực hiện bài tập này chúng ta cần cài đặt các thông số sau
Cài đặt giá trị P79 bằng 2 để chọn chế độ chạy/dừng và điều chỉnh tần số bằng EXT (nút nhấn ngoài)
Cài đặt các giá trị lần lượt cho P4 (tần số cao), P5 (tần số trung bình), P6 (tần số thấp)
4.4 Vận hành
Bước 1: Nhấn nút PB1 hoặc PB2 để kích động cơ chạy thuận hoặc nghịch Bước 2:
- Nhấn nút PB1 để động cơ chạy với tần số cao
- Nhấn nút PB2 để động cơ chạy với tần số trung bình
- Nhấn nút PB3 để động cơ chạy với tần số thấp
Trang 11TRƯỜNG CAO ĐẲNG KỸ THUẬT CAO THẮNG
Bài 5 : ĐIỀU KHIỂN TỐC ĐỘ ĐỘNG CƠ BẰNG
Sau khi học xong bài này người học có khả năng:
Vẽ được sơ đồ mạch điện đấu nối giữa các giữa các thiết bị theo yêu cầu
Sử dụng được công cụ và đấu nối được sơ đồ điện
Cài đặt được các thông số cần thiết
Vận hành thiết bị chạy đúng yêu cầu
5 Hướng dẫn thực hành
5.1 Sơ đồ mạch điện
Trang 125.2 Đấu nối sơ đồ mạch điện
Thứ tự đấu dây
1 Đấu dây nguồn 1 pha vào biến tần và PLC
2 Đấu dây 3 pha từ biến tần vào động cơ sử dụng dây tiết diện 1mm
3 Đấu các dây tín hiệu biến tần
Kiểm tra nguội
1 Kiểm tra đường nguồn 1 pha cấp
2 Dùng VOM kiểm tra xem dây pha động cơ có bị chạm mass hay không , các dây 3 pha và dây tín hiệu có được thông mạch hay không
3 Kiểm tra các đầu nối dây có bị lỏng , bị lòi đồng hay không , đầu cosse
có được cố định vào đầu dây hay không
4 Kiểm tra lại xem các dây tín hiệu đã được cấp đúng và lắp đặt đúng hay chưa
5.3 Cài đặt các thông số
Để thực hiện được bài tập này ta cần cài đặt một số tham số như sau :
Bấm mode sau đó cài đặt P79 bằng 4 lệnh chạy bằng PU, tần số bằng EXT
Sau khi cài đặt P79 bằng giá tri 4 thì đèn EXT trên bảng keypad sẽ sáng
đỏ, thông báo rằng biến tần được điều khiển
Trang 13TRƯỜNG CAO ĐẲNG KỸ THUẬT CAO THẮNG
5.4 Vận hành
B1: Tạo chương trình xuất tín hiệu analog
Tạo một chương trình xuất tín hiệu analog
Chọn fist step chọn configure a dvice để chọn CPU PLC
Chọn CPU theo thông số CPU thực tế
Trang 14 Thêm modul Analog Output
Sau khi thêm modul ta cần compile và download phần cứng xuống PLC
Viết chương trình xuất analog cho PLC
Download chương trình xuống PLC
Sau khi download ta bật chế độ giám sát để thay đổi giá trị đầu vào hàm NORM_X để xuất tín hiệu Analog đây là những bước cơ bản để lập trình
Trang 15TRƯỜNG CAO ĐẲNG KỸ THUẬT CAO THẮNG
và xuất tín hiệu analog trên PLC S7-1200 thông qua phần mềm TIA portal V13, V14, V15, V16
Trong đó :
InputNORM_X : giá trị đưa vào hàm NORM_X
Max Fer: tần số maximum cài trên biến tần
Min Fer : tần số minimum cài trên biến tần
Trang 16Bài 6 : THIẾT KẾ GIAO DIỆN HMI
1 Mục đích: Hiểu và nắm được cách thiết kế, nạp giao diện điều khiển trên HMI, từ đó sử dụng truyền thông với các thiết bị khác
2 Yêu cầu:
Sau khi học xong bài này người học có khả năng:
- Vẽ được sơ đồ mạch điện đấu nối giữa các giữa các thiết bị theo yêu cầu
- Sử dụng được công cụ và đấu nối được sơ đồ điện
- Cài đặt được các thông số cần thiết
- Vận hành thiết bị chạy đúng yêu cầu
- Ô hiển thị giá trị tần số hiện tại đang chạy
- Ô hiển thị giá trị dòng điện hiện tại đang chạy
- Ô cho phép nhập giá trị tần số muốn chạy
5 Hướng dẫn thực hành:
5.1 Thiết kế giao diện
5.1.1 Khởi tạo project mới
Để thiết kế một giao diện điều khiển trên HMI, sau khi cài đặt phần mềm DOPSoft, ta mở phần mềm lên và chọn New để tạo một Project Lúc này giao diện thiết lập sẽ hiện ra
Trang 17TRƯỜNG CAO ĐẲNG KỸ THUẬT CAO THẮNG
Tại giao diện thiết lặp ta chọn model đang sử dụng là B07E415 rồi nhấn next
sẽ chuyển giao giao diện thiết lặp truyền thông sẽ hiện lên
Ta sẽ sử dụng truyền thông RS485 đối với HMI, để lựa chọn ta chọn cổng COM3, Manufacturers / Modbus / Serises / RTUnW (Master), đối với truyền thông bằng đường truyền vật lý Sau đó ta cài đặt các thông số cần thiết rồi chọn Finish để vào giao diện thiết kế chính
Trang 185.1.2 Thiết kế nút nhấn
- Nhấp chọn BackGround Color để thao tác đổi màu nền cho giao diện
- Để tạo một nút nhấn ta chọn công cụ Button, để sử dụng nút dạng cài đặt giá trị, ta sẽ chọn Set Constant
Trang 19TRƯỜNG CAO ĐẲNG KỸ THUẬT CAO THẮNG
- Sau đó dùng chuột kéo thả để vẽ nút nhấn trên nền
- Sau đó ta nhấn đúp chuột vào nút nhấn để tiến hành lập trình cho nút nhấn
Trang 20- Tại thẻ Coordinates ta dùng điều chỉnh vị trí của nút trên màn hình thông qua tọa độ với gốc là phía trên bên trái của Screen1, điểm so với gốc tọa độ
là phía trên bên trái của nút nhấn
5.1.3 Thiết kế cửa sổ nhập giá trị
- Tại thẻ Main mục Write Address dùng để truyền dữ liệu vào địa chỉ, thanh ghi của thiết bị khác mà ta chọn truyền thông với HMI Tương ứng mực Read Address dùng để nhận dữ liệu từ địa chỉ, thanh ghi của thiết bị khác
mà ta chọn truyền thông với HMI Đối với nút nhấn thì ta sẽ điền địa chỉ, thanh ghi vào Write Address
Trang 21TRƯỜNG CAO ĐẲNG KỸ THUẬT CAO THẮNG
- Trong thẻ Text ta sẽ tạo chữ cho nút nhấn
- Sau khi hoàn tất cách định dạng, địa chỉ truyền dữ liệu, ta chọn OK và nút nhấn STOP được hoàn tất Các nút nhấn STR, STF RH, RM, RL các thao tác làm tương tự như trên Sau đó ta điều chỉnh bố trí các nút nhấn, kích thước bằng Coordinates cho đẹp mắt,
Trang 22- Ta sẽ đặt các nút nhấn trong 1 màn hình và các ô hiển thị tần số đang chạy, dòng điện đang chạy, nhập tần số trong màn hình thứ 2 Ta vào thanh công
cụ Screen chọn New Screen, như thế Screen2 ( màn hình con) đả được tạo
Ta sẽ tạo một nút nhấn dùng để chuyển đổi qua lại giữa 2 màn hình
- Ta tiếp tục dùng công cụ Button, chọn Dạng Goto Screen
- Sau đó kéo thả để vẽ nút trên màn hình và tiến hành thiết lập
Trang 23TRƯỜNG CAO ĐẲNG KỸ THUẬT CAO THẮNG
- Tại thẻ Main, mục Detail, phần Goto Screen sẽ là nơi thiếp lập màn hình sẽ được chuyển tới Ta chọn Screen2 để chuyển tới khi nhấn nút và tiến hành định dạng Text, Coordinates cho nút và hoàn tất
Lưu ý: Trong các màn hình con ta phải tạo một nút nhấn cho phép chuyển
về màn hình chính ( HOME) Nếu không thì khi qua màn hình con ta không thể quay lại màn hình chính khi cần
Trang 24- Để có thể thao tác trên màn hình con, ta nhấp chuột phải vào màn hình con
đó rồi chọn Edit
- Sau đó tạo nút nhấn GotoScreen dùng để quay lại màn hình chính và tạo thêm ô cho phép nhập tần số chạy Ta dùng công cụ Input / chọn Numeric entry để nhập số
- Sau đó kéo thả để vẽ ra màn hình, ta thiết lập địa chỉ trong thẻ Main phần Write Address, tiến hành định dạng Coordinates, màu sắc và hoàn tất
Trang 25TRƯỜNG CAO ĐẲNG KỸ THUẬT CAO THẮNG
- Ta dùng công cụ Text để tạo chữ trên màn hình Kéo thả để chọn vùng ghi text, sau đó nhấp đúp vào vùng đả chọn để thêm chữ, định dạng
5.1.4 Thiết kế cửa sổ hiển thị giá trị
- Đối với phần hiển thị tần số đang chạy và dòng điện, ta sử dụng công cụ Display / chọn Numeric Display để hiển thị số
Trang 26- Kéo thả để tạo nút trên màn hình, thiết lập địa chỉ nhận dữ liệu để hiển thị trong Read Address trong thẻ Main và hoàn tất
- Hai phần hiển thị tần số đang chạy và cường độ dòng điện đang chạy được thực hiện tương tự nhau, Sau đó dùng công cụ Text để tạo tên cho từng mục
Như thế là ta đã thiết kế xong một giao diện điều khiển theo ví dụ trên, ngoài các thanh công cụ cơ bản, ta có thể dùng các công cụ khác để thiết kế một giao diện đẹp mắt như: Chèn hình ảnh, tạo ảnh nền, tạo mật khẩu, tạo hiệu ứng động, Ngày tháng năm……
Trang 27TRƯỜNG CAO ĐẲNG KỸ THUẬT CAO THẮNG
- Để tạo hiệu ứng động ta chọn công cụ Movement rồi chọn loại hiệu ứng
- Tạo ngày và giờ trên giao diện
Trang 29TRƯỜNG CAO ĐẲNG KỸ THUẬT CAO THẮNG
5.4 Nạp chương trình
Các bước nạp chương trình xuống HMI:
1 Chọn Option / Environment, trong thẻ Environment ta lựa chọn cổng nạp xuống HMI rồi chọn OK
2 Kết nối HMI với máy tính, vào Tool/ Download Screen để nạp chương trình
Trang 30Bài 7 : ĐIỀU KHIỂN ĐỘNG CƠ QUA HMI VÀ TRUYỀN
THÔNG RS485
1 Mục đích: Hiểu và tự thiết lập được truyền thông chuẩn RS485 giữa 2 thiết
bị Biết đọc manual của thiết bị
2 Yêu cầu:
Sau khi học xong bài này người học có khả năng:
- Vẽ được sơ đồ mạch điện đấu nối giữa các giữa các thiết bị theo yêu cầu
- Sử dụng được công cụ và đấu nối được sơ đồ điện
- Cài đặt được các thông số cần thiết
- Vận hành thiết bị chạy đúng yêu cầu
- Nhấn STF động cơ chạy thuận theo tần số nhập vào
- Nhấn STF động cơ chạy nghịch theo tần số nhập vào
Trang 31TRƯỜNG CAO ĐẲNG KỸ THUẬT CAO THẮNG
5.2 Thiết lập truyền dữ liệu
Để thực hiện truyền thông giữa HMI và biến tần, Modbus RTU là cách truyền thông duy nhất có thể làm được Vì HMI là thiết bị được tạo ra để truyền thông chỉ với Controller (PLC) Giao thức Modbus RTU là một giao thức mở, sử dụng đường truyền vật lý RS-232 hoặc RS-485 và mô hình dạng Master-Slave, nên có thể truyền thông từ HMI đến bất kì thiết bị nào
Để truyền nhận dữ liệu giữa HMI và biến tần, đầu tiên ta phải tìm các thanh ghi truyền nhận dữ liệu của biến tần trong Manual từ nhà sản xuất
Đối với biến tần Mitsubishi sẽ có 9 thanh ghi Modbus Để điều khiển động
cơ thông qua biến tần, ta sử dụng thanh ghi 40009 và 40014
Với thanh ghi 40009 sẽ có 16bit, mỗi bit sẽ là một câu lệnh
Trang 32Ta sẽ sử dụng từ bit 0 tới bit 5 để điều khiển biến tần
- Bit 0 : (Stop command) khi ta cho bit 0 lên mức 1 thì biến tần sẽ ngừng hoạt động
- Bit 1: (Forward rotation command) khi cho bit 1 lên mức 1 thì biến tần sẽ quay theo chiều thuận
- Bit 2: (Reverse rotation command) khi cho bit 2 lên mức 1 thì biến tần sẽ quay theo chiều nghịch
- Bit 3: ( High speed operation command) khi cho bit 3 lên mức 1 thì biến tần sẽ chạy với tần số tần số tốc độ cao nhất được thiết lập
- Bit 4: ( Middle speed operation command) khi cho bit 4 lên mức 1 thì biến tần sẽ chạy với tần số tần số tốc độ trung bình được thiết lập
- Bit 5 :( Low speed operation command) khi cho bit 5 lên mức 1 thì biến tần
sẽ chạy với tần số tần số tốc độ thấp nhất được thiết lập