BÀI TIỂU LUẬN MÔN KINH TẾ VI MÔĐỀ TÀICHÍNH SÁCH TRỢ CẤP GIÁ GẠO CỦA CHÍNH PHỦTHÁI LAN

Giúp nhận thấy được rằng trợ cấp gạo trong trường hợp này là tích cực hay tiêu cực và nó đã tác động đến thị trường của chính Thái Lan cũng như thị trường quốc tế như thế nào?.  Khái ni

BÀI TIỂU LUẬN MÔN KINH TẾ VI MÔ

ĐỀ TÀI CHÍNH SÁCH TRỢ CẤP GIÁ GẠO CỦA CHÍNH PHỦ

THÁI LAN TỪ 2010 – 2013

DANH SÁCH SINH VIÊN THỰC HIỆN

1 VĂN TUẤN TÀI MSSV: B1501061 (Nhóm trưởng)

SỐ ĐIỆN THOẠI NHÓM TRƯỞNG: 0933 687 985

LỜI MỞ ĐẦU Trợ cấp là một trong những vấn đề gây tranh cãi trong nền kinh tế ngày nay Nó được đánh giá là một công cụ bảo hộ quan trọng trong thời kì suy thoái kinh tế và nạn thất nghiệp cao Nhưng cũng có thời gian và tuỳ vào một số trường hợp, trợ cấp trở thành trở ngại lớn đối với một thị trường hiệu quả và tự do

Vì vậy bài tiểu luận sẽ tìm hiểu về các diễn biến chung cũng như vai trò của việc trợ cấp toàn cầu Trợ cấp là cần thiết nhưng nó vẫn tồn tại các mặt hạn chế Có thể nói rằng vấn đề trợ cấp đã tạo ra nhiều ý kiến trái chiều từ đó gây căng thẳng, nặng nề trong tình hình thương mại thế giới đôi khi dẫn đến xung đột Quan niệm của một số nước đang phát triển cho rằng trợ cấp là một thành tố quan trọng trong phát triển kinh tế và xã hội nhưng yêu cầu của các nước phát triển là đòi hỏi phải tồn tại tính trung lập về cạnh tranh trong thương mại quốc tế Bài tiểu luận làm ta hiểu rõ hơn về vấn đề trợ cấp qua việc nghiên cứu trực tiếp một tình hình cụ thể là “Chính sách trợ cấp giá gạo của chính phủ Thái Lan từ năm 2010-2013” Giúp nhận thấy được rằng trợ cấp gạo trong trường hợp này là tích cực hay tiêu cực và nó đã tác động đến thị trường của chính Thái Lan cũng như thị trường quốc tế như thế nào?

Tóm lại, bài tiểu luận của nhóm là sẽ làm rõ về tình hình trợ cấp chung trên thế giới và

từ đó đánh giá nhận xét về chính sách của bà Yingluck đã tác động thế nào đến với nền nông nghiệp Thái Lan Điều này không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến nền kinh tế mà sâu xa nó còn gây mâu thuẫn về chính trị

Cấu trúc đề tài gồm 3 chương Chương I: “Chính sách trợ cấp của Chính phủ và Sự tác động đến thị trường”, chúng ta sẽ biết thế nào là trợ cấp, có bao nhiêu loại trợ cấp, mục đích của chính phủ là gì và kết quả đem đến của việc làm này Ở Chương II: “Chính sách trợ cấp giá gạo của chính phủ Thái Lan từ 2010 – 2013" chúng ta sẽ tìm hiểu về Câu chuyện lúa gạo Thái Lan và chính sách của bà Yingluck đã gây nên những hậu quả như thế nào và nó đã để lại bài học kinh nghiệm gì? Chương III sẽ kết lại toàn bộ kiến thức về bài tiểu luận của nhóm chúng tôi một cách cụ thể nhất

NỘI DUNG BÁO CÁO CHÍNH SÁCH TRỢ CẤP GIÁ GẠO VỦA CHÍNH PHỦ THÁI LAN TỪ 2010-2013

MỤC LỤC Lời mở đầu

Chương 1: Chính sách trợ cấp của chính phủ và các sự tác động đến thị trường.

1 Chính sách trợ cấp

1.1 Khái niệm trợ cấp

1.2 Phân loại trợ cấp

1.3 Mục đích của chính phủ khi thực hiện trợ cấp

2 Sự tác động của chính sách trợ cấp đến thị trường

2.1 Tác động đối với ngành sản xuất được trợ cấp

2.2 Tác động đối với người tiêu dùng

2.3 Lợi ích của các bên tham gia thị trường

2.4 Những được, mất khi chính phủ thực hiện trợ cấp

Chương 2: Chính sách trợ cấp giá gạo của chính phủ Thái Lan từ 2010 – 2013.

1 Câu chuyện lúa gạo Thái Lan và chính sách của bà Yingluck

1.1 Thu mua lúa gạo giá cao liệu có giúp chính phủ kiểm soát giá gạo?

1.2 Những điều đạt được từ chính sách của bà Yingluck

2 Hậu quả nặng nề từ sự thất bại của Thái Lan trong chương trình trợ cấp giá gạo 2.1 Khối lương xuất khẩu sụt giảm

2.2 Chính phủ ôm một kho gạo dự trữ khổng lồ

2.3 Nông dân khốn đốn với các khoản nợ

2.4 Chính phủ Thái Lan và bà Yingluck thất thế

3 Bài học kinh nghiệm cho việc cố gắng kiểm soát thị trường hàng hóa

Chương 3: Kết luận

Tài liệu tham khảo

Chương 1: Chính sách trợ cấp của chính phủ và các sự tác động đến thị trường.

1 Chính sách trợ cấp

1.1 Khái niệm trợ cấp

Trợ cấp là khoản tiền mà chính phủ trả cho nhà sản xuất trong nước Các khoản trợ cấp có thể

có nhiều hình thức gồm có các khoản hỗ trợ bằng tiền mặt, các khoản vay với lãi suất thấp, các khoản giảm thuế, hay là chính phủ tham gia mua cổ phần tại các công ty trong nước

 Khái niệm trợ cấp trong thương mại quốc tế :

 Theo nghĩa rộng thì nó bao gồm nhiều hoạt hoạt động của chính phủ Còn dưới góc

độ kinh tế, thuật ngữ “trợ cấp” có nghĩa là “lợi ích dành cho một doanh nghiệp hay một sản phẩm thông qua hành động của chính phủ”

Vd: Bảo đảm trật tự trị an, phòng cháy chữa cháy, xây dựng cầu đường và các hoạt động giáo dục

 Trợ cấp chung là trợ cấp sử dụng các tiêu chí hoặc điều kiện khách quan để tự động xác minh đối tượng được hưởng trợ cấp và gía trị trợ cấp

 Trợ cấp riêng là trợ cấp dành riêng cho một doanh nghiệp hoặc một nhóm doanh nghiệp cụ thể, hay trợ cấp dành riêng cho một ngành sản xuất hoặc một nhóm ngành sản xuất nhất định

 Khái niệm trợ cấp của WTO:

 Trong WTO, trợ cấp được hiểu là bất kỳ hỗ trợ tài chính nào của Nhà nước hoặc một

tổ chức công (trung ương hoặc địa phương) dưới một trong các hình thức sau mang

lại lợi ích cho doanh nghiệp/ngành sản xuất:

(i) Hỗ trợ trực tiếp bằng tiền chuyển ngay (ví dụ cấp vốn, cho vay, góp cổ phần) hoặc hứa chuyển (ví dụ bảo lãnh cho các khoản vay);

(ii) Miễn hoặc cho qua những khoản thu lẽ ra phải đóng (ví dụ ưu đãi thuế, tín dụng); (iii) Mua hàng, cung cấp các dịch vụ hoặc hàng hoá (trừ cơ sở hạ tầng chung);

(iv) Thanh toán tiền cho một nhà tài trợ hoặc giao cho một đơn vị tư nhân tiến hành các hoạt động (i), (ii), (iii) nêu trên theo cách thức mà Chính phủ vẫn làm Các khoản

hỗ trợ này được hiểu là mang lại lợi ích cho đối tượng được hưởng hỗ trợ nếu nó được thực hiện theo cách mà một nhà đầu tư tư nhân, một ngân hàng thương mại…bình

thường sẽ không khi nào làm như vậy (vì đi ngược lại những tính toán thương mại

thông thường)

 Bằng cách giảm các chi phí sản xuất, các khoản trợ cấp giúp cho các nhà sản xuất trong nước theo hai cách: (1) cạnh tranh với hàng hóa nhập khẩu và (2) giành thêm thị phần tại các thị trường xuất khẩu Theo WTO, các nước đã chi khoảng 300 tỷ đôla Hoa Kỳ cho các khoản trợ cấp vào năm 2005, trong đó, riêng 21 quốc gia phát triển đã chi hết 250 tỷ đôla Hoa Kỳ

1.1 Phân loại trợ cấp

Danh mục biện pháp trợ cấp có rất nhiều, tuy nhiên cơ bản được chia thành 3 loại sau:

 Trợ cấp bị cấm (Trợ cấp đèn đỏ) bao gồm:

 Trợ cấp xuất khẩu (trợ cấp căn cứ vào kết quả xuất khẩu, ví dụ thưởng xuất

khẩu, trợ cấp nguyên liệu đầu vào để xuất khẩu, miễn thuế/giảm thuế cao hơn mức mà sản phẩm tương tự bán trong nước được hưởng, ưu đãi bảo hiểm xuất khẩu, ưu đãi tín dụng xuất khẩu…)

 Trợ cấp nhằm ưu tiên sử dụng hàng nội địa so với hàng nhập khẩu.

Đây là những hình thức trợ cấp mà hiện tất cả các thành viên WTO đều bị cấm áp dụng

 Trợ cấp không bị khiếu kiện (Trợ cấp đèn xanh) bao gồm:

Trợ cấp không cá biệt: Tức là các loại trợ cấp không hướng tới một (một nhóm)

doanh nghiệp/ngành/ khu vực địa lý nào Tiêu chí để hưởng trợ cấp là khách quan; không cho cơ quan có thẩm quyền cấp khả năng tuỳ tiện xem xét và không tạo ra hệ quả ưu đãi riêng đối với bất kỳ đối tượng nào

Các trợ cấp sau (dù cá biệt hay không cá biệt): Trợ cấp cho hoạt động nghiên

cứu do các công ty, tổ chức nghiên cứu tiến hành (với một số điều kiện về loại trợ cấp và mức trợ cấp cụ thể)

 Trợ cấp cho các khu vực khó khăn (với các tiêu chí xác định cụ thể về mức thu nhập bình quân hoặc tỷ lệ thất nghiệp)

 Trợ cấp để hỗ trợ điều chỉnh các điều kiện sản xuất cho phù hợp với môi trường kinh doanh mới

**Các nước thành viên có thể áp dụng các hình thức này mà không bị thành viên khác khiếu kiện (tức là loại trợ cấp được phép vô điều kiện)

 Trợ cấp không bị cấm nhưng có thể bị khiếu kiện (Trợ cấp đèn vàng) bao gồm: tất

cả các loại trợ cấp có tính cá biệt (trừ các loại trợ cấp đèn xanh) Các nước thành viên

có thể áp dụng các hình thức trợ cấp này nhưng nếu gây thiệt hại cho nước thành viên khác hoặc ngành sản xuất sản phẩm tương tự của nước thành viên khác thì có thể bị kiện ra WTO

1.2 Mục đích của chính phủ khi thực hiện trợ cấp

 Chính phủ các nước thường chủ động tiến hành trợ cấp cho các doanh nghiệp và sản phẩm của nước mình nhằm đạt được một số mục tiêu kinh tế -xã hội nhất định như bảo hộ sản xuất trong nước, hỗ trợ phát triển ngành non trẻ hay ngành trọng điểm của nền kinh tế, khuyến khích đầu tư, cải thiện thu nhập nhà sản xuất, bù đắp chi phí đầu

tư ban đầu quá lớn, v.v

 Quyết định trợ cấp của chính phủ thường được đưa ra nhằm phục vụ lợi ích của một đối tượng nhất định có vai trò chi phối và ảnh hưởng chính trị lớn đối với chính phủ

 Ngoài ra, trợ cấp góp phần duy trì ổn định công ăn việc làm, hạn chế thất nghiệp, bảo đảm trật tự và ổn định xã hội, đặc biệt là những khoản trợ cấp dành cho các doanh nghiệp đứng trước nguy cơ bị đóng cửa, phá sản

 Sự hỗ trợ của chính phủ có thể giúp các doanh nghiệp này khỏi bị sụp đổ nhanh chóng, thúc đẩy các doanh nghiệp cơ cấu lại sản xuất, tự điều chỉnh khả năng thích nghi và cạnh tranh trong thời kỳ quá độ do những khó khăn mà môi trường thương mại quốc tế tạo ra

 Trợ cấp cũng có thể được sử dụng nhằm khuyến khích những ngành sản xuất kém sức cạnh tranh, giảm công suất dư thừa hoặc rút khỏi những lĩnh vực không hiệu quả hoặc không sinh lời

 Nhờ đó, quá trình điều chỉnh cơ cấu kinh tế và chuyển dịch cơ cấu lao động được diễn ra suôn sẻ, góp phần thúc đẩy phân bổ nguồn lực thích hợp, hiệu quả và khuyến khích xuất khẩu các sản phẩm có lợi thế cạnh tranh với nước ngoài

2 Sự tác động của chính sách trợ cấp đến thị trường.

2.1 Tác động đối với ngành sản xuất được trợ cấp.

Để tăng cung về hàng hoá, dịch vụ, chính phủ tiến hành trợ cấp cho người sản xuất Các khoản trợ cấp này có thể thực hiện dưới dạng trợ giá (bù lỗ) hoặc trợ thuế sản xuất Tác động của trợ cấp trong trường hợp này như thế nào?

Giả sử chính phủ trợ cấp S đồng trên một đơn vị hàng hóa đối với người sản xuất, họ có

thể cung ứng mức sản lượng cao hơn trước ở tất cả mức giá có thể có trên thị trường Điều đó

có nghĩa là đường cung sẽ dịch chuyển sang phải hay dịch chuyển xuống dưới một khoản bằng đúng khoản trợ cấp S như hình dưới

Đường cầu của người tiêu thụ không có lý do gì để thay đổi Trên đồ thị giá cân bằng giảm từ P1 xuống P2 và lượng cân bằng tăng từ Q1 lên Q2 Giá cân bằng thấp hơn có nghĩa là người tiêu dùng cũng hưởng lợi từ chính sách trợ cấp, cụ thể là họ mua sản phẩm với mức giá thấp hơn một khoản EC trên đồ thị,

do đó người sản xuất chỉ hưởng một phần trợ cấp là đoạn CD = s – E1C

2.2 Tác động đối với người tiêu dùng

Để kích thích tiêu dùng, để đảm bảo công bằng xã hội chính phủ tiến hành trợ cấp cho người tiêu dùng dưới các hình thức như trợ cấp bằng hiện vật, tem phiếu, trợ thuế tiêu dùng

Tác động của trợ cấp vào người tiêu dùng hoàn toàn tương tự như tác động của trợ cấp vào người sản xuất chỉ khác ở chỗ khi có trợ cấp, đường cầu (chứ không phải đường cung) sẽ dịch chuyển sang phải từ D sang Ds Và mức trợ cấp S (X) cũng là khoảng cách giữa 2 đường cầu

2.3 Lợi ích các bên tham gia thị trường

Chúng ta thấy trên danh nghĩa là trợ cấp cho sản xuất, trợ cấp cho người tiêu dùng, tuy nhiên thực tế thì cả nười sản xuất và người tiêu dùng đều chia nhau lợi ích của trợ cấp Người bán được hưởng một phần lợi ích dưới dạng bán được hàng hoá với mức giá cao hơn giá cân bằng trước trợ cấp, còn người mua được hưởng lợi từ việc trả giá thấp hơn

Như vậy: khoản trợ cấp sẽ được chuyển vào người sản xuất bao nhiêu? Người tiêu dùng bao nhiêu?

 Điều này phụ thuộc vào độ co dãn của cung cầu của mặt hàng được trợ cấp

Ta có những trường hợp sau:

Trường hợp: Co giãn cung bằng co giãn cầu E PD =E PS

 Trong trường hợp này người sản xuất và người tiêu dùng đều được hưởng lợi như nhau

Trường hợp: Cầu co dãn E PD > 1, cung ít co dãn E PS < 1

Trường hợp: Cầu ít co giãn E PD < 1, cung co dãn E PS < 1

Trợ cấp cho người sản xuất

Trợ cấp cho người tiêu dùng

Ta thấy giá người tiêu dùng phải trả giảm -> tiêu dùng tăng Q0 -> Q1 Do cung ít co giãn nên khoản trợ cấp làm cho giá tăng lên đáng kể Doanh thu của người sản xuất tăng lên cao do bán được giá cao -> thặng dư sản xuất > thặng

dư tiêu dùng

 Vậy trong trường hợp này trợ cấp chuyển cho người sản xuất nhiều hơn người tiêu

Do cầu ít co giãn nên lượng cầu tăng ít, người tiêu dùng được lợi nhiều hơn do giá giảm mạnh

 Vì vậy trong trường hợp này trợ cấp sẽ chuyển về phía người tiêu dùng nhiều hơn người sản xuất

Trường hợp: Cầu hoàn toàn không co giãn, cung co giãn (E PS > 1), co dãn đơn vị (E PS = 1 hoặc ít co dãn E PS < 1).

Trường hợp: Cầu hoàn toàn co dãn

 Tóm lại: Lợi ích của một khoảng trợ cấp được phân chia giữa người sản xuất và

người tiêu dùng tuỳ thuộc rất lớn vào độ co dãn của cung cầu.

 Khoản trợ cấp được chuyển phần lớn cho người tiêu dùng nếu cầu ít co dãn, cung co

dãn nhiều hay <1

Khoản trợ cấp sẽ dồn cả cho người sản xuất nếu > 1

 Khoản trợ cấp sẽ dồn cả cho người sản xuất (hoặc tiêu dùng) nếu cung (hoặc cầu) hoàn toàn co dãn Cũng có thể người sản xuất và người tiêu dùng được hưởng trợ cấp bằng

nhau nếu E PS = E PD

Ta thấy sản lượng trao đổi trên thị trường không đổi, giá bán của người sản xuất vẫn là

P0 giá người mua giảm xuống Pm

 Trong trường hợp này người bán không được hưởng lợi ích từ khoản trợ cấp, chính sách trợ cấp cho người sản xuất không thực hiện được

Giá người mua không đổi bằng P0, giá bán tăng lên Pb, cao hơn P0 đúng bằng khoản trợ cấp

 Vậy trong trường hợp này trợ cấp được chuyển hết cho người sản xuất

2.4 Những được và mất khi chính phủ thực hiện trợ cấp

1 Được hỗ trợ trực tiếp Giảm bớt khó

khan về vốn, chi phí sản xuất

2.Được đầu tư ứng trước, không bị ràng

buộc khi bán

3.Thực hiện được nguyên tắc giá cả thị

trường và kích cầu để tăng giá đến mức

định hướng

4.Việc mua bán sẽ diễn ra nhanh gọn

VD: được chính phủ sử dụng để giúp duy

trì giá nông sản mà người sản xuất trong

nước nhận được ở mức cao hơn mức giá

thông thường phổ biến trên thị trường thế

giới; các khoản chi trả trực tiếp cho người

sản xuất trong nước, kể cả các khoản chi trả

để ngừng sản xuất nông nghiệp; và các biện

pháp giảm chi phí tiếp thị, chi phí đầu vào

trong sản xuất nông nghiệp

1.Nhà nước sẽ gặp nhiều rủi 2.Làm “méo mó” hệ thống giá 3.Không bảo hộ được lợi ích người sản xuất 4.Mức hỗ trợ quá lớn

5.Không bình đẳng giữa các mối quan hệ

VD: Nhà nước lựa chọn một số vật tư nông nghiệp chủ yếu, quy định giá bán cho nông dân không lấy lãi, thực hiện hỗ trợ lãi suất cho các doanh nghiệp kinh doanh các loại vật tư đó để các doanh nghiệp bán hàng cho nông dân theo giá thấp hơn giá thị trường, góp phần làm giảm giá thành cho người sản xuất

Mức hỗ trợ: 100% lãi suất vay vốn ngân hàng, ngân sách nhà nước thực hiện việc hỗ trợ này

*Ưu điểm 1:

Người sản xuất sẽ được hưởng trực tiếp chính sách hỗ trợ của nhà nước Đồng thời giúp

họ giảm bớt khó khan về vốn sản xuất giảm được chi phí sản xuất Khi chính phủ thực hiện chính sách, nhà nước sẽ hỗ trợ về vốn đầu tư và công cụ sản xuất, thực hiện các chính sách thuế ưu đãi, miễn giảm thuế, phí, như: miễn thuế thu nhập từ dịch vụ tưới, tiêu nước, cày bừa đất, nạo vét kênh mương nội đồng điều này sẽ giúp người sản xuất giảm bớt chi phí

*Ưu điểm 2: