Dạy học theo dự án môn công nghệ 11 tại các trường thpt của quận 9 thành phố hồ chí minh

Hồ Chí Minh Chương 2 nghiên cứu thực trạng dạy học theo dự án môn Công nghệ 11 tại các trường THPT của quận 9, Tp.. Đổi mới PPDH tập trung chuyển từ hình thức học tập chủ yếu trên lớp sa

LUẬN VĂN THẠC SĨ NGUYỄN THỊ THU HẰNG

NGÀNH: LL&PP DẠY HỌC CÔNG NGHỆ - 1820303

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ

Tp Hồ Chí Minh, tháng 10 năm 2019

NGUYỄN THỊ THU HẰNG

DẠY HỌC THEO DỰ ÁN MÔN CÔNG NGHỆ 11 TẠI CÁC TRƯỜNG THPT

CỦA QUẬN 9, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

NGÀNH: LL&PP DẠY HỌC CÔNG NGHỆ - 1820303 Hướng dẫn khoa học: PGS TS DƯƠNG THỊ KIM OANH

LÝ LỊCH KHOA HỌC

Họ và tên: NGUYỄN THỊ THU HẰNG Giới tính : Nữ

Ngày tháng năm sinh 01/09/1987 Nơi sinh: Thanh Hóa

Đơn vị công tác: Trường THPT Nguyễn Huệ, quận 9, Tp HCM

Nơi ở hiện nay: 8/19, Đường số 1, Khu phố 5, Hiệp bình phước, Thủ đức, Tp HCM E-mail: nguyenthithuhang.dtvt@gmail.com

1 Đại học:

Hệ đào tạo: Chính quy Nơi đào tạo: Đại học Đà Lạt Ngành học: Công nghệ Kĩ thuật ĐTVT

2 Trình độ ngoại ngữ: Anh văn B

LỜI CAM ĐOAN

Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi

Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai

công bố trong bất kỳ công trình nào khác

Thành phố Hồ Chí Minh, ngày … tháng năm 2019

Người nghiên cứu

Nguyễn Thị Thu Hằng

LỜI CẢM ƠN

Tôi chân thành cảm ơn và bày tỏ những lời tri ân sâu sắc đến quý thầy cô

trong Ban Giám hiệu, các thầy cô giảng dạy lớp cao học LL&PP dạy học Công nghệ khóa 2018A trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật thành phố Hồ Chí Minh

Đặc biệt, tôi xin trân trọng cảm ơn PGS.TS Dương Thị Kim Oanh, người đã tận

tình hướng dẫn, chỉ dạy và động viên tôi trong suốt quá trình nghiên cứu luận văn cao

học này

Tôi xin được chân thành gửi lời cảm ơn đến Ban Giám Hiệu và quý thầy cô, học

sinh tại các trường THPT của quận 9, đã tạo mọi điều kiện thuận lợi cho việc thực hiện nghiên cứu của tôi và tích cực hỗ trợ tôi trong quá trình khảo sát, đánh giá và thực nghiệm sư phạm

Trân trọng,

Nguyễn Thị Thu Hằng

TÓM TẮT

Đề tài “Dạy học theo dự án môn Công nghệ 11 tại các trường trung học phổ thông của quận 9, Thành phố Hồ Chí Minh” gồm các nội dung sau:

- Chương 1 Cơ sở lý luận về dạy học theo dự án môn Công nghệ 11

Chương 1 trình bày tổng quan các nghiên cứu về dạy học theo dự án trên thế giới

và tại Việt Nam, trong đó nhấn mạnh các công trình nghiên cứu dạy học theo dự án môn Công nghệ 11 Ngoài ra, chương 1 còn xác định các công cụ của đề tài và các đặc điểm dạy học theo dự án Chương 1 đi sâu phân tích cách thức xây dựng các dự án học tập và quy trình tổ chức dạy học theo dự án Cuối cùng, chương 1 trình bày cách thức đánh giá kết quả dạy học theo dự án

- Chương 2 Thực trạng dạy học theo dự án môn Công nghệ 11 tại các trường THPT của quận 9, TP Hồ Chí Minh

Chương 2 nghiên cứu thực trạng dạy học theo dự án môn Công nghệ 11 tại các trường THPT của quận 9, Tp Hồ Chí Minh Chương 2 cho thấy, quá trình dạy học môn Công nghệ 11 các GV chủ yếu sử dụng phương pháp thuyết trình một chiều, các phương pháp dạy học phát huy tính tích cực và rèn luyện kỹ năng cho học sinh đã được áp dụng nhưng chưa thường xuyên Chính vì vậy, kỹ năng vẽ kĩ thuật và kỹ năng thiết kế kĩ thuật ứng dụng môn Công nghệ 11 của học sinh còn hạn chế

- Chương 3 Tổ chức dạy học theo dự án môn Công nghệ 11 tại các trường THPT của quận 9, Tp Hồ Chí Minh

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực trạng dạy học môn Công nghệ 11 tại các trường THPT của quận 9, Tp Hồ Chí Minh thì chương 3 tập trung đề xuất và tổ chức các dự án học tập Chương 3 đề xuất các dự án học tập: “Tạo Album hình chiếu trục đo vật thể đơn giản”, “Thiết kế chế tạo cây cầu từ giấy phế liệu”, “Thiết kế, chế tạo xe 4 bánh chạy trên mặt phẳng nghiêng xa nhất không năng lượng” và tổ chức hoạt động học

tập “Tạo Album vẽ kĩ thuật” Kết quả thực nghiệm cho thấy kỹ năng vẽ kĩ thuật và kỹ năng thiết kế kĩ thuật ứng dụng của học sinh đã cải thiện khi dạy học theo dự án

ABSTRACT

Innovating teaching methods to promote active, creative and self-study ability; strengthen practical skills, apply knowledge and skills to solve practical problems In the current trend of innovating teaching methods, project-based teaching contributes to increasing students' learning activeness, students apply knowledge to make products, train technical skills and Positive attitude in learning The topic "Teaching Technology Project 11 in high schools in District 9, Ho Chi Minh City" includes the following contents:

- Chapter 1 Rationale for teaching by Technology subject project 11

Chapter 1 presents an overview of research projects on project learning in the world and in Vietnam, which highlights the research research projects under the Technology subject project 11 In addition, Chapter 1 identifies project tools and project-based teaching characteristics Chapter 1 goes into depth to analyze how to build learning projects and the process of organizing project-based learning Finally, chapter 1 presents how to evaluate project-based learning outcomes

- Chapter 2 Current situation of teaching under the project of Technology 11 at high schools in District 9, Ho Chi Minh City Ho Chi Minh

Chapter 2 studies the current situation of teaching under the Technology 11 project in high schools in District 9, Ho Chi Minh City Ho Chi Minh Chapter 2 shows that in the Technology 11 teaching process, teachers mainly use one-way presentation method, teaching methods that promote positiveness and skill training for students have been applied but not yet regularly Therefore, students' technical drawing skills and technical design skills applied to Technology 11 are still limited

- Chapter 3 Organizing teaching according to Project 11 Technology project at high schools in District 9, Ho Chi Minh City Ho Chi Minh

Based on theoretical research and the status of teaching Technology 11 at high schools in District 9, Ho Chi Minh City Ho Chi Minh, chapter 3 focuses on proposing and organizing learning projects Chapter 3 proposes learning projects: "Creating an album showing a simple object measuring axis", "Designing and manufacturing bridges from scrap paper", "Designing and manufacturing 4-wheel vehicles running on inclined planes Farthest from energy ”and organized learning activities“ Create Album for technical drawing ” Experimental results show that students' technical drawing skills and applied technical design skills have improved when teaching by project

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN iv

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục tiêu nghiên cứu 3

3 Nhiệm vụ nghiên cứu 3

4 Khách thể nghiên cứu 4

5 Đối tượng nghiên cứu 4

6 Giả thuyết nghiên cứu 4

7 Phạm vi nghiên cứu 4

8 Phương pháp nghiên cứu 5

9 Cấu trúc của luận văn 7

Chương 1 8

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ DẠY HỌC THEO DỰ ÁN MÔN CÔNG NGHỆ 11 8

1.1 Tổng quan nghiên cứu về dạy học theo dự án trên thế giới và tại Việt Nam - 8

1.1.1 Trên thế giới 8

1.1.2 Tại Việt Nam 14

1.2 Các khái niệm cơ bản - 18

1.2.1 Dạy học 18

1.2.2 Hình thức tổ chức dạy học 19

1.2.3 Dự án học tập 19

1.2.4 Dạy học theo dự án 20

1.2.5 Môn Công nghệ 11 21

1.2.6 Dạy học theo dự án môn Công nghệ 11 22

1.3 Cở sở khoa học của dạy học theo dự án - 22

1.3.1 Cơ sở Triết học 22

1.3.2 Cơ sở Giáo dục học 23

1.3.3 Cở sở Tâm lí học 24

1.4 Đặc điểm của dạy học theo dự án môn Công nghệ 11 - 25

1.5 Phân loại dạy học theo dự án - 28

1.5.1 Phân loại dạy học theo dự án theo nội dung học tập 29

1.5.2 Phân loại dạy học theo dự án theo tiêu chí thời gian 30

1.5.3 Phân loại theo nhiệm vụ thực hiện dự án 32

1.6 Xây dựng dự án học tập cho môn Công nghệ 11 - 33

1.7 Quy trình tổ chức dạy học theo dự án môn Công nghệ 11 - 37

1.8 Đánh giá kết quả thực hiện dự án học tập môn Công nghệ 11 - 40

Kết luận chương 1 44

Chương 2 45

THỰC TRẠNG DẠY HỌC MÔN CÔNG NGHỆ 11 TẠI CÁC TRƯỜNG THPT CỦA QUẬN 9, TP HỒ CHÍ MINH 45

2.1 Khái quát về các trường THPT của quận 9, Tp Hồ Chí Minh - 45

2.1.1 Trường THPT Nguyễn Huệ 45

2.1.2 Trường THPT Nguyễn Văn Tăng 46

2.1.3 Trường THPT Phước Long 46

2.1.4 Trường THPT Long Trường 47

2.2 Giới thiệu chung về môn Công nghệ 11 - 47

2.2.1 Đặc điểm môn Công nghệ 11 47

2.2.2 Mục tiêu dạy học môn học Công nghệ 11 50

2.2.3 Chương trình môn Công nghệ 11 51

2.3 Thực trạng hoạt động dạy môn Công nghệ 11 tại các trường THPT của quận 9, Tp Hồ Chí Minh - 55

2.3.1 Nhận thức của giáo viên về mục tiêu dạy học môn Công nghệ 11 56

2.3.2 Phương pháp dạy học môn Công nghệ 11 tại các trường THPT của quận 9, Tp Hồ Chí Minh 57

2.3.3 Hình thức tổ chức dạy học môn Công nghệ 11 tại các trường THPT của quận

9, Tp Hồ Chí Minh 59

2.3.4 Kiểm tra-đánh giá kết quả học tập môn Công nghệ 11 tại các trường THPT của quận 9, Tp Hồ Chí Minh 60

2.3.5 Nhận thức của giáo viên về đổi mới phương pháp dạy học môn Công nghệ 11 tại các trường THPT của quận 9, Tp.HCM 62

2.4 Thực trạng hoạt động học môn Công nghệ 11 tại các trường THPT của quận 9, Tp Hồ Chí Minh - 64

Kết quả nghiên cứu thực trạng hoạt động học môn Công nghệ 11 tại các trường THPT của quận 9, Tp Hồ Chí Minh được phân tích cụ thể trong phần dưới đây: 65 2.4.1 Nhận thức về vai trò của môn học Công nghệ 11 của học sinh tại các trường THPT của quận 9, Tp Hồ Chí Minh 65

2.4.2 Thái độ học tập môn Công nghệ 11 của học sinh tại các trường THPT của quận 9, Tp Hồ Chí Minh 66

2.4.3 Hoạt động học tập môn Công nghệ 11 của học sinh tại các trường THPT của quận 9, Tp Hồ Chí Minh 67

2.4.4 Các kỹ năng học sinh đạt được khi học môn Công nghệ 11 tại các trường THPT của quận 9, Tp Hồ Chí Minh 68

Kết luận chương 2 74

Chương 3 76

TỔ CHỨC DẠY HỌC THEO DỰ ÁN MÔN CÔNG NGHỆ 11 TẠI CÁC TRƯỜNG THPT CỦA QUẬN 9, TP HCM 76

3.1 Các định hướng khoa học để tổ chức dạy học theo dự án môn Công nghệ 11 - 76

3.1.1 Các dự án học tập có tính thực tiễn 76

3.1.2 Các dự án học tập kích thích hứng thú học tập của học sinh 77

3.1.3 Các dự án học tập mang tính rèn luyện kỹ năng chuyên môn của học sinh 77 3.1.4 Các dự án học tập rèn luyện kỹ năng chung cho học sinh 78

3.2 Đề xuất các dự án học tập cho môn Công nghệ 11 tại các trường THPT của quận 9,

Tp Hồ Chí Minh - 78

3.3 Đề xuất cách thức tổ chức dạy học theo dự án môn Công nghệ 11 tại các trường THPT quận 9, Tp Hồ Chí Minh - 82

3.3.1 Tổ chức dự án dạy học: “Tạo Album hình chiếu trục đo vật thể đơn giản” 82 3.3.2 Tổ chức dạy học theo dự án: “Thiết kế chế tạo cây cầu từ giấy phế liệu” 86

3.3.3 Tổ chức dạy học theo dự án: “Thiết kế, chế tạo xe 4 bánh chạy trên mặt phẳng nghiêng xa nhất không năng lượng” 95

3.4 Thực nghiệm sư phạm -100

3.4.1 Mục đích thực nghiệm sư phạm 100

3.4.2 Nội dung thực nghiệm sư phạm 100

3.4.3 Đối tượng và thời gian thực nghiệm sư phạm 101

3.4.4 Phương pháp thực nghiệm sư phạm 101

3.4.5 Kết quả thực nghiệm sư phạm 102

3.4.5.1 Kỹ năng vẽ kĩ thuật của học sinh thuộc lớp đối chứng và lớp thực nghiệm 102

3.4.5.2 Kỹ năng thiết kế kỹ thuật ứng dụng của học sinh thuộc lớp đối chứng và lớp thực nghiệm 107

Kết luận chương 3 122

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 123

TÀI LIỆU THAM KHẢO 125

PHỤ LỤC 130

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 1.6 Xây dựng dự án học tập cho môn Công nghệ 11 35

Bảng 2.1 Nhận thức của học sinh về môn học Công nghệ 11……… 65

Bảng 2.2 Thái độ của HS về học môn Công nghệ 11……… 66

Bảng 2.3 Hoạt động của HS khi lên lớp môn Công nghệ 11……… 67

Bảng 2.4 Kỹ năng học sinh đạt được sau khi học môn Công nghệ 11……….68

Bảng 2.5 Kỹ năng vẽ kĩ thuật của HS……… 70

Bảng 2.6 Kỹ năng thiết kế kĩ thuật ứng dụng của học sinh……… 72

Bảng 3.1 Dự án học tập DHTDA môn Công nghệ 11 tại các trường THPT…………79

Bảng 3.2 Tiêu chí đánh giá dự án học tập “Tạo Album hình chiếu trục đo vật thể…”.82 Bảng 3.3 Tiêu chí đánh giá dự án học tập “Thiết kế cây cầu từ giấy phế liệu”……….93

Bảng 3.4 Tiêu chí đánh giá dự án học tập “Thiết kế chế tạo xe 4 bánh…”………… 97

Bảng 3.5 Đối tượng thực nghiệm sư phạm……… 103

Bảng 3.6 Kỹ năng vẽ kĩ thuật lớp TN và ĐC “Tạo Album vẽ kĩ thuật”……… 106

Bảng 3.7 Kỹ năng thiết kế kĩ thuật ứng dụng lớp TN và ĐC “Thiết kế nhà… ”……107

Bảng 3.8 Thái độ học tập môn Công nghệ của HS qua DHTDA……….108

Bảng 3.9 Kỹ năng vẽ kĩ thuật của HS qua DHTDA……….113

Bảng 3.10 Kỹ năng thiết kế kĩ thuật ứng dụng của HS qua DHTDA……… 113

Bảng 3.11 Kỹ năng chung của HS sau DHTDA……….114

DANH MỤC HÌNH VẼ

Hình 1.5 Phân loại dạy học theo dự án……….28

Hình 1.6 Các bước thực hiện xây dựng DA học tập……….34

Hình 1.7 Quy trình dạy học theo dự án……….38

Hình 1.8 Phiếu đánh giá theo tiêu chí kỹ năng vẽ kĩ thuật………40

Hình 1.9 Phiếu đánh giá theo tiêu chí kỹ năng thiết kế kĩ thuật ứng dụng………… 41

Hình 2.1 Web trường THPT Nguyễn Huệ………45

Hình 2.2 Web trường THPT Nguyễn Văn Tăng……… 46

Hình 2.3 Web trường THPT Phước Long………46

Hình 2.4 Web trường THPT Long Trường……… 47

Hình 2.5 Phân phối chương trình và hình thức tổ chức dạy học……… 52

Hình 2.6 Nội dung kiểm tra lý thuyết……… 60

Hình 2.7 Nội dung kiểm tra thực hành……….61

Hình 2.8 Kỹ năng vẽ kĩ thuật của học sinh……… 69

Hình 3.1 Album Vẽ kĩ thuật………104

Hình 3.2 Bản vẽ kĩ thuật của lớp đối chứng………105

Hình 3.3 Sản phẩm lớp TN – Thiết kế nhà từ bản vẽ xây dựng ………….…………108

Hình 3.4 Cộng tác làm việc nhóm ……… 108

Hình 3.5 Sản phẩm tính ứng dụng thực tiễn ……… ………109

Hình 3.6 Sản phẩm lớp đối chứng ……… 110

Hình 3.7 Album hình chiếu trục đo vật thể đơn giản ……….115

Hình 3.8 Thiết kế từ hình chiếu trục đo của vật thể đơn giản ………116

Hình 3.9 Sản phẩm thiết kế Cây cầu từ giấy phế liệu ………117

Hình 3.10 Hình vẽ phác thiết kế cây cầu từ giấy phế liệu ……….118

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Giáo dục phổ thông nước ta đang chuyển từ chương trình giáo dục tiếp cận nội dung sang tiếp cận năng lực của người học Để thực hiện sự chuyển đổi này, giáo viên (GV) cần chuyển từ phương pháp dạy học (PPDH) theo kiểu truyền thụ kiến thức 1 chiều sang dạy cách học, vận dụng kiến thức, rèn luyện kỹ năng, hình thành năng lực và phẩm chất của người học Báo cáo chính trị tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI về chiến lược phát triển giáo dục Việt Nam từ năm 2011-2020 đã nhấn mạnh: “Đổi mới chương trình, nội dung, phương pháp dạy và học, phương pháp thi, kiểm tra theo hướng hiện đại; nâng cao chất lượng toàn diện, đặc biệt coi trọng giáo dục lý tưởng, giáo dục truyền thống lịch sử cách mạng, đạo đức, lối sống, năng lực sáng tạo, kỹ năng thực hành, tác phong công nghiệp, ý thức trách nhiệm xã hội” [1] Đổi mới phương pháp dạy học là một trong những trọng tâm của ngành giáo dục nhằm hình thành những kĩ năng cần thiết

và năng lực sáng tạo cho một công dân đáp ứng được nhu cầu của xã hội, dạy học lấy học sinh làm trung tâm

Nghị quyết Hội nghị Trung ương 8 khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo nêu rõ: “Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy và học theo hướng hiện đại, phát huy tích cực, chủ động sáng tạo và vận dụng kiến thức kỹ năng của người học, khắc phục lối truyền đạt áp đặt một chiều, ghi nhớ máy móc Tập trung dạy cách học, cách nghĩ, khuyến khích tự học, tạo cơ sở để người học tự cập nhật và đổi mới tri thức, kỹ năng, phát triển năng lực, chủ động sáng tạo, kiến tạo của người học” [12] Đổi mới PPDH tập trung chuyển từ hình thức học tập chủ yếu trên lớp sang tổ chức học tập

đa dạng, chú ý đến các hoạt động xã hội, ngoại khóa, nghiên cứu khoa học; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, truyền thông trong dạy học; đổi mới căn bản hình thức

và phương pháp thi, kiểm tra và đánh giá kết quả giáo dục, đào tạo, bảo đảm trung thực khách quan Việc thi, kiểm tra, đánh giá kết quả giáo dục đào tạo cần từng bước theo các

tiêu chí tiên tiến được xã hội và cộng đồng giáo dục thế giới tin cậy và công nhận Phối hợp kết quả đánh giá trong quá trình học với kết quả đánh giá cuối kỳ, cuối năm học, đánh giá của người dạy với tự đánh giá của người học, đánh giá của nhà trường với đánh giá của gia đình và xã hội

Những quan điểm, định hướng nêu trên tạo tiền đề, cơ sở và môi trường pháp lý thuận lợi cho việc đổi mới giáo dục phổ thông nói chung, đổi mới đồng bộ phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá theo định hướng năng lực của người học bằng phương pháp học theo nhóm, dạy học theo dự án Việc đổi mới hình thức và PPDH để phát huy tính chủ động, tích cực, sáng tạo và rèn luyện phương pháp tự học; tăng cường kỹ năng thực hành, vận dụng kiến thức, kỹ năng vào giải quyết các vấn đề thực tiễn Do được chủ động điều chỉnh nội dung, thời gian giáo dục nên nhà trường có điều kiện áp dụng các hình thức tổ chức và phương pháp giáo dục – dạy học tiên tiến, trong đó yêu cầu học sinh vận dụng tổng hợp kiến thức, kỹ năng vào giải quyết vấn đề của cuộc sống

Hiện nay, môn Công nghệ 11 còn tập trung nhiều về lý thuyết, xa rời thực tế, tính trừu tượng khá cao Vì vậy, giáo viên (GV) có vai trò rất quan trọng trong việc dạy và học, tạo hứng thú học tập cho học sinh (HS), dạy học gắn liền với thực tế cuộc sống

Trong những năm qua, giáo viên dạy học môn Công nghệ 11 đã được tiếp cận với các phương pháp và kĩ thuật dạy học tích cực: dạy học theo dự án (DHTDA), dạy học theo tình huống, dạy học theo nhóm, dạy học tích hợp liên môn vv Mặc dù cố gắng để

áp dụng các phương pháp và kĩ thuật dạy học mới vào dạy học nhưng nhiều giáo viên chưa thực sự tổ chức được các hoạt động tích cực, sáng tạo và bồi dưỡng phương pháp

tự học cho học sinh; việc tăng cường hoạt động học tập cá thể và học tập hợp tác còn hạn chế; chưa kết hợp được sự đánh giá của giáo viên và sự tự đánh giá của học sinh trong quá trình dạy học

Công nghệ không chỉ là môn khoa học ứng dụng, nghiên cứu việc vận dụng những qui luật tự nhiên và nguyên lý khoa học nhằm đáp ứng yêu cầu vật chất và tinh thần cho con người mà còn giáo dục học sinh lựa chọn nghề phù hợp với sở thích và khả năng của

học sinh Dạy học theo dự án chủ yếu là tạo nhóm để học sinh thực hiện nhiệm vụ học tập từ đó chủ động kiến tạo kiến thức, hình thành tính hợp tác lẫn nhau thông qua trao đổi hoạt động học tập và tạo được sản phẩm để giới thiệu và gắn liền với thực tế cuộc sống mà các em có điều kiện tiếp xúc sẽ giúp cho hiệu quả tiết dạy được nâng cao hơn Thiết kế dự án học tập tốt với sự kết hợp và vận dụng kiến thức của nhiều môn học để tạo ra sản phẩm vật chất mang lại lợi ích cho học sinh, nhà trường, xã hội Ngoài ra, DHTDA môn Công nghệ 11 theo hướng liên môn giúp học sinh sâu chuỗi kiến thức của nhiều môn học và tạo ra sản phẩm hiệu quả

Qua thực tế, việc dạy và học môn Công nghệ 11 tại các trường THPT hiện nay, cũng như tại các trường trung học phổ thông (THPT) của quận 9, Thành phố Hồ Chí Minh (Tp Hồ Chí Minh) chưa đạt hiệu quả Một trong những lý do cơ bản là giáo viên chưa áp dụng phương pháp dạy học phù hợp với nội dung chương trình Công nghệ 11 Dạy học theo dự án môn Công nghệ 11 sẽ tác động trực tiếp vào quá trình dạy học Đối với giáo viên để phát triển kỹ năng kĩ thuật cơ bản của học sinh như vẽ kĩ thuật, thiết kế

kĩ thuật ứng dụng tạo hứng thú, đam mê khám phá và tự học của học sinh đối với môn Công nghệ 11

Xuất phát từ những lý do đã nêu, nghiên cứu đề tài: “Dạy học theo dự án môn Công nghệ 11 tại các trường THPTcủa quận 9, Tp Hồ Chí Minh” có ý nghĩa lý luận và thực tiễn

2 Mục tiêu nghiên cứu

Tổ chức dạy học theo dự án môn Công nghệ 11 tại các trường THPT của quận 9,

Tp Hồ Chí Minh, nhằm rèn luyện kỹ năng vẽ kĩ thuật và kỹ năng thiết kế kĩ thuật ứng dụng của học sinh

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

Đề tài thực hiện các nhiệm vụ nghiên cứu sau:

- Nghiên cứu cơ sở lý luận về dạy học theo dự án môn Công nghệ 11

- Nghiên cứu thực trạng dạy học môn Công nghệ 11 tại các trường THPT của quận

5 Đối tượng nghiên cứu

Cách thức tổ chức dạy học theo dự án môn Công nghệ 11 tại các trường THPT

của quận 9, Tp Hồ Chí Minh

6 Giả thuyết nghiên cứu

Môn Công nghệ 11 được giảng dạy chủ yếu bằng phương pháp dạy học thuyết trình 1 chiều nên kỹ năng vẽ kĩ thuật và thiết kế kĩ thuật ứng dụng vào thực tiễn của học sinh còn hạn chế

Tổ chức dạy học theo dự án môn Công nghệ 11 tại các trường THPT của quận 9,

Tp Hồ Chí Minh, nhằm rèn luyện kỹ năng vẽ kĩ thuật và kỹ năng thiết kế kĩ thuật ứng dụng của học sinh

Đề tài nghiên cứu 400 học sinh khối lớp 11 và 10 giáo viên dạy môn Công nghệ

11 tại 04 trường THPT trên địa bàn quận 9, Tp Hồ Chí Minh gồm:

- Trường THPT Nguyễn Huệ

- Trường THPT Nguyễn Văn Tăng

- Trường THPT Long Trường

- Trường THPT Phước Long

8 Phương pháp nghiên cứu

8.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận

Phân tích, đánh giá, tổng hợp, hệ thống hóa, khái quát hóa các tài liệu về phương pháp dạy học, đổi mới phương pháp dạy học, dạy học theo dự án môn Công nghệ 11 Kết quả nghiên cứu lý luận là cơ sở khoa học để xây dựng khung cơ sở lý luận về dạy học theo dự án môn Công nghệ 11

8.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

8.2.1 Phương pháp khảo sát bằng bảng hỏi

Sử dụng phương pháp khảo sát bằng bảng hỏi để tìm hiểu thực trạng hoạt động học môn Công nghệ 11 tại các trường THPT của quận 9, Tp.Hồ Chí Minh

Bảng hỏi với khách thể khảo sát là học sinh gồm các nội dung:

- Nhận thức về vai trò môn học Công nghệ 11 của học sinh tại các trường THPT của quận 9, Tp Hồ Chí Minh

- Thái độ học tập môn học Công nghệ 11 của học sinh tại các trường THPT của quận 9, Tp Hồ Chí Minh

- Tính tích cực học tập môn Công nghệ 11 của học sinh tại các trường THPT của quận 9, Tp Hồ Chí Minh

- Kỹ năng vẽ kĩ thuật và kỹ năng thiết kế kĩ thuật ứng dụng của HS đạt được khi học tập môn Công nghệ 11 tại các trường THPT của quận 9, Tp HCM

- Yếu tố ảnh hưởng đến kết quả học tập môn Công nghệ 11 của học sinh tại các trường THPT của quận 9, Tp Hồ Chí Minh

Bên cạnh đó, phương pháp khảo sát bằng bảng hỏi còn được sử dụng để tìm hiểu

sự phát triển kỹ năng của học sinh sau khi tổ chức DHTDA môn Công nghệ 11 tại các trường THPT của quận 9, Tp Hồ Chí Minh

8.2.2 Phương pháp phỏng vấn

Sử dụng phương pháp phỏng vấn để tìm hiểu thực trạng hoạt động dạy học môn Công nghệ 11 tại các trường THPT của quận 9, Tp Hồ Chí Minh Phương pháp này còn nghiên cứu kết quả tổ chức dạy học theo dự án tại trường THPT Nguyễn Huệ, quận 9,

11, kết quả rèn luyện kỹ năng vẽ kĩ thuật và thiết kế kĩ thuật ứng dụng của học sinh qua:

- Quan sát các hoạt động dạy của giáo viên và học của học sinh tại các trường THPT của quận 9, Tp Hồ Chí Minh

- Quan sát sản phẩm thực nghiệm của học sinh thực hiện tại các trường THPT của quận 9, Tp Hồ Chí Minh

8.2.4 Phương pháp nghiên cứu sư phạm hoạt động giáo dục

Đề tài nghiên cứu dựa vào các sản phẩm của hoạt động tổ chức DHTDA môn Công nghệ 11 năm học 2018 - 2019 tại các trường THPT của quận 9, Tp Hồ Chí Minh, trong đó có trường THPT Nguyễn Huệ để tham chiếu kết quả hoạt động tổ chức dạy học Các sản phẩm từ bài thiết kế ứng dụng trong kĩ thuật: tạo Abum hình chiếu trục đo vật thể đơn giản, thiết kế, chế tạo xe thế năng ứng dụng động cơ đốt trong; xây dựng mô hình cây cầu chịu được trọng tải tối đa từ vật liệu tái chế, các bài báo cáo và sản phẩm mẫu của học sinh

8.2.5 Phương pháp thực nghiệm sư phạm

Phương pháp thực nghiệm sư phạm khi tổ chức dạy học môn Công nghệ 11 theo

dự án để kiểm chứng giả thuyết nghiên cứu: “kỹ năng vẽ kĩ thuật và thiết kế kĩ thuật ứng dụng của học sinh được rèn luyện khi tổ chức DHTDA Từ đó, hình thành tính tích cực học tập của học sinh Đề tài tổ chức thực nghiệm sư phạm tại trường THPT Nguyễn Huệ, quận 9, Tp Hồ Chí Minh từ tháng 8/2018 – 5/2019

8.3 Phương pháp thống kê trong giáo dục

Đề tài sử dụng các phép thống kê phần trăm và xử lý thông tin về điểm số của học sinh để xác định thực trạng dạy học môn Công nghệ 11 tại các trường THPT của quận

9, Tp.Hồ Chí Minh Bên cạnh đó, đề tài còn sử dụng phương pháp xử lý thông tin về điểm số trước và sau thực nghiệm DHTDA thông qua như giá trị trung bình, hệ số tương quan và ý kiến của giáo viên và học sinh

9 Cấu trúc của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, kiến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn gồm

ba chương:

- Chương 1 Cơ sở lý luận về dạy học theo dự án môn Công nghệ 11

- Chương 2 Thực trạng dạy học theo dự án môn Công nghệ 11 tại các trường

THPT của quận 9, Tp Hồ Chí Minh

- Chương 3 Tổ chức dạy học theo dự án môn Công nghệ 11 tại các trường

THPT của quận 9, Tp Hồ Chí Minh

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ DẠY HỌC THEO DỰ ÁN MÔN CÔNG NGHỆ 11

1.1 Tổng quan nghiên cứu về dạy học theo dự án trên thế giới và tại Việt Nam

Trong xu thế đổi mới các PPDH theo định hướng lấy người học làm trung tâm, DHTDA thu hút sự quan tâm của nhiều nhà nghiên cứu trên thế giới và tại Việt Nam Các công trình nghiên cứu tập trung làm rõ bản chất, đặc điểm, nội dung và hình thức tổ chức dạy học theo dự án

1.1.1 Trên thế giới

Dạy học theo dự án là PPDH tích cực, hướng đến học tập trải nghiệm tạo ra SP

và kích thích tính tích cực tìm hiểu và vận dụng kiến thức của học sinh GV là người định hướng và tổ chức dạy học với nhiệm vụ học tập theo dự án phức hợp HS tìm hiểu, khám phá và sáng tạo, trong hoạt động nhóm tạo ra sản phẩm có giá trị vật chất và tinh thần cho xã hội, nhà trường và bản thân học sinh Dạy học theo dự án có cơ sở lý luận khoa học không chỉ ở phương Tây mà còn ở cả phương Đông

Vào cuối thế kỷ 16, những kiến trúc sư người Ý chuyên nghiệp xu hướng nghề nghiệp của họ bằng cách thành lập học viện kỹ thuật – The Accademia di San Luca Rome dưới sự bảo trợ của Giáo hoàng Gregory XIII năm 1577 Cuộc thi kiến trúc đầu tiên của học viện này được tổ chức vào năm 1656 Cấu trúc của các cuộc thi vào học viện tương đương với kỳ thi kiến trúc, việc thiết kế trong cuộc thi chỉ là những tình huống giả định Sinh viên được giao nhiệm vụ thiết kế và gia công một sản phẩm kỹ thuật hoàn thiện một cách tự lực, trong đó cần vận dụng các lý thuyết, kỹ năng đã học Cách tổ chức cuộc thi theo tình huống giả định trên, giúp cho sinh viên tạo được sản phẩm của riêng mình

được gọi là “dự án” [50]

Năm 1763, “dự án” với ý nghĩa là một phương pháp huấn luyện được ghi nhận tại học viện Kiến trúc hoàng gia Paris (Pháp) [50] Học tập bằng các dự án không chỉ áp

dụng đối với ngành kiến trúc Đến cuối thế kỷ 16, chuyên ngành cơ khí được thành lập

và áp dụng DHTDA để giảng dạy

Cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20, nước Mỹ với phong trào cải cách giáo dục diễn ra mạnh mẽ, trong đó tư tưởng giáo dục căn bản của cuộc cải cách này là dạy học lấy học sinh làm trung tâm Trong phong trào cải cách đó, dạy học theo dự án được các nhà sư phạm Mỹ đưa vào sử dụng trong dạy học phổ thông Các nhà sư phạm Mỹ đã xây dựng

cơ sở lý luận cho phương pháp dự án và coi đó là PPDH quan trọng để thực hiện quan điểm dạy học lấy học sinh làm trung tâm nhằm khắc phục hạn chế của dạy học truyền thống Ban đầu, dạy học theo dự án được sử dụng chủ yếu trong dạy học thực hành các môn kỹ thuật Cùng với sự ứng dụng ngày càng rộng rãi, phương pháp DHTDA sau đó được sử dụng ở hầu hết các môn học khác, kể cả môn khoa học xã hội [46] Dạy học theo dự án được thực hiện trong quá trình học tập để người học tạo ra các sản phẩm cụ thể trong giai đoạn học tập, học tập gắn liền với thực hành với thực tiễn của cuộc sống Thực hiện các nhiệm vụ học tập để hoàn thành dự án, người học phát huy khả năng sáng tạo, tinh thần trách nhiệm và khả năng giao tiếp xã hội [49]

Có nhiều quan điểm và định nghĩa khác nhau về DHTDA Tuy nhiên, không phân biệt giữa hình thức và PPDH, người ta gọi là dạy học dự án, khi đó cần được hiểu đó là một phương pháp dạy học theo nghĩa rộng, một phương pháp dạy học phức hợp Dạy học theo dự án là một trong những phương pháp dạy học phát huy tính tích cực của học sinh, đã được minh chứng trong các nghiên cứu sau:

Celestin Fereinet là người tiên phong và có ảnh hưởng mạnh mẽ đối với DHTDA Theo Celestin Fereinet, lớp học là nơi nghiên cứu thông tin, trao đổi các ý kiến, phân tích các dữ liệu, trình bày các báo cáo, với các hoạt động hợp tác trong nhóm phong phú Celestin Fereinet mong muốn học sinh phát triển khả năng tư duy và sáng tạo trong học tập Dạy học theo dự án giúp học sinh tin tưởng bản thân sẽ làm được một sản phẩm vật chất thực sự và chịu trách nhiệm trước xã hội qua những công việc đảm nhận với những người khác, sự chịu trách nhiệm của cá nhân và tập thể bên trong nhóm [48]

Dạy học theo dự án dựa trên cơ sở của thuyết kiến tạo Trong thuyết kiến tạo nhận thức của mình, Jean Piaget (1896 -1980) cho rằng, học tập là quá trình cá nhân hình thành các tri thức của mình, đó là quá trình cá nhân tổ chức các hành động tìm tòi, khám phá thế giới bên ngoài và cấu tạo lại chúng dưới dạng sơ đồ nhận thức Theo Jean Piaget,

sơ đồ là một cấu trúc nhận thức bao gồm các thao tác giống nhau theo một trận tự nhất định, được người học xây dựng lên bằng chính hành động của mình [14, tr.57] Từ các quan điểm trên cho thấy, DHTDA không chỉ tạo cho học sinh sự tích cực chủ động tìm kiếm kiến thức, kiến tạo kiến thức theo qua sự tích cực của cá nhân, còn thông qua sự hợp tác nhóm, và trách nhiệm làm việc nhóm Jean Piaget cho rằng, khi người học xây dựng tri thức cho bản thân bằng sự trao đổi thông tin, kinh nghiệm của bản thân sẽ là môi trường tốt nhất để học sinh phát triển tri thức của bản thân [58]

Thuyết kiến tạo của Jean Piaget (1896 -1980) đã thay đổi tận gốc rễ cách hiểu các quá trình học và đã trở thành kim chỉ nam đổi với thuyết kiến tạo Jerome S Bruner (1915) bổ sung cho thuyết kiến tạo của Piaget như sau: “Tri thức được xuất hiện thông qua việc chủ thể nhận thức tự cấu trúc vào hệ thống bên trong của mình Tri thức mang tính chủ quan bởi nó là tri thức kiến tạo của từng cá nhân thông qua tương tác giữa người học và nội dung học tập và thông qua sự tương tác xã hội góp phần giúp người học tự điều chỉnh quá trình học tập của bản thân”[23]

John Dewey (1859 – 1952) là nhà giáo dục nổi tiếng người Mỹ đã đưa ra luận điểm “Learning by doing – Học qua làm”, từ sự hứng thú và kinh nghiệm người học tích lũy được từ những trải nghiệm tích cực từ cuộc sống Ông đã cho rằng, quá trình dạy học không đơn giản là quá trình truyền thụ - lĩnh hội một chiều mà giáo viên phải tổ chức môi trường học tập sao cho phát huy tính sáng tạo của học sinh, giúp học sinh tự giải quyết vấn đề học tập bằng tri thức và kinh nghiệm của họ, giúp học sinh tự chịu trách nhiệm với việc mình được giao, tự chủ động trong học tập nhiều hơn, Dewey đã khẳng định: “Vai trò của giáo dục không phải là nhào nặn đứa trẻ và truyền đạt tri thức, mà

giúp trẻ phát triển những phẩm chất của nó, tự học bằng các hoạt động, bằng cách đối đầu với thực tế tự làm lấy những thử nghiệm của mình” [17, tr.55]

William H Kilpatrick (1871 – 1965), đã có đóng góp to lớn trong việc phát triển DHTDA Năm 1918, William H Kilpatrick viết bài báo có tiêu đề “Phương pháp dự án”, và khẳng định “tâm lý đứa trẻ” là yếu tố quan trọng trong quá trình học tập Kilpatrick xem động lực thúc đẩy HS là yếu tố trọng tâm, vì trẻ em muốn làm những gì chúng muốn làm hơn là thực hiện theo những người khác muốn nó làm [51, tr 319-335]

William H Kilpatrick đưa ra ví dụ đơn giản về dự án học tập: “Một nữ sinh may một chiếc áo liền váy, nếu em làm với toàn bộ tâm huyết, tự thiết kế, tự may, thì đó là một ví

dụ điển hình về dự án” Sau đó, ông cùng các nhà nghiên cứu của trường đại học

Columbia đã đóng góp lớn để phổ biến phương pháp này qua các giờ học, các hội nghị Vào năm 1925, ông cùng cộng sự cho xuất bản tác phẩm về phương pháp dạy học này Theo William H Kilpatrick, dạy học dự án là một hoạt động có mục đích, có cam kết với tất cả những người thực hiện và diễn ra trong một môi trường xã hội, trong những giải thích mà họ mang lại, quan trọng là tồn tại một mục đích [52]

Khi nghiên cứu về “mối quan hệ giữa con người và không gian”, Susan J Wolff nhấn mạnh tầm quan trọng, tính đa dạng của môi trường học tập Môi trường học tập không nhất thiết là trường – lớp mà môi trường học tập có thể ngoài trường Susan J Wolff đưa ra 32 kiểu môi trường học tập tự nhiên đặc trưng thích hợp cho dạy học hợp tác và dạy học dự án ở bậc cao đẳng cộng đồng [54, tr.3] Dự án là thực hiện một kế hoạch và tạo ra sản phẩm, môi trường học tập rất đa dạng để gắn lý thuyết với thực tiễn Đánh giá kết quả của dạy học theo dự án là đánh giá quá trình làm ra sản phẩm với phương án tốt nhất

George Lucas cho rằng, dạy học theo dự án giúp người học đào sâu tri thức môn học thông qua các hoạt động học tập cụ thể Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, người học thích mở rộng kiến thức vượt khỏi phạm vi sách vở, giáo trình Thêm vào đó, người học phát triển sự tự tin và khả năng tự định hướng khi họ làm việc độc lập và làm việc với

nhóm, hướng đến việc lựa chọn nghề nghiệp [56] Theo quan điểm này, dạy học theo dự

án là phương pháp dạy học phức hợp, sự tích hợp liên môn học, ngành học liên quan, từ

lý thuyết sách vở đến thực tiễn của cuộc sống, từ đó tạo động lực và tin tưởng vào khả năng của bản thân học sinh ở mỗi môi trường học tập và làm việc khác nhau

Cuối thế kỷ XX đầu thế kỷ XXI, các nghiên cứu tập trung vào nghiên cứu: hiệu quả của dạy học theo dự án so với các phương pháp dạy học khác của nhóm tác giả R.Tretten và P Zachariou (1995); John W Thomas có những nghiên cứu sâu hơn về tính

cá biệt của mỗi cá nhân khi tham gia dạy học theo dự án; ngoài ra còn các công trình nghiên cứu của nhóm tác giả Horan, Lavaroni, Beldon (1996), của nhóm tác giả Meyer, Tunner, Spencer (1997), nghiên cứu của Rosenfeld và nhóm cộng sự năm 1998 [46], nhóm tác giả nghiên cứu về hiệu quả của dạy học theo dự án Nghiên cứu vận dụng dạy học theo dự án trong thực tiễn của D Moursund ứng dụng công nghệ thông tin cho dạy học theo dự án năm 1999 tại bang Oregan (Mỹ) [49]

Đầu thế kỷ XXI, dạy học theo dự án được quỹ Bill và Melinda Gates tài trợ cho những trường học dạy học theo dự án trên khắp nước Mỹ Tại châu Âu, Chương trình học tập suốt đời từ năm 2007-2013 về dạy học theo dự án Như vậy, dạy học theo dự án đang phát triển và vận dụng trên khắp thế giới

Dayna Laur viết trên tạp chí Tạp chí Tech-Edge và Earcos : “Trong một thế giới ngày càng phức tạp, những thách thức, vấn đề liên ngành phải đối mặt với mọi lĩnh vực trong xã hội của chúng ta, điều quan trọng đối với học sinh là phải có kỹ năng và thói quen để trở thành người giải quyết vấn đề, tự suy nghĩ và những người có tư duy phê phán” [60] Hình thành kỹ năng cho học sinh là thách thức lớn đối với giáo viên hiện nay, nhiệm vụ của giáo viên là trở thành một hướng dẫn để giúp học sinh khám phá niềm đam mê học tập và phát triển động lực để theo đuổi thách thức từ những kỹ năng cơ bản luyện tập được Theo Dayna Laur, phương pháp tiếp cận thực tế đối với học tập của học sinh dựa trên dự án, là một chiến lược thiết kế nhiều kinh nghiệm để thu hút học sinh tham gia đầy đủ hơn, tạo kỹ năng tích cực cho học sinh

Jane Krauss & Suzie Boss: “Học sinh có được kiến thức, kỹ năng và định hướng học tập là điểm quan trọng Các dự án là chương trình giảng dạy không phải là một phần

bổ trợ và thông qua chúng, học sinh phát triển các kỹ năng quan trọng Giáo viên thiết

kế hướng tới đánh giá sự phát triển và theo những cách có chủ đích Hình thức dự án phù hợp với mục tiêu học tập, thể hiện sáng tạo và truyền tải kiến thức làm cho việc học tập trở nên hấp dẫn”[61]

Dạy học theo dự án không phải là phương pháp dạy học mới Trong công trình nghiên cứu về dạy học dự án, các nhà khoa học khẳng định vai trò chủ thể của người học trong quá trình dạy học Tổ chức dạy học theo dự án với nội dung dạy học gắn liền với những tình huống có thực trong cuộc sống nhằm giúp người học chủ động trong quá trình giải quyết vấn đề Dạy học theo dự án giúp học sinh tạo ra sản phẩm cụ thể gắn với giai đoạn học tập, kinh nghiệm thực tiễn lao động xã hội nhằm giúp học sinh luyện tập

và hình thành các kỹ năng trong môn học như kỹ năng vẽ kĩ thuật, thiết kế kĩ thuật ứng dụng, ứng dụng động cơ đốt trong Học sinh phải tự lực, tự tìm hiểu, vận dụng lý thuyết với thực hành với tinh thần trách nhiệm Dạy học theo dự án con giúp học sinh mở rộng chuyên môn nghề nghiệp bằng sự đam mê học hỏi, qua thực hành để nắm và hiểu rõ cơ

sở lý luận có liên quan Với các dự án thiết kế tốt, giáo viên không chỉ tạo sự hứng thú say mê khoa học, mà còn giúp học sinh phát huy tính tích cực trong học tập, rèn kỹ năng

kĩ thuật, sáng tạo và tư duy tốt Chính vì vậy, dạy học theo dự án mang lại rất nhiều lợi ích và thú vị cho giáo viên và học sinh, nên rất nhiều nghiên cứu lý luận về việc áp dụng dạy học theo dự án cho tất cả các môn học hiện nay

Tính tích cực của dạy học theo dự án mang lại cho cả giáo viên và học sinh, nên dạy học theo dự án đang được vận dụng và triển khai rộng rãi trên khắp thế giới Nhận được sự quan tâm lớn của các nhà giáo dục, các công trình nghiên cứu tiếp tục được triển khai để vận dụng phù hợp nhất cho các lĩnh vực cụ thể, những môn học cụ thể và đối tượng học sinh cụ thể

1.1.2 Tại Việt Nam

Theo Phan Văn Nhân, Nguyễn Lộc, Ngô Anh Tuấn: “Thuyết kiến tạo không chỉ đạt mục đích được nhận thức của việc dạy và học, mà còn phát triển cả về mặt cảm xúc, tình cảm và giao tiếp Các kết quả học tập không chỉ chú ý đến việc xây dựng kiến thức người học, sản phẩm của người học tạo ra, mà còn chú ý đến sự tiến bộ của người học qua từng giai đoạn, và cách người học giải quyết vấn đề phức tạp” Dạy học theo dự án

là một phương pháp dạy học hướng vào sự tích cực, sáng tạo, tạo sự đam mê học tập của người học và thực hiện quan điểm dạy học lấy học sinh làm trung tâm, phương pháp dạy học này trên cơ sở của thuyết kiến tạo [20]

Dạy học dự án có thể tìm thấy ở các đồ án môn học, đồ án tốt nghiệp trong hệ thống đào tạo đại học và cao đẳng Hiện nay, các hình thức như bài tập lớn, tiểu luận, khóa luận trong các trường đại học nói chung và trường đào tạo giáo viên rất gần với dạy học theo dự án Trong các hình thức này, sinh viên thực hiện những nhiệm vụ học tập mang tính phức hợp và tự lực dưới sự hướng dẫn của giáo viên

Những năm 1980, cùng với sự phát triển của phong trào hướng nghiệp, nhiều trường đã thực hiện dự án như trồng cây, dự án phát triển vườn trường, nhưng trong những năm gần đây DHTDA mới được chú ý và quan tâm đến tại các cơ sở đào tạo Với các ưu điểm vượt trội, dạy học theo dự án đã thu hút nhiều nhà nghiên cứu tiếp cận và nghiên cứu, được thể hiện tại nhiều công trình nghiên cứu Với hợp tác quốc tế được tăng cường thì dạy học theo dự án được giới thiệu và vận dụng phổ biến tại Việt Nam

Chương trình đổi mới phương pháp dạy học theo định hướng áp dụng phương pháp dạy và học tích cực của dự án của Việt – Bỉ, có mục tiêu là: “ Nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng giáo viên Tiểu học, Trung học cơ sở các tỉnh miền núi phía bắc Việt Nam” Chương trình đã ghi hình các giờ học, đánh giá rút kinh nghiệm và lựa chọn một

số giờ học tốt Trong dự án Việt – Bỉ, phương pháp DHTDA được giới thiệu cho khóa tập huấn với toàn bộ giáo viên tham gia chương trình Qua chương trình tập huấn, các giáo viên đã có sự sáng tạo và tạo nên sự đột phá là đổi mới cạch dạy học

Trong lĩnh vực giáo dục phổ thông, cùng với việc thực hiện các dự án phát triển giáo dục, dự án giáo dục môi trường, dạy học theo dự án cũng bước đầu áp dụng trong một số môn học Hiện nay, việc đưa phương pháp dạy học theo dự án vào trong chương trình dạy học không còn xa lạ hay mang tính cách mạng trong giáo dục Tuy nhiên, việc vận dụng và thực hiện hợp lý vào nội dung của từng môn học và đối tượng học sinh là một bài toán chiến lược dạy học của các trường hiện nay

Các công trình nghiên cứu dạy học theo dự án

Những công trình nghiên cứu liên quan đến dạy học theo dự án như: “Dạy học dự

án - một phương pháp có chức năng kép trong đào tạo giáo viên” (2004) của Nguyễn Văn Cường và Nguyễn Thị Diệu Thảo [6], nghiên cứu chức năng kép của dạy học theo

dự án ứng dụng trong việc đào tạo giáo viên Nguyễn Văn Cường đưa ra các khái niệm

về dự án, dạy học theo dự án, đặc điểm, hình thức, ưu điểm và hạn chế của phương pháp dạy học theo dự án, tác giả giới thiệu DHTDA là phương pháp dạy học tích cực “Dạy học dự án và đào tạo giáo viên Kinh tế gia đình” [33], và luận án tiến sĩ “Dạy học theo

dự án và vận dụng trong đào tạo giáo viên trung học cơ sở của môn công nghệ” của Nguyễn Thị Diệu Thảo [34] Từ các công trình nghiên cứu trên, đã khẳng định dạy học theo dự án là phương pháp dạy học tối ưu hiện nay tại Việt Nam

Nghiên cứu về dạy học theo dự án, Đỗ Hương Trà cho rằng, giáo viên là người dạy và kích thích động lực học tập cho học sinh, kiên trì thực hiện theo mục tiêu đề ra, khám phá thế giới thực tiễn bằng các hoạt động học tập Khi học sinh có động lực học

tập, sẽ phát huy tính tích cực của mình Học sinh thực hiện nhiệm vụ kế hoạch của giáo viên để chủ động lĩnh hội kiến thức, ngoài ra học sinh còn liên kết sâu chuỗi lý thuyết, thực tế và kinh nghiệm xã hội từ đó việc dạy và học sẽ nhẹ nhàng và đạt kết quả tốt nhất Nghiên cứu lại chưa đề cập đến quy trình kĩ thuật của phương pháp, và khả năng ứng dụng của phương pháp đối với các cấp học và môn học cụ thể [41]

Trong những năm gần đây, dạy học theo dự án vẫn được các nhà nghiên cứu thực hiện nhằm phát huy tính hiệu quả của dạy học theo dự án Bùi Văn Hồng đã so sánh cách dạy học truyền thống và phương pháp dạy học mới để tìm ra ưu, nhược điểm của mỗi phương pháp Dạy học theo dự án trong đào tạo ngành Công nghiệp kĩ thuật Cơ điện tử

ở các trường đại học Sư phạm kĩ thuật cho thấy ưu điểm vượt trội của dạy học theo dự

án [30]

Nghiên cứu thiết kế kịch bản dạy học theo dự án trong dạy học phần “Văn học trung đại Việt Nam” cho sinh viên chuyên ngành Ngữ văn trường Cao đẳng Sư phạm Nam Định Phạm Thị Minh Tâm đã lựa chọn, thiết kế kịch bản một số bài học dạy học theo dự án, ứng dụng vào việc tổ chức dạy học học phần theo định hướng năng lực của người học [31]

Các nghiên cứu dạy học theo dự án môn Công nghệ

Các nghiên cứu về dạy học theo dự án cho môn Công nghệ phát triển tập trung làm rõ cơ sở lý luận của dạy học theo dự án, hình thức và quy trình của dạy học theo dự

án vv được áp dụng cho tất cả các cấp học hiện nay

Nghiên cứu “Dạy học theo dự án môn Công nghệ 10 tại trường trung học phổ thông Bình An, tỉnh Bình Dương” (2014), Nguyễn Thị Châu đã khai thác đặc điểm tâm

lý học sinh khi tham gia hoạt động DHTDA Nghiên cứu cho thấy, học sinh khi có tâm

lý tốt, sẵn sàng hợp tác học tập thì hiệu quả công việc sẽ được nâng cao, hình thành các

kĩ năng cho người học và nâng cao chất lượng dạy – học môn Công nghệ 10 [5]

Nghiên cứu “Dạy học theo dự án các modun nghề Công nghệ ô tô”, Đinh Hữu Sỹ

đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về dạy học theo dự án, xây dựng được 4 nguyên tắc và

điều kiện vận dụng dạy học theo dự án các mô dun nghề Công nghệ ô tô Kết quả nghiên cứu cho thấy, dạy học theo dự án sẽ làm tăng khả năng sáng tạo, chủ động, tích cực của sinh viên trong học tập [44]

Nguyễn Kim Nhụy nghiên cứu, Vận dụng phương pháp dạy học theo dự án cho môn Công nghệ 12 tại trường THPT Trần Văn Ơn Tỉnh Bình Dương [22] Nguyễn Kim Nhụy đã xây dựng hai dự án học tập môn Công nghệ 12 tại trường THPT Trần Văn Ơn tỉnh Bình Dương nhằm phát triển kỹ năng học tập hợp tác của học sinh và phát huy tư duy phê phán trong quá trình học tập

Khi nghiên cứu dạy học theo dự án môn công nghệ 11 tại trường THPT Nguyễn Trãi tỉnh Bình Dương, Nguyễn Thị Phương Thanh đã thiết kế 3 dự án sát thực nội dung môn học Tác giả xây dựng các DA học tập, kết quả DHTDA môn Công nghệ 11 cho thấy, đối tượng HS tại các trường học khác nhau có cùng điều kiện học tập

Như vậy, DHTDA đã và đang được vận dụng và vận dụng sáng tạo trong dự án môn học từ nhiều cấp học của nền giáo dục nước ta hiện nay Trên cơ sở lý luận về DHTDA, các nhà nghiên cứu tổ chức học tập, xây dựng quy trình, vận dụng vào thực tiễn dạy học để nâng cao chất lượng dạy học theo tiêu chí lấy học sinh làm trung tâm

Tóm lại, từ tổng quan nghiên cứu về dạy học theo dự án môn Công nghệ 11 trên thế giới và tại Việt Nam cho thấy, dạy học theo dự án được nghiên cứu và áp dụng rộng rãi trên thế giới và cả ở Việt Nam Tuy nhiên, vận dụng dạy học theo dự án môn Công nghệ 11 chưa tiến hành sâu để đạt được tính tích cực trong quá trình học tập trong xu hướng dạy học hiện nay Tại các trường THPT của quận 9, Tp HCM, dạy học theo dự

án môn Công nghệ 11 chưa tổ chức và vận dụng hiệu quả để nâng cao chất lượng học tập lấy học sinh làm trung tâm, phát huy tính tích cực, sáng tạo của người học, chưa tạo động lực và niềm đam mê tìm hiểu và sáng tạo tri thức kỹ thuật và công nghệ của học sinh Chính vì vậy, đề tài sẽ nghiên cứu cách thức tổ chức dạy học theo dự án môn Công nghệ 11, thiết kế các dự án phù hợp và triển khai dự án ở khối lớp 11 tại các trường

THPT trên địa bàn, để phát huy tất cả các đặc tính của dạy học theo dự án trong dạy học

và đặc biệt trong dạy học môn Công nghệ 11 tại trường THPT

1.2 Các khái niệm cơ bản

Để nghiên cứu dạy học theo dự án môn Công nghệ 11 tại các trường THPT của quận 9, Tp Hồ Chí Minh đề tài xác định các khái niệm cơ bản sau:

1.2.1 Dạy học

“Dạy” là “truyền lại tri thức hay kỹ năng một cách ít hay nhiều có hệ thống, có phương pháp” [16] Dạy học là sự giúp một người nào đó có được, hoặc thay đổi, một

kỹ năng, kiến thức và các ý tưởng Nhiệm vụ của giáo viên là tạo ra hoặc gây ảnh hưởng

để có thể dẫn tới một sự thay đổi về hành vi mong muốn Hiểu rộng hơn “dạy học” là

“dạy để nâng cao trình độ văn hóa và phẩm chất đạo đức theo chương trình nhất định”

Theo Nguyễn Hữu Châu: “Dạy học là một hoạt động kết hợp giữa người dạy và người học, được xây dựng bởi mục tiêu, nội dung và phương pháp dạy học Người dạy không còn là trung tâm, mà phải phát huy tài năng và tâm huyết với nghề để thiết kế bài dạy trở thành công nghệ dạy học để học sinh phát huy được tính sáng tạo và năng lực của bản thân; thông qua việc tìm hiểu kiến thức, vận dụng kiến thức và kiến tạo kiến thức của riêng người học” [4] Dạy học là sự phối hợp chặt chẽ, nhịp nhàng giữa giáo viên và học sinh để đạt được mục tiêu của bài học Để phát huy tính tích cực của giáo dục trong dạy học, hoạt động dạy học phải lấy người học làm trung tâm, tổ chức dạy học

để người học phát huy tính tích cực, khả năng sáng tạo, giải quyết vần đề và hứng thú trong học tập theo định hướng, hướng dẫn của giáo viên Ngoài ra, trọng tâm là chất lượng của dạy học, người giáo viên luôn phải đặt ra yêu cầu cải tiến và đổi mới phương pháp, phương tiện, hình thức tổ chức dạy học

Tóm lại, dạy học là “quá trình tác động qua lại giữa người dạy và người học nhằm giúp cho người học lĩnh hội những tri thức khoa học, kỹ năng hoạt động nhận thức và thực tiễn, phát triển các năng lực hoạt động sáng tạo, trên cơ sở đó hình thành thế giới quan và các phẩm chất nhân cách người học theo mục đích giáo dục” [25] Dạy học phải

hướng vào người học lấy người học làm trung tâm với sự điều khiển và tổ chức dạy học của người dạy

1.2.2 Hình thức tổ chức dạy học

Theo Bùi Hiền, Nguyễn Văn Giao, Nguyễn Hữu Quỳnh, Vũ Văn Tảo: “Hình thức

tổ chức dạy học là cách tiến hành tổ chức hoạt động dạy – học theo chế độ và trật tự nhất định nhằm thực hiện các nhiệm vụ dạy học của nhà trường” [14, tr.186]

Khái niệm của các nhà nghiên cứu về hình thức tổ chức dạy học cho thấy, khi tổ chức dạy học, giáo viên sẽ tổ chức, sắp xếp quá trình dạy học để đạt được mục tiêu bài học, nội dung bài học bằng phương pháp và phương tiện dạy học của mình

1.2.3 Dự án học tập

“Dự án” theo tiếng anh là Project, gốc La tinh là Projeicere: Phác thảo, dự thảo, thiết kế, đề án Theo Nguyễn Văn Cường: “Dự án là một kế hoạch, một dự tính, về cơ bản được đặc trưng bởi tính duy nhất của các điều kiện trong tổng thể của nó, ví dụ có mục đích trước, giới hạn về thời gian, nhân lực và các điều kiện trước; phân biệt với các

dự án khác; có tổ chức dự án chuyên biệt” [7] “Dự án” còn được hiểu là “một tập hợp các nhiệm vụ liên quan đến nhau được thực hiện trong khoảng thời gian và chi phí nhất định mà người thực hiện dự án đã đề ra” [61]

Dự án là một nhiệm vụ được phân công cho cá nhân hay nhóm, kế hoạch thực hiện dự án được xây dựng Các cá nhân có nhiệm vụ thực hiện công việc của mình với tinh thần trách nhiệm cao, tìm hiểu tài liệu, phân tích và đưa ra giải pháp hợp lý để thực hiện dự án Báo cáo hay sản phẩm là sự kết hợp công việc của các thành viên trong nhóm, nhóm được giới thiệu và trình bày sản phẩm hay báo cáo của mình

Dự án ban đầu chỉ dùng cho các lĩnh vực kinh tế - xã hội, sau này sang lĩnh vực

dạy học, được gọi là dự án học tập Một số nhà nghiên cứu định nghĩa về dự án học tập:

Theo Trần Việt Cường: “Dự án học tập là một dự án trong đó người học thực hiện một nhiệm vụ học tập phức hợp có sự liên kết giữa lý thuyết và học hành; kết hợp kiến thức, kĩ năng, kinh nghiệm thực tiễn thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau” [8] Dự án học tập

được xây dựng dựa trên kế hoạch nội dung, tiến trình thực hiện của dự án và theo quan điểm lý luận dạy học mà người thiết kế dự án muốn đạt được

Theo Đặng Thành Hưng, Trịnh Hồng Hà, Nguyễn Khải Hoàn, Trần Vũ Khánh:

“Dự án học tập là kiểu DA được thiết kế và thực hiện bởi người học trong quá trình dạy học dưới sự hỗ trợ của GV nhằm các mục đích giáo dục và phát triển người học” [15]

Tóm lại, khi thiết kế một dự án học tập, vừa dựa trên đặc điểm, quy trình của một

dự án nói chung, vừa phải dựa trên các quan điểm của lí luận dạy học

1.2.4 Dạy học theo dự án

Dạy học theo dự án, xây dựng trên cơ sở từ khái niệm “dạy học”, “hình thức tổ chức dạy học” và “dự án” DHTDA sử dụng các phương pháp dạy học theo nhóm, nêu vấn đề, đóng vai, dạy học theo dự án có tích hợp liên môn vv Theo Wikipedia, “dạy học theo dự án bao gồm một loạt hướng dẫn, tại đây HS làm việc với nhau để các giải quyết vấn đề thực tế trong trường học hoặc tại cộng đồng nơi họ sinh sống…” [62]

K Frey, “Phương pháp dự án là một con đường giáo dục Đó là một hình thức của hoạt động học tập, có tác dụng giáo dục, nhóm người học xác định một chủ đề làm việc, thống nhất về nội dung làm việc, tự lập kế hoạch và tiến hành công việc để dẫn đến một sự kết thúc có ý nghĩa, thường sau cùng xuất hiện một sản phẩm có thể trình bày được” [53, tr.14]

Nguyễn Văn Cường, “Dạy học theo dự án là một hình thức dạy học, trong đó người học thực hiện một nhiệm vụ học tập phức hợp, có sự kết hợp giữa lý thuyết và thực hành, tạo ra sản phẩm có thể giới thiệu Nhiệm vụ này được người học thực hiện với tính tự lực cao trong toàn bộ quá trình học tập Làm việc nhóm là hình thức làm việc

cơ bản của dạy học theo dự án” [10]

Theo Đỗ Hương Trà: “dạy học theo dự án là một mô hình học tập lấy hoạt động của học sinh làm trung tâm Kiểu học tập này phát triển kiến thức và kĩ năng của học sinh thông qua quá trình học sinh giải quyết một bài tập tình huống gắn với thực tiễn bằng nhưng kiến thức theo nội dung môn học – gọi là dự án Dự án đặt học sinh vào vai

trò tích cực như: giải quyết vấn đề, người ra quyết định, điều tra viên hay người viết báo cáo Thường thì học sinh sẽ làm việc theo nhóm và hợp tác với các chuyên gia bên ngoài

và cộng đồng để trả lời câu hỏi và hiểu sâu hơn nội dung, ý nghĩa bài học Học theo dự

án đòi hỏi học sinh phải nghiên cứu và thể hiện kết quả học tập của mình thông qua các sản phẩm lẫn phương thức thực hiện” [41, tr 246-247]

Dạy học theo dự án được xây dựng trên các quan điểm: Dạy học theo dự án là một quan điểm dạy học, một phương pháp dạy học và là một hình thức tổ chức dạy học

Từ đó, giáo viên xây dựng nội dung học tập thành những dự án cụ thể, học sinh hay nhóm học sinh sẽ nổ lực thực hiện dự án bằng tri thức, kinh nghiệm và khả năng sáng tạo của bản thân Tất cả các dự án học tập đều dựa trên: bằng khả năng và nổ lực hoạt động của người học, bằng cách làm việc độc lập và theo nhóm trong khoảng thời gian quy định và bằng cách tạo sản phẩm cụ thể

Từ những tìm hiểu, phân tích các khái niệm có liên quan về dạy học theo dự án,

đề tài dựa theo nghiên cứu của Nguyễn Văn Cường: “Dạy học theo dự án là một hình thức dạy học, trong đó người học thực hiện một nhiệm vụ học tập phức hợp, có sự kết hợp giữa lý thuyết và thực hành, tạo ra sản phẩm có thể giới thiệu Nhiệm vụ này được người học thực hiện với tính tự lực cao trong toàn bộ quá trình học tập Làm việc nhóm

là hình thức làm việc cơ bản của dạy học theo dự án.” [9, tr.89-90]

1.2.6 Dạy học theo dự án môn Công nghệ 11

Dạy học theo dự án môn Công nghệ 11 hướng đến cách tổ chức dự án có tính thực tiễn, ứng dụng vào cuộc sống với sự kết hợp và vận dụng của các môn học để sản phẩm

là khả thi nhất Trước tiên, dạy học theo dự án cho môn Công nghệ 11 giúp học sinh rèn luyện những kĩ năng về kĩ thuật như là: vẽ kĩ thuật, thiết kế kĩ thuật ứng dụng, ứng dụng động cơ đốt trong tạo sản phẩm thực tiễn Từ đó, học sinh kiến tạo kiến thức tạo ra sản phẩm, giới thiệu sản phẩm, xác định giá trị của sản phẩm và năng lực của người học từ những sáng tạo kĩ thuật Ngoài ra, tổ chức dạy học theo dự án có kết hợp nhiều môn học

sẽ tạo niềm hướng thú, đam mê cho môn học và ngành học công nghệ, từ đó giúp học sinh định hướng nghề nghiệp cho tương lai nhằm đáp ứng mục tiêu xây dựng và phát triển đất nước Quá trình thực hiện dự án học tập giúp học sinh tự tin với bản thân, thể hiện hết năng lực cá nhân, phát huy khả năng sáng tạo bằng môi trường thực tế, một không gian cạnh tranh và nổ lực thực sự nhằm mang đến sự trải nghiệm có ý nghĩa trong giáo dục và dạy học

1.3 Cở sở khoa học của dạy học theo dự án

1.3.1 Cơ sở Triết học

Cơ sở triết học cho phương pháp dạy học theo dự án được các nhà sư phạm Mỹ đầu thế kỉ XX và các nghiên cứu hiện đại phát triển dựa trên những quan điểm triết học giáo dục John Dewey: “Cách duy nhất để chuẩn bị cho đời sống xã hội là tham gia vào đời sống xã hội” [47] Theo John Dewey, giữa giáo dục và kinh nghiệm cá nhân có mối quan hệ hữu cơ, coi kinh nghiệm như phương tiện và mục đích của giáo dục [39] Ngoài

ra, theo quy luật nhận thức của Lênin: “Từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng,

từ tư duy trừu tưởng đến thực tiễn – Đó là con đường biện chứng của sự nhận thức chân

lí, nhận thức hiện thực khách quan” Dạy học theo dự án xuất phát từ cơ sở triết học trên,

từ lý thuyết đến thực tiễn cuộc sống, tạo ra sản phẩm dựa trên kinh nghiệm của cá nhân

và khả năng làm việc nhóm

Tóm lại, cơ sở triết học của dạy học theo dự án là sự thống nhất giữa lý thuyết và thực hành; giữa tư duy và hành động; giữa nhận thức cảm tính và nhận thức lý tính; kinh nghiệm có ý nghĩa quan trọng đến quá trình nhận thức; hành động dựa vào thực tiễn để tạo nên kinh nghiệm Dạy học theo dự án đã phát huy tốt cở sở triết học này để đào tạo năng lực làm việc tự lực, năng lực sáng tạo, năng lực giải quyết vấn đề phức hợp, tinh thần trách nhiệm và khả năng cộng tác làm việc

1.3.2 Cơ sở Giáo dục học

Sự phát triển các phương pháp dạy học là lý thuyết học tập của tâm lí học dạy học như: thuyết hành vi, thuyết nhận thức, thuyết kiến tạo, thuyết đa trí thông minh vv, trong

đó, lí thuyết kiến tạo là cở sở giáo dục của dạy học theo dự án Tổ chức dạy học theo dự

án gắn liền với các thành tố của quá trình dạy học, trong đó gắn liền với vai trò tích cực chủ động của người học và vai trò chủ đạo định hướng của người dạy Học tập theo lí thuyết kiến tạo có các đặc điểm sau [9]:

- Tri thức là một quá trình học tập và sản phẩm được kiến tạo theo từng cá nhân thông qua tương tác giữa đối tượng học tập và người học

- Nội dung học tập gắn với các lĩnh vực của lao động và sản xuất, dựa vào hứng thú của người học, lấy người học làm trung tâm – dạy học tích cực hóa người học Người học sẽ chủ động trong quá trình học tập, phát huy khả năng sáng tạo và tìm hiểu tri thức

- Học tập theo nhóm có ý nghĩa quan trọng Thông qua tổ chức các hoạt động học tập theo nhóm nhằm tương tác mang tính xã hội trong nhóm, người học tự điều chỉnh bản thân để người học phát triển tri thức, thái độ, tình cảm và giao tiếp Học tập theo nhóm, cá nhân phải có trách nhiệm với nhóm, với việc học tập của chính mình, và tạo môi trường giao tiếp tốt Dạy học tích cực được xây dựng để phát huy khả năng phát triển khác nhau của từng cá nhân, thông qua việc trao đổi, lắng nghe thông tin từ các thành viên khác giúp người học tổng hợp, phân tích và chọn lọc kiến thức cho riêng mình bằng sự tôn trọng bản thân và người khác

- Kết hợp đánh giá của người thầy và tự đánh giá của người học Việc đánh giá kết quả học tập là cả một quá trình học tập, sự tiếp bộ, giải quyết vấn đề và điều chỉnh hành vi phù hợp với tình huống phức tạp trong học tập

Như vậy, dạy học theo dự án dựa trên các đặc điểm cơ bản của dạy học theo hướng kiến tạo để phát triển quá trình học tập theo dự án, tạo ra ưu điểm chính của học tập theo dự án Khi dạy học theo dự án có sự tương tác tích cực giữa các học sinh trong nhóm, sự tương tác xã hội để vượt qua những thử thách đặt ra của tình huống nhóm, bằng trách nhiệm làm việc và sự trao đổi công việc với giáo viên và các thành viên trong nhóm để tạo giải pháp thích hợp trong quá trình làm việc

1.3.3 Cở sở Tâm lí học

Quá trình nhận thức của con người trong quá trình họạt động cùng nhau, là hoạt động nghiên cứu tâm lí học theo cơ sở nhận thức của chủ nghĩa duy vậy biện chứng Tâm lí của con người sẽ được hình thành thông qua hoạt động, khi hoạt động cá nhân hay theo nhóm, tâm lí của con người được thể hiện và phát triển rõ nét Vì vậy, hoạt động

có vai trò quan trọng trong quá trình phát triển nhân cách của người học

Dạy học theo dự án dựa trên luận điểm cơ bản “Tâm lí con người hình thành và bộc lộ thông qua hoạt động và bằng học tập” Dạy học dự án còn dựa vào các quan điểm dạy học như dạy học theo tình huống, dạy học tích hợp, dạy học theo nhóm [24]

Dạy học theo dự án là dạy học định hướng người học, dạy học định hướng hành động và dạy học giải quyết vấn đề, dạy học phân hóa học sinh Dạy học theo dự án phát huy tính tích cực, tự học của học sinh, phù hợp với lứa tuổi, tâm sinh lí của học sinh, gắn liền với thực tiễn, kết hợp lý thuyết và thực tiễn cuộc sống, chú ý đến tính kết hợp liên môn học

John Dewey, nhà giáo dục nổi tiếng người Mỹ đã đưa ra luận điểm “Learning by doing – Học qua làm” Quá trình dạy học không đơn giản là quá trình truyền thụ - lĩnh hội một chiều mà giáo viên phải tổ chức một môi trường học tập sao cho phát huy tính sáng tạo của học sinh, giúp học sinh tự giải quyết vấn đề học tập bằng tri thức và kinh