Kinh nghiệm sử dụng một số trò chơi trong phần warm up của tiết dạy nghe để kích thích hứng thú học tập cho đối tượng học sinh trung bình yếu

Đặc biệt trong tình hình đổi mới phương pháp giảng dạy như hiện nay, việc dạy tiếng Anh theo năng lực thực tế rất có hiệu quả và được nhiều người ủng hộ.Theo phương pháp này, học sinh sẽ

I PHẦN MỞ ĐẦU

1 Đặt vấn đề

Ngày nay xu hướng hội nhập quốc tế trong nhiều lĩnh vực kể cả lĩnh vực giáo dục

đã đưa tiếng Anh lên một vị trí hết sức quan trọng Tiếng Anh là công cụ giao tiếp là chìa khoá dẫn đến kho tàng nhân loại Mặt khác việc ứng dụng rộng rãi công nghệ thông tin đã làm cho việc học tiếng Anh trở thành cấp bách và không thể thiếu Vì vậy việc học tiếng Anh của học sinh THPT được học sinh, phụ huynh học sinh, giáo viên ngành giáo dục và

cả nước đặc biệt quan tâm Tiếng Anh trở thành một trong các môn chính yếu trong chương trình học của học sinh

Việc học và sử dụng tiếng Anh đòi hỏi cả một quá trình luyện tập cần cù sáng tạo của cả người học lẫn người dạy Đặc biệt trong tình hình đổi mới phương pháp giảng dạy như hiện nay, việc dạy tiếng Anh theo năng lực thực tế rất có hiệu quả và được nhiều người ủng hộ.Theo phương pháp này, học sinh sẽ được phân loại ra theo năng lực thực tế của các em và các em có nhiều cơ hội để học tiếng Anh theo phương pháp và giáo trình riêng; học sinh không còn e ngại khi học theo một giáo trình hay SGK quá khó hoặc quá

dễ vì các em được học theo năng lực của mình; học sinh có thể chủ động tích cực tham gia vào các tình huống thực tế: Học đi đôi với thực hành

2 Lí do chọn đề tài

Chương trình Tiếng Anh cơ bản bậc THPT đã được triển khai thực hiện trên toàn quốc đến nay đã được nhiều năm Nét đổi mới nổi bật của nội dung chương trình này là tạo cơ hội tối đa cho học sinh luyện tập 4 kỹ năng : nghe, nói, đọc và viết trên những chủ

đề và tình huống hay nội dung giao tiếp có liên quan đến môi trường sống trong và ngoài nước Sự thay đổi trên tạo điều kiện cho việc dạy và học tiếng Anh trong nhà trường phổ thông trở thành việc dạy sinh ngữ thay vì là dạy từ ngữ như nhiều năm trước đây Tuy nhiên trong thực tiễn rèn các kỹ năng tiếng Anh cho học sinh, giáo viên phải đương đầu với không ít khó khăn, đặc biệt là rèn kỹ năng nghe Qua thực tế ở trường tôi khi bắt đầu học môn ngoại ngữ phần lớn học sinh thích học, nhưng dần dần học sinh lại chán học Hầu hết các em rất yếu về kỹ năng nghe Thật khó để các em nghe hiểu nội dung một bài văn hay một đoạn hội thoại Sau mỗi tiết dạy nghe giáo viên rất khó khăn trong việc kiểm tra lại thông tin mà các em đã nghe và việc kiểm tra bài cũ thường không dễ dàng gì

Trước tình hình đó, là một giáo viên trực tiếp dạy tiếng Anh học sinh khối THPT, bản thân tôi trăn trở thật nhiều làm sao để có được một tiết dạy nghe phù hợp với từng đối tượng học sinh và đặc biệt là học sinh có năng lực ngoại ngữ trung bình yếu có hiệu quả

và sinh động, lôi cuốn đối với học sinh? Làm sao để học sinh có động lực và hứng thú để học Tiếng Anh nói chung và kỹ năng nghe nói riêng? Trong quá trình vừa dạy vừa tìm hiểu quan sát học sinh, dự giờ đồng nghiệp tôi phát hiện việc rèn luyện kĩ năng nghe của học sinh có rất nhiều vấn đề Phần lớn học sinh chưa biết cách học nghe, học sinh thường thấy luyện nghe là khó nhất Phần lớn giáo viên dạy Tiếng Anh vẫn chưa tìm được cho mình cách sử dụng các trò chơi như thế nào cho có hiệu quả nhất trong các tiết dạy nghe Vậy làm thế nào để cho tiết học nghe có thể sinh động và lôi cuốn hơn? Sử dụng trò chơi nào và tổ chức các trò chơi trong tiết dạy nghe như thế nào cho có hiệu quả? Là một giáo viên đang trực tiếp giảng dạy môn Tiếng Anh khối THPT, tôi luôn cố gắng tìm tòi, học hỏi kinh nghiệm của các đồng nghiệp đi trước Trong đó, tôi đặc biệt quan tâm và chú ý đến các đối tượng học sinh trung bình yếu để đúc rút kinh nghiệm tổ chức trò chơi trong dạy nghe, đặc biệt là trong phần khởi động ( Warm up) để dẫn dắt học sinh vào bài nghe một cách có hiệu quả Từ thực trạng trên, để việc dạy và học listening đạt hiệu quả hơn, trong bài viết này, tôi xin trình bày một số kinh nghiệm áp dụng các trò chơi (game) cho một số bài nghe (listening) trong sách giáo khoa Tiếng Anh 10 Cơ bản hệ 7 năm , áp dụng cho đối tượng học sinh trung bình yếu của Chương trình dạy học ngoại ngữ theo năng lực thực tế người học của tỉnh Hà Tĩnh chúng ta Vì thế, với phạm vi sáng kiến nhỏ này tôi

mạnh dạn đi sâu vào vấn đề “Kinh nghiệm sử dụng một số trò chơi trong phần Warm up của tiết dạy nghe để kích thích hứng thú học tập cho đối tượng học sinh trung bình yếu”.

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

Việc nghiên cứu đề tài này nhằm các mục đích:

- Phân tích thực trạng về khả năng Nghe hiểu (Listening) của học sinh, đặc biệt là học sinh có năng lực yếu kém về ngoại ngữ

- Tổng hợp những kĩ thuật và phương pháp dạy kỹ năng trước khi Nghe hiểu (Pre – Listening) nhằm phát triển năng lực học sinh theo yêu cầu mới, phù hợp với Đề án đổi mới dạy học Tiếng Anh theo năng lực thực tế của người học

- Chuẩn bị, tổ chức các hoạt động học tập , đặc biệt là một số trò chơi (Games) một cách hiệu quả, gây hứng thú cho học sinh khi học tiếng Anh, từ đó học sinh tích cực tham

gia tự giác vào các hoạt động học và tiếp thu bài tốt hơn, ghi nhớ bài học gắn với ngữ cảnh giao tiếp thực tế, nâng cao khả năng tự học hỏi, làm giàu vốn kiến thức của mình và

tự tin trong giao tiếp ngoài xã hội

- Nâng cao chất lượng học tập của bộ môn

- Tổng hợp các dạng trò chơi để áp dụng vào phần Warm-up có hiệu quả giúp học sinh có tâm thế và hứng thú để đi vào nội dung bài nghe hiểu

Nói tóm lại, SKKN hướng đến mục đích cuối cùng là cải tiến phương pháp dạy học, tạo thêm hứng thú cho học sinh, giúp học sinh tích cực, chủ động tiếp nhận tri thức

và hình thành kỹ năng,phát triển năng lực Nghe hiểu, từ đó kích thích hứng thú học tập môn Tiếng anh nói chung và Kỹ năng Nghe nói riêng

4 Giới hạn nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu thực trạng kỹ năng Nghe hiểu của học sinh có năng lực ngoại ngữ yếu và giải pháp nâng cao hiệu quả của mỗi tiết học nghe, trong đó chú trọng phần Warm up để tạo hứng thú học tập cho học sinh

Nội dung nghiên cứu là Chương trình Sách tiếng Anh THPT lớp 10 cơ bản đã được điều chỉnh cho phù hợp với đối tượng học sinh yếu về ngoại ngữ

5 Đối tượng nghiên cứu

- Là học sinh khối 10 có năng lực tiếng Anh trung bình yếu, phạm vi trong khối lớp Phương pháp nghiên cứu qua thực tế giảng dạy bộ môn tiếng Anh

- Các bài học trong chương trình tiếng Anh 10 Cơ bản THPT và việc đổi mới phương pháp giảng dạy tại trường là ngữ liệu cơ bản của sáng kiến

- Các kĩ thuật dạy học tích cực

- Các phương pháp dạy học tích cực

- Thực tế giảng dạy môn tiếng Anh tại trường từ năm học 2016 – 2017 đến nay

- Khách thể trợ giúp nghiên cứu: Các đồng nghiệp cùng chuyên môn trong và ngoài trường, cùng trao đổi, dự giờ, học hỏi kinh nghiệm

6 Phương pháp nghiên cứu

Đề tài sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau:

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu

- Phương pháp quan sát trao đổi với đồng nghiệp

- Phương pháp điều tra thực tiễn, phỏng vấn

- Phương pháp nghiên cứu và thực hành.

- Phương pháp xử lý dữ liệu : định lượng và định tính Thông qua các kết quả điều tra để phân tích, tổng hợp, so sánh, đối chiếu từ đó rút ra những kết luận liên quan đến việc điều tra

7 Những đóng góp mới của đề tài

Đây là đề tài khá mới trong lộ trình thực hiện đề án dạy học ngoại ngữ theo năng lực thực tế của người học Đề tài sẽ góp phần nâng cao chất lượng dạy và học Tiếng Anh tại Hà Tĩnh bởi những lý do sau Thứ nhất, các em học sinh nói chung và đặc biệt là các

em có năng lực ngoại ngữ yếu sẽ cảm thấy hứng thú và có động lực học tập bởi các em được tham gia các trò chơi; các em có cơ hội thi đua, vừa chơi vừa học Thứ hai, thông qua các trò chơi trong phần Warm up, cả các em học sinh và thầy cô giáo đều có sự chuẩn

bị tâm thế tốt để bước vào nội dung chính của bài học, từ đó, các em không còn cảm giác

sợ hãi xa lánh môn Tiếng Anh nói chung và kỹ năng Nghe nói riêng Thứ ba, thông qua các tiết dạy, giáo viên có thể có được những tích lũy kinh nghiệm mới về các đối tượng học sinh để từ đó có cách thức, phương pháp điều chỉnh nội dung bài dạy phù hợp với năng lực thực tế của các em

8 Bố cục của đề tài

Đề tài gồm 3 phần: Phần mở đầu, phần giải quyết vấn đề và phần kết luận kiến nghị Phần mở đầu nêu lý do chọn đề tài, tính cấp thiết của đề tài, mục tiêu, đối tượng, phạm vi, nhiệm vụ và phương pháp nghiên cứu cũng như những dự báo đóng góp mới của

đề tài Phần giải quyết vấn đề đưa ra các cở sở lý luận và cơ sở thực tiễn từ đó đưa ra các giải pháp cùng các trò chơi cũng như thiết kế chi tiết các hoạt động trong phần Warm up của một số tiết dạy nghe giúp cho học sinh có hứng thú và động lực học tập Phần kết luận

và kiến nghị nêu quá trình nghiên cứu, ý nghĩa của đề tài và những đề xuất

II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

1 Cơ sở lí luận

Tiếng Anh là một trong những tiếng nước ngoài đã, đang và sẽ được rất nhiều người Việt Nam học do nhu cầu giao tiếp, học tập và nghiên cứu Hiện nay việc học và dạy ngoại ngữ theo phương pháp mới, học sinh có nhiều điều kiện thuận lợi tiếp xúc với ngôn ngữ tiếng Anh Học sinh có dịp giao tiếp với mọi người bằng tiếng Anh Học sinh

dễ vận dụng chúng vào trong cuộc sống Nét đổi mới nỗi bật của nội dung chương trình sách giáo khoa là tạo cơ hội tối đa cho học sinh luyện tập 4 kỹ năng Kỹ năng nghe là một trong những kỹ năng được chú trọng phát triển trong các phương pháp dạy ngoại ngữ mới Kỹ năng nghe có tầm quan trọng vì học sinh không thể giao tiếp bằng lời nói nếu không hiểu được những gì nghe được

2 Cơ sở thực tiễn

Qua nhiều năm dạy tiếng Anh ở trường THPT theo phương pháp đổi mới và hai năm thực hiện giảng dạy theo Đề án dạy học theo năng lực thực tế, bản thân tôi nhận thấy một điều: Phần lớn học sinh chúng ta chưa xác định được phương pháp học ngoại ngữ Việc vận dụng tiếng Anh trong cuộc sống còn nhiều hạn chế, các em không dám nói bằng tiếng Anh, giao tiếp với bạn bè bằng tiếng Anh Hơn nữa trong quá trình học các em còn yếu về kỹ năng nghe, khó khăn trong khi nghe Để luyện nghe có hiệu quả học sinh phải được rèn luyện và thực hành nghe nhiều để làm quen với dạng nói của ngôn ngữ Càng nghe nhiều thì người học càng có kinh nghiệm nhận ra âm vần, hiểu được ý nghĩa của thông tin thể hiện qua cách phát âm, trọng âm của từ và ngữ điệu câu

3 Ứng dụng một số trò chơi vào tiết dạy nghe

Phương pháp dạy ngoại ngữ bằng các trò chơi (games) không có gì xa lạ đối với

giáo viên ngoại ngữ Bất kỳ giáo viên tiếng Anh nào cũng biết ít nhất vài ba trò chơi để áp dụng vào bài dạy của mình Đây là đặc trưng của bộ môn dạy ngoại ngữ Việc áp dụng

games trong các hoạt động dạy Listening một cách có phương pháp sẽ thúc đẩy hiệu quả của việc dạy Listening và tạo động lực cuốn hút học sinh vào giờ Listening Trong dạy Listening có rất nhiều hoạt động có thể sử dụng games như củng cố (consolidation) hay khởi động (warm-up) Hiện nay, việc thay đổi Giáo trình tự soạn hay thay đổi nội dung

sách giáo khoa cho phù hợp với từng đối tượng học sinh khiến không ít giáo viên cảm

thấy lúng túng, ngay cả đối với những giáo viên có kinh nghiệm Do đó, việc soạn nội dung chính một giáo án đã mất nhiều thời gian và tâm huyết, giáo viên không còn chú ý

nhiều đến phần warm-up nữa Và cứ thế, nhiều giáo viên thay warm-up bằng kiểm tra bài

cũ Kiểm tra bài cũ đầu giờ sẽ gây áp lực cho học sinh và làm cho không khí giờ học sau

đó kém phần sôi nổi, dẫn đến hiệu quả giờ dạy sẽ không được như ý muốn

Nhiều tài liệu tham khảo về phương pháp dạy tiếng Anh và dạy Listening đã giới thiệu một số games phổ biến, áp dụng được trong tất cả các phần của một giờ học nói chung và giờ học Listening nói riêng Games có thể sử dụng vào phần warm-up như: Bingo, Slap the board, Hangman, Lucky faces (numbers), Chain game, No “yes/ no” for Yes/no questions, Hot seat, Kim’s game, Guessing game, Word Square, Tongue Twister

…

Với kinh nghiệm tích luỹ được qua nhiều năm trực tiếp giảng dạy môn tiếng Anh

và dự giờ học hỏi các đồng nghiệp, tôi đưa ra một số kinh nghiệm sử dụng các trò chơi sau trong phần warm up của tiết dạy dạy nghe:

3.1 No “yes/ no” for Yes/ no questions

a Các bước thực hiện chung

- Giáo viên soạn một loạt các câu hỏi ngắn dạng Yes/ No questions có liên quan

đến nội dung bài Listening, công bố luật chơi: Không trả lời “yes/ no” cho các

câu hỏi giáo viên đưa ra nhanh nhất có thể

Ví dụ: Giáo viên: Are you hungry? (Em có đói không?)

Học sinh: I’m (not) hungry (Em (không) đói.) (Không được trả lời Yes,

I am hoặc No, I’m not)

- Chia lớp thành 2 đội (Có thể cho bốc thăm xem nhóm nào sẽ lên trả lời câu hỏi trước), mỗi đội chọn 2 người đại diện tham gia trò chơi

- Giáo viên gọi lần lượt từng đại diện của mỗi đội lên trả lời câu hỏi Giáo viên đặt câu hỏi nhanh và học sinh phải trả lời nhanh nhất có thể Nếu trả lời chậm quá hoặc sử dụng 2 từ Yes hoặc No trong câu trả lời thì học sinh đó sẽ bị loại khỏi trò chơi

- Đội nào có đại diện trả lời được nhiều câu hỏi trong thời gian ngắn nhất sẽ trở thành đội chiến thắng

b Cụ thể cho từng bài dạy (Áp dụng cho hoạt động warm – up)

Unit 2: School talks

Lesson: Listening

Warm up activity (7 minutes):

- Have Ss play the gane called No “yes/ no” for Yes/no questions

- Explain the rule of the game

- Call some Ss in turn to play the game

1 Are you learning English?

2 Are you in the Mrs Hong’s class?

3 Do you like Mrs Hong?

4 Are you enjoying yourself?

5 Would you like to drink coffee?

6 Is the weather hot/ cold today?

7 Have you been to Nha Trang?

8 Can you swim?

9 Have you ever been in a hotel?

10 Do you like travelling around the word?

- Students answer the T’s questions as soon and correctly as possible

1 I’m (not) learning English.

2 I’m not in the Mrs Hong’s class.

3 I like Mrs Hong.

4 I’m enjoying myself.

………

- Declare the winners who have the most correct and soonest answers Then lead to the new lesson: Listening

Unit 3: People’s background Lesson: Listening

Warm up activity (7 minutes):

- Have Ss play the game called No “yes/ no” for Yes/no questions

- Explain the rule of the game

- Call some Ss in turn to play the game

1 Were you born in 1990?

2 Did you join any English-speaking clubs last year?

3 Is your home in Ho Chi Minh City?

4 Do you live alone?

5 Do you like swimming/ sports?

6 Can you play basketball?

7 Do you like romantic books?

8 Do you want to be a sports teacher?

9 Do you often read book when you have free time?

10 Do you like to talk to me?

- Students answer the T’s questions as soon and correctly as possible

1 I was not born in 1990.

2 I didn’t join any English-speaking clubs last year.

3 My home is not in Ho Chi Minh City.

4 I live with my parents.

5 I like swimming/ sports.

………

- Declare the winners who have the most correct and soonest answers Then lead

to the new lesson: Listening

3.2 Kim’s game

a Các bước thực hiện chung

- Giáo viên chia lớp ra thành các nhóm

- Cho học sinh xem xét, các đồ vật, tranh vẽ hoặc nghe các từ, trong một khoảng thời gian ngắn Yêu cầu học sinh không được viết mà chỉ ghi nhớ

- Cất các đồ vật, tranh vẽ hoặc hoặc xóa các từ đi

- Gọi đại diện các nhóm lên viết lại tên các đồ vật, tranh vẽ hoặc các từ vừa xem Nhóm nào nhớ được nhiều nhất sẽ là nhóm thắng cuộc

b Cụ thể cho từng bài dạy (Áp dụng cho hoạt động warm – up)

Unit 6: An excursion Lesson: Listening

Warm up activity ( 7 minutes):

- Have Ss play a game called Kim’s Game Explain the rule of the game

- Have the Ss look at the pictures

- Put the pictures down and ask Ss to work in groups to find out the anwers.

- Call on 4 members from 4 groups to go to the board and write the answers

- Have Ss look at the pictures again to check the answers, and then lead to

the new lesson

- Cues: Playing guitar, taking photograph, sleeping, dancing, playing game, and enjoying a delicious meal…

Unit 12: Music Lesson: Listening

Warm up activity (7 minutes):

- Have Ss play the game called Kim’s game

- Explain the rule the game

- Have Ss listen to some pieces of music from songs written by Van Cao: Truong

ca song Lo, Song Lo, Lang toi, Cung dan xua, Suoi mo, Ngay mua, Tien ve Ha Noi, Tien quan ca, Tien ve Ha Noi.

- Stop the radio and ask Ss to discuss the answers

- Students listen and try to remember

- Discuss and write down as many as possible

- Four representatives go to the board and write in limited time

- Have Ss listen again the songs to check the answers

- Listen and check.

- Announce the winners, comment and introduce the lesson: Listening about Van Cao

3.3.Hangman

a Các bước thực hiện chung

- Giáo viên gợi ý số chữ của từ cần đoán bằng số gạch ngắn trên bảng

- Yêu cầu học sinh đoán các chữ có trong từ

- Nếu học sinh đoán sai, giáo viên gạch một gạch (theo thứ tự trong hình vẽ)

- Học sinh đoán sai 8 lần thì thua cuộc, giáo viên giải đáp từ

(Có thể chia lớp thành 2 đội và chuẩn bị hai nhóm từ khác nhau cho hai đội, đội nào có nhiều đáp án đúng hơn sẽ chiến thắng, hoặc có thể chia lớp ra thành 4 đội, cho các đội tự chọn từ và đố nhau Việc này sẽ tăng tính chủ động hoạt động cho học sinh)

b Cụ thể cho từng bài (Áp dụng cho hoạt động Warm-up)

Unit 6: An excursion Lesson: Listening

Warm up activity ( 7 minutes):

- Have Ss play the game called HANGMAN

7

1

3

8

6

4

2

5