tiểu luận ảnh hưởng của các cuộc cách mạng tư sản đến quan hệ quốc tế

Sự kiện Cách mạng Hà Lan thành công đã đánh dấu sự khởi đầu một thời đại mới trong lịch sử thế giới: thời đại các cuộc Cách mạng tư sản và suy vong của chế độ phong kiến... Đồng thời, mộ

HỌC VIỆN NGOẠI GIAO

KHOA QUAN HỆ QUỐC TẾ

BỘ MÔN LỊCH SỬ QUAN HỆ QUỐC TẾ CẬN HIỆN ĐẠI

-TIU Ể LU N Ậ

nh h ng ca các c uc các h m ng t sn đn quan h quc t

Ả ưở ủ ộ ạ ư ả ế ệ ố ế

Nhóm t hc ự hin: ệ Nhóm 2

Thà nh vi ê n:

-Phm ạ H u ữ Khá nh

-Nguyn ễ Đì nh Tà i

-Nguyn ễ Ca o Hùng

-Đ ỗ Phi Anh

-Ngô Gi a Bá c h

-Hoà ng Th ị La n Anh

-Vũ Diu ệ Li nh

-Nguyn ễ Anh Tun ấ

N I Ộ DUNG TI U Ể LU N: Ậ

I Và i né t v ề c á c h m ng ạ t ư ả sn

I Cá c h m ng ạ t ư ả sn Hà La n 3

I I Cá c h m ng ạ t ư ả sn An h 5

I V.Cuc ộ hin ế t a nh gi à nh đc ộ ậ lp ca ủ 13 ba ng t huc ộ đa ị

Bc ắ Mĩ 10

V Cá c h m ng ạ t ư ả sn Phá p 11

VI Cuc ộ duy t n Mi nh Tr ị 14

Tà i l iu ệ t ha m kho: ả

-Nhóm c húng e m đã ì m hiu ể hn ơ 20 t i l iu ệ khá c nha u, ba o

gm ồ c ả ế t ing Vit ệ và Ting ế Anh D i ướ m i ỗ phn ầ t ì nh bà y

đã ó t í h dn ẫ t i l iu ệ c ụ ể t h.

I. CÁCH M NG Ạ T Ư Ả S N HÀ LAN

1.Nét hung v ề c uc ộ các h m ng ạ

Vào cuiố h ế ỉk XV-đu ầ th ế ỉk XVI,nn ề sn ả xutấ ư ảt bn ch ủnghĩa rđiờ ở

châu Âu.Vùng đtấ Nethelndsby ấ gi ờcó nn ề kinh t ếcông th ng ươ nghip ệ

m nh ạ nhtấ hâu Âu,hn ơ th ế ữnaNetherandshiộ ụt nhiu ề điu ề kin ệ đ ể thúc

đy ẩ cuc ộ cáh m ng ạ t ư ảsn

Mặc dù là vùng có nền địa chất thấp hơn so với các vùng khác nhưng

Netherlands lại sở hữu nhiều thuận lợi.Toàn bộ lãnh thổ rộng lớn bao gồm

Hà Lan, Bỉ, Lúc-xăm-bua và 1 số nơi ở Đông Bắc nước Pháp Nhiều trung tâm sản xuất, thương mại lớn đã ra đời như: Amsterdam, Anverpen… các ngân hàng được thành lập đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế đất

nước Giai cấp tư sản đã có từ sớm ở các trung tâm công thương nghiệp và

có thế lực về kinh tế Xã hội tư bản ở Netherlands bước đầu được hình

thành

Tuy nhiên trên con đường phát triển của mình, khu vực này gặp trở ngại đó

là cần giải quyết 3 vấn đề quan trọng: lật đổ ách thống trị Tây Ban Nha

giành độc lập; xác lập địa vị thống trị ; gạt bỏ sự khống chế của Thiên Chúa giáo mở đường cho đạo Tin Lành Ba vấn đề trên vừa mang tính dân tộc vừa mang tính giai cấp dẫn đến phong trào cách mạng nửa sau thế kỉ XVI

Mở đầu là cuộc khởi nghĩa bùng nổ vào tháng 8 năm 1566 với các cuộc tấn công vào nhà thờ và tu viện Thiên chúa giáo ở miền Nam Chính quyền Tây Ban Nha ra sức đàn áp cuộc đấu tranh này và khiến cho nó gặp nhiều khó khăn Cuối cùng, với tinh thần kiên cường của nhân dân, năm 1581, Hà Lan phết truất vua Phillips II, thành lập Cộng hòa liên tỉnh miền Bắc mang tên tỉnh lớn nhất là Holand do Vilhelm Orange Nassau đứng đầu Nhưng mãi sau đó, cho đến năm 1648,với Hòa ước Münster (một phần hiệp ước

Westphalia), chính quyền Tây Ban Nha chính thức công nhận nền độc lập của Hà Lan, đánh dấu sự kết thúc của cuộc chiến tranh 80 năm

Cách mạng Hà Lan thắng lợi, chế độ phong kiến Tây Ban Nha ở Netherlans bị lật

đổ Nhờ bối cảnh lịch sử thuận lợi và tiền đề kinh tế lớn mạnh mà nhà nước tư sản đầu tiên trong lịch sử nhân loại đã ra đời, mở đường cho chủ nghĩa tư bản phát

triển và biến đất nước nhanh chóng trở thành một cường quốc thương mại Sự kiện Cách mạng Hà Lan thành công đã đánh dấu sự khởi đầu một thời đại mới trong lịch sử thế giới: thời đại các cuộc Cách mạng tư sản và suy vong của chế độ phong kiến

2 nh Ả h ng ưở ca ủ cuc ộ các h m ng ạ đn ế quan h ệ quc ố ế t

Cuc ộ á c m n ạ g Hà La n ã m ở ườ đ n g h o nn ề i h t ế c h ủ n g h ĩ t ư ả bn h á t t in ể ,

m i ố u a n h ệ ươ t h n g m i ạ ủ ca Hà La n vi ớ ô s ố ướ n c h n ươ g Đô n g à h n ươ g â y

đ c ượ ì h h à n h à h á t t in ể h a n h h ó n g

 Năm 1609,ngân hàng quc ố giaAmstrdam đ cượ hành lp,ậ mang tnh chtấ

t ư ảbn đu ầ tên caủ Châu Âu,giúp HàLan hòanhp ậ vào th ị ườtr ng qucố ết,r ở

thành tung tm th ng ươ m iạ ,đu ầ m iố buôn bán viớ h ế ớgii

 T ừ 1602,Công ty Đông n Ấ Hà Lan đóng vaitò quan trng ọ viớ rn tuyn ế

đ ng ườ buôn bán viớ ph ng ươ Đông,àn cướ ph ng ươ Tây duy nhtấ ượđ cbuôn bán

viớ Nhtậ Bn.ả

 Năm 1626,Hà Lan chim ế m tộ vùng đtấ ở ắ B cM ,ỹ xây dng ự thành ph ốNew Amstrdam vàhành lp ậ công ty Tây n,Ấ xây dng ự m iố quan h ệbuôn bán viớ Bcắ

 M iố quan h ệhàng hiả ủcaHàLan viớ án cướ Châu Âu vàm tộ ố ướs n c Châu Á đ c ượ coià‘Ng iườ h ở hàng tên bin’ể vàKhách hàng thân m tậ’khimà nghành hàng hiả HàLan pháttin ể nhanh chóng,huyên ch ởhàng thuêho nhiu ề

n cướ

S a u 6 4 8 , vi ớ ự ế s kt h ú c ca ủ uc ộ á c m n ạ g , k n h t ế Hà La n à n g h á t t in ể

v t ượ ậ bc à m i ố u a n h ệ ớ vi á c n c ướ à n g n ở ộ r kô n g hn ữ g r n g h n ươ g m i ạ

mà ò n r n g ô n g g h ip ệ , mĩ h ut ậ à h o a hc ọ

3.Nhn ậ xé t v ề c uc ộ các h m ng ạ

‘Hip ệ ướ c Mu n s e đ c ượ í kt ế ă m 1 6 4 8 , đ e m li ạ ộ ậ đc lp h o Hà La n , g ii ả h ó n g

ti ố a m i ọ ề im n ă n g h n ươ g m i ạ r c ướ ó vn ố b ị ạ hn h ế d o m i ố e da ọ h im ế

đ ot ạ à h o n g ta ỏ ừ t n g i ườ Tâ y Ba n Nh a’

‘Sc ứ m n ạ h h n ươ g m i ạ m i ớ ủ ca Hà La n h in ế g i ườ An h h o á n g á n g Ng i ườ An h

t hm ậ cí kô n g ò n à đi ố h ủ ủ ca á c t h n ươ g h â n Hà La n’

(Wilim JBernstin -Lcị h s ử giao th ng ươ th ng ươ m iạ ịđnh hình th ế ớgiinh ư ếth

‘I was a uni que r a of pol i i al , e c onomi c , and c ul t ur al r at ne s s dur i g whi c h t he i t e nat i on on t he Nor t h Se a ank e d amon g t he mos t powe r f ul and i nflue nt i al n Eur ope and t he wor l Th iờ kìvàng ca ủ

Hà Lan sau khidành đ c ượ đ c ộ lp ậ là m tộ k ỉ nguyên đ c ộ đáo v ề m tặ chính tr,ị kinh t ế và văn hóa khimà m tộ qu c ố gia nh ỏ bé ở vùng bin ể phía B c ắ tr ở thành m tộ c ng ườ qu c ố v iớ quyn ề lc ự và sc nh ứ ả h ng ưở

bc ậ nhtấ ở Châu Âu nóiiêng và th ế giiớ nóichung)

(Geyl,Pieter(1936),The Ne t he r ands Di v i de d, 1609–1648.Wiliams

& Norgate,UK.)

II CÁCH MẠNG TƯ SẢN ANH

SẢN ANH ( 1642 – 1649)

* Nguyên nhân sâu xa và nguyên nhân trực tiếp dẫn đến sự bùng nổ

của cách mạng tư sản Anh.

Đầu thế kỷ XVII, bộ mặt kinh tế nước Anh thay đổi nhanh chóng, trở thành nước có nền kinh tế phát triển nhất châu Âu Sản xuất công

trường thủ công trong nước dần chiếm ưu thế hơn so với sản xuất

phường hội Cụ thể, theo Christopher Hill , nước Anh từ lâu đã là một quốc gia trồng len lớn, xuất khẩu nguyên liệu thô sang Hà Lan để chế tạo thành vải Giờ đây, ngành công nghiệp quần áo ở Anh phát triển với tốc độ chóng mặt, và các thương gia Anh bắt đầu xuất khẩu vải thành phẩm hoặc bán thành phẩm với quy mô lớn hơn nhiều Đồng thời, một sự phát triển lớn đã diễn ra trong khai thác than; đến năm

1640, nước Anh sản xuất hơn 4/5 lượng than của châu Âu Than đóng

một vai trò quan trọng trong sự tăng trưởng của rất nhiều ngành công nghiệp khác - sắt, thiếc, thủy tinh, xà phòng, đóng tàu

Sự phát triển về kinh tế kéo theo sự thay đổi trong xã hội Anh Nhiều địa chủ vốn là quý tộc đã chuyển hướng kinh doanh theo lối tư bản chủ nghĩa, họ đuổi tá điền đi, biến ruộng đất thành đồng cỏ rồi thuê nhân công nuôi cừu lấy lông cung cấp cho thị trường Sau đó, bộ phận quý tộc này đã giàu lên nhanh chóng, dần dần tư sản hóa trở thành tầng lớp quý tộc mới

Sự phát triển của bộ phận tư sản và quý tộc mới làm cho vai trò kinh tế của nhà vua giảm sút Chế độ phong kiến với chỗ dựa là tầng lớp quý tộc và giáo hội Anh ngày càng cản trở sự kinh doanh và làm giàu của của tư sản và quý tộc mới Sác –lơ I đặt ra nhiều thứ thuế, duy trì nhiều đặc quyền phong kiến làm cho đời sống nhân dân hết sức cơ cực làm cho mâu thuẫn giữa tư sản, quý tộc mới và các thế lực phong kiến bảo thủ ngày càng thêm gay gắt Theo Leveler Rainborowe chia sẻ: “ Năm 1647 đã có nhiều vụ xô xát giữa những người đàn ông trung thực của Anh và những người đã bạo ngược họ; và nếu nó được đọc, không

có luật nào trong số những luật công bằng và bình đẳng mà người dân nước Anh được sinh ra nhưng hoàn toàn là những điều luật riêng

Nhưng nếu mọi người thấy rằng họ không phù hợp với những người tự

do như họ, tôi biết không có lý do gì phải ngăn cản tôi cố gắng bằng mọi cách để đạt được bất cứ điều gì có thể có lợi hơn cho họ hơn là chính phủ dưới quyền họ sống.”

Năm 1640, vua Sác –lơ I triệu tập quốc hội đòi tăng thuế để có tiền chi viện cho cuộc đàn áp những cuộc nổi dậy của người Scotland ở miền Bắc Quý tộc mới và tư sản đã không phê duyệt các khoản thuế do vua đặt ra, kịch liệt phản đối chính sách bạo ngược của nhà vua Bị thất bại, Sác lơ I chạy lên vùng núi phía Bắc Luân đôn, tập hợp lực lượng phong kiến chuẩn bị phản công

* Ý nghĩa và tính chất của cách mạng tư sản Anh

Cuộc cách mạng kết thúc với sự thắng lợi thuộc về lực lượng cách mạng Từ đây, cách mạng tư sản Anh đã lật đổ quan hệ sản xuất phong kiến lỗi thời cùng với nền thống trị của quý tộc phong kiến và Giáo hội Anh Đất nước xác lập chế độ xã hội mới tiến bộ hơn – tư bản chủ nghĩa, mở đường cho sự phát triển của lực lượng sản xuất Cách mạng

tư sản Anh là cuộc cách mạng tư sản bảo thủ không triệt để Sau cùng thành phần phong kiến vẫn tồn tại và quyền lợi của nhân dân lao động chưa được đáp ứng

2 ẢNH HƯỞNG CỦA CÁCH MẠNG TƯ SẢN ANH ĐỐI VỚI NƯỚC ANH VÀ ĐỐI VỚI THẾ GIỚI

2.1 Quan hệ quốc tế của nước Anh trước và sau cuộc cách mạng tư sản

* Quan hệ quốc tế nước Anh trước cách mạng

Trước cách mạng, vào thời cổ - trung đại, nước Anh được mệnh danh

là “Xứ sở sương mù” với mối quan hệ quốc tế mờ nhạt với các Châu lục Christopher Hill nhận định: “Nước Anh trong những năm này đã hòa bình với thế giới.” Theo tài liệu quan hệ quốc tế Châu Âu

(European International) nước Anh những năm này không chỉ là một hòn đảo, mà còn là một thực thể khép kín,tách biệt khỏi thế giới chính trị, kinh tế và tri thức của phần còn lại của Châu Âu Tuy nhiên, Theo tài liệu LSQHQTCHD – Khoa chính trị và ngoại giao Học viện Ngoại giao, từ sau phát kiến địa lí, người Anh đã nhanh chóng hòa nhập vào việc buôn bán thị trường Phương Đông và hình thành luồng di dân sang Bắc Mỹ Quan hệ giao thương, trao đổi hàng hóa giữa nước Anh với các nước được mở rộng Nhiều công ty thương mại ra đời hoạt động buôn bán từ ven biển Bantich đến Châu Phi, từ Trung Quốc đến Châu Mỹ như công ty Châu Phi, công ty Mátxcơva, công ty Tây Ban Nha Đặc biệt là sự ra đời của công ty Đông Ấn năm 1600 của nước Anh nhằm cạnh tranh với các địch thủ như Hà Lan, Pháp trên thị

trường Phương Đông Nước Anh âm mưu sử dụng sức mạnh kinh tế để xâm lược, đặt ách thống trị lên Ấn Độ và các khu vực khác

* Quan hệ quốc tế nước Anh sau cách mạng

Sau cách mạng, khi chế độ Cộng hòa ở Anh được thiết lập ( 1649 – 1653), nước Anh sử dụng sức mạnh về kinh tế và quân sự đàn áp các nước với âm mưu bành trướng, mở rộng lãnh thổ Theo tài liệu

LSQHQTCHD – Khoa chính trị và ngoại giao Học viện Ngoại giao, trong chính sách đối ngoại , Crômoen – người lãnh đạo đứng đầu nền Cộng hóa của nước Anh đã cho tiến hành cuộc chiến tranh xâm lược đảo Ailen (1649) , tiếp đó là Scotland (1650) Năm 1652 , trên cơ sở lực lượng lớn mạnh nhanh chóng , nước Anh phát động cuộc chiến tranh chống Hà Lan , địch thủ cạnh tranh trên mặt biển và giành thắng lợi sau 2 năm Do thất bại, Hà Lan mất đi vai trò “ Người chở hàng trên mặt biển” và buộc phải chấp nhận " Luật hàng hải " quy định nước Anh chỉ nhập khẩu hàng hóa do tàu Anh và tàu của nước có hàng mang đến Năm 1654, nước Anh lại tiến l hành chiến tranh với Tây Ban

Nha , tuy thắng lợi nhưng chiến lợi phẩm không bù đắp được phí tổn chiến tranh

Năm 1689, nước Anh chuyển sang chế độ quân chủ lập hiến Từ đây, vị thế quốc tế của đất nước dần được nâng cao dẫn đầu trong hoạt động công thương nghiệp trên thị trường thế giới

2.2 Khái quát chung

Theo tài liệu của UK essays, Cách mạng tư sản Anh là một sự kiện

quan trọng trong lịch sử của người Anh vào thế kỷ XVII đã lật đổ quan

hệ sản xuất phong kiến lỗi thời cùng với nền thống trị của quý tộc phong kiến và Giáo hội Anh, xác lập chế độ xã hội mới tiến bộ hơn –

tư bản chủ nghĩa Bên cạnh hệ quả chính trị, nó còn có ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của quân đội và kinh tế Cách mạng ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của quân đội với sức mạnh quân đội Anh được cải thiện với quyết định thành lập của quân đội tiên tiến của Crôm Oen

Bên cạnh đó, theo tài liệu của CLB Sử học – trường đại học sư phạm

Huế, cách mạng tư sản Anh không chỉ có ý nghĩa đối với nước Anh mà

còn có ảnh hưởng sâu rộng tới châu Âu nói riêng và thế giới nói

chung Với sự thắng lợi của cuộc Cách mạng tư sản mang tầm vóc châu

Âu này đã dọn đường cho chủ nghĩa tư bản phát triển mạnh mẽ ở Anh,

tạo điều kiện cho nước Anh giành bá quyền thế giới về công thương nghiệp và thuộc địa Nền dân chủ tư sản mà cách mạng Anh mang lại

đã ảnh hưởng mạnh mẽ tới châu Âu và Bắc Mỹ, góp phần thúc đẩy cuộc đấu tranh chống phong kiến, chống áp bức của nhiều dân tộc Trong gần một thế kỷ sau, trên đất nước Anh lại diễn ra cuộc cách mạng công nghiệp, làm thay đổi bộ mặt nước Anh và thế giới Vậy, cách mạng Anh tuy diễn ra sau Hà Lan nhưng được coi là bước đột phá

mở đầu thời kỳ tư bản chủ nghĩa ở Châu Âu và phạm vi thế giới

3 NHẬN XÉT VỀ CUỘC CÁCH MẠNG ANH

Marx đã nhận xét rằng cuộc Cách mạng Anh thế kỷ XVII và Cách mạng Pháp 1789 như sau: “Các cuộc cách mạng 1648 và 1789 không phải là những cuộc cách mạng Anh và Pháp; đó là những cuộc cách mạng theo phong cách châu Âu Chúng không phải là thắng lợi của một giai cấp nhất định của xã hội đối với chế độ chính trị cũ; mà

chúng là sự tuyên bố một chế độ chính trị cho xã hội mới ở châu Âu Trong các cuộc cách mạng đó, giai cấp tư sản đã thắng lợi; nhưng lúc bấy giờ, thắng lợi của giai cấp tư sản có nghĩa là thắng lợi của một chế

độ xã hội mới, thắng lợi của chế độ sở hữu tư sản đối với chế độ sở hữu phong kiến, của tính dân tộc đối với tính địa phương, của tính cạnh tranh đối với chế độ phường hội, của việc phân nhỏ sở hữu đối với chế độ con trưởng, của sự thống trị của kẻ sở hữu ruộng đất đối với sự thống trị mà ruộng đất đã đem lại cho kẻ sở hữu, của sự khai sáng đối với sự mê tín, của gia đình đối với tên của dòng họ, của sự tháo vát đối với sự lười biếng anh hùng, của pháp quyền tư sản đối với những đặc quyền thời trung cổ”

- Nguồn tham khảo:

1 LSQHQTCHD khoa Chính trị và Ngoại giao Học viện Ngoại giao

2 European Journal of international relation – Quan hệ quốc tế Châu Âu

3.Christopher Hill – The English Revolution 1640:

https://www.marxists.org/archive/hill-christopher/english-revolution/

4 Web Ukessays :

https://www.ukessays.com/essays/history/the-english-civil-war-and-its-lasting-effects-on-england-history-essay.php

5 Tài liệu của Khoa Lịch sử - trường Đh Sư phạm

Huế: http://khoasudhsphue.blogspot.com/2015/12/y-nghia-han-che-va-tac-ong-cua-cac-cuoc.html

6.Web Lịch sử Thế giới cận đại :

https://sites.google.com/site/dayhoclichsu88/cach-mang-tu-san-anh

I I I CÁCH M NG Ạ T Ư Ả S N MĨ

1 Nét hung v ề các h m ng ạ

Cách m ng ạ Mĩhay chin ế tanh thucộ đa ị Mĩàm tộ ucộ niộ hin ế niổ ậdy caủ 13

bang thucộ đaị ca ủ Anh tiạ Bcắ Mĩdn ẫ ớ ếtiktqu ảls ự ộ ậđclp v ề chính tr ịvàs ự

hình thành caủ n cướ Mĩ.T ừ ế ỉth k XVI– XVIIau nhng ữ cucộ phátkin ế đa ị l,

B cắ Mĩr ởthành niơ nhiu ề ng iườ Châu Âu t ừ nhiu ề n cướ dic ư ể ờđ rixaác bin ế đng ộ ởquêh ng.ươ Điu ề này to ạ nên m tộ ộcng đng ồ viớ văn hóađadng,ạ dn ầ ờri

xas ự ểkim soátca ủ Anh.Trong nhng ữ n ỗ ựlcđ ể ấtrn áp ng iườ dân thuc ộ đa ị bng ằ

thu ế vàác đo ạ lutậ mang tnh c ng ưỡ bcứ ,chính qucố Anh vp ấ phiả ựs phn ả kháng

vàhng ố tr ả ịkch litệ

* Giađon ạ đu:ầ

-S ự ệkin Ticệ rBoston (16/12/1773)khiơ mào cucộ hin ế chng ố thcự dân Anh

ca ủ 13 thucộ đaị