Bài giảng Kỹ thuật điện công trình (Phần 1: Mạch điện): Chương 1 do PGS.TS. Dương Hồng Quảng biên soạn nhằm cung cấp cho bạn những kiến thức cơ bản về các đại lượng vật lý liên quan đến quá trình biến đổi năng lượng trong mạch điện, các thông số cơ bản của mạch điện và các chế độ hoạt động của mạch điện. Mời các bạn tham khảo!
Trang 11
Có thể tải bài giảng này từ https://sites.google.com/site/quangvinhuni
Bài giảng điện tử
Kỹ thuật điện công trình
Viện Kỹ thuật - Công nghệ
PGS TS Nguyễn Hồng Quảng
Tp Vinh, ngày 10/11/2019
Có thể tải bài giảng này từ https://sites.google.com/site/quangvinhuni
Nội dung môn học: 2 phần
Phần 1 Mạch điện, gồm 3 chương
trình bày lý thuyết về mạch điện và dòng
điện xoay chiều (mô tả, tính toán)
Phần 2 Máy điện, gồm 5 chương
trình bày về nguyên lý, cấu tạo, hoạt động
của các loại máy điện (biến áp, phát điện,
động cơ, )
2
Trang 2Có thể tải bài giảng này từ https://sites.google.com/site/quangvinhuni
Nội dung môn học: 3 phần
Phần 1 Mạch điện, gồm 3 chương:
Chương 1 Tổng quan về mạch điện
Chương 2 Mạch điện xoay chiều 1 pha
Chương 3 Mạch điện xoay chiều 3 pha
3
Có thể tải bài giảng này từ https://sites.google.com/site/quangvinhuni
Nội dung môn học: 2 phần
Phần 2 Máy điện, gồm 5 chương:
Chương 4 Tổng quan về máy điện
Chương 5 Máy biến áp (transformer)
Chương 6 Máy điện không đồng bộ
Chương 7 Máy điện đồng bộ
Chương 8 Máy điện 1 chiều
4
Trang 33
Có thể tải bài giảng này từ https://sites.google.com/site/quangvinhuni
Tài liệu học tập & tham khảo
Tài liệu học tập:
Đ V Đào, L.V Doanh: GT Kỹ thuật điện
NH Quảng: Bài giảng KT điện công trình
5
Tài liệu tham khảo (ebooks)
Bùi Tấn Lợi, KT điện (ĐH Đà nẵng)
Lưu Thế Vinh, Bài giảng KT điện
Có thể tải bài giảng này từ https://sites.google.com/site/quangvinhuni 6
Phần I MẠCH ĐIỆN
Bài giảng Kỹ thuật điện công trình
Trang 4Có thể tải bài giảng này từ https://sites.google.com/site/quangvinhuni
Chương 1
Tổng quan về mạch điện
1 Mạch điện Các bộ phận cơ bản
2 Các đại lượng vật lý liên quan đến quá trình
biến đổi năng lượng trong mạch điện
3 Các thông số cơ bản của mạch điện
4 Mô hình hóa mạch điện
5 Các chế độ hoạt động của mạch điện
7
Có thể tải bài giảng này từ https://sites.google.com/site/quangvinhuni
Chương 1
Tổng quan về mạch điện
1 Mạch điện Các bộ phận cơ bản
Trang 55
Có thể tải bài giảng này từ https://sites.google.com/site/quangvinhuni
1.1 Khái niệm mạch điện
# Khái niệm: Mạch điện là hệ thống các thiết bị điện
được kết nối với nhau tạo thành mạch kín để dòng
điện có thể chạy qua
# Ví dụ về mạch điện:
9
Có thể tải bài giảng này từ https://sites.google.com/site/quangvinhuni
1.2 Các bộ phận cơ bản
# Các bộ phận cơ bản:
Một mạch điện bất kỳ dù đơn giản hay phức tạp cỡ nào,
cũng được cấu thành từ các bộ phận cơ bản, đó là:
10
Trang 6Có thể tải bài giảng này từ https://sites.google.com/site/quangvinhuni
1.2 Các bộ phận cơ bản
11
Nguồn điện: Nơi tạo ra điện năng (pin, ăcquy, lưới điện)
Phụ tải: Nơi tiêu thụ điện năng (bóng đèn, động cơ)
Dây dẫn & TB phụ trợ: Kết nối, đo đếm, điều khiển
SƠ ĐỒ MẠCH ĐIỆN ĐƠN GiẢN
Có thể tải bài giảng này từ https://sites.google.com/site/quangvinhuni
1.2 Các bộ phận cơ bản
12
Ký hiệu nguồn điện
Nguồn điện: Là thiết bị tạo ra dòng điện, tức là thiết bị
biến đôi các dạng năng lượng khác nhau thanh năng
lượng điện
Các dạng năng lượng: Nhiệt năng, cơ năng, quang
năng, điện từ,…
Trang 77
Có thể tải bài giảng này từ https://sites.google.com/site/quangvinhuni
1.2 Các bộ phận cơ bản
13
quy
Có thể tải bài giảng này từ https://sites.google.com/site/quangvinhuni
1.2 Các bộ phận cơ bản
14
Máy biến áp
quy
Đường dây 500kV
Trang 8Có thể tải bài giảng này từ https://sites.google.com/site/quangvinhuni
1.2 Các bộ phận cơ bản
15
Ký hiệu phụ tải
Phụ tải: Là thiết bị biến đổi điện năng thành các dạng
năng lượng khác nhau, phục vụ nhu cầu con người
Các dạng năng lượng: Nhiệt năng, cơ năng, quang
năng, điện từ,…
Có thể tải bài giảng này từ https://sites.google.com/site/quangvinhuni
1.2 Các bộ phận cơ bản
16
Phụ tải: Là thiết bị biến đổi điện năng thành các dạng
năng lượng khác nhau, phục vụ nhu cầu con người
Ký hiệu phụ tải
Trang 99
Có thể tải bài giảng này từ https://sites.google.com/site/quangvinhuni
2 Các đại lượng VL liên quan
Cường độ (Intensity)
t
Q I
t
q
dt
dq
Đơn vị: A (ampe), mA, μA
Điện áp (Voltage) :
2 1
Đơn vị: V(vol), kV, mV,
Công suất (Power) :
T
dt t p T
P
t i t u
t
p
0
1
.
Đơn vị:W (oát), kW, mW
Điện năng (Energy) :
t dt P t p
Đơn vị: kwh =3600kJ
Có thể tải bài giảng này từ https://sites.google.com/site/quangvinhuni
3 Các thông số của mạch điện
Nguồn điện áp u(t)
Đặc trưng cho khả năng tạo ra
và duy trì điện áp giữa hai
cực của nguồn điện
Nguồn dòng điện i(t):
Đặc trưng cho khả năng tạo
ra và duy trì dòng điện
cung cấp cho mạch ngoài
a) Nguồn đ/áp lý tưởng và thực
b) Nguồn dòng lý tưởng và thực
Trang 10Có thể tải bài giảng này từ https://sites.google.com/site/quangvinhuni
3 Các thông số của mạch điện
Điện trở R (resistance), (ohm)
Đặc trưng cho mức độ cản trở dòng điện của thiết bị,
tạo ra sự tiêu tán năng lượng dưới dạng nhiệt năng
Điện cảm (Tự cảm L và hỗ cảm M), H (henry)
Đặc trưng cho mức độ cảm ứng của thiết bị đối với sự
biến thiên của dòng điện trong mạch theo thời gian
Điện dung C (capacitance), F (fara)
Đặc trưng cho khả năng lưu giữ điện tích của thiết bị
Có thể tải bài giảng này từ https://sites.google.com/site/quangvinhuni
4 Mô hình hóa mạch điện
(Sơ đồ thay thế mạch điện)
Khái niệm: Mô hình hóa mạch điện là sự mô tả mạch
điện thực bằng các hình vẽ, ký hiệu, trong đó các phần
tử mạch điện được thay bằng các thông số lý tưởng
Tác dụng: sử dụng mô hình để nghiên cứu và giải các bài
toán về mạch điện,thiết bị điện
Ví dụ: Bóng đèn thay bằng R; Động cơ thay bằng cuộn
dây có điện trở thuần r và tự cảm L nối tiếp;
Trang 1111
Có thể tải bài giảng này từ https://sites.google.com/site/quangvinhuni
4 Mô hình hóa mạch điện
(Ví dụ về mô hình hóa mạch điện)
Mô hình hóa mạch điện thực (a) bằng sơ đồ thay thế (b)
(áp dụng đối với dòng điện xoay chiều qua mạch)
Có thể tải bài giảng này từ https://sites.google.com/site/quangvinhuni
5 Các chế độ HĐ của mạch điện
Phân loại theo dòng điện:
Mạch điện một chiều
Phân loại tính chất các thông số:
Mạch điện phi tuyến
Phân loại theo quá trình năng lượng:
Chế độ quá độ: chuyển tiếp giữa 2 chế độ xác lập
Trang 12Có thể tải bài giảng này từ https://sites.google.com/site/quangvinhuni
5 Các chế độ HĐ của mạch điện
Phạm vi chương trình chỉ khảo sát:
Mạch điện xoay chiều
Chỉ xét mạch điện ở chế độ xác lập
Có thể tải bài giảng này từ https://sites.google.com/site/quangvinhuni
Câu hỏi chương 1
1 Hãy cho biết các bộ phận chính của một mạch điện
Chức năng của mỗi bộ phận đó
2 Nêu tên các đại lượng đặc trưng cho quá trình biến đổi
năng lượng trong mạch điện; Ký hiệu và đơn vị đo của
mỗi đại lượng
3 Một mạch điện được mô tả bằng những thông số nào? Ý
nghĩa vật lý của mỗi thông số
4 Mô hình hóa mach điện là gì? Tại sao cần mô hình hóa
mach điện?
5 Nêu các cách phân loại chê độ hoạt động của mạch điện