Cục quân y là 1 trong những bộ phận quan trọng không thể tách rời trong quân đội. Đây là lực lượng thiết yếu, hỗ trợ các chiến sĩ trong những lúc khó khăn, bệnh tật, góp phần làm tăng sức chiến đấu của quân đội nhân dân Việt Nam.
Trang 1NỘI DUNG CỤC QUÂN Y
1 Lịch sử hình thành
- Bắt đầu vào Ngày 02/9/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh tuyên bố nước Việt Nam độc lập Lúc này, cả nước chỉ có hơn 100 bác sĩ, có tỉnh chỉ có 1 y sĩ
- Nhận thấy tình trạng khó khăn trước mắt, ngày 25/3/1946 Hồ Chủ tịch ký sắc lệnh
số 34/SL tổ chức lại Bộ Quốc phòng, trong đó có Cục Quân y và cử bác sĩ Vũ Văn Cẩn làm Cục trưởng./
- Ngày 16/4/1946, Bộ Quốc phòng ban hành Nghị định số 12/NĐ quy định nhiệm vụ
và tổ chức Cục Quân y Chính thức lấy ngày này làm ngày thành lập Cục quân y
- Trong khoảng 2 năm (từ 1946 -1948) đã tổ chức thành công 4 lần hội nghị quân y nghị quân y lần thứ nhất diễn ra vào tháng 6/1946; nổi bật là Hội nghị quân y lần thứ VI diễn
ra vào ngày 09/3/1948 Đây là một hội nghị lớn, có đại biểu từ Liên khu IV trở ra; Hội nghị vinh dự được Hồ Chủ tịch gửi thư động viên, đồng chí Võ Nguyên Giáp đến dự, được hướng dẫn về tình hình và nhiệm vụ mới, trong đó có nhiệm vụ coi trọng hoạt động của quân y ở cơ
sở Hội nghị quân y VI đề ra khẩu hiệu "Phòng bệnh hơn chữa bệnh" /
- Ngày 3-10-2011, Bộ Quốc phòng ra quyết nghị điều chuyển Cơ quan Cục Quân y cùng 7 đơn vị cơ sở trực thuộc về trực thuộc Bộ Quốc phòng
- đến Ngày 30 tháng 10 năm 2017, Bộ Quốc phòng quyết định điều chuyển lại nguyên trạng Cục Quân y trực thuộc Bộ Quốc phòng về trực thuộc Tổng cục Hậu cần cho đến ngày hôm nay./
2 Tổ chức chính quyền
Lãnh đạo chỉ huy
Cục trưởng: Thiếu tướng TS Vũ Quốc Bình, Chủ tịch Hội đồng Khoa học Y học Quân
sự, Bộ Quốc phòng, nguyên Phó Cục trưởng, nguyên Giám đốc Bệnh viện Quân y 354
Chính ủy: Thiếu tướng TS Đặng Quốc Khánh, nguyên Trưởng phòng Y học cổ truyền,
Cục Quân y
Phó Cục trưởng: Thiếu tướng GS.TS Lê Trung Hải, Phó Chủ tịch Hội đồng Khoa học Y
học Quân sự, Bộ Quốc phòng, nguyên Phó Giám đốc Ngoại Bệnh viện Quân y 103
Trang 2Phó Cục trưởng: Đại tá TS Nguyễn Xuân Kiên, Phó Chủ tịch Hội đồng Khoa học Y
học Quân sự, Bộ Quốc phòng, nguyên Giám đốc Bệnh viện Quân y 87
Phó Cục trưởng: Đại tá TS Lại Quang Long, nguyên Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu
và kiểm nghiệm Dược Quân đội/
Có 17 Cơ quan, đơn vị trực thuộc (các bạn có thể tham khảo trên sơ đồ sau)
Văn thư
Phòng Kế hoạch
Phòng Chính trị
Phòng Hậu cần
Phòng VSPD
Phòng Dược
Phòng Trang bị
Phòng Điều trị
Phòng YHDT
Ban Tài chính
Viện Pháp Y Quân đội
Viện Y học Dự phòng Quân đội
Viện Ung bướu Quân đội
Viện Kiểm nghiệm Nghiên cứu Dược, Trang bị Quân đội
Trung tâm Y tế Dự phòng phía Nam
Kho 706
Kho 708/
3 Nhiệm vụ
Chăm sóc, bảo vệ sức khỏe bộ đội, cứu chữa thương binh, bệnh binh và tham gia chăm sóc, bảo vệ sức khỏe cho nhân dân trong suốt chặng đường dựng nước, giữ nước vĩ đại của Đảng ta và của dân tộc ta Cùng với 29 đơn vị khác trong tổ chức chính quyền của Tổng cục hậu cần bảo đảm cơ sở vật chất như quân nhu, quân y, doanh trại, xăng dầu và vận tải góp phần cho Quân đội hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao./
4 Lịch sử phát triển qua các thời kỳ
a) Kháng chiến chống Pháp
Trang 3-Sau Cách mạng tháng Tám (1945), lực lượng nòng cốt đầu tiên của ngành Quân y là những bác sĩ, dược sĩ, y tá được đào tạo dưới thời Pháp chủ yếu thuộc tình nguyện viên tham gia quân đội cách mạng Số lượng cán bộ, nhân viên rất ít Với tinh thần dám nghĩ, dám làm, chủ động, sáng tạo; kết hợp quân dân y, huy động mọi nguồn lực; đào tạo tại chỗ, tạo nguồn tại chỗ với chi viện tích cực của hậu phương, chỉ sau thời gian ngắn, lực lượng quân y đã trưởng thành cả về số lượng và chất lượng Các lớp đào tạo cứu thương, y tá, dược tá được
mở tại các khu, các trung đoàn Một phân hiệu quân y đại học được tổ chức bên cạnh Trường Đại học Y khoa để đào tạo bác sĩ cho Quân đội
-Ngày 28/8/1948, Hồ Chủ tịch ký Sắc lệnh mở hai trường đào tạo quân y sĩ, năm
1950, mở trường Quân dược sĩ; theo đó các cơ sở chế tạo dụng cụ và sản xuất thuốc để phục
vụ chiến đấu cũng đã được thành lập
-Đặc biệt, ngành quân y trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, đã đạt được những thành tích đặc biệt xuất sắc: Đã tổ chức được một hệ thống tổ chức cứu chữa, vận chuyển thương binh bệnh binh liên hoàn, có chiều sâu, có đủ khả năng cứu chữa thương binh bệnh binh ngay tại mặt trận, góp phần quan trọng làm nên chiến thắng Điện Biên phủ “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”
b) Kháng chiến chống Mỹ
- Đến thời kháng chiến chống mỹ đã xây dựng được một hệ thống tổ chức hoàn chỉnh
từ cấp chiến lược đến cấp chiến thuật đội ngũ cán bộ được bồi dưỡng và đào tạo đáp ứng được yêu cầu, nhiệm vụ của các chiến trường
- Năm 1954, toàn Ngành mới chỉ có 59 bác sĩ; thì đến năm 1975 chỉ riêng các chiến trường miền Nam và Đoàn 559 đã có 1.453 bác sĩ, 6.012 y sĩ Từ chỗ tổ chức bảo đảm quân
y của Ngành còn thô sơ, đã phát triển thành một ngành Quân y tương đối hiện đại, với nhiều chuyên khoa sâu, phục vụ cho cả ba lực lượng là Lục quân, Hải quân và Phòng không - Không quân
- Chủ động tham mưu tổ chức hệ thống bệnh viện, đội điều trị hoàn chỉnh, liên hoàn, kết hợp chặt chẽ quân y với dân y để thu dung, cấp cứu, điều trị thương binh bệnh binh và nhân dân, hình thành các khu vực bảo đảm quân y có khả năng độc lập giải quyết cứu chữa thương binh bệnh binh trong khu vực
Trang 4- Cũng trong giai đoạn này, đã Hình thành hệ thống quân y Quân chủng Phòng không
- Không quân và Quân chủng Hải quân
- Nhờ những tiến bộ trong kỹ thuật, chỉ trong 3 năm sau khi kết thúc chiến tranh, chuyên ngành ngoại khoa đã tự lực giải quyết cơ bản được các loại di chứng vết thương chiến tranh với chất lượng tốt, thời gian rút ngắn một nửa, với số lượng thương binh tăng khoảng 20 lần so với sau kháng chiến chống Pháp Thành tựu trên đã góp phần quan trọng vào công tác giải quyết chính sách cho thương binh bệnh binh sau chiến tranh - một vấn đề hết sức nặng nề của đất nước
c) Thống nhất đất nước
- Tập trung nâng chất lượng phục vụ bộ đội và cứu chữa thương binh bệnh binh lên một bước cao hơn, đồng thời sẵn sàng đáp ứng cho chiến đấu Hệ thống quân y toàn quân,
từ tuyến quân y cơ sở đến tuyến quân y chiến lược đã được chỉ đạo phát triển đồng bộ
- Hệ thống vệ sinh phòng dịch đã được củng cố; cơ sở hạ tầng và các trang thiết bị từng bước được đầu tư và xây dựng hiện đại
- Tham mưu cho Quân ủy Trung ương - Bộ Quốc phòng biên soạn lại Điều lệ công tác Ngành, Điều lệ xử trí vết thương chiến tranh, phòng chống dịch, chế độ bệnh viện, chế
độ bệnh xá ; Tham mưu cho Chính phủ ban hành quyết định về xây dựng lực lượng y tế dự
bị động viên, kết hợp quân dân y, các nghị định, thông tư hướng dẫn về khám chữa bệnh, bảo hiểm y tế… góp phần quan trọng trong việc chăm sóc, nâng cao sức khỏe cho bộ đội và nhân dân
d) Hiện nay
- Trong đợt bão lũ lịch sử tại miền Trung (tháng 10/2020), Cục Quân y đã chỉ đạo, tăng cường kịp thời lực lượng, phương tiện cho Quân y Quân khu 4 và Quân khu 5, phối hợp với lực lượng quân sự địa phương và hệ thống y tế nhân dân tham gia tích cực vào các hoạt động tìm kiếm, cứu nạn, xử lí môi trường, khắc phục hậu quả thiên tai, bão lũ
- Trên mặt trận phòng, chống dịch COVID-19, từ đầu năm 2020 đến nay, với vai trò
là Cơ quan Thường trực của Ban Chỉ đạo phòng, chống dịch Covid-19, Cục Quân y đã tham mưu với Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, Ban Chỉ đạo Bộ Quốc phòng và các cơ quan, đơn vị trong toàn quân về các biện pháp phòng, chống dịch đầy đủ, đồng bộ, chặt chẽ, ngăn ngừa dịch lây lan vào Quân đội; thực hiện tốt công tác bảo đảm quân y, trang thiết bị,
Trang 5hóa chất cho các lực lượng làm nhiệm vụ phòng, chống dịch toàn quân, góp phần ngăn chặn hiệu quả dịch bệnh xâm nhập từ các nước có dịch; chỉ đạo kiện toàn các phân đội phòng, chống dịch, sẵn sàng tăng cường cho các vùng dịch, cùng với y tế địa phương khoanh vùng, dập dịch, truy vết, xét nghiệm, điều trị góp phần quan trọng vào thành công trong phòng, chống dịch COVID-19 của cả nước
- hơn hết, Học viện Quân y đã nghiên cứu thành công bộ kít xét nghiệm COVID-19
có công suất xét nghiệm vượt trội, tiết kiệm chi phí nhiều lần và phát hiện được tất cả các biến chủng
5 Vai trò trong kháng chiến
- Với tinh thần hướng ra tuyến trước, cán bộ, chiến sĩ ngành Quân y đã làm việc quên
mình, dũng cảm hy sinh, bám sát bộ đội, bám sát chiến trường, đồng cam cộng khổ với cán
bộ, chiến sĩ, luôn có mặt ở những nơi nóng bỏng nhất của các cuộc chiến đấu, để kịp thời cấp cứu thương binh ngay tại trận địa, giải quyết tốt hậu quả di chứng vết thương chiến tranh, góp phần quan trọng hạ thấp tỉ lệ tàn phế và tử vong, nâng cao chất lượng cứu chữa, điều trị
- Qua hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, ngành quân y đã cứu chữa kịp thời hơn 500.000 thương binh, hơn 1,5 triệu bệnh binh, trong đó gần 60% thương binh, hơn 80% bệnh binh trở lại chiến trường tiếp tục chiến đấu, công tác
6 Vai trò trong giai đoạn hiện nay
- Kiện toàn, đầu tư, nâng cấp, hiện đại hóa cơ sở hạ tầng, trang thiết bị đến ứng dụng
kỹ thuật mới, hiện tại trong khám, chữa bệnh, nâng cao năng lực của các tuyến quân y
- Cục Quân y chỉ đạo hướng công tác phục vụ về cơ sở, về những nơi gian khổ, khó khăn, duy trì việc tăng cường các tổ quân y của một số bệnh viện tuyến sau cho bệnh xá trên các đảo nổi thuộc quần đảo Trường Sa, tạo điều kiện làm tốt công tác chăm sóc y tế cho các đối tượng trên đảo và ngư dân đánh bắt xa bờ, góp phần tích cực vào nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền, phát triển kinh tế biển, đảo
- Cục chủ động phối hợp với các cơ quan, đơn vị, nghiên cứu và triển khai thực hiện
Đề án thí điểm chăm sóc sức khỏe quân nhân tại ngũ theo hình thức bảo hiểm y tế, đạt được kết quả bước đầu, mở ra một hướng đi mới trong việc chăm sóc sức khỏe bộ đội
Trang 6Với những nỗ lực đó, ngành Quân y đã hoàn thành tốt nhiệm vụ bảo vệ, chăm sóc sức khỏe bộ đội; quân số khỏe của toàn quân luôn duy trì vững chắc trên 98,5% (năm 2014, đạt 99,1%), kể cả các đơn vị đóng quân ở vùng có nhiều dịch bệnh lưu hành Toàn quân không
có dịch bệnh lớn xảy ra; tỉ lệ mắc một số bệnh thường gặp giảm rõ rệt và thấp dưới mức quy định, v.v Đây là một trong những yếu tố then chốt, trực tiếp góp phần nâng cao sức mạnh chiến đấu của Quân đội
Có thể thấy, cục quân y lầ 1 trong những bộ phận quan trọng không thể tách rời trong quân đội Đây là lực lượng thiết yếu, hỗ trợ các chiến sĩ trong những lúc khó khăn, bệnh tật, góp phần làm tăng sức chiến đấu của quân đội nhân dân Việt Nam